¿Mbaʼépa ñaaprendekuaa umi kuña oñeñeʼẽvagui la Bíbliape?

Mbaʼépa heʼi la Biblia

La Bíbliape oñemombeʼu la ojapo vaʼekue heta kuña yma guare. Jaleéramo la ojapo vaʼekue hikuái ikatu ñaaprende heta mbaʼe (Romanos 15:4; 2 Timoteo 3:16, 17). Ko artíkulope ñañeʼẽta mbykymi unos kuánto koʼã kuñáre. Jahecháta oĩ hague ohejáva ehémplo porã ha ehémplo vai (1 Corintios 10:11; Hebreos 6:12).

Abigaíl

¿Mávapa rakaʼe Abigaíl? Abigaíl haʼe vaʼekue Nabal rembireko, peteĩ kuimbaʼe ipláta hetáva péro ijarheletereíva. Abigaíl idiferentete vaʼekue chugui. Haʼe iñumílde, iñarandu, iporã ha ohayhueterei vaʼekue Jehovápe (1 Samuel 25:3).

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Abigaíl rógape haimete oiko kuri peteĩ desgrásia, péro haʼe iñarandu rupi ndoikói mbaʼeve ivaíva. ¿Mbaʼépa la oikomoʼã vaʼekue ha mbaʼérepa? Abigaíl ha Nabal oiko vaʼekue pe sóna David oiko haguépe okañy iñenemigokuéragui. Upe sónape David ha isoldadokuéra oprotehe hína kuri oikóvo Nabal ovechakuéra ani hag̃ua avave oraha chugui. Peteĩ día, David ojerureka Nabálpe álgo hoʼumi vaʼerã, péro Nabal ipochy upe haguére ha nomeʼẽi chupe mbaʼeve. Upéva omorrenegaiterei Davídpe, upéicha rupi haʼe ha isoldadokuéra ojeprepara oho hag̃uáicha ojuka Nabálpe ha isiervokuérape (1 Samuel 25:10-12, 22).

Abigaíl oikuaárõ guare mbaʼépa ojapo iména, pyaʼe porã ohecha mbaʼépa ikatu ojapo oñekalma hag̃ua la situasión. Haʼe omeʼẽ isiervokuérape hiʼupy ogueraha hag̃ua David ha isoldadokuérape. Ha upéi haʼe oho hapykuerikuéra ojerure hag̃ua Davídpe oiporiahuvereko hag̃ua chupekuéra (1 Samuel 25:14-19, 24-31). David ndahaʼéi ohecharamónteva umi hiʼupy ojeguerúva chupe, síno opilla avei Abigaíl iñumildeha. Upéi ohendu pe konsého porã omeʼẽva chupe ha upépe ohechakuaa Ñandejára ojevale hague Abigaíl rehe pono ojapo mbaʼeve ivaíva (1 Samuel 25:32, 33). Tiémpo riremi, Nabal omano ha David omenda Abigaíl rehe (1 Samuel 25:37-41).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Abigaíl? Abigaíl iporã ha ipláta heta vaʼekue, péro ndahaʼéi upe haguére oúva ijejapo. Haʼe naiprovlémai vaʼekue osolusiona hag̃ua peteĩ provléma ótro okrea vaʼekue ha ojerure voi perdón haʼeramoguáicha haʼe la ojavy vaʼekue. Ijetuʼúramo jepe la situasión, haʼe iñumílde, itrankíla, ipyʼaguasu ha ohechauka iñaranduha.

▸ Reikuaa porãve hag̃ua Abigaílpe, elee pe artíkulo hérava “Peteĩ kuña iñakãguapýva”.

Ana

¿Mávapa rakaʼe Ana? Ana haʼe vaʼekue Elcaná rembireko. Ana memby héra vaʼekue Samuel, peteĩva umi proféta iñimportantevéva oreko vaʼekue Israel (1 Samuel 1:1, 2, 4-7).

