Be Imẹn Ha Lu Yẹ Sade Mẹn Lu Akhiẹ?

Ọmọẹ ẹ la ọria bhi azagba-uwa nọnsẹ be la yu? Ọ ha ye iriọ, ọne uhọnmhọn-ọta nan dẹ sabọ rẹkpa uwẹ ziẹngbe ọbalọ nin uwẹ ye.

Ebi a ha zilo nyan bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan hi,

• Mẹn be lu akhiẹ gbe?

• Be uwẹ ha lu yẹ sade uwẹ lu akhiẹ?

• Ebi ibo ẹ tale

Mẹn be lu akhiẹ gbe?

Ẹbho ne bunbun manman lu akhiẹ, sẹyẹ, ọne akhiẹ i kẹ fo.

“Ukpẹdẹ ọkpa i gbera ghe mẹn bha ria ẹmhọn aba mẹn nọn khua. Arẹmiẹn ọ sẹ ikpe eva nin ọle yu, a i kẹ miẹn ẹghe nin mẹn i rẹ viẹ sade mẹn tẹmhọnlẹn.”​—Olivia.

“Odede mẹn wo ha re izebhudu nin mẹn rẹ ha khu ọbhi emhanmhan nin mẹn ha sabọ munsẹ. Ọkpakinọn, ẹlo ọle bha ki sẹbhi ene emhanmhan nin mẹn munsẹ. Ọ ki wo ha ba mẹn bhi egbe ẹghe rebhe nin mẹn rẹ mun emhanmhan nesẹmhẹn sẹ, ramhunde ọle i yẹ ribhi agbọn nin ọle daghe ọle.”​—Alison.

Ahamiẹn ọria lu akhiẹ, emhin kẹkẹ ki wo ha lu ọle. Bhi ọsi ijiẹmhin:

“Ẹghe nin ọdọ obhi aba mẹn rẹ yu, ọ da wo han mẹn ilo, ọ da wo han mẹn ilo sẹbhọ ghe mẹn bha kẹ rẹọbhọ. Ọnan hi ẹghe ọhẹnhẹn nin ọria egbe mẹn rẹ yu. Ọ da wo dia imẹn bhi egbe ghe trela su mẹn mun.”​—Nadine.

“Ẹkẹ aba mẹn nọn khua da ha khọ mẹn ẹghe nin ọle rẹ yu, ranmhude ọle bha ka gbẹloghe egbe ọle arẹmiẹn mhan taman ọlẹn.”​—Carlos.

“Imẹn bi obhio mẹn nin ọkhuo ọkpa hi eria bhi azagba-uwa nọnsẹmhẹn ne i ribhi uwa ẹghe nin aba mẹn nọn khua rẹ yu. Ọkhọle da wo ha gbe mẹn asan ranmhude ọ bha kẹ mẹn rẹ gbe ọkinbue nanlẹn fo, ọle kuẹ yu.”​—Adriana.

“Okhuo bi ọdọ nin imọẹ azagba-uwa nọnsẹmhẹn da yu bhi asidẹnt. Rẹ na ọne ẹghe nin ha vade, ọria bhi azagba-uwa nọnsẹmhẹn a ha dagbare, ofẹn ki ha mun mẹn, ranmhude mẹn ki ha riale ghe ọle dẹ yẹ yu.”​—Jared.

“Ẹghe nin odede mẹn rẹ yu bhi ikpe ea ne gbera, ọ da wo ba mẹn bhi egbe ghe, mẹn bi ọle bha ko manman ha gbẹghe kugbe ẹghe nin ọle rẹ ha ribhi agbọn.”​—Julianna.

Ohu, ọkhọle nọn gbe ọria asan, ofẹn nọn mun, bi ukpudu nọn hian ọria deba emhin kẹkẹ ne lu ọria sade ọle lu akhiẹ. Ahamiẹn ọkpa bhi ene emhin nan lu uwẹ, hẹi kpokpo egbe, ọ dẹ kẹ fure. Ọkpakinọn, emhin eso ribhọ ne ha sabọ rẹkpa uwẹ sade uwẹ lu akhiẹ.

Be uwẹ ha lu yẹ sade uwẹ lu akhiẹ?

Taman ọmọẹ ẹ ebi emhin dia uwẹ yẹ bhi egbe. Baibo yọle ghe, ọmọẹ ọsaje, “obhio ọle yẹ khin bhi ẹghe ọnọghọ.” (Proverbs 17:17) Uwẹ ha taman ọria ebi emhin dia uwẹ yẹ bhi egbe, ọ dẹ sabọ rẹkpa uwẹ miẹn urẹkpa nin uwẹ guanọ.

