KI’ILEŊƆ
‘Tara Sukpe’ene’
1. Baabule la wan ta’an le soŋɛ to la wani ti to tara sukpe’ene?
GƆŊƆ wa poan, to zamesɛ baŋɛ nɛreba zo’e zo’e n yuun eŋɛ pa’alɛ ti ba tari sukpe’ene, la ton wan ta’an tɔɣesa ba se’em. Ge yele ana ma’a n wan ta’an soŋɛ tɔ ti to tara sukpe’ene? Aayi. Se’ere n sɔi la, nɛresɛba ti Baabule la pa’alɛ ti ba yuun tari la sukpe’ene la zo’e mɛ ti to kan ta’an tɔɣɛ ba za’a yele gɔŋɔ wa poan. Leyɛ’ɛsa, Baabule la pa’alɛ to la yɛla zo’e zo’e n wan ta’an soŋɛ tɔ ti to tara sukpe’ene.
2. Nɛrebani me n yuun eŋɛ pa’alɛ ti ba tari sukpe’ene?
2 Hon tɛ̃ri nɛreba basɛba n yuun tari sukpe’ene ti Baabule la tɔɣɛ ba yele ge ti to ka zamesɛ ba yele gɔŋɔ wa poan? Daanse’ere ho tĩɛ la diimi nɔdɛ’ɛseba basɛba yele n de wuu Isaiah, Yeremia, Ezekiel, Yona, la Malaki. Yelese’a ti tuntuna Paul tɔɣɛ ti la bɔna Hebru a zuo 11 poan la yuun ta’an paɛ buraasi wa. A yuun gulesɛ yeti, “nɛreba yuun la’are basɛba mɛ ge ŋmɛ’ɛra ba. Ba me lo basɛba me tare ba ta eŋɛ pakadeen.” A me yuun gulesɛ basɛba yele ti, ba yuun dela “nahadoma, ge te ba nameha ba ge eta ba sɛla n ka [ani] soŋa.” Hali ba yuun ku basɛba mɛ. (Heb. 11:36, 37) Ge la bala za’a, ba yuun kelum pu’usa Yehowa mɛ la sukpe’ene.
3-4. Sodeni poan ti pɔɣesi siyi ti Baabule la ka pa’alɛ ba yu’ura yuun laɣum soŋɛ ti ba te’ele Naba David dɛŋa poan?
3 Nɛreba basɛba me yuun tari sukpe’ene mɛ ge Baabule la ka purɛ ba yu’ura. To geele ya pɔɣesi siyi n yuun boi Naba David saŋa la yele bisɛ. Ba yuun soŋɛ David mɛ se’em ma’a ti a dayua Absalom yuun ɛɛra en ti a ku la. Absalom yuun zɛ̃kɛ la amea ge bɔta ti a fã a sɔ na’am la. Bala, David yuun nari ti a zɔ keŋɛ Yerusalem. David yuun yele la Zadok ti a lebe Yerusalem ta bisɛ Absalom n maaseni ti a eŋɛ sɛla. Zadok yuun dela malemadaana n tari sukpe’ene. Eŋa n yuun baŋɛ Absalom n maaseni ti a eŋɛ sɛla la, a yuun tum la “pugula n de yameŋa” ti a keŋɛ ta yele David sɛla n iti. To ka mi pugela wa yu’urɛ ge to mi ti a yuun tari la sukpe’ene. La boi bim ti ba yuun ta’an ku ni en ge a yuun keŋɛ ta nyɛ la David zɔdoma bayi ge yele ba Zadok n yele sɛla la. David zɔdoma bayi la n yuun tari lasebaarɛ wa yɛ’ɛsa ti ba ta bo David la, buraa ayima n yuun nyɛ ba ge keŋɛ ta yele Absalom. Bala la, David zɔdoma la yuun eŋɛ la kalam sige lua poan ta suɣɛ. Burasɛka n sɔi lua la pɔɣa yuun eŋɛ la kalam dekɛ sɛla yɛregɛ pĩ lua la ge nyaa ka’ɛ witi witi dɔɣelɛ ka zuo. Baabule la ka pa’alɛ pɔka wa yu’urɛ. Absalom nɛreba la n yuun keŋɛ ta ɛɛra David zɔdoma bayi la, pɔka la yuun yele ba ti sɛba ti ba ɛɛra la tee doose la zɛ’an. Pɔɣesi siyi wa n yuun tari sukpe’ene la yuun laɣum soŋɛ mɛ ti ba te’ele se’em ti Yehowa loe ti a dɛna naba la!—2 Sa. 15:23-37; 17:8-22.