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Ana oñeñandu vaieterei vaʼekue ndaikatúi haguére imemby, upévare ojerure Jehovápe oipytyvõmi hag̃ua chupe. Ana ména oreko vaʼekue avei ótro tembireko, hérava Peniná. Ko kuñakarai imemby heta vaʼekue, péro Ana heta áñore ndaikatúi vaʼekue imemby. Peniná siémpre oñembohory vaietereími hese. Upémarõ Ana ojerure Jehovápe toipytyvõmi chupe oreko hag̃ua peteĩ mitãkuimbaʼe. Upéva oñekumplíramo, Ana opromete Jehovápe orahataha upe mitãme oservi hag̃ua chupe pe tavernákulope. Upe lugárpe ohómi umi israelita oadora hag̃ua Jehovápe (1 Samuel 1:11).

Ñandejára omeʼẽ Ánape la ojerure vaʼekue ha péicha onase Samuel. Ana okumpli la opromete vaʼekue Jehovápe ha oraha Samuélpe pe tavernákulope, upérõ Samuel mitãʼi gueteri (1 Samuel 1:27, 28). Káda áño Ana ojapomi vaʼerã Samuélpe ijaorã ijyvakuareíva ha oraha chupe pe tavernákulope. Upéi, Ñandejára rupive, Ana imemby jey mbohapy kuimbaʼe ha mokõi kuña (1 Samuel 2:18-21).

¿Mbaʼépa ikatu ñaaprende Ánagui? Ana oñemboʼe vaʼekue Ñandejárape ipyʼaite guive oaguanta hag̃ua pe situasión oreko asýva chupe. Imemby rire, haʼe oñemboʼe vaʼekue avei Ñandejárape oagradese hag̃ua, jahechaháicha 1 Samuel 2:1-10-pe. Umi mbaʼe haʼe heʼi vaʼekuére jahechakuaa mbaʼeichaitépa ojerovia vaʼekue.

▸ Reikuaa porãve hag̃ua Ánape, elee pe artíkulo hérava “Omombeʼu Jehovápe mbaʼéichapa oñeñandu”.
▸ Reikuaa hag̃ua mbaʼérepa Ñandejára opermiti vaʼekue isiervokuéra yma guare hembireko heta, elee pe artíkulo hérava “Oipotápa Ñandejára peteĩ kuimbaʼe hembireko heta?”.

Dalila

¿Mávapa rakaʼe Dalila? Dalila haʼe pe kuñataĩ Sansón ohayhu vaʼekue. La Biblia heʼi voi Sansón iñakãvaiete hague hese (Jueces 16:4, 5).

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Umi filisteo oofrese pláta Dalílape otraisiona hag̃ua Sansónpe. Dalila ojagarra pe pláta oikuaárõ jepe Ñandejára ojevaleha hína Sansón rehe olivera hag̃ua umi israelítape umi filisteo poguýgui. Umi filisteo ndaikatúi kuri ipuʼaka Sansónre, pórke Ñandejára oipytyvõ chupe imbarete hag̃ua (Jueces 13:5). Upévare ojerure mante hikuái Dalílape oipytyvõ hag̃ua chupekuéra.

Umi filisteo opaga kuri Dalílape oaverigua hag̃ua mbaʼépa la omombaretetéva Sansónpe. Dalila heta oiko Sansónre omombeʼu hag̃ua chupe mbaʼépa la isekréto, péro nokonsegíri mbaʼeve. Upéi hasypeve Sansón ikuerái ha omombeʼu Dalílape mbaʼépa la omombaretetéva chupe (Jueces 16:15-17). Upéi Dalila oho omombeʼu la oikuaáva umi filistéope ha koʼãva ou ojagarra Sansónpe ha oraha chupe préso (Jueces 16:18-21).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Dalila? Pláta rehehápe haʼe ombotavy ha otraisiona peteĩ Jehová siérvope, péicha ohechauka opensaha ijehénte.

Débora

¿Mávapa rakaʼe Débora? Débora haʼe vaʼekue peteĩ profetísa oservíva Jehovápe. Ñandejára ojevalémi vaʼerã hese omombeʼu hag̃ua ipuévlope mbaʼépa ohaʼarõ chuguikuéra. Ha umi israelita oreko jave provléma Ñandejára ojevale avei hese oipytyvõ hag̃ua chupekuéra (Jueces 4:4, 5).

