Ebi Mhan Ha Lu Rẹ Sabọ Deba Ene I Ga Jehova Bhi Azagba-Uwa Nọnsẹmhan Ha Nyẹnlẹn Bhi Ọfure

1-2. Emhin nela ha sabọ zẹ ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹmhan i deba mhan mhọn ikolu nọn mhẹn bhi ẹghe nin mhan wo rẹ la luẹ ẹmhọanta?

OKPEA ọkpa ribhọ nọn ha guanọ nin ọle rẹkhan Jesu. Ọkpakinọn, Jesu da taman ọlẹn yọle: “Ha khian uwa. Bu ibhokhan ibha, nin uwẹ dọ taman ele emhin rebhe nin Jehova lu nin uwẹ.” (Mak 5:19) Ebezẹle nin Jesu da ta ene ọta hi, ọle lẹnmhin ghe ọ manman wo ghọn eria ne bunbun rẹ ha ta ebi ele lẹn man ẹbho bhi azagba-uwa nọnsele.

² Uwẹ be yẹ yere ebi emhin dia uwẹ yẹ bhi egbe bhi ẹghe ọhẹnhẹn nin uwẹ rẹ munhẹn ha luẹ ẹmhọanta? Asabọmiẹn ọ wo ha hu uwẹ bhi udu rẹ jẹje dọ tale man ene ribhi azagba-uwa nọnsẹ. Sokpan, asabọmiẹn ele bha ka uwẹ ehọ. La asabọmiẹn uwedẹ nin uwẹ rẹ tale man ele re ẹkẹ khọ ele nọn zẹle nin ele bha da ka uwẹ ehọ. Ahamiẹn emhin nọn sẹnian sunu ji uwẹ, ọne uhọnmhọn-ọta nan dẹ rẹkpa uwẹ rẹ lẹn ebi uwẹ ha lu beji a ha da miẹn ghe, uwẹ ki sabọ ha sun rẹkhan Jehova, ye deba azagba-uwa nọnsẹ ha nyẹnlẹn bhi ọfure.

3. Be mhan ha zilo nyan bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan?

³ Bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan, mhan dẹ zilo nyan: (1) ebi mhan ha rẹ ha re ẹkẹ-ẹjẹjẹ ne ẹbho ne i ga Jehova bhi azagba-uwa nọnsẹmhan lu emhin yẹ, aharẹmiẹn ele bha ka mhan ehọ; (2) ebi mhan ha rẹ sabọ ha re ẹlo gbera emhin ne i mhẹn nin ẹbho ne i ga Jehova bhi azagba-uwa nọnsẹmhan lu mhan le la taman mhan; (3) ebi mhan ha rẹ sabọ ha re iziẹngbe man ele emhin yẹ, yẹ ha mhọnlẹn bhi ọkhọle ghe ele dẹ ka mhan ehọ; bi(4) ebi mhan ha rẹ sabọ ha rẹman ele ghe mhan hoẹmhọn ele.

RE ẸKẸ-ẸJẸJẸ HA RẸKPA ẸBHO NE I GA JEHOVA BHI AZAGBA-UWA NỌNSẸ

4. Be Jesu rẹ ne ẹbho ne bha ka ọle ehọ lu emhin yẹ?

⁴ Jesu bha wo re ẹjẹje zobọ bhọ rẹ ha rẹkpa ẹbho ne bha ka ọle ehọ. Ọle bhọ da re egbọle rẹ khọkhọ ọria nọn gbẹloghe ugbo, nọn bha ji egbe lọ ọle rẹ ha wẹnna kaka, beji a ha da miẹn ghe eran fig nin ọle kọle ki mọn ikpẹ. (Luk 13:​6-9) Ẹghe nin Jesu rẹ ta ọne ọta nan, ikpe ea ọ ki ye nin ọle mọn da ha rẹkpa ibhokhan Ju rẹ ha mhọn urẹọbhọ da ọle, yẹ dọ kiẹn edibo nesọle. Bezẹle nin Jesu bha da zobọ bhọ rẹ ha rẹkpa ele? Ranmhude ọle wo hoẹmhọn ele. Ọnan da wo rẹkpa ọle rẹ sabọ re iziẹngbe ha ne ele lu emhin.

