JULY 13-19, 2026
YUUNƐ 127 The Sort of Person I Should Be (Mam N Nari Ti N Dɛna Nɛresɛka Taaba)
Tara Baabule Naresum Yɛla Kumesa Ho Putɛkeeŋa La
“Nɛra woo tare a zeero mɛ te a zi.”—GA. 6:5.
YELEKPINE
To wan zamesɛ baŋɛ Baabule naresum yɛla n wan ta’an soŋɛ to se’em ti to kumesɛ to putɛkeeŋa la ti la pa’ala tɔ soŋa soŋa.
1-2. (a) Bem bo’olum ti Naayinɛ yuun dekɛ bo Adam la Eve? (b) Ba yuun nari ti ba eŋɛ la bem pa’alɛ ti ba puurɛ pee ya la bo’olum la?
NAAYINƐ ka naam dusi ti ba ti’isa wuu nɛreba. Ba maalɛ maɣezim zo’e zo’e mɛ ti bamea ta’an tuna wuu se’em n maalɛ ba la n boti ba tuna se’em la. Ge nɛreba boi la ba to’ore. Naayinɛ bo to la bo’olum n boi de to’ore. La dela bo’olum ti yelemɛŋɛrɛ Kristakɔma nɔŋɛ. Bo’olum wa dela, Yehowa n bo to yɔ’ɔ ti to ta’an ni kɔ’ɛ to puti’irɛ eŋɛ sɛla ti to bɔta. Baabule la yeti, Naayinɛ naam Adam la a wɔ̃nɛ poan. (Pin. 1:26, 27) Naayinɛ yuun bo Adam la a pɔɣa Eve la yɔ’ɔ ti ba ta’an ni kɔ’ɛ ba puti’irɛ.
2 Yehowa yuun ka dekɛ lɔɔ zo’e zo’e bo Adam la Eve ti ba dɔla. A yuun yele ba ti ba dɔɣɛ kɔma ge bisera tiŋa la ge me nana eŋa n yele ba ti ba ita sɛla la. (Pin. 1:28; 2:16, 17) Adam la Eve yuun nari ti ba eŋɛ la bem pa’alɛ ti ba puurɛ pee ya la Naayinɛ n bo ba yɔ’ɔ ti ba ta’an ni kɔ’ɛ bamea puti’irɛ la? Adam la Eve yuun nari ti ba nana sɛla woo ti Yehowa yele ba ti ba ita la. Bala wan pa’alɛ ti ba nɔŋɛ Yehowa ge me bɔta ti ba eŋɛ sɛla ti a puurɛ pee. La me wan pa’alɛ ti ba puurɛ pee ya la sɛla woo ti a eŋɛ bo ba la.—Mag. 23:15.
3. Adam la Eve yuun kɔ’ɛ ba puti’irɛ la wani?
3 Baabule la pa’alɛ ti Adam la Eve yuun ka kɔ’ɛ ba puti’irɛ soŋa. Ba yuun zaɣesɛ la Yehowa nɔɔrɛ. Ban yuun kɔ’ɛ ba puti’irɛ se’em la pa’alɛ ti ba ka nɔŋɛ Yehowa ge ba tuɣum nɔŋɛ la bamea. (Pin. 3:1-7) Ban yuun kɔ’ɛ ba puti’irɛ se’em la n basɛ ti namesegɔ paara to zina wa.—Arom 5:12.
4. (a) Wuu Galatia 6:5 n pa’alɛ se’em la, la nari ti to ita la bem? (b) Bem bo’olum ti to wan sɔsɛ de yele zaseŋɔ wa poan?
4 Dabeserɛ woo, la nari ti to ni kɔ’ɛ to puti’irɛ soŋa yɛla zo’e zo’e poan. Bala ta’an basɛ ti la kpe’em bo to. (Kaalɛ Galatia 6:5.) Saŋa ase’a, la ta’an dɛna naana bo to ti to kɔ’ɛ to puti’irɛ ge saŋa ase’a la ni kpe’em mɛ. Bala la, to wan eŋɛ la wani ta’an kɔ’ɛ to puti’irɛ ti Yehowa puurɛ pee? La nari ti to basɛ ti Yehowa soŋɛ tɔ. (Mag. 16:3; Yer. 10:23) La boi bim ti Yezu yuun ani la kasi ge a yuun eeri la Yehowa soŋɛ en. (Heb. 5:7) Tomam ka ani kasi, bala la to kɔ’ɔn ɛɛra la Yehowa soŋerɛ hali gana bala. Yehowa le bo to la bo’olum n wan ta’an soŋɛ tɔ ti to kɔ’ɛ to puti’irɛ soŋa. La dela to putɛkeeŋa la.