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Débora pyʼaguasúpe oapoja vaʼekue Jehová siervokuérape. Haʼe rupive Jehová heʼika Barácpe ombyaty hag̃ua peteĩ ehérsito Israélpe, ikatu hag̃uáicha oñemoĩ umi cananéore, oreko asýva chupekuéra upe tiémpope (Jueces 4:6, 7). Barac ojerurérõ guare Déborape oho hag̃ua hendivekuéra pe ñorairõme, haʼe pyʼaguasúpe oho hendivekuéra (Jueces 4:8, 9).

Ñandejára oipytyvõ rire umi israelítape ogana hag̃ua ko ñorairõ, Débora ha Barac opurahéi peteĩ músika ogueromanduʼa hag̃ua la oiko vaʼekue. Upe purahéipe, Débora omombeʼu mbaʼeichaitépa Jael ipyʼaguasu vaʼekue ha oipytyvõ Jehová puévlope ogana hag̃ua umi Cananéope (Jueces, kapítulo 5).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Débora? Débora naiprovlémai vaʼekue ojesakrifika hag̃ua ótro rehehápe ha ipyʼaguasu. Haʼe omokyreʼỹ vaʼekue umi ótrope ojapo hag̃ua la iporãva Jehová renondépe, ha umi hénte ojapo jave upéicha haʼe oguerohory chupekuéra.

▸ Reikuaave hag̃ua Déborape, elee pe artíkulo hérava “Opuʼã ‘Israel sýramo’”.

Ester

¿Mávapa rakaʼe Ester? Ester haʼe pe kuñataĩ judía ojeelehi vaʼekue oiko hag̃ua chugui rréina. Upérõ guare pe rréi persa Asuero oelehi chupe.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Rréina Ester oaprovecha vaʼekue pe puésto orekóva osalva hag̃ua ipuévlope ani hag̃ua ojejukapa. Ester opillami peteĩ ofisiál pe goviernopegua onohẽ hague peteĩ dekréto. Pe dekréto heʼi oĩmaha peteĩ día ojejukapa hag̃ua entéro umi judío oĩva Persia poguýpe. Pe kuimbaʼe iñañaitéva okalkula vaʼekue ojapo hag̃ua ko mbaʼe vaiete héra kuri Hamán. Haʼe omanda guasu vaʼekue upe goviérnope (Ester 3:13-15; 4:1,5). Iprímo Mardoqueo omokyreʼỹ Estérpe oñeʼẽ hag̃ua iménandi. Ester oapeligráramo jepe hekove, oho omombeʼu rréi Asuérope la Hamán okalkuláva ojapo (Ester 4:10-16; 7:1-10). Upéi rréi Asuero oipytyvõ Ester ha Mardoquéope onohẽ hag̃ua ótro dekréto. Upe dekréto heʼi umi judío ikatuha oñedefende. Upérõ guare, umi judío ogana vaipaite ikontrariokuérape (Ester 8:5-11; 9:16, 17).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Ester? Rréina Ester oheja ñandéve peteĩ ehémplo iporãitereíva. Haʼe ipyʼaguasu vaʼekue ha iñumílde (Salmo 31:24; Filipenses 2:3). Rréina Ester iporãiterei ha orekóramo jepe tuicha autorida, lomímonte ojerure vaʼekue ótrope oakonseha ha oipytyvõ hag̃ua chupe. Haʼe pyʼaguasúpe oñeʼẽ vaʼekue iménape, upéicharõ jepe ohechauka avei orrespetaha chupe. Upérõ guare, ijetuʼúrõ jepe la situasión ha ojejukapase umi judíope, Ester lomímonte omombeʼu vaʼekue haʼe haʼeha avei judía.

▸ Reikuaasevéramo Estérpe, elee umi artíkulo hérava “Odefende Ñandejára puévlope” ha “Iñarandu, ipyʼaguasu ha nopensái ijehénte”.