5. Bezẹle nin Jesu da mhọn itohan da ibhokhan Ju?

⁵ Ene mun ọkalo bhi oga bhi ẹghe nọnsi Jesu bha rẹkpa ibhokhan Ju rẹ ha mhọn urẹọbhọ da Osẹnobulua. Ranmhude ọnan, Jesu da mhọn itohan da ibhokhan Ju, yẹ tale rẹji ele ghe, “inian ele diabe ihuan ne imhọn ọnọn sun ele.” (Mak 6:34) Ọ mhọn ẹghe ọkpa nin Jesu rẹ gbe eviẹ a ranmhude ẹbho ne ribhi Jerusalẹm. Ọle lẹnmhin ghe ene bunbun bhi ẹwẹ ele dẹ yu ranmhude ele i mhọn urẹọbhọ da Osẹnobulua. (Luk 19:​41-44) Iriọ yẹ nọn, ahamiẹn mhan mhọn itohan da ẹbho ne i ga Jehova bhi azagba-uwa nọnsẹmhan, ọ ki rẹkpa mhan rẹ sabọ ha rẹkpa ele.

6. Bezẹle nọn da khẹke nin mhan re iziẹngbe ha ne ẹbho ne bha sẹ ha ga Jehova bhi azagba-uwa nọnsẹmhan lu emhin? (Galesha 6:9)

⁶ Tie Galesha 6:9. Ahamiẹn ghe ene i ga Jehova bhi azagba-uwa nọnsẹmhan bha kaehọ ebi mhan taman ele rẹji ebi mhan rẹọ i, ọkhẹke nin mhan mhọn iziẹngbe da ele, mhan ha yẹ re ẹkẹ-ẹjẹjẹ ha ne ele lu emhin. Mhan lẹnmhin ghe ọ manman ree ẹghe ọkuẹsẹ ọria sabọ ne emhin nin ọle rẹọ i sibhi ọkhọle re, yẹ dọ ha mhọn urẹọbhọ da Osẹnobulua. Asabọmiẹn bhi ẹghe nọn gbera, iriọ uwẹ diabe ẹbho ne i mhọn “ikhuaẹloghe bhi ọne agbọn nan.” (Ẹfẹ. 2:12) Beji uwẹ ribhi ọne idia nan, edandan i ribhọ ghe ọria re iziẹngbe rẹ rẹkpa uwẹ rẹ fidenọ, yẹ dọ luẹ ẹmhọn Jehova. Ọ bha be khẹke nin uwẹ yẹ re iziẹngbe rẹkpa ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹ sade ele ka uwẹ ehọ?

EBI UWẸ HA SABỌ LU YẸ SADE ỌRIA NỌN I GA JEHOVA BHI AZAGBA-UWA NỌNSẸ LU UWẸ EMHIN NỌN BA UWẸ BHI EGBE

7. Be ha sabọ zẹ ibhio Jesu bha ha mhọn urẹọbhọ da ọle?

⁷ Asabọmiẹn ibhio Jesu họn emhin ọhan-ilo kẹkẹ nin Jesu ha lu bhi Galili. (Luk 4:​14, 22-24) Bhi ọsi ọhẹnhẹn, ele bha ha mhọn urẹọbhọ da ọle. (Jọni 7:5) Bezẹle? Baibo bha taman mhan ebezẹle. Ọkpakinọn, ọ rẹkpa mhan rẹ daghe ebezẹle nin ibhokhan Ju eso da ha siegbe re ikeke rẹ kiẹn edibo nọnsi Jesu. Emhin ọkpa nọn zẹle hi, ibhokhan Ju eso da ha mun ofẹn ghe ẹbho bhi agbaẹbho nọnsele dẹ ha kpokpo ele sade ele dọ kiẹn edibo nesi Jesu. (Jọni 9:​18-22) Emhin ọbhebhe hi, ele wo manman lẹn ebi Jesu rẹ wanre yẹ. Ranmhude ọnan, ele bha riale ọle dẹ ha yi ọria nin Osẹnobulua je re. (Mak 6:​1-4) Asabọmiẹn emhin nọn sẹnian zẹle nin ibhio Jesu bha da ha mhọn urẹọbhọ da ọle. Emhin nọn sẹnian dẹ be sabọ ha yi ebezẹle nin ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹ bha da kaehọ ebi uwẹ taman ele?