PUTƐKEEŊA DELA BEM?
5. (a) Putɛkeeŋa dela bem? (b) To putɛkeeŋa la soŋeri to la wani? (Arom 2:14, 15)
5 Yehowa bo to la putɛkeeŋa ti la soŋera tɔ ti to mina sɛla n nari la sɛla n ka nari. Hali sɛba n ka mi Naayinɛ lɔɔ la tari putɛkeeŋa mɛ. (2 Ko. 4:2) To putɛkeeŋa la ani wuu gãkerɛdaana n boi to poan. To san ti’isɛ bii eŋɛ sɛla, to putɛkeeŋa la ta’an ni basɛ ti to baŋɛ nyaa la nari bii la ka nari. (Kaalɛ Arom 2:14, 15.) To putɛkeeŋa la ta’an kaɣɛ tɔ ti to da tum be’em. (1 Sa. 26:8-11) Bii to putɛkeeŋa la ta’an kpemese to giila ti to tum sɛla n ani soŋa. Yehowa n bo to yɔ’ɔ ti to ta’an ni kɔ’ɛ tomea puti’irɛ la, ka pa’alɛ ti ton yeen kɔ’ɛ to puti’irɛ se’em, a puurɛ wan pee. To putɛkeeŋa la wan soŋɛ tɔ ti to baŋɛ nyaa ton kɔ’ɛ to puti’irɛ se’em la ani soŋa bii la ka ani soŋa.
6. Beni n sɔi ti saŋa ase’a to putɛkeeŋa la ni ka tuna soŋa?
6 Saŋa ase’a to putɛkeeŋa la ni ka tuna soŋa. Ton ka di mi’a la zuo, to putɛkeeŋa la me ka di mi’a. Ban uge to se’em, ton ze’ele zɛ’an, la tomea kunkoma’asum ta’an basɛ ti to putɛkeeŋa la ka tuna soŋa. Baabule la yeti putɛkeeŋa la ta’an ‘ka kpe’em,’ bii ku “ganlom.” Bii ku ta’an basɛ ti nɛra ita sɛla ti a zuo “ka zɛɛra,” bii ku basɛ ti nɛra ti’isa “be’em.” (1 Ko. 8:12; Titus 1:15; 1 Tim. 4:2; Heb. 10:22) To putɛkeeŋa san ana bala, la kan ta’an soŋɛ tɔ ti to ni kɔ’ɛ to puti’irɛ soŋa. Putɛkeeŋa kaŋa taaba ani wuu lɔkɔ ti ba tara makera n tari daaŋɔ. Lɔkɔ n ani bala nari la maalegɔ. Bala mea ti la me nara ti to kumesɛ to putɛkeeŋa la ti la tuna soŋa soŋa. (1 Pe. 3:16) To wan eŋɛ la wani ta’an eŋɛ bala?
TON WAN EŊƐ SE’EM TA’AN KUMESƐ TO PUTƐKEEŊA LA
7-8. (a) Bem n wan soŋɛ tɔ ti to ta’an kumesa to putɛkeeŋa la? (b) Baabule naresum yɛla soŋeri to la wani? Tɔɣɛ pa’alɛ. (Bisɛ foote la.)
7 To wan eŋɛ la wani ta’an kumesɛ to putɛkeeŋa la? La nari ti to zamesa Baabule la saŋa woo ta’an baŋɛ sɛla ti Yehowa bɔta, la sɛla ti a ka bɔta. To san zamesa Baabule la, la wan soŋɛ tɔ ti bɔkɛ Naayinɛ n geeli yɛla se’em. Wuu ton puɣum zamesɛ sɛla zaseŋɔ seko n tole la, lɔɔ ta’an tee. Bala n sɔi ti la nara ti to zamesɛ baŋɛ naresum yɛla la. Bala wan basɛ ti to baŋɛ Yehowa n geeli yɛla se’em, la lan ni ana en se’em.—Isa. 55:9.