Eva

¿Mávapa rakaʼe Eva? Eva haʼe pe primer kuña oexisti vaʼekue ha haʼe avei pe primer kuña oñeñeʼẽva hese la Bíbliape.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Eva nopenái Ñandejárare ha ojapo la haʼe heʼi porã vaʼekue chupekuéra ani hag̃ua ojapo. Eva ha iména perfékto vaʼekue. Jehová omeʼẽ vaʼekue chupekuéra pe kapasida odesidikuaa hag̃ua ijehegui. Avei haʼekuéra ikatúta kuri oreko umi kualida Jehová voi orekóva, por ehémplo oporohayhukuaa ha iñarandu (Génesis 1:27). Eva oikuaa kuri Jehová heʼi hague Adánpe omanotaha hikuái hoʼúramo pe yva oĩva pe hardín mbytépe. Upéicharõ jepe Satanás ombotavy Évape ha haʼe oguerovia nomanomoʼãiha. Haʼe heʼi voi Évape oho porãvetaha chupe nopenáiramo Ñandejárare. Upévare Eva hoʼu pe frúta ha upéi heʼi iménape hoʼu hag̃ua avei (Génesis 3:1-6; 1 Timoteo 2:14).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Eva? La Eva ojapo vaʼekue ohechauka ipeligrosoha japyta ñapensa umi deséo vai jarekóvare. Eva ojapo rupi upéva oñepyrũma oipotaiterei peteĩ mbaʼe nokorrespondéiva chupe. Upévare haʼe ojapo peteĩ mbaʼe Ñandejára oproivi vaʼekue chupekuéra (Génesis 3:6; 1 Juan 2:16).

Jael

¿Mávapa rakaʼe Jael? Haʼe omenda vaʼekue peteĩ quenítare, hérava Éber. Jael ipyʼaguasu vaʼekue oipytyvõ hag̃ua Jehová puévlope.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Jael rógape og̃uahẽ vaʼekue pe henerál omoakãva umi cananeokuéra ehérsito, hérava Sísara. Ko henerál oñorairõ kuri umi israelita kóntrape, péro operde ha osẽ odipara oheka moõpa ikatu okañy. Jael oinvita chupe hógape ikatu hag̃uáicha okañy ha opytuʼu upépe. Sísara oke aja Jael pyʼaguasúpe ojuka chupe (Jueces 4:17-21).

Péicha oñekumpli vaʼekue pe profesía heʼi vaʼekue Débora: “Jehová ontregáta Sísarape peteĩ kuñáme” (Jueces 4:9). Upe ojapo vaʼekuére, Jael rehe ojeʼe vaʼekue voi haʼeha “pe oñevendesivéva kuñanguéra apytépe” (Jueces 5:24).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Jael? Jael ohechárõ guare tekotevẽha ojejapo álgo, pyʼaguasúpe okuʼe ha ojapo. La haʼe ohasa vaʼekue ohechauka ñandéve Jehová ikatuha ojapo la tekotevẽva oñekumpli hag̃ua umi profesía.

Jezabel

¿Mávapa rakaʼe Jezabel? Jezabel haʼe vaʼekue Acab rembireko, pe rréi de Israel. Jezabel ndahaʼéi vaʼekue israelita ha ndoadorái Jehovápe. Haʼe oadora vaʼekue Baálpe, pe dios Canaangua.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Rréina Jezabel haʼe vaʼekue peteĩ kuña orekoséva umi ótrope ipoguýpe, ivioléntava ha noponderáiva avavére. Haʼe omokyreʼỹ vaʼekue umi héntepe hekovai hag̃ua oadora hag̃ua Baálpe. Péro ndahaʼéi upévante, haʼe oñehaʼã vaʼekue voi anivéma hag̃ua Israélpe ojeadora Jehovápe (1 Reyes 18:4, 13; 19:1-3).

