Sikhatrúin og leit mín að sannleikanum
Balbir Singh Deo segir frá
ÞAÐ hryggir mig þegar ég sé það hatur sem fólk hefur hvert á öðru vegna trúar sinnar. Jafnvel hér á Indlandi er hlutverk svonefndra kristinna manna í stjórnmálum og þjóðernissinnuðum styrjöldum vel þekkt.
Því verður ekki neitað að það voru nánast eingöngu þjóðir, sem kölluðu sig kristnar, er háðu heimsstyrjaldirnar tvær! Þær þjáningar og manndráp, sem „kristnir“ menn fortíðar stóðu að baki, halda áfram enn þann dag í dag svo sem á Norður-Írlandi þar sem kaþólskir og mótmælendur berjast og drepa hver annan. Þessi stöðugu stríð, ásamt því orðspori að hún kaupi menn til trúar með matargjöfum, hefur tæplega gefið góða mynd af kristinni trú. Það er því ekki að undra að svo margir Indverjar skuli hafa megna andúð á öllu því sem kallað er kristni.
Um leið hryggir það mig að verða vitni að því hatri sem Indverjar bera hver til annars af því að einn er sikhi frekar en hindúi eða hindúi frekar en múslími. Ég hef alltaf verið þeirrar skoðunar að sannir guðsdýrkendur ættu að elska jafnvel þá sem eru annarrar trúar. Sérstaklega hafa hryggt mig þau hryðjuverk sem hindúar og sikhar hafa gerst sekir um á síðastliðnum árum hér á Indlandi.
Hvorki ég, eldri bræður mínir þrír né mágkona mín hafa þó verið sérlega uggandi út af endurteknum ofbeldisverkum. Systur minni og manninum hennar hefur líka fundist þau vernduð fyrir ofbeldisverkunum. Hvers vegna, úr því að við öll sjö vorum alin upp sem sikhar? Áður en ég svara því langar mig til að segja ykkur svolítið frá sikhum og trú þeirra.
Sikhatrúin
Sikhatrúin er eingyðistrú sem á sér sínar eigin ritningar, inntökusiði, hjónavígslu- og útfararathafnir ásamt helgi- og tilbeiðslustöðum. Hinar 15 milljónir sikha í heiminum rekja trú sína allt aftur til gúrú eða kennara að nafni Nanak, sem uppi var á 15. öld. Fylgjendur hans voru nefndir sikhar, en það er komið af orði úr sanskrít sem merkir „lærisveinn.“
Nanak fæddist hindúískum foreldrum í héraðinu Punjab í norðurhluta Indlands, á svæði sem nú tilheyrir Pakistan. Fylgjendur hans eru að stærstum hluta frá Punjab, en hafa sest að víða um Indland og í öðrum heimshornum. Á Bretlandseyjum einum eru um 300.000 sikhar.
Meðan Nanak var í bernsku áttu hindúar og múslímar í stöðugum erjum og þjáningarnar samfara þeim höfðu djúp áhrif á hann. Þegar hann var að því spurður hvaða trú hann vildi fylgja svaraði hann: ‚Hvorki hindúum né mússúlman. Hvaða vegi mun ég þá fylgja? Ég mun fylgja vegi Guðs. Guð er hvorki hindúi né mússúlman og sá vegur, sem ég fylgi, er vegur Guðs.‘
Enda þótt Nanak ætlaði sér ekki að stofna til nýrrar trúar fór svo að hann varð leiðtogi nýrrar trúarhreyfingar. Eins og aðrir samtíðarmenn sínir kenndi hann að hin ríkjandi stéttaskipting á Indlandi væri böl. Hann dró saman boðskap sinn í þrjú meginboðorð: Að vinna, tilbiðja og gefa í kærleika.
Síðasti gúrúinn
Þeir sem trúðu á gúrúinn Nanak álitu að Guð opinberaði sig í gegnum gúrú eða kennara. Því þurftu aðrir að taka við af honum, þannig að um 200 ára skeið fóru tíu mismunandi gúrúar með forystu sikhanna sem fór fjölgandi. Að síðustu gaf tíundi gúrúinn, Gobind Singh, til kynna að arftaki sinn yrði ekki maður. Hin helgu rit Nanaks, síðari gúrúa sikhanna, svo og „helgra manna“ hindúa og múslíma, myndu koma í stað mennskra gúrúa. Þessum ritum var safnað í bók sem kallast Adi Granth og sikhar fóru að líta á sem orð Guðs.