8. Be ha sabọ re ẹbho ne i ga Jehova bhi azagba-uwa nọnsẹmhan ne mhan talọ la lu emhin bhi uwedẹ nọn bha gba?

⁸ Dọnmhegbe lẹn ebezẹle nin ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹ da ne uwẹ talọ la lu emhin uwedẹ nin ele rẹ lu emhin. Asabọmiẹn ibhio Jesu deba ẹbho bhi azagba-uwa nọnsi Jesu ne yọle ghe, Jesu “munhẹn ha mhẹnmhẹn.” (Mak 3:21) Be ha sabọ re ele ta ọta nọn dia inian man Jesu? Baibo rẹman ghe Jesu wo ha noo ẹghe nọnsọle rẹ tẹmhọn Osẹnobulua yẹ re egbe daan ẹbho rẹ sẹbhọ ghe, ọle bha miẹn ẹghe rẹ le ebale. (Mak 3:20) Asabọmiẹn ibhio Jesu wo ha riale ghe, Jesu mun iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua gba bhi uhọnmhọn gbe rẹ sẹbhọ ghe, ọle i yẹ miẹn ẹghe rẹ le ebale ẹgheso. Ene ribhi azagba-uwa nọnsẹmhan sabọ rẹ ha riale ghe mhan mun ẹmhọn Osẹnobulua gba bhi uhọnmhọn gbe. Ahamiẹn iriọ emhin dia ele bhi egbe, ọkhẹke nin mhan re uwedẹ nin mhan rẹ lu emhin rẹ rẹman ele ghe, eria ne re ẹwanlẹn lu emhin mhan khin.

9. Be ha sabọ rẹkpa ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹmhan rẹ fi uwedẹ nin ele rẹ ghe Esali Jehova denọ? (1 Pita 3:​1, 2) (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

⁹ Re uwedẹ nin uwẹ rẹ lu emhin rẹman ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹ ghe ọria nọn re ẹwanlẹn lu emhin uwẹ khin. Ahamiẹn mhan re ekpẹn ne ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹmhan talọ yẹ nin ele lu emhin, ọ dẹ sabọ rẹkpa ele rẹ fi uwedẹ nin ele rẹ ghe Esali Jehova denọ. (Tie 1 Pita 3:​1, 2.) Bhi ọsi ijiẹmhin, obhio mhan nin okhuo nọn bọ ọdọ nọn i yi Esali Jehova sabọ rẹ wo ha yo ikolo oga bi inẹbho ẹghe rebhe. Ọnan dẹ sabọ re ẹkẹ ha khọ ọdọ ọle, yẹ re ọle ha riale ghe okhuo ọle fi ọle ehọ a. Ranmhude ghe ọle bha guanọ nin ọdọ ọle re iriọ ha ria eria, ọle ki mhanmhan ẹghe nin ọle rẹ dagbare bhi inẹbho nọnsẹn, beji ọle ha da sabọ ha deba ọdọ ọle gbẹghe. Bhi ọsi ijiẹmhin, ọle sabọ rẹ ha noo ẹghe nin ọdọ ọle rẹ miẹnson, la ẹghe nin ọdọ ọle ha rẹ sibhi uwa re rẹ dagbare bhi inẹbho. Ahamiẹn obhio mhan nin okhuo nin ọdọ ọle i ga Jehova lu emhin nọn sẹnian, ọ dẹ sabọ rẹkpa ọdọ ọle rẹ fi uwedẹ nin ọle rẹ ghe Esali Jehova denọ.

10. Be mhan ha rẹ sabọ re egbe khọkhọ Jesu yẹ sade ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹmhan ta ọta nọn bha gba man mhan?

