mustafahacalaki/DigitalVision Vectors via Getty Images
KƆ’ƆN PIGERA!
Baabule La Yeti Bem La Nɛreba N Tari Kɔmpiita Maala Lɔɣɔrɔ Ti La Ana Wuu Nɛresaala N Maalɛ Ku La? La Wan Soŋɛ Tɔ Bii La Wan Daam Tɔ?
Dabesa ana wa, tingɔŋɔ wa kpɛ’ɛndoma, naaŋɔ lɔɣɔrɔ zamesegɔdoma la sɛba n mi kɔmpiita tuuma tɔɣɛ pa’alɛ ti, nɛreba n tari kɔmpiita tuna se’em, ti ba yi’ira artificial intelligence bii AI la tari la paŋa paa. Ba sakɛ ti nyuurɔ boi bim mɛ ge me le fabela ti nɛreba san ka tara de tuna soŋa, la wan dɛna la daaŋɔ paa.
May 4, 2023 ti Kamala Harris, n de America vice president yeti: “AI dela sɛla n ani soŋa paa ti sɛba n tari kɔmpiita tuna la nyaŋɛ maalɛ ti la soŋɛ nɛresaaleba ba vom poan . . . ge AI wa me le dɛna la dɛŋa bo to se’ere n sɔi la, la kan basɛ ti to tara yɔ’ɔ tuna fai ge ti nɛra kan baŋɛ to suɣulum yɛla. La me kan basɛ ti to sakɛ gɔmɛt la n biseri to se’em la.”
May 9, 2023 ti Dr. Frederik Federspiel n de dɔgetadoma la imma’asum tuuntuneba n boi tingole wa za’a poan nɛŋadaana la gulesɛ BMJ Global Healtha gɔŋɔ la poan yeti: “AI wan ta’an soŋɛ tibegɔ yɛla ase’a ge ku me wan ta’an daam to imma’asum ge bo to puti’irɛ poan bã’a.”
May 1, 2023 ti The New York Times yeti: “Nananawa, nɛreba puɣum tara AI wa tɔ̃ta la pumpɔreŋɔ yɛla. La kan yue, AI wan tee soe nɛreba zo’e zo’e tuuma. Nɛresɛba n mi kɔmpiita tuuma la fabeli mɛ ti beere sa’am, AI wan daam nɛresaala.”
Yuuma fii pooren, to wan baŋɛ nyaa nɛreba n tari AI tuna se’em la wan soŋɛ asaaleba bii la wan daam ba. Baabule la yeti bem?
Sɛla n sɔi ti nɛresaala n maali lɔɣɔse’a la tara dabeem
Baabule la pa’alɛ sɛla n sɔi ti to kan ta’an tara nɛresaala n tari kɔmpiita maala lɔɣɔse’a la tuna som ma’a.
1. Hali nɛreba san puɣum tara putɛsonɛ, ba kan ta’an ti’isɛ baŋɛ dɛŋa se’a n boi ban iti yelese’a la poan.
‘Sore boi mɛ ana soŋa bɔ’ɔra nɛra ge de ba’asegɔ dela kum.’—Magaha 14:12.
2. Nɛra kan ta’an pa’alɛ nɛreba n nari ti ba tara eŋa n maalɛ sɛla la tuna se’em.
‘N wan ba’asum basɛ [n tuuma] bo la see’m n wan soe mam la. Se’em me kan baŋɛ nyaa a wan dɛna la yɛmdaana bii gberego ge wan soe sɔna mam namesegɔ yɔɔrɔ la ti mam namesɛ tinparɛ wa zuo nyɛ la.’—Pa’ala 2:18, 19.
Yele ana wa basɛ ti to baŋɛ sɛla n sɔi ti la nara ti to Naaŋɔdaana la pa’ala tɔ.
Ton wan ta’an dekɛ tomea delum yelese’a
To Naaŋɔdaana la pu’ulum biŋe ti, a kan basɛ ti asaala bii lɔɣɔse’a ti ba maalɛ la sa’am tinparɛ wa bii nɛresaaleba.
‘Tinparɛ wa gã la bala yɛ’ɛsa.’—Pa’ala 1:4.
‘Tontɔɔdoma la n wan sɔna tingɔŋɔ la, ba wan bɔna ka poan daarewoo.’—Yooma 37:29.
To Naaŋɔdaana la tari la Baabule la pa’ala tɔ to wan ta bɔna fai se’em beere sa’am ti suma’asum me bɔna bim. Ho san bɔta ti ho baŋɛ Baabule la n pa’alɛ yele ana wa se’em, kaalɛ zaseŋɔ yɛla wa zuo n de “Is There a Reliable Guide to a Secure Future?” (Bem N Wan Soŋɛ Hɔ Ti La Ta Ana Soŋa Bɔ’ɔra Hɔ Beere Sa’am?) la “A Real Hope for a Better Tomorrow” (Tara Puti’irɛ Ti Beere Sa’am Wan Ta Ana Soŋa).
a Yele ana wa boi la “Threats by Artificial Intelligence to Human Health and Human Existence” gɔŋɔ la ti Frederik Federspiel, Ruth Mitchell, Asha Asokan, Carlos Umana la David McCoy laɣum gulesɛ la poan.