Omohẹriẹ nọ O Rrọ Isuẹsu Nẹnẹ U bi Ru Eruẹaruẹ Ebaibol Gba

Nẹnẹ, ẹme isuẹsu ọ be wha omohẹriẹ ze gaga. Ahwo a rẹ ta nọ izi nọ egọmeti o fihọ e were rai hi, yọ a rẹ rọ eware nana vro avro je si ikẹ. Enọ i re fi izi họ gbe amọfa nọ a wuzou evaọ egọmeti a rẹ rọwo orọ ohwohwo ho. Eware nana kpobi e wha riẹ ze nọ omohẹriẹ o rọ rrọ isuẹsu yọ u bi ru ei bẹbẹ kẹ enọ e rrọ egọmeti re a sai ru iruo nọ u fo nọ a re ru.

Rekọ oware jọ nọ u fo nọ ma re muẹrohọ gaga họ, omohẹriẹ nọ o rrọ isuẹsu United States avọ Britain (onọ a re je se United Kingdom). Fikieme u ro fo re ma muẹrohọ onana? Keme a jọ Ebaibol na ruẹaro nọ oke nọ omohẹriẹ o te rọ jọ esuo nana, Ọghẹnẹ ọ te rọ rehọ esuo riẹ nọ o ro mu evaọ obọ odhiwu raha esuo ahwo-akpọ no. Kẹsena ebẹbẹ ahwo-akpọ i ve ti kuhọ.

Omohẹriẹ o te jọ isuẹsu evaọ “abọ urere edẹ na”

U wo eruẹaruẹ jọ nọ o gbunu gaga nọ a kere fihọ Ebaibol na evaọ obe Daniẹl. Ọghẹnẹ ọ jọ eruẹaruẹ na dhesẹ “oware nọ o te via evaọ abọ urere edẹ na.” Oke nọ Daniẹl o kere eme nana, ọ jẹ ta kpahe eware jọ nọ i wuzou nọ e te via evaọ obaro, nọ i ti nwene uzuazọ ahwo-akpọ.​—Daniẹl 2:28.

Ọghẹnẹ o dhesẹ eruẹaruẹ Ebaibol nana kẹ ovie Babilọn evaọ ewezẹ. Ovie na ọ jọ ewezẹ na ruẹ ẹmema ologbo jọ nọ a rọ igoru, isiliva, gbe eware efa ru. Nọ Daniẹl ọruẹaro na ọ jẹ fotọ ewezẹ na, ọ tẹ ta nọ uzou ẹmema na rite obọ ikawọ riẹ i dikihẹ kẹ egọmeti ilogbo nọ i ti su akpọ na unọjọ utọjọ.a Uwhremu na, utho jọ o vẹ te guọghọ ẹmema na no, yọ utho na u dikihẹ kẹ Uvie Ọghẹnẹ hayo egọmeti riẹ.​—Daniẹl 2:​36-45.

Eruẹaruẹ na i dhesẹ nọ Uvie Ọghẹnẹ o te rehọ ẹta egọmeti ahwo-akpọ. Uvie nana Jesu ọ ta kẹ ilele riẹ nọ a lẹ kpahe, nọ o wuhrẹ ai nọ a hae lẹ nọ: “Jọ Uvie ra o ze.”​—Matiu 6:10.

Kọ diẹse evaọ eruẹaruẹ na Ebaibol ọ jọ ta nọ omohẹriẹ o te jọ isuẹsu ahwo-akpọ? Who te rri eruẹaruẹ na whọ rẹ ruẹ nọ “ayọno avọ ọviẹ a ro ru obọ ikawọ” ẹmema na. (Daniẹl 2:33) Eware nọ e rrọ gaga wọhọ igoru hayo ayọno a ro ru obọ oma gbe awọ ẹmema na, rekọ ọviẹ avọ ayọno a gua kugbe ro ru obọ ikawọ riẹ. Onana u dhesẹ nọ egọmeti nana o wo ohẹriẹ no enọ i kiọkọ. Evaọ oghẹrẹ vẹ? A jọ eruẹaruẹ Daniẹl na ta nọ:

Wọhọ epanọ eruẹaruẹ na e ta, omohẹriẹ o te jọ egọmeti nọ ikawọ na i dikihẹ kẹ. Ahwo nọ a rrọ otọ egọmeti nana a ti ru ei bẹbẹ kẹ enọ e rrọ esuo, onọ u ti ru nọ a gbe ti ro wo ẹgba tere he.

Eruẹaruẹ Daniẹl na i bi rugba nẹnẹ

Ikawọ ẹmema na i dikihẹ kẹ egọmeti nọ e mai wo ẹgba nẹnẹ, koyehọ egọmeti United States avọ Britain. Eware vẹ e be via nẹnẹ nọ u dhesẹ nọ ere o ginẹ rrọ?