¹⁰ Hẹi ha re ewanniẹn ọbhi ọta rebhe nin ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹ taman uwẹ. Bhi ẹghe nin ẹbho rẹ taman Jesu ghe ọle le ebale gbe, sẹyẹ, ghe ọle da anyọn gbe, Jesu bha ha dọnmhegbe rẹ taman ele ghe ohoghe ele bhale. Ọle da re uwedẹ iẹnlẹn nọnsọle rẹ rẹman ele ghe ohoghe ele bhale. (Mat. 11:19) Ọle da yẹ rẹman ghe ọria nọn re ẹwanlẹn lu emhin, nọn yẹ sọnyẹnmhẹn bhi iẹnlẹn ọle khin. (Fẹ Jọni 2:​2, 6-10 ghe.) Iriọ yẹ nọn, hẹi wo ha talọ bhi ẹmhọn rebhe nan taman uwẹ. Sokpan, re uwedẹ nin uwẹ rẹ nyẹnlẹn rẹ rẹman ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹ ghe, ọria nọn re ẹwanlẹn lu emhin yẹ sọnyẹnmhẹn bhi iẹnlẹn uwẹ khin. Ji ele tobele re ẹlo nọnsele daghe ọle. Ọnan dẹ sabọ rẹkpa ele rẹ daghe ọle ghe, ohoghe ebi ele rẹ ha mhọn bhi ọkhọle rẹji Esali Jehova khin.

HA MHỌN IZIẸNGBE, UWẸ HA YẸ RẸỌBHỌ GHE ẸBHO BHI AZAGBA-UWA NỌNSẸ DẸ KA UWẸ EHỌ

11. Be Jesu rẹ ne ibhio ọle ne bha ha mhọn urẹọbhọ da ọle lu emhin yẹ?

¹¹ Baibo rẹman ghe, Jesu wo ha re iziẹngbe ne ibhio ọle lu emhin. Bhi ọsi ijiẹmhin, ibhio Jesu wo ha ribhi Kena bhi ẹghe ọhẹnhẹn nin Jesu rẹ lu emhin ọhan-ilo nin ọle lu. (Jọni 2:​11, 12) Arẹmiẹn ghe ele daghe ene emhin ọhan-ilo nan nin Jesu lu, ele bha yẹ ha mhọn urẹọbhọ da ọle. Ọrẹyiriọ, Jesu bha fikekegbe ele. Ikpe ea ki gbera nin Jesu lu emhin ihan-ilo nin ọhẹnhẹn fo bhi Kena, ọle da wo re ẹkẹ-ẹjẹjẹ rẹ ne ibhio ọle talọ beji Baibo rẹman.—Jọni 7:​5-8.

12. Be ha sabọ re mhan ha mhọnlẹn bhi ọkhọle ghe, ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹmhan dẹ ga Jehova?

¹² Mhan luẹ ghe Osẹ nọn manman mhọn itohan Jehova khin. Ọnan dẹ sabọ rẹkpa mhan rẹ ha mhọnlẹn bhi ọkhọle ghe, ene ribhi azagba-uwa nọnsẹmhan dẹ ga Jehova ẹdọkpa. Ahamiẹn a re ọkpẹnlẹn bhi oga ohoghe, ọnan dẹ sabọ rẹkpa ẹbho ne ribhi azagba-uwa nọnsẹmhan rẹ yere ghe, imhan ka taman ele khẹ ghe, emhin nọn sẹnian dẹ sunu.a (Arẹm. 17:16) Ele bhọ dẹ sabọ dọ deba mhan ha ga Jehova sade ekpokpo nọn khua munhẹn. Ahamiẹn ene ribhi azagba-uwa nọnsẹmhan mhọn ọkakale nin ele kuẹlo da nian, ọkhẹke nin mhan lu eka nin mhan ha sabọ lu rẹ rẹkpa ele. Ọnan dẹ sabọ rẹkpa ele rẹ dọ luẹ Baibo, ranmhude nin ele rẹ daghe ọle ghe oyẹẹ ọsaje mhan rẹ ne ele lu emhin.