Pugela la, la pɔɣesɛka sira n yuun tari lua la n bala. Bayi la yuun tari la sukpe’ene
4 Yelemɛŋɛrɛ la dela, Baabule la tɔɣɛ la buraasi, la pɔɣesi zo’e zo’e n yuun tari sukpe’ene yele. To mi basɛba yu’ura mɛ. Basɛba me, to ka mi ba yu’ura. Basɛba yuun dela buntateba, ti basɛba dɛna nasedoma. Basɛba yuun dela nɛrezureba, ti basɛba me daɣɛ nɛrezureba. Ge ba za’a yuun tari la sukpe’ene, la sakerɛ. Nɛreba wa n yuun tari sukpe’ene se’em la kpemeseri tomam me giila mɛ zina beere wa.
Zusega Yele N Pakɛ Se’em
5-7. Bem n yuun soŋɛ Paul ti a tara sukpe’ene, se’em ma’a ti ba yuun mɛlesa en la?
5 To wan eŋɛ la wani ta’an tɔɣesa nɛresɛba n yuun tari sukpe’ene ti Baabule la tɔɣɛ ba yele la? La nari ti to bɔkɛ ti ba yuun ka dɔɣɛ nɛreba wa ti ba kɔ’ɔn tara sukpe’ene. La me daɣɛ bamea paŋa poan ti ba yuun nyaŋɛ pu’usɛ Yehowa soŋa. Bala la, bem n yuun soŋɛ ba?
6 Makerɛ, ti’isɛ bisɛ sɛla n yuun soŋɛ tuntuna Paul ti a tara sukpe’ene. Eŋa la Silas n yuun boi Filipi mɔɔla la, nɛrekuuŋɔ n yuun nyɔkɛ ba, ãasum ba lɔɣɔrɔ, ŋmɛ ba, tari ba ta eŋɛ paka deo poan ge ba ba nama labelɛ dɔɔrɔ. (Tm. 16:12, 19-24) Ban yuun yese ba paka deo la poan la, Paul yuun zoti la dabeem ti a mɔɔlɛ yoi? A yuun san zɔta dabeem, a tari buurɔ. Ge Paul yuun mi ti Yehowa boti la a kelum mɔɔla yelesoma la. A yuun mi ti la nari ti a mɔɔlɛ bo Tesalonika tiŋa nɛreba. Bem n yuun soŋɛ en ti a nyɛ paŋa, la sukpe’ene ta’an mɔɔlɛ?
7 Pooren, Paul yuun gulesɛ yeti: “Ya le kelom mina ban daa pon tom tɔ sɛla n ka ane soŋa se’em ge me daa to tɔ Filipi teŋa se’em. . . . Ge bala zan’an, to Yenɛ daa soŋɛ tɔ te to daa mɔɔlɛ a yelesoma bo ya. To daa mɔɔlɛ bo ya ge ka gangɛ la daanseko woo te to daa nyɛ la.” (1 Tes. 2:2) Paul yuun mi ti a san wan ta’an eŋɛ sɛla ti Naayinɛ bɔta, la nari ti a tara sukpe’ene. Ge a yuun nyɛ sukpe’ene la bɛ? La yuun dela amea paŋa poan? Aayi. Eŋa mea yeti, “to Yenɛ [n] daa soŋɛ tɔ.” Paul yuun mi ti la dela Yehowa n wan soŋɛ en ti a tara sukpe’ene. Yehowa me yuun sirum soŋɛ en mɛ.
