Bem N Wan Paɛ Pu’usegɔdoma?​—Baabule La N Pa’alɛ Sɛla

Pu’usegɔdoma basɛ ti hon giila n kɔ’ɔsɛ la pu’usegɔ yɛla? La boi bim ti pu’usegɔdoma eŋɛ yelesoma ase’a bo nɛreba basɛba mɛ ge ba me tari daaŋɔ zo’e zo’e paɛ nɛreba mɛ. Encyclopedia of Religion and War yeti: “Nɛreba n tabelɛ zabɛ ku nɛreba zo’e zo’e la dela pu’usegɔdoma n sakɛ bo yɛla to’ore to’ore la n ta’asɛ”. Pu’usegɔ nɛŋadoma la ka pu’useri Naayinɛ ge ba tuɣum dɔla la ba pu’usegɔ yɛla poan soŋera nalɛɣerɛ tuuma. Pu’usegɔ nɛŋadoma basɛba suɣeri mɛ tuna yalum tuuma ge me fãara nɛreba.

Ho giila san kɔ’ɔsɛ la pu’usegɔ yɛla, ho ta’an ti’isa ti la wan ana Naayinɛ la wani?. Baabule la basɛ ti la niɛ peelumi ti, Naayinɛ puurɛ ka pee la pu’usegɔdoma la n iti yelese’a la. Baabule la le tara la yetɔɣebiŋa n pa’alɛ Naayinɛ n wan ta eŋɛ pu’usegɔdoma wa se’em. Leyɛ’ɛsa, Baabule la poan, Naayinɛ dekɛ la yɛla ase’a tɔɣɛ pa’alɛ sɛla n wan ta paɛ pu’usegɔdoma la.

Bem N Wan Paɛ Pu’usegɔdoma Beere Sa’am?

Yetɔɣebiŋere: Liligere gɔŋɔ la tɔɣɛ pa’alɛ la pɔɣeyalema ayima yele ti a yu’urɛ dɛna Babilon Kãtɛ. Pɔɣeyalema wa zĩ la goo duŋa n pɔ̃resɛ zuo. Ge pooren, goo duŋa la isige zabɛ la en mɛ ge ku en.​—Liligere 17:3, 5, 16.

La Vuurɛ N De Sɛla: Pɔɣeyalema la n de Babilon Kãtɛ la ze’ele bo la pumpɔreŋɔ pu’usegɔ la woo ti Naayinɛ ka bɔta la.a Goo duŋa la n pɔ̃resɛ la ze’ele bo la United Nations (UN).b Baabule la n pa’alɛ ti pɔɣeyalema la zĩ la goo duŋa la n pɔ̃resɛ la zuo la pa’alɛ ti pumpɔreŋɔ pu’usegɔdoma la tiregeri mɛ pã’asa UN ge me sɔna ka bisera. Ge yele la dela, goo duŋa la n ku pɔɣeyalema la pa’alɛ ti UN la tinse’esi n soŋeri en la wan tulege sa’am pumpɔreŋɔ pu’usegɔdoma la woo n boi tingɔŋɔ wa zuo la. Yelese’ere n wan paɛ pumpɔreŋɔ pu’usegɔdoma la, ka tabelɛ eŋɛ.

Ba wan sa’am pumpɔreŋɔ pu’usegɔ la wani?

Yetɔɣebiŋere: “Ila pia la, la bonsilimasio [bii goo duŋa] la te ho nyɛ̃ la wan yaɛ yaloma la. Ba wan dekɛ sɛla woo te a tara ge . . . nyɔ̃ en la bugum. Se’ere n sɔe la, Yenɛ n bahɛ te ba potɛn’ɛra kɔ’ɔn tɛn’ɛha bɔta la ba tom Yenɛ potɛn’ɛrɛ n bote se’em. Ba ete dena wa yɛhera la ban tone la nɔyenɛ ge bɔ’ɔra bonsilimasio [bii goo duŋa] la ba paŋa te a sɔna behera la. . . A wan nyɛ̃ namehegɔ kekeko daarɛ deyena. De me wan de’a la kum, la sunsagaŋɔ, la kom. Bugum me wan di en. Se’ere n sɔe la [Yehowa]c Na’ayenɛ, se’em n namehɛ en la n gane zan’an.”​—Liligere 17:16, 17; 18:8.

La Vuurɛ N De Sɛla: Naayinɛ wan dekɛ a “potɛn’ɛrɛ” eŋɛ tisi la nadoma suuren ti ba tum a puti’irɛ la n de sɛla la. Naayinɛ wan basɛ ti ba dekɛ “ba na’am la,” bii ba nalɛɣerɛ kpe’eŋo la bo UN. Bala la, UN nyaa wan dekɛ kpe’eŋo seko ti tisi la nadoma la dekɛ bo en la sa’am pumpɔreŋɔ pu’usegɔ tingɔŋɔ wa za’a poan. La yeti la ta ana me wuu yele ana wa za’a wan tum la “daarɛ deyena” se’ere n sɔi la, la yeti la eŋɛ la kalam ti la eŋɛ nɛreba pakerɛ.​—Liligere 18:21.

Beni n sɔi ti ba wan sa’am pumpɔreŋɔ pu’usegɔ?

Yetɔɣebiŋere: “Te ba toonbe’ero la zoole mɛ ta du saazuo ha. Yenɛ me tɛnre ba pototɛn’ɛhegɔ woo.”​—Liligere 18:5.