RẸMAN ẸBHO NE I GA JEHOVA BHI AZAGBA-UWA NỌNSẸ GHE UWẸ HOẸMHỌN ELE

13. Aharẹmiẹn ghe mhan mhọn emhin ne bunbun nin mhan lu bhi oga nọnsi Jehova, emhin nela ọ da khẹke nin mhan mhọn ẹwan?

¹³ Aharẹmiẹn ghe mhan mhọn ẹsọn ne bunbun nin mhan miẹn bhi oga nọnsi Jehova, ọ bha khẹke nin mhan ha lu ọle bhi uwedẹ nọn ha re ẹbho ne ribhi azagb-uwa nọnsẹmhan ha riale ghe, ẹmhọn ele bha yẹ rẹtẹ mhan. (Mat. 7:12) Be mhan ha rẹ sabọ rẹman ele yẹ ghe ẹmhọn ele rẹtẹ mhan? Ji mhan fẹ emhin eso ghe ne ha sabọ rẹkpa mhan.

14-15. Uwedẹ ọkpa nela mhan ha rẹ rẹman ghe, mhan hoẹmhọn ẹbho ne ribhi azagba-uwa nọnsẹmhan ne i sẹ ga Jehova? Re ijiẹmhin ọbhọ.

¹⁴ Wo ha ne ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹ talọ ẹghe rebhe, uwẹ ha yẹ ha rẹman ele ghe uwẹ hoẹmhọn ele. Mhan dẹ rẹman ghe mhan hoẹmhọn ẹbho ne ribhi azagba-uwa nọnsẹmhan sade mhan taman ele ebe sunu bhi iẹnlẹn nọnsẹmhan ẹghe rebhe. Bhi ọsi ijiẹmhin, mhan dẹ sabọ gbẹn ebe ji ele bhi ifoni, la je ifoto nin mhan mun bhi ẹghe nin mhan rẹ deba imọẹ mhan re egbe re ahoho ji ele. La ifoto nin mhan mun bhi ẹghe nin mhan rẹ rẹnẹ yo ẹbho. Sẹyẹ, mhan sabọ rẹ re emhin lu ẹsele nin ele la gbẹn ilẹta ji ele. Ọnan dẹ sabọ rẹkpa ele rẹ lẹn ghe ẹmhọn ele rẹtẹ mhan, yẹ ziẹn ikolu nin mhan ko mhọnlẹn. Mhan ha lu ene emhin nan, ọ ki rẹman ghe mhan hoẹmhọn ele.

¹⁵ Bha ji mhan fẹ ijiẹmhin ọsi obhio mhan natiọle Anna ghe, nọn nyẹnlẹn bhi Armenia. Ọkuẹsẹ ọle dọ luẹ ẹmhọanta, ọle wo ha deba azagba-uwa nọnsọle gbẹghe kugbe, manman nọn, bhi ẹghe iluemhin, la sade ọria bhi ẹwẹ ele lu ibẹde. Ẹghe nin Anna ki rẹ luẹ ẹmhọanta, ẹbho ne ribhi azagba-uwa nọnsọle da ha kpokpo egbe ghe, Anna i da yẹ deba ele ha gbẹghe. Ele da yẹ ha kpokpo egbe ghe iẹnlẹn dẹ wo ha nọghọ ọle nin ọle rẹ kiẹn ọkpa bhi Esali Jehova. Be Anna ki rẹ rẹkpa ẹbho bhi azagba-uwa nọnsọle yẹ rẹ fi ọkhọle nọnsele denọ? Ọle da yọle: “Mẹn ha rẹnẹ dọ tuẹ ẹbho ne ribhi azagba-uwa nọnsẹmhẹn, mẹn ki tẹmhọn ebi mẹn lu man ele bi ebe sunu bhi iẹnlẹn nọnsẹmhẹn. Sẹyẹ, imẹn ki tie ele vae bhi uwa nọnsẹmhẹn yẹ re ele man imọẹ mẹn. Ọnan da wo rẹkpa eso bhi azagba-uwa nọnsẹmhẹn rẹ lẹn imọẹ mẹn. Ọ da yẹ rẹkpa ele rẹ de ọkhọle re.” Anna da yẹ yọle: “Ene bunbun bhi azagba-uwa nọnsẹmhẹn manman wo taman mẹn ghe, mẹn manman wo ghọnghọn bhi iẹnlẹn. Ele i yẹ kpokpo egbe ranmhude mẹn.”