Jezabel iñañaiterei vaʼekue. Haʼe naiprovlémai vaʼekue ijapu ha oporojuka hag̃ua okonsegi hag̃uánte la oipotáva (1 Reyes 21:8-16). Ñandejára heʼi haguéicha, Jezabel omano vaieterei vaʼekue ha avave noñotỹi chupe upe rire (1 Reyes 21:23;2 Reyes 9:10, 32-37).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Jezabel? Haʼe oheja ñandéve peteĩ ehémplo ivaietereíva. Chupe nointeresái vaʼekue iporãpa térã ivaípa hína upe ojapóva ha oĩ vaʼekue ojapo hag̃uáicha oimeraẽ mbaʼe okonsegi hag̃ua la oipotáva. Upévare oñekompara voi jepi Jezabel rehe umi kuña notĩrivape hembiapo vai hag̃ua, heko kyʼáva ha ndorrespetáivape avavépe.

Lea

¿Mávapa rakaʼe Lea? Lea haʼe vaʼekue Jacob rembireko. Upe rire Jacob omenda vaʼekue Raquel rehe, haʼéva Lea ermána menór (Génesis 29:20-29).

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Lea omenda rire Jacob rehe, oreko vaʼekue 6 mitã (Rut 4:11). Jacob omendase vaʼekue Raquel rehe, ndahaʼéi Léare. Péro isuégro Labán ombotavy chupe ha omomenda raẽ chupe Léare. Jacob opillárõ guare oñembotavy hague chupe, oho Labánpe. Upépe Labán heʼi chupe haʼekuéra ndojepokuaaiha omomenda raẽ pe menórpe. Una semána upe rire, Jacob omenda Raquel rehe (Génesis 29:26-28).

Jacob ohayhuve vaʼekue Raquélpe (Génesis 29:30). Upévare Lea iselósa ha oñehaʼã iména ohayhuve hag̃ua chupe, Raquélpe rangue. Ñandejára ohecha vaʼekue la Lea ohasáva, upévare oipytyvõ chupe oreko hag̃ua 7 mitã: 6 kuimbaʼe ha peteĩ kuña (Génesis 29:31).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Lea? Lea ojerure vaʼekue Ñandejárape oipytyvõ hag̃ua chupe. Ijetuʼúramo jepe la situasión ifamíliape haʼe lomímonte ohechakuaa vaʼekue Ñandejára imbaʼeporãha hendive (Génesis 29:32-35; 30:20). Umi mbaʼe Lea ohasa vaʼekue ohechauka peteĩ famíliape ndojevyʼamoʼãiha pe ména orekóramo heta tembireko. Ñandejára oheja vaʼekue upéva oiko peteĩ tiémporente. Haʼe omoñepyrũ guive pe matrimónio oipota vaʼekue pe kuimbaʼe peteĩnte hembireko ha pe kuña peteĩnte iména (Mateo 19:4-6).

▸ Reikuaa porãve hag̃ua Léape, elee pe artíkulo hérava “Dos hermanas rivales ‘edificaron la casa de Israel’”.
▸ Reikuaa hag̃ua mbaʼérepa Ñandejára opermiti vaʼekue isiervokuéra yma guare hembireko heta, elee pe artíkulo hérava “Oipotápa Ñandejára peteĩ kuimbaʼe hembireko heta?”.

Lot rembireko

¿Mávapa rakaʼe Lot rembireko? La Biblia nomombeʼúi mbaʼéichapa héra vaʼekue haʼe, péro si omombeʼu haʼe oreko hague hóga Sodómape ha oreko hague mokõi imembykuña (Génesis 19:1, 15).

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Haʼe naiñeʼẽrendúi vaʼekue Ñandejárape. Jehová ningo odesidíma kuri ohunditaha Sodoma ha hetave siuda oĩva ijerére, pórke hekovaieterei hikuái. Péro Lot ihústo vaʼekue, upévare Jehová ohayhu chupe ha ifamíliape. Upémarõ Jehová omondo mokõi ánhelpe onohẽ hag̃ua chupekuéra Sodómagui ha oraha hag̃ua chupekuéra peteĩ lugár isegurovehápe (Génesis 18:20; 19:1, 12, 13).

