2 Nou remete non Bondye nan plas li nan liv ki te ekri an grèk yo
“Jewova.” Ann ebre: יהוה (YHWH oswa JHVH)
Men lis 237 kote nou remete non “Jewova” a nan plas li nan tèks Tradiksyon monn nouvo a — Liv ki te ekri an grèk yo. Pou plis enfòmasyon, gade Rbi8-F, paj 1683, 1684.
Matye 1:20, 22, 24; 2:13, 15, 19; 3:3; 4:4, 7, 10; 5:33; 21:9, 42; 22:37, 44; 23:39; 27:10; 28:2 Mak 1:3; 5:19; 11:9; 12:11, 29, 29, 30, 36; 13:20; Lik 1:6, 9, 11, 15, 16, 17, 25, 28, 32, 38, 45, 46, 58, 66, 68, 76; 2:9, 9, 15, 22, 23, 23, 24, 26, 39; 3:4; 4:8, 12, 18, 19; 5:17; 10:27; 13:35; 19:38; 20:37; 42; Jan 1:23; 6:45; 12:13, 38, 38; Travay 1:24; 2:20, 21, 25, 34, 39, 47; 3:19, 22; 4:26, 29; 5:9, 19; 7:31, 33, 49, 60; 8:22, 24, 25, 26, 39; 9:31; 10:33; 11:21; 12:7, 11, 17, 23, 24; 13:2, 10, 11, 12, 44, 47, 48, 49; 14:3, 23; 15:17, 17, 35, 36, 40; 16:14, 15, 32; 18:21, 25; 19:20; 21:14; Women 4:3, 8; 9:28, 29; 10:13, 16; 11:3, 34; 12:11, 19; 14:4, 6, 6, 6, 8, 8, 8, 11; 15:11; 1 Korentyen 1:31; 2:16; 3:20; 4:4, 19; 7:17; 10:9, 21, 21, 22, 26; 11:32; 14:21; 16:7, 10; 2 Korentyen 3:16, 17, 17, 18, 18; 6:17, 18; 8:21; 10:17, 18; Galat 3:6; Efezyen 2:21; 5:17, 19; 6:4, 7, 8; Kolosyen 1:10; 3:13, 16, 22, 23, 24; 1 Tesalonisyen 1:8; 4:6, 15; 5:2; 2 Tesalonisyen 2:2, 13; 3:1; 2 Timote 1:18; 2:19, 19; 4:14; Ebre 2:13; 7:21; 8:2, 8, 9, 10, 11; 10:16, 30; 12:5, 6; 13:6; Jak 1:7, 12; 2:23, 23; 3:9; 4:10, 15; 5:4, 10, 11, 11, 14, 15; 1 Pyè 1:25; 3:12, 12; 2 Pyè 2:9, 11; 3:8, 9, 10, 12; Jid 5, 9, 14; Revelasyon 1:8; 4:8, 11; 11:17; 15:3, 4; 16:7; 18:8; 19:6; 21:22; 22:5, 6.
“Ya” se yon fòm kout non Bondye, e li parèt nan ekspresyon grèk alelouyiya a, ki se fason yo ekri mo ebre alelouya a an grèk, kote yo fè chak lèt nan mo ebre a koresponn ak yon lèt nan alfabè grèk la. Mo alelouya a vle di: “Louwe Ya!”—Revelasyon 19:1, 3, 4, 6; konpare ak nòt ki pou Sòm 104:35 nan Rbi8-F.
Pou nou pa t tonbe nan entèpretasyon, nou te pran anpil prekosyon parapò ak kote n ap mete non Bondye nan Liv ki te ekri an grèk yo. Nou te toujou egzamine Liv ki te ekri ann ebre yo avèk swen. Nou te fouye nan plizyè vèsyon e se sou baz vèsyon sa yo nou te pran desizyon nou. Pou tout 237 fwa nou te remete non Jewova a nan plas li nan tradiksyon nou an, gen omwen youn oswa plizyè nan vèsyon sa yo ki te kore desizyon nou an.
Lè premye kretyen yo te fè sitasyon ki soti nan Septant lan, sa vle di premye tradiksyon Liv ki te ekri ann ebre yo an grèk, li trè pwobab yo pa t retire non Bondye nan sitasyon yo te fè yo. Nan yon atik ki te parèt nan the Biblical Archaeology Review an mas 1978, gen yon pwofesè ki rele George Howard ki te bay bonjan agiman ki apiye sa nou di a. Pa egzanp, li mansyone “yon pasaj anpil moun konnen yon chèf relijye juif te ekri (Talmud Shabbat 13.5)” ki “pale sou pwoblèm ki te prezante lè yo te detwi yon seri tèks aposta (li trè pwobab pou sa gen ladan l liv Juif ki te vin kretyen yo).” Ki pwoblèm ki te prezante? “Tèks aposta yo gen non Bondye ladan yo, e si yo ta detwi tout tèks sa yo, yo t ap tou disparèt non Bondye nèt.”
Men sa pwofesè Howard te di anplis: “Lefètke yo te retire tetragram nan, sanble sa te chanje klima teyolojik la parapò ak sa ki te egziste pandan peryòd Nouvo Testaman nan premye syèk la. Yo te toujou konn sèvi ak non Bondye juif yo pou yo distenge l parapò ak lòt dye yo, men, lè yo vin retire tetragram nan, li tou vin pase pami lafoul.”