16. Be Jesu rẹ rẹman yẹ ghe ẹmhọn obhio ọle nin Jemis rẹtẹ ọle? (Yẹ fẹ ebi a gbẹn ọbhi otọle ghe.)

¹⁶ Ji ẹmhọn ele rẹtẹ uwẹ. Beji Jesu riọkpanọ fo, ọle da zegbere man Jemis nin obhio ọle, nin ọle rẹ rẹman Jemis ghe ẹmhọn ọle rẹtẹ ọle. (1 Kọr. 15:7) Edandan i ribhọ ghe ọ dẹ wo re Jemis ghọnghọn rẹ lẹn ghe ẹmhọn ọlẹn sẹyẹ rẹtẹ Jesu. Asabọmiẹn ọne emhin nan nin Jesu lu, ọle hi ebe re Jemis rẹọbhọ ghe Jesu hi ọne Mezaya. Beji Jesu zegbere man Jemis fo, asabọmiẹn Jemis yẹ rẹkpa ẹbho eso bhi azagba-uwa nọnsele rẹ gene lẹn ọne Jesu khin.b—Iwẹn. 1:14.

17. Be mhan ha rẹ sabọ re obọ rẹkhan adia nọn ribhi Rom 12:15 yẹ? (Yẹ fẹ ifoto ghe.)

¹⁷ Tie Rom 12:15. Ahamiẹn mhan rẹman ẹbho ne ribhi azagba-uwa nọnsẹmhan ghe ẹmhọn ele rẹtẹ mhan, manman nọn bhi ẹghe nin emhin rẹ nyọn mun ele, bi ẹghe nin emhin rẹ mhẹn nin ele, ọ dẹ sabọ re ele fi ẹlo nin ele rẹ ghe Esali Jehova denọ.c Bhi ọsi ijiẹmhin, ahamiẹn ọria bhi ẹwẹ ele biẹ, mhan dẹ sabọ gbamọnghọn nin ele, yẹ re emhin rẹ lu ẹsele nin ele, nin mhan rẹ rẹman ele ghe mhan dẹba ele ghọnghọn. Ahamiẹn ọria nin ele hoẹmhọnlẹn yu, mhan sabọ rẹ ta ọta nọn ha re ọkhọle nọnsele lọre man ele, re iyobọ nin ele, la gbẹn ọta ikoudure bhi ebe re nin ele. Rẹ deba ọnin, mhan sabọ rẹ mhanmhanlẹn nin mhan rẹ ha rẹnẹ ji ele ẹghe rebhe, manman nọn sade ele kuẹlo ọkakale.

18. Be mhan ha rẹ sabọ re egbe khọkhọ Andru yẹ?

¹⁸ Ji ele lẹn ibhio uwẹ nin bha ko ga. Ẹghe nin Andru rẹ lẹn ghe Jesu hi ọne Mezaya, ọle da wo re ẹjẹje re Pita nin obhio ọle man Jesu. (Jọni 1:​40-42) Uwẹ dẹ be sabọ re egbe khọkhọ Andru? Bhi ọsi ijiẹmhin, uwẹ dẹ be sabọ tie ọria bhi azagba-uwa nọnsẹ nọn i sẹ ga Jehova nin ọle dọ deba uwẹ yo ikolo oga nesẹmhan? La nin ọle dọ deba uwẹ bi ibhio uwẹ bhi agbotu le ebale? Beji ele ha rẹ ha lẹn ẹbho nin uwẹ bi ele ko ga, ele ki dọ daghe ọle ghe, Esali Jehova bha dikẹ bhi ẹbho nekẹle, ghe ẹbho esili ele khin.