Adi Granth er sýndur sami heiður og virðing og hinir mennsku gúrúar fengu fyrrum. Bókin liggur frammi til sýnis og lestrar í sérstöku herbergi á heimilum sikha. Á tilbeiðslustöðum sikha eru hvorki skurðgoð né haldnar formlegar guðsþjónustur, og ekki heldur altari eða prédikunarstóll. Adi Grand er lögð á púða á palli undir tjaldþaki. Síðan er lesið og sungið upp úr henni fyrir viðstöddum.
Gobind Singh, síðasti mennski gúrúinn, myndaði einnig samtök sem nefnd eru khalsa (hinir hreinu). Þau eru sérstakt bræðrafélag sikha sem eru fúsir til að helga líf sitt algerlega trúarlegum efnum. Til að eftirnöfn þeirra skyldu ekki afhjúpa hvaða stétt þeir höfðu tilheyrt tóku meðlimir reglunnar sér eftirnafnið Singh sem merkir „ljón.“ Konur, sem tilheyra reglunni, tóku sér eftirnafnið Kár (ljónynja og prinsessa). Á eftir þessum nöfnum fylgir stundum ættarnafn til auðkenningar.
Til að karlmenn af khalsa-reglunni þekktust úr á útliti sínu skyldu þeir alltaf bera hin fimm K. Hið fyrsta er kesh, óklippt skegg og sítt hár bundið snyrtilega upp á höfðinu. Í öðru lagi skyldi hárið fest með kangha eða kambi og yfirleitt hulið vefjarhetti. Í þriðja lagi áttu þeir að bera kachs eða stuttbuxur innst klæða og í fjórða lagi kara, stálarmband. Að síðustu skyldu þeir bera kirpan eða sverð til varnar trúnni. Þessi fimm K mynduðu einkennisbúning sem greindu sikhana frá öðrum hópum Indverja. Meðlimir khalsa-reglunnar fylgja enn þessari hefð þótt stundum sé hún færð í nútímalegri stíl.
Ólíkt hindúum, sem tilbiðja fjölmarga Guði, trúa sikhar aðeins á einn Guð. Sikhar hafna líka meinlætalifnaði, föstum og því að neyta einungis grænmetis. En líkt og hindúar telja flestir sikhar að maðurinn endurfæðist aftur og aftur nema hann frelsist í gegnum upplýsingu. Orð Guðs, miðlað í gegnum gúrúinn, er talin eina leiðin til slíkrar lausnar. Endanlegt markmið mannsins er álitið það að sameinast Guði, frelsaður úr holdslíkamanum.
Leit mín að sannleikanum
Þótt ég væri alinn upp sem sikhi gerðust ýmsir atburðir í lífi mínu sem vöktu upp spurningar. Auk þess hafði faðir minn innprentað mér að vera fordómalaus gagnvart öðrum hugmyndum en þeim sem fjölskylda mín aðhylltist.
Móðir mín dó þegar ég var sjö ára að aldri. Mér fannst ég hjálparvana og ráðvilltur. Ættingjar reyndu að hughreysta fjölskylduna með því að segja sem svo: ‚Munið að það er gott að deyja ungur,‘ og: ‚Nú býr hún í friði á himnum.‘ Ég skrifaði henni bréf og brenndi þau síðan í von um að með þeim hætti fengi hún að vita hve mjög við söknuðum hennar. Samt fann ég til tómleikakenndar af því að ég hafði enga von um að sjá hana nokkru sinni aftur.
Þegar ég eltist fór ég að rannsaka sikhafræðin alvarlegar og las reglulega Adi Granth og bað innilega til gúrú Nanaks. Þótt við tryðum á einn guð var algengt að við bæðum til Nanaks, því við álitum að hann gæti hjálpað okkur að komast nær Guði. Þrátt fyrir allt þetta var mér ráðgáta hvers vegna fólk vann illvirki.
Faðir minn vildi að við fengjum bestu menntun sem kostur væri og sendi okkur í „kristinn“ skóla. Enda þótt fáeinir, sem játuðu kristni, virtust einlægir, var auðsæ hræsnin meðal þeirra flestra. Okkur og öðrum nemendum skólans, sem ekki voru kristnir, var sagt að erlendur aðili myndi kosta menntun okkar ef við sæktum kirkju og tækjum þátt í starfsemi hennar. Þess konar tilboð orkaði á mig eins og mútur.
