“Bha Tobọbha Zẹ . . . Ọne Ibha Ha Ga”

1. Be ọkhẹke nin mhan lu nin mhan rẹ sabọ ha mhọn eghọnghọn ọsaje? Bezẹle? (Isaiah 48:​17, 18)

ABA mhan nọn ribhi okhun wo manman hoẹmhọn mhan, sẹyẹ, ọle guanọ nin mhan ha sọnyẹnmhẹn bhi iẹnlẹn nian bi bhi ẹghe odalo. (Eccl. 3:​12, 13) Ọle wo man mhan bhi uwedẹ nin mhan ha rẹ sabọ ha lu emhin ne bunbun. Ọkpakinọn, ọle bha man mhan nin mhan ha dia egbe mhan, la tobọmhan ha zẹ ebe gbale bi ebe bha gba nin egbe mhan. (Eccl. 8:9; Jer. 10:23) Ọle lẹnmhin ghe nin mhan rẹ sabọ ha mhọn eghọnghọn ọsaje, ọ dẹ khẹke nin mhan ha ga ọle yẹ hẹnmhọn nanlẹn.—Tie Isaiah 48:​17, 18.

2. Be Esu guanọ nin mhan rẹọ i? Be Jehova ki lu?

² Esu guanọ nin mhan rẹọbhọ ghe mhan dẹ sabọ ha ghọnghọn aharẹmiẹn mhan i ga Jehova, sẹyẹ, ghe eria dẹ sabọ ha dia egbele, yẹ gbẹloghe egbele. (Gen. 3:​4, 5) Nin Jehova rẹ rẹman ghe ọbhahoghe Esu khin, ọle da re ẹghe nin eria rẹ ha gbẹloghe egbele bhi ẹgheso. Ọ wo dọ khia bhi ẹlo ghe eria i da sabọ gbẹloghe egbele. Bhi obọ nọnkẹle, Baibo wo tẹmhọn ikpea bi ikhuo ne wo ha ghọnghọn bhi iẹnlẹn ranmhude nin ele rẹ ha ga Jehova. Jesu Kristi bhọ hi ọnọn ghọnghọn nẹ bhi ẹwẹ ele. Bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan, mhan dẹ luẹ ebezẹle nin Jesu da zẹ rẹ ha ga Jehova. Sẹyẹ, mhan ki zilo nyan ebezẹle nọn da khẹke nin mhan ha ga Jehova nin Aba mhan. Bhi ọkike ọle, mhan ki yẹ zilo nyan emhin eso nọn zẹle nin mhan da zẹ rẹ ha ga Jehova.

EBEZẸLE NIN JESU DA ZẸ RẸ GA JEHOVA

3. Be Esu yọle ghe ọle dẹ mun nin Jesu? Be Jesu ki zẹ rẹ lu?

³ Bhi ẹghe nin Jesu rẹ ha ribhi ọne otọ nan, ọ da khẹke nin ọle zẹ ọne ọle ha ga. Ọ bha sẹ bue gbe nin Jesu mianmẹn, Esu da bu ọle re yẹ taman ọlẹn ghe, ọle dẹ ne ejele ne ribhi ọne otọ agbọn nan rebhe nin Jesu sade ọle debhẹre ga ọle osukpa. Jesu ki da wanniẹn ọlẹn yọle: “Sibhi enan re, Esu! ranmhude, Ebenọnkhiale yọle ghe, ‘Jehova nin Osẹnobulua nọnsẹ, ọle uwẹ ha ga. Sẹyẹ, ọle ọkpa uwẹ ha re oga nọn khiale je.’” (Mat. 4:​8-10) Bezẹle nin Jesu da zẹ rẹ ha ga Jehova? Bha ji mhan fẹ emhin eso ghe nọn zẹle.

4-5. Be bhọ emhin eso nọn zẹle nin Jesu da zẹ rẹ ga Jehova?