Umi ánhel heʼi porã kuri Lot ha ifamiliakuérape osẽ hag̃ua Sodómagui ha ani hag̃ua omaña hapykue gotyo, pórke osino omanóta (Génesis 19:17). Lot rembireko naiñeʼẽrendúi, “omaña hapykue gotyo ha oiko chugui peteĩ estátua de sal” (Génesis 19:26).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Lot rembireko? Iñehémplo rupive jahechakuaa ñasẽ vaitaha ñapensáramo umi mbaʼerepy iñimportanteveha la Ñandejára omandávagui. Upévare Jesús heʼi vaʼekue voi: “Penemanduʼákena mbaʼépa oiko Lot rembirekóre” (Lucas 17:32).

María (Jesús sy)

¿Mávapa rakaʼe María? María haʼe vaʼekue peteĩ kuñataĩ judía oikóva ymave. Haʼe opyta vaʼekue hyeguasu peteĩ milágro rupive. Upévare Jesús onasérõ guare, María haʼéiti vaʼekue vírhen.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? María iñumílde vaʼekue ha iñeʼẽrendu Ñandejárape. Haʼe oñekomprometéma kuri omenda hag̃ua Josére peteĩ ánhel ojaparesérõ guare chupe. Upe ánhel heʼi chupe opytataha hyeguasu ha imemby haʼetaha pe Mesías aretéma oñehaʼarõva (Lucas 1:26-33). Pe ánhel oñeʼẽmba rire, María oasepta oiko hag̃ua hese pe ánhel heʼi haguéicha. Jesús onase rire, María ha José oreko vaʼekue heta mitã. María imemby vaʼekue 4 mitãkuimbaʼe ha por lo méno mokõi mitãkuña. Upévare jaʼekuaa upe rire María ndahaʼevéima hague vírhen (Mateo 13:55, 56). Tuichaiterei mbaʼe ningo la María ojapo vaʼekue Ñandejára rehehápe. Péro ndahaʼéi upe haguére oipotáva oñemombaʼe chupe. Haʼe ndohekái vaʼekue upéva Jesús oikovérõ guare ni oĩ aja umi kristianokuéra apytépe.

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve María? Maríape oñenkargárõ guare peteĩ mbaʼe iñimportantetereíva ojapo hag̃ua, haʼe okumpli upéva Ñandejára heʼi hagueichaite. María oikuaa porã vaʼekue Ñandejára Ñeʼẽ. Oĩ heʼíva haʼe 20 véserupi osita hague Ñandejára Ñeʼẽgui heʼírõ guare umi mbaʼe jatopáva Lucas 1:46-55-pe.

▸ Reikuaa porãve hag̃ua Maríape, elee pe artíkulo hérava “Mbaʼe mbaʼépa ñanemboʼe María”.

María Magdalena

¿Mávapa rakaʼe María Magdalena? María haʼe vaʼekue peteĩ Jesús segidóra.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Jesús ha idisipulokuérandi oviahámi vaʼekue heta kuña ha umíva apytépe oĩ vaʼekue María Magdalena. Haʼe naiprovlémai vaʼekue oipuru hag̃ua ipláta ha umi mbaʼe orekóva oipytyvõ hag̃ua koʼã kuimbaʼépe (Lucas 8:1-3). María Magdalena osegi vaʼekue Jesúspe ipahaite peve ha oĩ vaʼekue voi ijykére oñemosaingórõ guare chupe pe yvyráre. María Magdalena haʼe vaʼekue avei peteĩva umi persóna ohecha vaʼekue Jesúspe orresusita rire (Juan 20:11-18).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve María Magdalena? María oipuru vaʼekue ipláta ha umi mbaʼe orekóva oipytyvõ hag̃ua Jesúspe ha opyta vaʼekue voi ijykére ipahaite peve.