8 To ta’an dekɛ to vom wa makɛ la nɛra n keni pɔɣentia poan ti sore bii sore zuo daalesum ka bɔna bim. To ta’an bisɛ yintule la ti la soŋɛ tɔ ti to baŋɛ ton nari ti to doose zɛ’an ta’an keŋɛ ton ye zɛ’an la. Ge to san tara map, la ta’an pa’alɛ tɔ ton ye zɛ’an la n ani se’em. Makerɛ, la ta’an pa’alɛ tɔ ti zɔya bii kulesi n boi sore. Map la wan soŋɛ tɔ ti to paɛ ton ye zɛ’an la ge kan bɔregɛ. Ton boti to eŋɛ sɛla to vom poan dela to basɛ ti Yehowa puurɛ pee. Baabule la ani wuu map n pa’ali tɔ ton wan vɔna to vom se’em. Baabule naresum yɛla ani wuu daalesum n boi sore zuo. To san tara Baabule naresum yɛla tuna tuuma, la wan soŋɛ tɔ ti to ita Yehowa n boti sɛla.
Baabule naresum yɛla ani wuu sore zuo daalesum n soŋeri tɔ ti to baŋera ton ye zɛ’an (Bisɛ kaalegɔ zɛ’an 8)
9. Bem n wan ta’an le soŋɛ tɔ ti to kumesɛ to putɛkeeŋa la soŋa? (Arom 9:1)
9 To eeri la Naayinɛ zilam vo’osum ti la soŋɛ tɔ ti to ta’an kumesɛ to putɛkeeŋa la soŋa. (Kaalɛ Arom 9:1.) Zilam vo’osum la wan soŋɛ tɔ ti to bɔkɛ Naayinɛ n geeli yɛla se’em. Zilam vo’osum la wan le kpemese to giila ge bo to paŋa ti to ta’an tuna Yehowa puti’irɛ n boti sɛla. (Flp. 2:13) Ge to wan eŋɛ wani ti Yehowa zilam vo’osum la ta’an soŋɛ tɔ?
10. To wan eŋɛ la wani ti Yehowa bo to a zilam vo’osum la? (Luke 11:10, 13)
10 Zusɛ Naayinɛ ti a bo ho a zilam vo’osum la. (Kaalɛ Luke 11:10, 13.) To tari suure lua ti Yehowa kɔ’ɔn bɔta la a bo to a zilam vo’osum la. (Yon 3:34) A tari a zilam vo’osum la soŋera la sɛba n doli a pa’alegɔ la.(Mag. 1:23; Yam. 1:5) Ge bem n wan le soŋɛ tɔ ti to ta’an kumesɛ to putɛkeeŋa la?
11. (a) Bem n nari ti la dɛna ninmu’urɛ to vom poan? (b) Beni n sɔi ti la nara ti to kumesɛ to putɛkeeŋa la ti la tuna soŋa soŋa?
11 Tiregɛ ita yelese’a n basɛ ti Yehowa puurɛ pɛɛra. (Mag. 8:34, 35) Sɛla n de ninmu’urɛ ti la nara ti to ita n bala. To san bɔta ti to ita Yehowa n boti sɛla yele woo poan, la wan soŋɛ tɔ ti to ta’an kumesɛ to putɛkeeŋa la. To san gɛɛla yɛla wuu Yehowa n geeli yɛla se’em la ge ti’isa to itigɔ n ta’an basɛ ti la ana en se’em, la wan soŋɛ tɔ ti to putɛkeeŋa la tuna soŋa. Zina beere wa, yɛla kpe’em mɛ bo to. Bala la, la nari ti to kumesɛ to putɛkeeŋa la soŋa. Yɛla zo’e zo’e boi mɛ ti Baabule la ka tɔɣɛ ba yele wana mɔpi ge la ni kelum nara ti to kɔ’ɛ to puti’irɛ yele aŋa poan. Makerɛ, yele aŋa ta’an dɛna de’eŋo yɛla, tuuma yɛla, sukuu kenɛ yɛla, la ton naɛ la nɛresɛba sɔsera. Bala la, to wan eŋɛ la wani baŋɛ ti ton ni kɔ’ɛ to puti’irɛ se’em yele ana poan la wan basɛ ti Yehowa puurɛ pee?—2 Ko. 1:12.