Þegar ég var 17 ára gerðist dálítið sem vakti áhuga minn á Biblíunni. Vinur minn sagði mér að Biblían hefði sagt fyrir styrjaldir og mörg önnur vandamál nútímans. Ég trúði ekki að svo gæti verið og var þá sýndur 24. kafli hjá Matteusi. Ég var mjög undrandi á því sem ég sá þar. Ég hugsaði sem svo að Biblían hlyti að geyma margvísleg sannindi.
Vottarnir koma í heimsókn
Dag einn árið 1976 kom í heimsókn til okkar í Kalkútta ungur maður sem var einn af vottum Jehóva. Hann gaf mér bókina Æskuárin — notið þau vel sem ég las spjaldanna á milli á einum degi. Síðar kom hann aftur og bauð mér á samkomu í Ríkissalnum. Ég fór á samkomuna og varð þegar í stað fyrir djúpum áhrifum.
Þótt ég væri hversdagslega til fara í stutterma skyrtubol og gallabuxum var greinilega enginn greinarmunur gerður á mönnum eftir klæðnaði, efnahag, aldri, kynþætti eða ætt. Meðal fólksins ríkti einlægni og hlýja. Mér var boðið að sitja á fremsta bekk þar sem ég hlustaði á athyglisverða ræðu um spurninguna: „Er Biblían í mótsögn við sjálfa sig?“ Ég fór að nema Biblíuna með hjálp votts sem ég hitti í Ríkissalnum og skömmu síðar var ég farinn að sækja allar samkomurnar reglulega.
Það sem ég lærði var svo ólíkt því sem ég hafði heyrt í „kristna“ skólanum þar sem ég stundaði nám. Vottar Jehóva tilbiðja ekki Jesú. Þess í stað tilbiðja þeir alvaldan Guð, hann sem Jesús sjálfur dýrkaði. Enn fremur lærði ég að nafn Guðs er Jehóva og stendur skýrum stöfum í Biblíunni. — Sálmur 83:19.
Á samkomunum í Ríkissalnum fór fram raunverulegt biblíunám sem alls ekki var á dagskrá í „kristna“ skólanum. Það gladdi mig að uppgötva að mikill munur er á trú kaþólskra og mótmælenda, sem segjast vera kristnir, og því sem Biblían kennir í raun. Vottar Jehóva sýndu mér frá Biblíunni að Jehóva Guð fordæmir stuðning „kristinna“ trúarbragða við þær styrjaldir sem pólitískir leiðtogar þeirra hafa hleypt af stað. — Jóhannes 17:14; 18:36; Matteus 26:52; Jesaja 2:4.
Skiljanlega fóru félagar mínir að sjá mig í öðru ljósi en áður. Þeir héldu því fram að það væri bara einhvers konar stundleg tilfinningareynsla sem ég væri að ganga í gegnum. Ættingjar mínir urðu mjög undrandi og efagjarnir í minn garð. En það að læra sannindi Biblíunnar hefur ekki verið stundleg tilfinningareynsla fyrir mig. Þess í stað hefur það auðgað líf mitt og veitt mér djúpa lífsfyllingu. Hvar annars staðar er að finna alþjóðlegt bræðrafélag þar sem einn og sérhver iðkar ósvikinn kærleika — ekki aðeins í orði heldur líka í verki?
Fjölskyldan sýnir áhuga
Fjölskylda mín hélt líka að biblíunámið væri bara einhver stundarsérviska sem myndi fljótt líða hjá. Að síðustu ákvað elsti bróðir minn, Rajinder, að koma með mér á eina samkomuna. Honum var tekið tveim höndum og hann varð fyrir djúpum áhrifum af því sem hann sá, líkt og ég. Hann fór að sækja samkomurnar með mér. En þar eð áhugi okkar á Biblíunni var gerólíkur því trúaruppeldi, sem við höfðum fengið, ræddi hvorugur okkar mikið um þessi mál heima. Það olli Rajinder nokkrum vanda, en hann var þá nýkvæntur.
Kona hans, Sunita, varð óróleg yfir því að maðurinn hennar skyldi fara með mér í Ríkissalinn nokkrum sinnum í viku og skilja hana eftir heima. ‚Hvað er eiginlega á seyði?‘ spurði hún. Eftir að málið hafði verið rætt var ýmsum misskilningi rutt úr vegi og Rajinder bauð konunni sinni að koma með okkur. Þótt Sunita fylgdist ekki fyllilega með því í byrjun, sem til umræðu var, fór hún að sækja samkomurnar með okkur og kynnast Biblíunni.