8. Wuu Paul la, to wan eŋɛ la wani ta’an tara sukpe’ene?
8 Ho wan ta’an tɔɣesɛ Paul. Ho san bisɛ ti hon ka tari sukpe’ene, da basɛ ti la daam hɔ ge tuɣum zusɛ Yehowa ti a soŋɛ hɔ ti ho tara sukpe’ene. Tara suure lua ti Yehowa wan sirum soŋɛ hɔ.—Tm. 4:29.
9. Beni n sɔi ti la nara ti to zusɛ Yehowa ti a bo to sakerɛ pa’asɛ?
9 Ho me ta’an zusɛ Yehowa ti a soŋɛ hɔ ti ho tara sakerɛ. A wan dekɛ a zilam vo’osum la soŋɛ hɔ ti ho sakerɛ kpe’em. (Ga. 5:22, 23) Ho sakerɛ la wan gu ho sitaana bɛ̃tɔ poan ge ti ho kelum tara yelemɛŋɛrɛ pu’usa Yehowa. (Ep. 6:16) Sakerɛ tari paŋa mɛ paa. Bala n sɔi ti Baabule la yeti to san tara sakerɛ, to wan “nyaŋɛ teŋa wa.” (1 Yo. 5:4) Ho san tara sakerɛ Yehowa poan, ho wan ta’an tara sukpe’ene. Ho san tara sakerɛ ti Yehowa wan ta’an soŋɛ hɔ yeledaaŋɔ poan, ho kan zɔta dabeem. Kristabia woo nari ti a zusɛ Yehowa ti a bo en sakerɛ pa’asɛ, wuu Yezu tuntuneba n yuun zusɛ se’em la.—Lu. 17:5.
‘Tara Sukpe’ene!’
10-11. Beni n sɔi ti Paul yuun yele mabiisi la n kɛ̃’ɛri Yerusalem, la ka kinkɛlesi la ti ba nari ti ba tara sukpe’ene?
10 Yezu yuun tɔɣɛ biŋe ti ba wan sa’am Yerusalem. Lan yuun gee yuuma fii ge ti ba sa’am tiŋa la, Paul yuun gulesɛ la gɔŋɔ ta bo mabisɛba n kɛ̃’ɛri Yerusalem, la ka kinkɛlesi. Eŋa n yuun gulesɛ yelese’a la wan soŋɛ ba ti ba maasum gura daaŋɔ seto n wan paɛ ba la. (Lu. 19:41-44; 21:20-24) Paul yuun soŋɛ ba la wani ti ba tara sukpe’ene? A yuun tĩɛ ba la Yehowa n pu’ulum sɛla biŋe ba la. To tɔɣɛ pu’ulumbiŋere wa yele mɛ gɔŋɔ wa Pɔsega la poan. Yehowa yuun yeti: “N kan malom bahɛ ho, bii n zagahɛ ho.” Yehowa n tɔɣɛ sɛla wa yuun ta’an basɛ ti la ana ba la wani? Paul tɔ̃kɛ yeti: “Na’ayenɛ n yele dena wa zuo, to ta’an yeti, Na’ayenɛ n soŋore mam, mam kan zɔta dabeem, asaala ete mam la bem?”—Heb. 13:5, 6.
11 Baabule la ka pa’alɛ sɛla wana mɔpi n yuun eŋɛ, se’em ma’a ti ba yuun sa’am Yerusalem yuun 70 Y.B. poan la. Ge ton mi sɛla dela Kristakɔma sɛba n tari yelemɛŋɛrɛ la yuun doose la Paul n ka’am ba se’em la. Ba me yuun tari la sukpe’ene ge doose Yezu n yuun pa’alɛ ba se’em la. Bala la, saŋa la n yuun paɛ la, ba yuun “zɔ keŋɛ [la] zɔya bɔba.”—Lu. 21:20, 21.