María (Marta ha Lázaro ermána)

¿Mávapa rakaʼe María? María ha iñermanokuéra Marta ha Lázaro, haʼe vaʼekue Jesús amigoite.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? María ohechauka vaʼekue omombaʼeha Jesúspe haʼe haguére Ñandejára raʼy. Haʼe ojeroviaiterei vaʼekue Jesúsre. Oikuaa vaʼekue la haʼe oĩ rire upépe iñermáno Lázaro nomanomoʼãiha kuri. Ha omanóramo jepe, upéi haʼe ohecha Jesús omopuʼã jeyha iñermánope. Peteĩ jey Jesús oúrõ guare hogapekuéra, María opytánte ohendu chupe oho rangue oipytyvõ iñermána Mártape. Upérõ guare Marta ipochyeterei hendive. Péro Jesús ofelisita Maríape, pórke haʼe ohechauka omombaʼeveha umi mbaʼe oúva Ñandejáragui (Lucas 10:38-42).

Ótro día katu María ohechauka mbaʼeichaitépa imbaʼeporã. Jesús oĩrõ guare peteĩ ógape, María oho ha omoĩ Jesús pýre ha iñakãranguére peteĩ “aséite perfumádo hepyetereíva” (Mateo 26:6, 7). Umi ótro oĩva upépe oñepyrũ oñeʼẽ vai Maríare, pórke heʼi haʼe oñohẽ reiha ko aséite hepyetéva. Péro Jesús osẽ odefende Maríape ha heʼi: “Entéro lugár ojepredikahápe umi notísia porã [oñeʼẽva Ñandejára Réinore] ko yvy ape ári, oñemombeʼúta avei ko kuña ojapo vaʼekue. Péicha umi hénte imanduʼáta hese” (Mateo 24:14; 26:8-13).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve María? María siémpre ohechauka vaʼekue ojerovia mbaretetereiha. Chupe g̃uarã iñimportanteve vaʼekue umi mbaʼe oúva Ñandejáragui. Haʼe naiprovlémai vaʼekue ohechauka hag̃ua omombaʼeha Jesúspe tekotevẽtarõ jepe ogasta upearã.

Marta

¿Mávapa rakaʼe Marta? Marta haʼe vaʼekue Lázaro ha María ermána. Haʼekuéra oiko vaʼekue Betániape, opytáva Jerusalén ypýpe.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Marta haʼe vaʼekue Jesús amíga, ha según Juan 11:5, Jesús ohayhu vaʼekue “Marta, María ha Lázarope”. Marta imbaʼeporãiterei vaʼekue. Peteĩ vuéltape, Jesús ovisitárõ guare chupekuéra, María oguapy ojapysaka Jesúsre péro Marta osegi hembiapo pe ogapýpe. Marta oho ojeplagea Jesúspe pórke María noipytyvõi chupe. Upépe Jesús pyʼaguapýpe porãnte okorrehi Mártape (Lucas 10:38-42).

Lázaro hasýrõ guare, Marta ha María ohenoika Jesúspe oikuaágui haʼe ikatutaha omonguera Lázarope (Juan 11:3, 21). Péro Lázaro omano. Upéi Marta oñemongetárõ guare Jesús ndive haʼe ohechauka ojeroviaha pe rresurreksiónre ha oikuaaha Jesús ikatuha omoingove jey iñermánope (Juan 11:20-27).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Marta? Marta iguápa ha imbaʼeporã vaʼekue. Ha ojekorrehírõ guare, haʼe ojagarra porãnte la ojeʼéva chupe. Haʼe notĩri vaʼekue oñeʼẽ hag̃ua umi mbaʼe oñandúvare ha la ogueroviávare.

▸ Reikuaa porãve hag̃ua Mártape, elee pe artíkulo hérava “Che aguerovia”.

Míriam

¿Mávapa rakaʼe Míriam? Míriam haʼe vaʼekue Moisés ha Aarón ermána. Hese raẽvete ojeʼe la Bíbliape haʼe hague profetísa.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Míriam haʼe rupi profetísa, omombeʼu vaʼekue umi israelítape mbaʼépa Ñandejára heʼika chupekuéra. Haʼe iñimportánte vaʼekue Israélpe. Míriam opurahéi vaʼekue avei umi ótro israelítandi Ñandejára ohundírõ guare pe ehérsito Egípciope pe Mar Rójope (Éxodo 15:1, 20, 21).