⁴ Oyẹẹ hi emhin kpataki nọn zẹle nin Jesu da zẹ rẹ ha ga Jehova. Oyẹẹ nin Jesu mhọn da Aba ọle wo manman dinmhin. (Jọni 14:31) Rẹ deba ọnin, Jesu wo ha ga Jehova ranmhude, ọnin hi emhin nọn khẹke nin ọle lu. (Jọni 8:​28, 29; Arẹm. 4:11) Ọle lẹnmhin ghe Jehova re iẹnlẹn nin mhan. Ọle yẹ lẹn ghe Osẹ nan ha sabọ gbaẹkẹ ọle, nọn yẹ zẹ emhin bhi obọ Jehova khin. (Ps. 33:4; 36:9; Jem. 1:17) Jehova bha sẹ ka bhahoghe man Jesu khẹ, sẹyẹ, emhin rebhe nin Jesu mhọnlẹn, Jehova ne nanlẹn. (Jọni 1:14) Bhi obọ nọnkẹle, Esu wo dikẹ. Ọle hi ọnọn si olukhọ bi uu ji eria. Ọbhahoghe Esu khin, sẹyẹ, ọle mhọn ẹlobhiamhin, yẹ khu ọsi egbọle ọkpa. (Jọni 8:44) Ranmhude Jesu lẹn ọne ẹmhọanta nan, ọle bha zẹwẹ re egbe khọkhọ Esu hiehie la sọtẹ da Jehova.—Fil. 2:​5-8.

⁵ Emhin ọbhebhe nọn zẹle nin Jesu da zẹ re ga Jehova hi, ọle wo ha khuaẹloghe emhin esili kẹkẹ ne ha nabhọre sade ọle hẹnmhọn nin Jehova. (Hib. 12:2) Ọle lẹnmhin ghe ọle ha sun rẹkhan Aba ọle, ọle dẹ sabọ kpe elin ọsi Aba ọle khia, yẹ re ọkpẹnlẹn ọbhi olukhọ bi uu nin Esu sire.

EBEZẸLE NỌN DA KHẸKE NIN MHAN HA GA JEHOVA

6-7. Bezẹle nin ẹbho ne bunbun ẹlẹnan i da ga Jehova? Bezẹle nọn da khẹke nin mhan ha ga Jehova?

⁶ Ẹbho ne bunbun ẹlẹnan i ga Jehova, ranmhude ele bha lẹn ikpẹ esili nin Jehova mhọnlẹn, bi emhin kẹkẹ nin ọle sẹ lu nin ele. Ọnan hi ebe sunu ji eria nin Pọl nin odibo tẹmhọn Osẹnobulua man bhi Atẹns.—Iwẹn. 17:​19, 20, 30, 34.

⁷ Pọl da taman ene ẹbho nan ghe, Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta “hi ọnọn re emhin rebhe nin mhan, rẹ sẹbhi iẹnlẹn bi ohiẹnhiẹn.” Ọle da yẹ yọle: “Ọle hi ọnọn zẹle nin mhan da ribhi agbọn, nin mhan da nyẹnlẹn, yẹ khian nẹga.” Osẹnobulua hi Aman nọn man emhin rebhe. “Rẹ na obọ okpea ọkpa nin ọle manlẹn, ọle agbaẹbho rebhe ne nyẹnlẹn bhi ọne otọ nan na vae.” Bhiriọ, ọle hi ọnọn khẹke nin mhan ha ga.—Iwẹn. 17:​25, 26, 28.

8. Be Jehova i da lu ghẹdẹ? Gbotọle fanọn an.

⁸ Beji a miẹn Jehova hi Aman nọn man emhin rebhe, sẹyẹ, ọle hi ọnọn Ke Okhun Nẹ, ọle ha rẹ sabọ sua ẹbho ọbhọ rẹ ha ga ọle. Ọkpakinọn, Jehova i da lu iriọ. Sokpan, ọle da wo ha rẹkpa mhan rẹ daghe ọle ghe ọle gene ribhọ, sẹyẹ, ghe ọle hoẹmhọn ọdeọde bhi ẹwẹ mhan. Ọle guanọ nin ẹbho ne bunbun ha yi imọẹ ọle rẹ sẹbhi ighegheghe. (1 Tim. 2:​3, 4) Ọnan zẹle nin Jehova da wo ha man mhan emhin, beji mhan ha da sabọ man ẹbho emhin esili kẹkẹ nin Jehova ha lu nin eria, bi ebi ọle ha rẹ lu ọle yẹ. (Mat. 10:​11-13; 28:​19, 20) Ọle ne mhan ọbhi agbotu kẹkẹ, yẹ ne ene ewanlẹn nin mhan ne ha gbẹloghe mhan.—Iwẹn. 20:28.