12. Bem n wan soŋɛ tɔ ti to baŋɛ nyaa to putɛkeeŋa la n pa’ali to sɛla la nari bii la ka nari? (Epesus 5:10)
12 Ti’isa taɣesa sɛla ti ho kaala Baabule la poan. (Ym. 49:3) Ho san kaala Baabule la, geele bisɛ Baabule naresum yɛla n wan soŋɛ hɔ ti ho bɔkɛ Yehowa n geeli yɛla se’em. (Kaalɛ Epesus 5:10.) Yeledaaŋɔ se’a n paari to la ni basɛ ti yɛla kpe’em bo to mɛ. Ge to san tara Baabule naresum yɛla tuna tuuma, la wan soŋɛ tɔ ti to baŋɛ nyaa to putɛkeeŋa la n pa’ali to sɛla la nari bii la ka nari. (Mag. 2:4-9, 11-13) Baabule naresum yɛla wan ta’an soŋɛ tɔ ti to kumesɛ to putɛkeeŋa la ti la soŋɛ tɔ ti to ta’an tuna sɛla ti Yehowa bɔta.—Heb. 5:14.
13. La ka nari ti to ita la bem? Bo makerɛ.
13 Da kɔ’ɛ ho puti’irɛ ba’asɛ ge nyaa ɛɛra Baabule naresum yɛla ti la makɛ la ho puti’irɛ la. Se’em ma’a ti ba yuun sa’am Yerusalem yuun 607 G.Y.B. poan la, Israeldoma basɛba yuun yee la Yuda tiŋa. Ba yuun eŋɛ la sɛla ti la ka nara ti to tɔɣesɛ ba. Ba yuun yele Yeremia yeti: “Bahɛ te Na’ayenɛ la n de ho Yenɛ la, pa’alɛ tɔ to wan keŋɛ zen’an, la to wan eŋɛ sɛla.” (Yer. 42:3-6) Ge ba yuun puɣum deŋɛ kɔ’ɛ ba puti’irɛ mɛ. Se’em ma’a ti Yehowa yuun pa’alɛ ba ti ba eŋɛ sɛla ti ba ka bɔta la, ba yuun eŋɛ la bamam n te’ele kɔ’ɛ ba puti’irɛ se’em la. Bala yuun basɛ ti yeledaaŋɔ n paɛ ba. (Yer. 42:19-22; 43:1, 2, 4) To san yeti to kɔ’ɛ to puti’irɛ, la nari ti to ɛ Baabule naresum yɛla n pa’alɛ Yehowa n geele yele la se’em ge nyaa kɔ’ɛ to puti’irɛ.
14. Beni n sɔi ti la nara ti to ni kɔ’ɛ to puti’irɛ ti la makɛ la Baabule naresum yɛla?
14 Kɔ’ɛ ho puti’irɛ ti la makɛ la Baabule naresum yɛla. (Mt. 7:24-29; Yam. 1:23-25) To san ni kɔ’ɛ to puti’irɛ ti la makɛ la Baabule naresum yɛla, la pa’alɛ ti to bo la yɔ’ɔ ti zilam vo’osum la soŋera tɔ. Bala me ni basɛ ti Yehowa kɔ’ɔn bɔ’ɔra to la a zilam vo’osum la. (Tm. 5:32) Ge to san ka dɔla Yehowa zilam vo’osum la n pa’ali to sɛla la, to ta’an ‘nyie zilam vo’osum la suure’ bii to tuna giisa zilam vo’osum la. (Ep. 4:30; Isa. 63:10; Tm. 7:51) La me ta’an basɛ ti Yehowa kan dekɛ a zilam vo’osum la soŋɛ tɔ. (Ym. 51:11; 1 Tes. 5:19) Bala ta’an basɛ ti daaŋɔ paɛ tɔ, se’ere n sɔi la to eeri la zilam vo’osum la ti la soŋɛ tɔ.—Ep. 3:16.