Annar af bræðrum mínum, Bhupinder, fór að sýna því áhuga sem við vorum að gera og kom fljótt auga á gildi þess sem við vorum að læra og framfylgja í lífinu. Hann fór líka að nema. Síðasti bróðirinn, Jaspal, var lítt hrifinn af því að við hefðum félag við votta Jehóva og hafði gaman af að gera gys að mér. En þegar fram liðu stundir fór hann líka að gera sér grein fyrir viskunni í ráðum Biblíunnar og byrjaði að nema. Afleiðingin af öllu þessu varð sú að ég lét skírast sem einn votta Jehóva árið 1978. Rajinder, Sunita, Bhupinder og Jaspal létu skírast árið 1979.
Systir mín Bavi og maðurinn hennar, Kartar, höfðu búið í fimm ár á Englandi en sneru nú aftur heim til Indlands. Bavi var þeirrar skoðunar að það væri okkar mál ef við vildum verða vottar Jehóva, en sjálf vildi hún ekkert eiga saman við vottana að sælda. Við virtum afstöðu hennar og reyndum ekki að þröngva trú okkar upp á hana. Það leið þó ekki á löngu áður en bæði Bavi og Kartar fóru að spyrja okkur fjölda spurninga. Að síðustu leiddi það til biblíunáms. Trú þeirra á Jehóva og kærleikur til hans byrjaði að vaxa og það var þeim til verndar þegar ofbeldisverk af trúarlegum toga tóku að herja á Indland.
Sannleikurinn var vernd
Nóttina 31. október 1984, daginn sem Indira Ghandi var ráðin af dögum, varð Bavi og Kartar ekki svefnsamt. Þau bjuggu þá fjarri okkur hinum í norðurhluta Indlands. Þar drap æstur múgur fjölmarga sikha. Margir vísuðu fúslega á heimili sikha — og felldu þar með dauðadóm yfir sumum nágranna sinna.
Þegar dagur rann blasti við dauði og tortíming. Bavi og Kartar var ekkert mein gert þrátt fyrir það sem var að gerast í kringum þau, og þrátt fyrir að þau bæru eftirnafnið Singh. Enda þótt þau væru aðeins að nema þekktu nágrannar þeirra þau sem votta Jehóva og því var ekki ráðist inn á heimili þeirra. Í Kalkútta eru bræður mínir einnig þekktir sem vottar Jehóva og það hefur verið þeim til verndar.
Viðbrögð föður okkar
Faðir okkar, sem einnig er sikhi, hefur ekki séð verða úr fjórum sonum sínum og einni dóttur það sem hann vænti. Bræður mínir þrír leggja lið við fyrirtæki fjölskyldunnar en hafa ekki þann metnað, sem er svo algengur meðal indverskra kaupsýslumanna, að safna sífellt meiri forgengilegum auði. Hugir þeirra og hjörtu beinast að varanlegum, andlegum auði og hinni friðsælu nýju jörð sem Jehóva Guð hefur heitið mannkyninu. Einn af bræðrum mínum þjónar sem öldungur í kristna söfnuðinum. Tveir okkar eru safnaðarþjónar. Ástkær eiginkona mín, Lavinia, og ég njótum einnig þeirra sérréttinda að þjóna Guði í fullu starfi á Indlandi. Og systir mín og maðurinn hennar, sem nú búa í Afríku, létu skírast sem vottar Jehóva árið 1986.
Faðir okkar hefur séð hversu góð áhrif hinir réttlátu staðlar Biblíunnar hafa haft á okkur. Það er honum gleðiefni. Þegar hann talar um börnin sín við aðra lætur hann í ljós að hann sé stoltur af okkur. ‚Segið mér hvað börnin mín eru að gera rangt með því að vera vottar Jehóva, og þá skal ég reka þau á dyr,‘ hefur hann sagt ögrandi.
Faðir minn hefur gert sér ljóst að við einbeitum kröftum okkar að langtum verðmætari og varanlegri auði en jarðneskum fjársjóðum og mannvirðingum. Hann hefur sjálfur séð hvílíkrar verndar við höfum notið á ofbeldistímum. Það er einlæg ósk okkar að hann muni einhvern tíma, ásamt mörgum öðrum sem eru að leita sannleikans í einlægni, ganga í lið með okkur í tilbeiðslu á hinum sanna Guði innan hins alþjóðlega bræðrafélags.
[Innskot á blaðsíðu 25]
Sikhar líta á bókin Adi Granth sem orð Guðs.
[Mynd á blaðsíðu 27]
Með eiginkonu minni við deildarskrifstofuna á Indlandi.