La Vuurɛ N De Sɛla: Yuuma zo’e zo’e n wana ti pumpɔreŋɔ pu’usegɔdoma kɔ’ɔn tuna putotuuma la zuku’urɛ tuuma. Geele bisɛ “toonbe’ero” se’a ti ba ita n ta’asɛ ti Naayinɛ yeti a wan sa’am ba la:

Ba dekɛ la bamesi pa’asɛ nalɛɣerɛ yɛla poan. Yezu yuun pa’alɛ a podɔleba la ti ba da dekɛ bamea pa’asɛ nalɛɣerɛ yɛla poan ge ba tuɣum dekɛ bamea delum Naayinɛ Na’am la n de gɔmɛt sɛka n wan ta soe asaala gɔmɛt woo bisera la.d (Daniel 2:44; Matu 6:9, 10; Yon 6:15; 18:36) Pumpɔreŋɔ pu’usegɔdoma tuɣum pa’ala nɛreba ti, ba dekɛ bamea delum asaala gɔmɛt. Se’ere n sɔi la ba dekɛ bamesi pa’asɛ la nalɛɣerɛ yɛla poan ge ka tara yelemɛŋɛrɛ bɔ’ɔra Naayinɛ. Liligere gɔŋɔ la tɔɣɛ pa’alɛ ti Babilon Kãtɛ la tuni la “yalomtooma.” Bala la, la kɔ’ɔn makɛ mɛ la Baabule la n yeti a dela “yaloma se’em n gane zan’an” la.​—Liligere 17:1, 2;Yames 4:4.



Ba Nɔŋɛ La Gbiregere. Baabule la pa’alɛ ti “nɛresɛba woo te ba ko teŋa wa zuo” la, pumpɔreŋɔ pu’usegɔdoma n ta’asɛ (Liligere 18:24) Pu’usegɔ nɛŋadoma zo’e zo’e ka pa’ali ba nɛreba ti ba ɛɛra suma’asum ge ba tuɣum dekɛ bamesi pa’asɛ la zaberɛ poan ge me kpɛmesa ba nɛreba giila ti ba ita yelese’a n ka nari.



Ba Dela Punya’andoma. Pumpɔreŋɔ pu’usegɔdoma nyɛti la “soŋa la panrega” ti la pa’alɛ ti ba kɔ’ɔn dita la nyɛlum. (Liligere 17:4; 18:7) Pu’usegɔdoma zo’e zo’e tari la ba paŋa la ba itigɔ fãara nɛreba. Naayinɛ yaɛ halɛ dena wa mɛ.​—Titus 1:7.



Ba Ka Tɔɣeri Yelemɛŋɛrɛ. Pumpɔreŋɔ pu’usegɔdoma n pa’ali yelese’a la ka makɛ la Baabule pa’alegɔ.e Bamam n pã’aseri nɛreba ti ba ita yelese’a ti Naayinɛ ka bɔta la zuo n sɔi ti Baabule la yeti a dela “teŋa wa zuo yaalegɔ la toonfɛn’ɛha zan’an ma.”​— Liligere 17:5; 18:23.

Ba wan sa’am pu’usegɔdoma za’a?

Aayi. Liligere gɔŋɔ la tɔɣɛ la nɛreba n ze’ele tingɔŋɔ wa zɛ’an woo yele. Baabule la yi’iri ba la “nɛrekooŋɔ.” (Liligere 7:9) Nɛrekuuŋɔ wa “yɛ [la] futo n ane fa’a,” ti la pa’alɛ ti ba pu’useri Yehowa la sore sɛka ti a bɔta poan. Bamam n nyɛ faarɛ mɛlesekãtɛ la poan. Baabule la pa’alɛ ti mɛlesekãtɛ la wan dɛna la se’em ma’a ti ba sa’am pumpɔreŋɔ pu’usegɔ, la Naayinɛ dindoma za’a. (Liligere 7:13, 14; 19:11, 19-21) Nɛrekuuŋɔ la n yɛ futo n ani fa’a la laɣum pa’asɛ yelemɛŋɛrɛ pu’usegɔ n wan bɔna wuusa la poan mɛ.f

Hon baŋɛ ti ba wan sa’am pumpɔreŋɔ pu’usegɔ la wan soŋɛ ho la wani?

Ton mi ti Yehowa yaɛ tuunfɛ̃’ɛsa se’a ti pumpɔreŋɔ pu’usegɔdoma tuna la buɣelɛ to suure mɛ. To puurɛ pee mɛ la ton mi ti beere sa’am Yehowa wan sa’am pumpɔreŋɔ pu’usegɔ woo, la nɛresɛba n basɛ ti la wuna nɛresaaleba la basɛ.

Bala la, tara suure lua ti ho wan ta’an pu’usa Yehowa sose’ere n ani soŋa poan. Baabule la yeti, “sɛba n seren na’ahere to Sɔ la wan ta na’aha en la yelemɛŋɛrɛ ba potɛn’ɛra poan. Nɛre bana te Sɔ la bɔta te ba na’aha en la yelemɛŋɛrɛ poan.” (Yon 4:23) Naayinɛ yele to ti: “N nɛreba wa, yehe teŋa la poan na, la ya da lagom tom toonbe’ero la teŋa nɛreba la bii ya lagom to’e ba namehegɔ la.” (Liligere 18:4, 5) Yehowa boti la to pu’usa en yelemɛŋɛrɛ poan. (1 Timoti 2:3, 4) A pu’ulum biŋe ti sɛba n pu’useri en yelemɛŋɛrɛ poan la wan ta vɔna daarewoo.​—1 Yon 2:17.