TON WAN EŊƐ SE’EM TA’AN NYƐ BAABULE NARESUM YƐLA N WAN SOŊƐ TƆ
15-16. (a) To wan eŋɛ la wani ta’an nyɛ Baabule naresum yɛla n wan soŋɛ tɔ? (b) Bem Baabule naresum yɛla n wan ta’an soŋɛ Baabule zamesegɔdaana ti a basɛ taba nyua?
15 Ita viisegɔ to tigere gɔnɔ la poan. La dela to zamesa Baabule la ta’an nyɛta naresum yɛla ge me tara a tuna tuuma. Makerɛ, ho Baabule zamesegɔdaana ta’an ka bɔkɛ sɛla n sɔi ti taba nyua ka ana soŋa. A ta’an yeti Baabule la ka tɔɣɛ taba nyua yele. Bala la, to eŋɛ la wani baŋɛ ti taba nyua ka ani soŋa? Ho wan eŋɛ la wani ta’an soŋɛ en ti a nyɛ Baabule naresum yɛla n wan basɛ ti a bɔkɛ ti taba nyua ka ani soŋa? Viisegɔ lɔkɔ ayima ti to tara dela Research Guide for Jehovah’s Witnesses. Ho ta’an pa’alɛ ho Baabule zamesegɔdaana la zuo seko n de “Tobacco and Smoking.” Ho wan nyɛ zaseŋɔ yele zuo n de “What Is God’s View of Smoking?” (Bisɛ The Watchtower, June 1, 2014.) A san kaala zaseŋɔ yɛla la, a wan nyɛ Baabule kaalegɔ zɛ’ɛsi, la naresum yɛla n wan soŋɛ en.
16 Bisɛ Baabule naresum yɛla banuu n wan ta’an soŋɛ ho Baabule zamesegɔdaana. (1) La ka nari ti to dɛna yameŋa bo sɛla n wan ta’an ku tɔ. (Arom 6:16) (2) La nari ti to zaɣesɛ yelese’a n wan daam to inya. (2 Ko. 7:1) (3) Yehowa boti la to pu’usa en la to vom za’a. (Mt. 22:37) (4) La ka nari ti to ita sɛla n wan daana nɛreba. (Mt. 22:39; 1 Ko. 10:24) (5) Yehowa wan bo to paŋa ti to nyaŋɛ ita sɛla ti a bɔta. (Flp. 4:13) La boi bim ti Baabule la ka tɔɣɛ taba nyua yele ge naresum yɛla la n boi bim la ta’an soŋɛ ho Baabule zamesegɔdaana la ti a bɔkɛ Yehowa n geele taba nyua se’em.
17. Nɛra la a zaba n maaseni ba pɔɣedire wan eŋɛ la wani nyɛ Baabule naresum yɛla n wan soŋɛ ba?
17 Nɛra la a zaba san maasena ba pɔɣedire, ba wan eŋɛ la wani nyɛ Baabule naresum yɛla n wan soŋɛ ba ti ba ta’an kɔ’ɛ ba puti’irɛ soŋa? Leyɛ’ɛsa, Research Guide la wan ta’an soŋɛ ba. Ba san bisɛ zuo seko n de “Weddings and Receptions” la, ba wan nyɛ zaseŋɔ yɛla n tari Baabule naresum yɛla n wan soŋɛ ba. Geele Baabule naresum yɛla ayoobe n wan ta’an soŋɛ sɛba n maaseni ti ba eŋɛ ba pɔɣedire. (1) To maaseŋɔ la za’a nari ti la na’asɛ Yehowa. (1 Ko. 10:31, 32) (2) Ton wan yɛ to lɔɣɔrɔ se’em la nari ti la makɛ ma’a ge nara, lan wan eŋɛ se’em ti la da basɛ ti mabiisi pirɛ lui. (1 Tim. 2:9; 1 Pe. 3:3, 4) (3) La ka nari ti to eŋɛ to pɔɣedire ti la ana wuu to pa’ali la tomea wuu nɛreba n iti se’em tingɔŋɔ la poan la. (Yon 17:14; Yam. 1:27; 1 Yo. 2:15, 16) (4) La nari ti to maasum to pɔɣedire yɛla la soŋa soŋa. (1 Ko. 14:40) (5) La ka nari ti to basɛ ti to pɔɣedire de’eŋo ta lebege de’enyo’oro zɛ’an bii daam zo’e zo’e nyua zɛ’an. (Ga. 5:21) (6) La nari ti nɛra la a zaba la loe nɛra n wan bisɛ ti sɛla woo keŋɛ soŋa pɔɣedire la poan.—Yon 2:8, 9.