“Ayọno avọ ọviẹ” nọ a gua kugbe ro ru ikawọ na o wha riẹ ze nọ o gbẹ rọ ga ha. (Daniẹl 2:42) Nẹnẹ, egọmeti United States avọ Britain e gbẹ ga tere he keme ahwo nọ a rrọ otọ esuo na a be rọwo fihọ oware ovona ha. Wọhọ oriruo, whọ rẹ jọ erẹwho ivẹ nana ruẹ itu sa-sa nọ e be wọso ohwohwo. U te no ere no, itu buobu e rẹ wọso egọmeti re a ru oware nọ a gwọlọ kẹ ae. Yọ ahwo nọ a votu kẹ nọ i bi su na a rẹ rọwo fihọ oware ovona ha. Fikinọ ahwo nọ a rrọ otọ egọmeti ivẹ nana a be rọwo fihọ oware nọ isu rai a gwọlọ ru hu, ẹsejọ o rẹ jọ bẹbẹ kẹ egọmeti na re a ru eware nọ a hae te gwọlọ ru.

Joma ta kpahe eware jọ nọ a fodẹ evaọ eruẹaruẹ Daniẹl na gbe oghẹrẹ nọ i bi ro rugba nẹnẹ.

Eruẹaruẹ: “Uvie na u ti wo okugbe he, rekọ o te dina ga omojọ wọhọ ayọno.”​—Daniẹl 2:41.

Otofa riẹ: Dede nọ ahwo nọ a rrọ otọ esuo United States avọ Britain gbe isu rai a rẹ ta unu ovo ho, a wo isoja nọ i wo ẹgba gaga. Onana u ru nọ a rẹ rọ rehọ ogaga ru eware buobu, wọhọ epanọ ayọno ọ rrọ gaga na.

Oghẹrẹ nọ o bi ro rugba

Evaọ 2023, unuigho nọ United States avọ United Kingdom a raha fihọ isoja gbe ekwakwa ẹmo u bi vi onọ erẹwho ikpegbivẹ nọ e rọ kẹle ai a raha, nọ a te ku unuigho erẹwho ikpegbivẹ na kugbe.​—Stockholm International Peace Research Institute.

“United States avọ United Kingdom a bi ru eware kugbe ziezi re a sae thọ erẹwho rai, . . . usu nana o kpekpe gaga, a rẹ ruẹ erẹwho ivẹ efa nọ e kpekpe te enẹ hẹ. Ma rẹ rọ eware ekpokpọ nọ a ku ze rọ thọ omamai. . . . Ma re ru eware kugbe, dikihẹ kẹ ohwohwo, je kuomagbe họre ewegrẹ mai.”​—Strategic Command, U.K. Ministry of Defence, Ane 2024.

Eruẹaruẹ: “Wọhọ epanọ a rọ ayọno avọ ọviẹ ro ru iziawọ na, ere uvie na o te jọ gaga evaọ abọjọ jẹ jọ hẹhẹhẹ evaọ abọjọ.”​—Daniẹl 2:42.

Otofa riẹ: Dede nọ United States avọ Britain a wo isoja gbe ekwakwa ẹmo nọ i wo ẹgba gaga, a rẹ sai ru eware jọ nọ a gwọlọ ru hu fiki oghẹrẹ nọ egọmeti rai e rrọ gbe izi nọ e gba rai. A tẹ gwọlọ ru oware jọ, otẹrọnọ isu nọ e whobọhọ iẹe i gbe bu gaga vi enọ e rọwo fihọ iẹe he, egọmeti rai a rẹ sai ru oware na ha.

Oghẹrẹ nọ o bi ro rugba

“Ahwo jọ nọ a wuhrẹ kpahe isuẹsu gaga a ta nọ omohẹriẹ nọ o rrọ egọmeti [United States] na u bi ru ei bẹbẹ kẹ egọmeti na re a ru eware nọ a be ta nọ a rẹ sai ru, eware wọhọ epanọ a sae rọ thọ ahwo, gbe ekiọthuọ.”​—“The Wall Street Journal.”

“Ebẹbẹ buobu e be romavia evaọ egọmeti [Britain] na nọ e jariẹ vẹre he. Fikiere, isu na a bi gbobọnẹ eware nọ e mai wuzou. Yọ onana u bi ru nọ ahwo nọ a rrọ iruo egọmeti a gbẹ be sai ru eware nọ a hai ti ru kẹ ahwo nọ a rrọ otọ egọmeti na ha.”​—Institute for Government.