19. Be ọkhẹke nin mhan rẹ ha ne ene ribhi azagba-uwa nọnsẹmhan lu emhin yẹ, aharẹmiẹn ele bha manman lẹn otọ ebezẹle nin mhan i da deba ele lu iluemhin eso? (1 Pita 3:15)

¹⁹ Tie 1 Pita 3:15. Asabọmiẹn azagba-uwa nọnsẹmhan i da wo lẹn otọ ebezẹle nin mhan bha da ka deba ele lu emhin eso. Sokpan, ele i da yele a ghẹdẹ ebi mhan rẹ re ẹkẹ-ẹjẹjẹ bi ekpẹn rẹ ne ele lu emhin yẹ. Aharẹmiẹn ghe mhan i yẹ deba ele lu iluemhin kẹkẹ nin ele lu, asabọmiẹn ele dẹ wo ha ghọnghọn sade ele daghe ọle ghe, imhan sẹyẹ deba ele ha gbẹghe kugbe. Bhi ọsi ijiemhin, mhan sabọ rẹ rẹnẹ ji ele, deba ele le ebale kugbe, la re emhin lu ẹsele nin ele bhi ẹghe ọbhebhe nin ele bha rẹ ha lu iluemhin.

HA MHỌNLẸN BHI ỌKHỌLE GHE ẸBHO BHI AZAGBA-UWA NỌNSẸ DẸ DỌ DEBA UWẸ HA GA JEHOVA ẸDỌKPA

20. Bezẹle nin ijiẹmhin ọsi Jemis ha da sabọ ko mhan udu re?

²⁰ Arẹmiẹn Jemis bha ha yi ọkpa bhi edibo nesi Jesu beji Jesu ribhi ọne otọ nan, ọle wo lu iriọ beji akizẹbue. (Gal. 1:​18, 19; 2:9) Arẹmiẹn ọle bha deba eria ọhẹnhẹn ne ha yi edibo nesi Jesu, Jemis yẹ wo luẹ ẹmhọn ene emhin kẹkẹ nin Jesu man ẹbho le beji ọle ribhi ọne otọ nan. Bhi ọsi ijiẹmhin, bhi ilẹta nin Jemis gbẹn ji ene Kristiẹn, ọle da ta ẹmhọn eso ne diabe ọta nin Jesu tale bhi Ọta Ogbakha nin ọle rẹman bhi uke oke.d

21. Bezẹle nọn bha da khẹke nin mhan ji egbe lọ mhan rẹ ha rẹkpa ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹmhan ne i sẹ ga Jehova nian?

²¹ Aharẹmiẹn mhan wo dọnmhegbe rẹ re ifuẹkẹ man ẹbho ne i sẹ ga Jehova bhi azagba-uwa nọnsẹmhan, la rẹman ele ghe ẹmhọn ele rẹtẹ mhan, asabọmiẹn ele dẹ yẹ wo ha fi bhi ẹlo mun mhan, la ele i da ka nin ele rẹ luẹ ẹmhọn Jehova. Bezẹle nọn bha da khẹke nin mhan ji egbe ele lọ mhan? Ranmhude Jehova nọn mhọn itohan bi Ọmọn nọnsọle nin Jesu mhan rẹ egbe khọkhọ bhi ẹghe nọn hi ki rẹ khin nin mhan rẹ re ifuẹkẹ man ele. (Luk 6:​33, 36) Beji ẹghe ha rẹ ha khian, ele dẹ sabọ dọ fi uwedẹ nin ele rẹ ghe Esali Jehova denọ ranmhude uwedẹ nin mhan rẹ re oyẹẹ man ele. Ele bhọ dẹ sabọ ha ria eria nyan ene emhin kẹkẹ nin mhan taman ele rẹji Jehova, bi ive nesọle. Ahamiẹn mhan bha ji egbe lọ mhan rẹ ha rẹkpa ele, asabọmiẹn ele dẹ dọ deba mhan ha ga Jehova ẹdọkpa. Ọnan ki wo re mhan ha ghọnghọn!