9. Uwedẹ nela Jehova rẹ rẹman ghe ọle hoẹmhọn ẹbho rebhe?

⁹ Mhan wo daghe oyẹẹ nin Jehova mhọn bhi uwedẹ nin ọle rẹ ne eria lu emhin ne bha rẹọbhọ ghe ọle ribhọ. Fẹ ọnan ghe: Rẹ na bhi ẹghe nan rẹ man ọne otọ nan, ẹbho ne bunbun sẹ wo tobele ha zẹ ebe mhẹn bi ebe i mhẹn nin egbele. Ọrẹyiriọ, Jehova da yẹ wo ha ne emhin nin ele ne rẹ ha sọnyẹnmhẹn bhi iẹnlẹn. (Mat. 5:​44, 45; Iwẹn. 14:​16, 17) Ranmhude Jehova, ele da sabọ ha mhọn azagba-uwa bi imọẹ ne hoẹmhọn ele. Sẹyẹ, ele da sabọ biẹ imọn, ha wẹnna, yẹ sọnyẹnmhẹn bhi iẹnlẹn. (Ps. 127:3; Eccl. 2:24) Ọnan wo rẹman ghe Aba mhan nọn ribhi okhun wo hoẹmhọn eria. (Ex. 34:6) Bhi ejayenan nian, bha ji mhan ye egbe mhan emhin eso re nọn zẹle nin mhan da zẹ rẹ ha ga Jehova, bi ebi Jehova rẹ nan erọnmhọn nin ẹbho yẹ ne zẹ rẹ ha ga ọle.

EBEZẸLE NIN MHAN DA ZẸ RẸ HA GA JEHOVA

10. (a) Be bhọ emhin kpataki nọn zẹle nin mhan da ga Jehova? (Matiu 22:37) (b) Be uwẹ sẹ rẹ miẹn elele yẹ bhi uwedẹ nin Jehova rẹ rẹhunmhan? (Psalm 103:​13, 14)

¹⁰ Bọsi Jesu, mhan ga Jehova ranmhude mhan manman hoẹmhọn ọlẹn. (Tie Matiu 22:37.) Ahamiẹn mhan luẹ ẹmhọn ikpẹ esili nesi Jehova, ọ manman rẹ mhan sikẹ ọle. Bhi ọsi ijiẹmhin, fẹ ebi Jehova rẹ rẹhunmhan yẹ. Ẹghe nin ibhokhan Izrẹl bha rẹ hẹnmhọn nanlẹn, ọle da bhii ele yọle: “Huẹan, bha re obọ sibhi emhin ebe nin bha lu re.” (Jer. 18:11) Jehova lẹnmhin ghe ọ bha gba nin mhan, sẹyẹ, ekẹn khọnkhan mhan khin. (Tie Psalm 103:​13, 14.) Ahamiẹn uwẹ ria eria nyan uwedẹ nin Jehova rẹ rẹhunmhan, bi ikpẹ esili nekẹle nin ọle mhọnlẹn, ọ i be re uwẹ ho nin uwẹ ha ga ọle khian?

11. Be bhọ emhin eso ebhebhe nọn zẹle nin mhan da zẹ rẹ ha ga Aba mhan nọn ribhi okhun?

¹¹ Ọ wo yẹẹ mhan rẹ ha ga Jehova ranmhude mhan lẹnmhin ghe ọnin emhin nọn khẹke nin mhan lu. (Mat. 4:10) Rẹ deba ọnin, mhan lẹn emhin esili kẹkẹ ne ha nabhọre sade mhan sun rẹkhan Jehova. Mhan ha sun rẹkhan Jehova, mhan ki deba kpe elin nọnsọle khia, yẹ rẹman ghe ọbhahoghe Esu khin. Ọnan bhọ re ọkhọle nọnsi Aba mhan ghọnghọn. Mhan ha zẹ nin mhan rẹ ga Jehova ẹlẹnan nian, mhan mhọn ọne isẹhoa rẹ ha ga ọle khian rẹ sẹbhi ighegheghe!—Jọni 17:3.