Eruẹaruẹ: “A te gua [uvie na] kugbe ahwo gheghe; rekọ e te tamu ohwohwo ho.”​—Daniẹl 2:​43, ẹme-obotọ.

Otofa riẹ: Ahwo gheghe a sai si ikẹ nọ a ru orọ eva rai kẹ ae, rekọ ukuhọ riẹ kpobi oware nọ egọmeti o ti ru na o rẹ vọ ae eva ha, yọ o rẹ vọ isu na eva gbe he.

Oghẹrẹ nọ o bi ro rugba

“Nẹnẹ, ahwo America a be rọ emamọ ubiẹro rri isuẹsu gbe ahwo nọ a rrọ esuo ho.”​—Pew Research Center.

“Nẹnẹ, ahwo Britain a fievahọ egọmeti gbe isu rai vievie he, gbe oghẹrẹ nọ a bi ro su. U ri yoma te enẹ hẹ anwọ ikpe udhuvẹ-gbikpe nọ e vrẹ na.”​—“National Centre for Social Research.”

Oghẹrẹ nọ eruẹaruẹ Daniẹl na i ti ro rugba evaọ obaro

Eruẹaruẹ Daniẹl na i dhesẹ nọ egọmeti United States avọ Britain na eye e te jọ isuẹsu nọ e mai wo ẹgba evaọ oke nọ Uvie Ọghẹnẹ o te raha egọmeti ahwo-akpọ kpobi no.​—Daniẹl 2:44.

Evaọ eruẹaruẹ efa nọ e ta kpahe etoke ovona evaọ obe Eviavia, Ebaibol na o dhesẹ nọ “ivie otọakpọ na soso” a ti kokohọ re a wọso Jihovab Ọghẹnẹ evaọ ẹmo Amagidọn, koyehọ “ẹmo ẹdẹ ologbo Ọghẹnẹ Erumeru na.” (Eviavia 16:​14, 16; 19:​19-21) Evaọ ẹmo na, Jihova ọ te raha egọmeti ahwo-akpọ kpobi no, ọ vẹ te rọ ere voro isuẹsu kpobi nọ ẹmema eruẹaruẹ Daniẹl na i dikihẹ kẹ notọ riẹriẹriẹ.

Re whọ gbẹ riẹ kpahe ẹme nana, se uzoẹme na “Eme Họ Ẹmo Amagidọn?”

Epanọ eruẹaruẹ Daniẹl kpahe omohẹriẹ nọ o rrọ isuẹsu na o sai ro fiobọhọ kẹ owhẹ

Oware nọ a jọ Ebaibol ruẹaro riẹ kpahe omohẹriẹ nọ o te jọ egọmeti United States avọ Britain na o be via nẹnẹ. Yọ whọ tẹ riẹ otọ eruẹaruẹ na ziezi, u ti fiobọhọ kẹ owhẹ rri eware nọ e be via evaọ akpọ na oghẹrẹ ofa.

• Whọ te riẹ oware nọ o wha riẹ ze nọ Jesu ọ rọ ta kẹ ilele riẹ nọ a jọ abọ ọvuọvo ho evaọ isuẹsu akpọ na. (Jọn 17:16) Whọ te jẹ riẹ oware nọ Jesu nọ Ọghẹnẹ o ro mu re ọ jọ ovie Uvie riẹ ọ rọ ta nọ: “Uvie mẹ u wo obọ kugbe akpọ nana ha.”​—Jọn 18:36.

• Whọ te ruẹ nọ oke nọ Uvie Ọghẹnẹ u ti ro su akpọ na o kẹle no, yọ eyaa kpobi nọ Ọghẹnẹ ọ ya kẹ ahwo-akpọ i ti rugba kẹle.​—Eviavia 21:​3, 4.

• Whọ te gbẹ ruawa kpahe epanọ akpọ na ọ te jọ odẹnotha ha, inọ emo nọ a bi fi evaọ eria sa-sa na e te raha akpọ na muotọ ẹdẹ jọ.​—Olezi 37:​11, 29.

Eruẹaruẹ Daniẹl i dhesẹ nọ esuo United States avọ Britain nọ ikawọ ẹmema na i dikihẹ kẹ na, oye o te jọ egọmeti urere nọ o ti su ahwo-akpọ. Kẹsena egọmeti Ọghẹnẹ, hayo Uvie Ọghẹnẹ u ve ti su akpọ na, yọ evaọ oke yena eware i ti woma gaga.

Re whọ gbẹ riẹ kpahe oware nọ Uvie Ọghẹnẹ u ti ru kẹ ahwo-akpọ, rri ividio na Eme Họ Uvie Ọghẹnẹ?