“Ọ i yi ọbe nan rẹ lu akhiẹ. Ọria sabọ rẹ ha riale ghe, beji ọle rẹ ribhi akhiẹ, ọle dẹ sabọ tobọle na ọlẹn gbera, ọkpakinọn, ọ i da fo ọle. Ọle zẹle nọn da khẹke nin ọle ne ọria talọ.”​—Yvette.

Ha ye ọne ọria nọn yu re. Baibo yọle ghe, “ọria nọn mhẹn mhọn emhin esili nin ọle re ya bhi ọkhọle.” (Luk 6:​45, Easy-to-Read Version, 1992) Uwẹ dẹ sabọ gbẹn emhin eso nin ibha ko lu nọn yẹẹ uwẹ ọbhi ebe.

“Mẹn da gbẹn emhin rebhe nin ọmọẹ mẹn man mẹn le ọkuẹsẹ ọle yu ọbhi ebe. Ene emhin nin ọle man mẹn le sẹyẹ wo rẹkpa mẹn. Ene emhin nin mẹn gbẹn ọbhi otọ rẹkpa mẹn rẹ sabọ ziẹngbe uyumhin nọnsọle.”​—Jeffrey.

Gbẹloghe egbe ẹ. Baibo yọle ghe emhin nọn mhẹn nọn nin mhan rẹ ha lu isasa-egbe. (1 Timoti 4:8) Dọnmhegbe rẹ ha le ebale esili, ha lu isasa-egbe, yẹ koahua.

“Ọria nọn lu akhiẹ i sabọ ria eria nọnsẹn ẹgheso, bhiriọ, ọkhẹke nin uwẹ ha gbẹloghe egbe. Dọnmhegbe rẹ ha le ebale, uwẹ ha yẹ ha wẹ nọnsẹn.”​—Maria.

Rẹkpa eria nekẹle. Baibo yọle: “Ọria nọn lu ẹsele, ọle ha ghọnghọn gbera ọria nan lu ẹsele nan.”​—Iwẹnna 20:35.

“Dọnmhegbe rẹ ha lu emhin nin ẹbho, manman nọn ẹbho ne eria nesele yẹ yu. Ọnan ki ha ye uwẹ re ghe, ọ i yi uwẹ ọkpa ribhi ọbalọ.”​—Carlos.

Taman Jehova ebi emhin dia uwẹ yẹ bhi egbe. Baibo yọle ghe, “Ọnọn họn erọnmhọn,” ọle Jehova nin Osẹnobulua khin. (Psalm 65:2) Baibo yẹ yọle ghe Jehova “hinmhin ẹbho nin ọkhọle nọnsele wanọ a, yẹ re emhin gbanọ eje ba ele.”​—Psalm 147:3.

“Bhii Jehova nin ọle re iyobọ bi izebhudu nọn khẹke nin uwẹ. Ikpẹdẹ eso dẹ sabọ kaka nẹ ikpẹdẹ nekẹle, sokpan Jehova i da zẹ imhan obọ.”​—Jeanette.

Lẹn sẹbhọ ghe uwedẹ kẹkẹ ẹbho rẹ lu akhiẹ. Hẹi yele a ghe uwedẹ kẹkẹ ẹbho rẹ lu akhiẹ. Baibo taman mhan ghe, ẹghe nin Jekọp rẹ ha riale ghe ọmọn nọnsọle yu, “ọle bha ji a ko ọle udu re.” (Genesis 37:35) Bhiriọ, hẹi ji ọ ha ba uwẹ bhi egbe ghe akhiẹ nin uwẹ ye bha ka fo.

“Emhin eso nin mẹn daghe ki ha re imẹn ha ye obhio odede mẹn nin okhuo re, arẹmiẹn ọ ki sẹ ikpe 15 nin ọle yu.”​—Taylor.

Riale ebi ọ ha dia yẹ sade uwẹ khuẹn uguẹ a. Ọ dẹ wo manman ha ba uwẹ, sẹyẹ, ọ dẹ sabọ re ẹghe eso nin ọne uguẹ rẹ gban. Nin ọne uguẹ rẹ sabọ gban, dọkitọ ki taman uwẹ ebi uwẹ ha sabọ lu rẹ rẹkpa egbe ẹ.

Iriọ yẹ nọn rẹji ọria nọn lu akhiẹ ranmhude ọria nọnsọle yu, ọ dẹ sabọ re ẹghe ọkuẹsẹ ọne akhiẹ fo. Bhiriọ, ha mhọn iziẹngbe. Tie adia kẹkẹ ne ribhi ọne uhọnmhọn-ọta nan, uwẹ ha fẹ ene ha sabọ rẹkpa uwẹ.