12-13. Be uwẹ miẹn luẹ bhi okha ọsi Jane bi Pam?

¹² Aharẹmiẹn mhan bha sẹ manman wanre, mhan dẹ yẹ sabọ luẹ rẹ hoẹmhọn Jehova, sẹyẹ, ọne oyẹẹ ki wo ha tuẹn okhun beji mhan rẹ wanre. Ọnan hi ebe sunu ji Jane bi Pam ne yi ibhio.a Ikpe 11 Jane ha ye, sẹyẹ, Pam da ha ribhi ikpe 10 bhi ẹghe nin ele rẹ munhẹn ha luẹ Baibo. Arẹmiẹn ene biẹ ele bha ha luẹ Baibo, ele da wo re otọ nin Jane bi Pam rẹ deba Esali Jehova ha luẹ Baibo. Ọkpakinọn, ele da taman Jane bi Pam ghe ele dẹ sẹyẹ ha rẹkhan ele yo otuẹ. Jane da yọle: “Ebi Esali Jehova man mẹn le bhi Baibo da rẹkpa mẹn rẹ lu ebe gbale bhi ẹghe nin ibo mẹn rẹ ha sua mẹn ọbhọ rẹ ha noo ikhunmhun ne i mhẹn, yẹ nyẹn iẹnlẹn esankan.”

¹³ Ikpe eso ki gbera, Jane bi Pam da dọ kiẹn Esali Jehova. Akizẹbue, ele da munhẹn ha lu iwẹnna ọkanẹfan yẹ gbẹloghe ene biẹ ele ne ki dọmanlẹn. Jane ki ha tẹmhọn ebi emhin rebhe nin Jehova sẹ lu nanlẹn dia ọle yẹ bhi egbe, ọle da yọle: “Mẹn dọ kere ghe Jehova gbẹloghe imọẹ ọle, sẹyẹ, beji 2 Timoti 2:19 rẹman, ‘Jehova lẹn ene yi ọsọle.’” Edandan i ribhọ ghe si Jehova dẹ gbẹloghe eria ne zẹ rẹ ha ga ọle ne yẹ hoẹmhọn ọlẹn!

14. Be uwedẹ nin mhan rẹ talọ yẹ lu emhin ha rẹ sabọ kpe elin nọnsi Jehova khia yẹ? (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

¹⁴ Mhan ho nin mhan kpe elin nọnsi Jehova khia bhi ohoghe nan rẹ sin ọlẹn. Fẹ ọne ijiẹmhin nan ghe, ji a man yọle ghe uwẹ mhọn ọmọẹ nọn manman sikẹ ẹ, nọn mhọn ẹkẹ-ẹjẹjẹ, nọn rẹhunmhan, nọn yẹ zẹ emhin bhi obọ. Ẹdọkpa, uwẹ da họn ghe ọria yọle ọria ọbe ọne ọmọẹ nan khin, ghe ọ i yi ọria ẹmhọanta. Be uwẹ ha lu yẹ? Edandan i ribhọ ghe uwẹ dẹ mundia nin ọmọẹ ẹ. Iriọ yẹ nọn, ahamiẹn Esu bi ẹbho ne rẹkhan ọlẹn re ohoghe rẹ ha riia elin nọnsi Jehova a, mhan ki mundia nin Jehova yẹ ha taman ẹbho ẹmhọanta rẹji Ọle rẹ kpe elin nọnsọle khia. (Ps. 34:1; Isa. 43:10) Mhan dẹ sabọ re ọta nin mhan ta, bi emhin nin mhan lu rẹ rẹman ghe egbe rebhe mhan rẹ ga Jehova.