12. (a) Yeledaaŋɔ san paɛ hɔ, pu’ulumbiŋ’a ani n wan ta’an soŋɛ hɔ ti ho tara sukpe’ene? (b) Zina beere wa, nɛreba basɛba eŋɛ la wani pa’alɛ ti ba tari sukpe’ene ge hon me wan eŋɛ la wani ta’an tɔɣesa ba? (Bisɛ daka la zuo n de “Tɔɣesa Ba Sukpe’ene La.”)
12 Yehowa wan bo ho sukpe’ene nananawa, la beere sa’am. (Eze. 38:1, 2, 10-12; Mt. 24:21) Tɛ̃ra ti Yehowa pu’ulum biŋe ti a wan te’ele to Sitaana, la nɛrebɛ’ɛsi nu’usin. (Eze. 38:19-23; 2 Tes. 3:3) Yehowa kan malum basɛ nɛresɛba n nɔŋɛ en ge me tara sakerɛ bɔ’ɔra en la. Yehowa yuun yele Yosua yeti, “kpeŋe ho mɛŋa ge . . . da zɔta dabeem”! (Yos. 1:7, 9, 18) Yele wa wan ta’an soŋɛ tomam me. Tɛ̃ra ti Yezu yuun yele a podɔleba la ti, ba ‘sɛ ze’ele.’ Yezu yuun pu’ulum biŋe ti a sɔ wan dekɛ a zilam vo’osum la soŋɛ tɔ. Bala, to ta’an tara suure lua ti zilam vo’osum la wan soŋɛ tɔ ti to tara sukpe’ene, la sakerɛ pu’usa Yehowa. (Yon 14:26; 15:26, 27; 16:33) Wana pa’alɛ ti to wan ta’an sirum ‘tara sukpe’ene’!
La ka pakɛ la to bɔŋa la n ani se’em, Yehowa pu’ulum biŋe ti a wan dekɛ a zilam vo’osum la soŋɛ tɔ ti to tara sukpe’ene bɔŋa woo poan
13. Bem zuo ti hon bɔta ti ho kɔ’ɔn ita pa’ala ti ho tari sukpe’ene?
13 Ti’isɛ bisɛ vom n wan ta ana se’em, suma’asum san ta bɔna tingɔŋɔ wa zɛ’an woo. Bisɛ to puurɛ n wan pee se’em, Yehowa san ta isige to nɛresɛba n ki la. Sankaŋa la, to wan ta nyɛ nɛreba zo’e zo’e n yuun tari sukpe’ene. To puɣum sɔsɛ basɛba yele mɛ gɔŋɔ wa poan. Daanse’ere ba yuun namesɛ mɛ, hali ti ba ku basɛba ban tari sakerɛ pu’usa Yehowa la zuo. Bala la, hon ti’isɛ ti Yehowa san ta isige nɛrebana wa kum poan, ba suure wan sa’am la ban yuun tari sukpe’ene pu’usa en la? Aayi! Ge la wan ta ana hon me la wani sankaŋa? Ho wan ta tuna tunsoma la pupeelum. Ho wan ta naɛ la sɛba n isige kum poan la tum ti tingɔŋɔ wa lebege paradiisi. Hon ti’isɛ ti ho san ta bɔna paradiisi la poan, ho wan ta yeti ho daa san baŋɛ ni, ho kan loe ni ti ho pu’usa Yehowa? Aayi! Ho kan makɛ yele bala. Bala la, kɔ’ɔn lu ho suure ti ho wan tara sukpe’ene pu’usa Yehowa ta paɛ ba’asegɔ. Ho san eŋɛ bala, ho wan ta tara pupeelum wuusa!