18-19. (a) Bem viisegɔ lɔkɔ n ta’an le soŋɛ tɔ? (b) Bem Baabule naresum yɛla n boi viisegɔ lɔkɔ wa poan n wan ta’an soŋɛ hɔ ti ho kɔ’ɛ hɔ puti’irɛ soŋa de’eŋo yɛla poan? (Bisɛ daka la zuo n de “Viisɛ Baŋɛ Yehowa N Geele Yɛla Se’em.”)
18 Viisegɔ lɔkɔ ayima me n wan ta’an soŋɛ tɔ dela Scriptures for Christian Living. Gɔŋɔ wa tari la zuto to’ore to’ore ti Baabule kaalegɔ zɛ’ɛsi bɔna bim. Hon yeen loe zuo sɛka ho wan nyɛ sokere ase’a, la Baabule kaalegɔ zɛ’ɛsi n wan soŋɛ hɔ ti ho bɔkɛ Baabule naresum yɛla. Makerɛ, mabia ta’an ti’isa nyaa a keŋɛ de’eŋo kasɛka bii a da keŋɛ. A san keŋɛ zuo seko n de “Celebrations,” a wan nyɛ zupika n de “Celebrations that Christians avoid.”
19 Geele yelese’a n boi bɔbese’ere n de, “Beni n sɔi ti la ka ana soŋa ti to dekɛ tomea pa’asɛ de’eŋo seto n tari pumpɔreŋɔ pu’usegɔ yɛla? (1Ko. 10:21; 2Ko. 6:14-18; Ep. 5:10, 11).” Zuo seko n de “Celebrations” la, le pa’alɛ la de’eŋo seto n ka ani soŋa. Makerɛ, ba san yele mabia ti a de’em de’eŋo n na’aseri tiŋa n nyaŋɛ eŋɛ sɛla bii n nyaŋɛ zabɛ se’em bii a de’em de’eŋo n na’aseri nɛreba wuu ba dela Naayinɛ la, a ta’an kaalɛ zupika la n de “Nationalistic celebrations.” Baabule naresum yɛla zo’e zo’e boi bim mɛ n wan ta’an soŋɛ en ti a kɔ’ɛ a puti’irɛ soŋa. To puurɛ pee mɛ paa la Yehowa tigere la n bo’ori to lɔɣetuna wa ti la soŋera tɔ ti to ta’an kumesa to putɛkeeŋa la!
EŊƐ PA’ALƐ TI HO KUMESƐ HO PUTƐKEEŊA LA SOŊA
20. To wan eŋɛ la wani baŋɛ ti to kumesɛ to putɛkeeŋa la soŋa?
20 To puurɛ pee mɛ la Yehowa n bo to yɔ’ɔ ti to ta’an ni kɔ’ɛ tomea puti’irɛ la. Ge la nari ti to kumesɛ to putɛkeeŋa la soŋa, lan wan eŋɛ se’em ti to ta’an ni kɔ’ɛ to puti’irɛ soŋa. To san kumesa to putɛkeeŋa soŋa, la wan soŋɛ tɔ ti to ta’an ni kɔ’ɛ to puti’irɛ ti Yehowa puurɛ pee la tɔ. To eeri la Yehowa zilam vo’osum la ti la soŋɛ tɔ ti to ta’an ita bala. Bala la, la nari ti to zusɛ Yehowa ti a bo to a zilam vo’osum la. La me nari ti to bo yɔ’ɔ ti zilam vo’osum la soŋɛ tɔ. Baabule naresum yɛla me soŋeri to mɛ ti to ta’an kumesa to putɛkeeŋa la. Basɛ ya ti to tiregɛ dekɛ bo’olum se’a ti Naayinɛ bo to la tuna soŋa ge nyɛ Baabule la n soŋeri to se’em.—2 Tim. 3:16, 17; Heb. 4:12.
YUUNƐ 135 Yehowa Suure Yelesum: ‘N Bia, Tara Yɛm’