15. Elele nela Pọl nin odibo miẹn nin ọle rẹ fi emhin eso denọ bhi iẹnlẹn? (Filipai 3:​7, 8)

¹⁵ Mhan manman wo muegbe rẹ fi emhin denọ bhi iẹnlẹn beji mhan ha da sabọ ha ga Jehova nọnsẹn, la miẹn ẹghe rẹ manman ha miẹn ẹsọn ne bunbun bhi oga nọnsọle. Bhi ọsi ijiẹmhin, Pọl nin odibo wo ha ribhi ihe nọn khua bhi oga ọsi ibhokhan Ju. Ọkpakinọn, ọle da zobọ bhi ọne oga yẹ dọ kiẹn odibo nọnsi Jesu, yẹ ha ga Jehova. (Gal. 1:14) Ranmhude ọnan, ọle da wo ha sọnyẹnmhẹn bhi oga nọnsi Jehova, yẹ ha mhọn ọne isẹhoa nin ọle rẹ deba Jesu gbẹloghe bhi okhun. Ọle bha ha kiẹgbe nin ọle rẹ zẹ rẹ ga Jehova. Iriọ yẹ imhan, ahamiẹn mhan zẹ rẹ ga Jehova, mhan i da ha kiẹgbe.—Tie Filipai 3:​7, 8.

16. Be mhan miẹn luẹ bhi okha ọsi Julia? (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

¹⁶ Ahamiẹn mhan mun ẹmhọn oga nọnsi Jehova kalo bhi iẹnlẹn nọnsẹmhan, ọle dẹ nan erọnmhọn nin mhan nian bi bhi ẹghe odalo. Bha ji mhan fẹ ijiẹmhin ọsi obhio mhan nin Julia ghe. Ọkuẹsẹ Julia dọ luẹ ẹmhọanta, ọle ka wo ha ribhi ibo ene so illo bhi otuẹ rẹ na bhi ẹghe nin ọle rẹ ha yi usẹn obhokhan. Ọria ọkpa nọn manman guẹ ebi a rẹ so illo yẹ da daghe ọle ghe Julia wo hoẹmhọn illo nan so. Bhiriọ, ọle da munhẹn ha man ọlẹn ebi a rẹ manman so illo yẹ. Ọ bha sẹ bue gbe, a da munhẹn dọ ha hẹnmhọn Julia. Ọle da yẹ wo ha so illo bhi ije kẹkẹ nan manman hẹnmhọnlẹn. Ẹghe nin ọle rẹ ha yo isiku nan manman hẹnmhọnlẹn nan da luẹ ebi a rẹ so illo yẹ, ọne ọle bi ọle ko ribhi klass da munhẹn ha taman Julia ẹmhọn Osẹnobulua, yẹ ji ọle lẹn ghe Jehova hi elin nọnsi Osẹnobulua. Ọ bha sẹ bue gbe, Julia da munhẹn ha luẹ Baibo igba eva bhi uzana. Bhi ọkike ọle, Julia da zobọ bhi illo nin ọle rẹ ha so, yẹ munhẹn ha noo ẹghe nọnsọle rẹ ga Jehova. Ọne emhin nan nin ọle zẹ rẹ lu bha lẹkhẹ hiehie. Ẹbho ne bunbun da ha taman ọlẹn ghe emhin uhuki ọle lu nin ọle rẹ zobọ bhọ rẹ ha so illo dọ ha ga Jehova. Ọkpakinọn, Julia da yọle: “Mẹn da wo ha guanọ nin mẹn re iẹnlẹn nọnsẹmhẹn rebhe rẹ ha ga Jehova.” Be emhin ki dia ọle yẹ bhi egbe nian ranmhude ọne emhin nan nin ọle zẹ rẹ lu bhi ikpe 30 ne gbera? Ọle da yọle: “Mẹn wo mhọn ọkhọle nọn lọre, sẹyẹ, mẹn rẹọbhọ ghe Jehova dẹ ne emhin rebhe nin mẹn guanọ nin mẹn bhi ẹghe odalo.”—Ps. 145:16.

WO HA GA JEHOVA KHIAN

17. Be ẹghe ọkike ọsi ọne agbọn nan nin mhan da nyẹnlẹn rẹ rẹtẹ ẹbho ne ga Jehova yẹ bi ene bha sẹ ha ga ọle?

¹⁷ Ẹghe ọkike ọsi ọne agbọn nan mhan ki da nyẹnlẹn. Pọl nin odibo da gbẹn yọle: “Obhi ẹghe khere ki kẹre nin ọnọn vade ha rẹ vae. Ọle ida riia ẹghe a.” (Hib. 10:37) Be ọnan rẹ rẹtẹ mhan yẹ? Ẹghe i yẹ manman ribhọ nin ẹbho rẹ zẹ rẹ ga Jehova. (1 Kọr. 7:29) Ahamiẹn mhan ga Jehova fo, mhan lẹnmhin ghe mhan dẹ ziẹngbe ekpokpo ranmhude ọ i yẹ da bue gbe.

18. Be Jesu bi Jehova guanọ nin mhan lu?

¹⁸ Jesu da taman ẹbho nin ele dọ kiẹn edibo nesọle, sẹyẹ, nin ele hẹi zobọ bhọ rẹ ha rẹkhan ọlẹn. (Mat. 16:24) Bhiriọ, ahamiẹn ọ rele nin mhan mọn da ga Jehova, ọkhẹke nin mhan dọnmhegbe nin mhan hẹi ji egbe lọ mhan rẹ ha ga ọle. Ọkhẹke nin mhan dọnmhegbe rẹ sẹyẹ wo ha ga Jehova khian. Asabọmiẹn ọnan i da wo lẹkhẹ nan rẹ lu, ọkpakinọn, mhan dẹ wo miẹn eghọnghọn bhi iẹnlẹn bi emhin esili ne bunbun nian sade mhan wo ha ga ọle!—Ps. 35:27.

19. Be mhan miẹn luẹ bhi okha ọsi Gene?

¹⁹ Ẹbho eso riale ghe ele ha ga Jehova, ele i da sabọ ha sọnyẹnmhẹn bhi iẹnlẹn. Ahamiẹn usẹn uwẹ khin, uwẹ be riale ghe ọnọghọ gbe nin uwẹ rẹ ha ga Jehova? Obhio mhan nin usẹn natiọle Gene da yọle: “Ọ da wo dia mẹn bhi egbe ghe imẹn i sọnyẹnmhẹn bhi iẹnlẹn ranmhude nin mẹn rẹ yi Ọsali Jehova. Ọ da wo diabe ghe ibhokhan nin mhan ko wanre wo ha lu emhin ne bunbun rẹ sọnyẹnmhẹn bhi iẹnlẹn. Emhin bii, nan rẹ ha yo idujie, nan rẹ ha zẹ ọshọ, bi nan rẹ ha gbe igamu nan da khọnlẹn. Bhi ọsẹmhẹn, ikolo ga bi inẹbho ọkpa mẹn wo re ẹghe nọnsẹmhẹn ha yo.” Be iria-eria nọn sẹriọ rẹ rẹso Gene yẹ? Ọle da yọle: “Mẹn ki da munhẹn ha lu emhin eso ne bha gba nin elasẹre nekẹle lu. Mẹn wo sọnyẹnmhẹn bhọ bhi obhi ẹghe khere, ọkpakinọn ọne eghọnghọn bha bue. Mẹn da munhẹn dọ ha ria ẹmhọn elele nin ọria miẹn sade ọle re obọ rẹkhan uhi ne ribhi Baibo. Bhiriọ, mẹn da muegbe rẹ re egbe rebhe rẹ ha ga Jehova. Rẹ na bhi ọne ẹghenin ha vade, ọ da wo dia mẹn ghe Jehova wo ha re ewanniẹn ọbhi erọnmhọn nesẹmhẹn rebhe.”

20. Emhin nela ọkhẹke nin mhan muegbe rẹ lu?

²⁰ Ọkpa bhi eria ne gbẹn ebe ọsi psalm da so illo ji Jehova yọle: “Eghọnghọn hi ọsi ọria nin uwẹ zẹle, nin uwẹ yẹ si re nọn dọ ha nyẹnlẹn bhi ẹgodo nọnsẹ.” (Ps. 65:4) Bhiriọ, bha ji mhan wo muegbe rẹ ha ga Jehova khian bii Josua nọn yọle: “Bhi ọsẹmhẹn bi ẹbho ne ribhi azagba-uwa nọnsẹmhẹn, iJehova mhan ha ga.”—Josh. 24:15.