Tiémpo rire Míriam ha Aarón oñepyrũ oñeʼẽ vai Moisésre. Haʼekuéra ojapo upéicha pórke ijejapo ha iñenvidióso. Upérõ guare Ñandejára “ohendupa chupekuéra”, upévare oñemoñeʼẽ mbarete mokõivévape (Números 12:1-9). Upéi Ñandejára okastiga Míriampe ha osẽmbaite hese lépra, posívlemente pórke Míriam la oñepyrũ vaʼekue oñeʼẽ vai Moisésre. Upéi Moisés ojerure Ñandejárape omonguera jey hag̃ua Míriampe ha Ñandejára ojapo upéicha. Míriampe ojeaparta pe kampaméntogui 7 díare ha upéi oñepermiti jey chupe ojeheʼa umi israelítare (Números 12:10-15).

La Biblia ohechauka Míriam okambia hague ojekorrehi rire chupe. Heta áño upe rire, Ñandejára imanduʼa porã jey Míriam rehe heʼírõ guare umi israelítape: “Che amondo pene rendápe Moisés, Aarón ha Míriampe” (Miqueas 6:4).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Míriam? Umi mbaʼe haʼe ohasa vaʼekue ohechauka ñandéve Ñandejára orekoha enkuénta mbaʼéichapa ñañeʼẽ isiervokuérape ha mbaʼépa jaʼe hesekuéra. Ñandejára ñandeguerohory hag̃ua ndovaléi ñandejejapo ha ñaneenvidióso, pórke upéva káusare ikatu hína jaʼe álgo oheja vaítava ñande rapichápe ótro renondépe.

Rahab

¿Mávapa rakaʼe Rahab? Rahab haʼe vaʼekue peteĩ prostitúta oikóva Jericópe, péro upéi okambia ha oñepyrũma oadora Jehovápe.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Rahab omokañy vaʼekue umi mokõi israelita oho vaʼekuépe ovichea pe yvy. Haʼe ojapo upéicha pórke ohendu mbaʼéichapa Jehová olivera ipuévlope Egíptogui ha upéi oipytyvõ chupekuéra ogana hag̃ua umi amorréope.

Rahab ojerure umi espíape osalva hag̃ua chupe ha ifamíliape, ág̃a ou vove hikuái ohundi hag̃ua Jericó. Haʼekuéra oasepta, péro ojerure Rahábpe ojapo hag̃ua koʼã mbohapy mbaʼe: 1) Haʼe nomombeʼúi vaʼerã avavépe haʼekuéra ou hague ovichea pe yvy, 2) haʼe ha ifamiliakuéra opyta vaʼerã hóga ryepýpe umi israelita ou vove oataka pe siuda, ha 3) Rahab omosaingo vaʼerã iventánare peteĩ pióla pytã umi israelita oikuaa hag̃ua mavaitévapa la hóga. Rahab ojapopaite la ojeʼéva chupe, upévare haʼe ha ifamília ojesalva.

Upéi Rahab omenda peteĩ israelítare ha ifamiliarégui ou rréi David ha Jesucristo (Josué 2:1-24; 6:25; Mateo 1:5, 6, 16).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Rahab? La Biblia ohechauka haʼe ohejaha ñandéve ehémplo porã pórke ojeroviaiterei vaʼekue (Hebreos 11:30, 31; Santiago 2:25) Rahab istória ohechauka Ñandejára oporoperdonakuaaha, nomboykeiha avavépe ha ovendesiha umi ojeroviávape hese, tahaʼe haʼéva la ojapo vaʼekue anteve.

▸ Reikuaave hag̃ua Rahábpe, elee pe artíkulo hérava “Hese ojeʼe vaʼekue hekojojaha”.

Raquel

¿Mávapa rakaʼe Raquel? Raquel haʼe vaʼekue pe tembireko Jacob ohayhuvéva ha itúva haʼe vaʼekue Labán.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Raquel omenda rire Jacob rehe imemby vaʼekue mokõi mitãkuimbaʼe, koʼa mokõi imemby upéi omoakã vaʼekue avei mokõi trívu de Israel. Raquel oikuaa vaʼekue imenarãme oñatende aja itúa ovechakuérare (Génesis 29:9, 10). Raquel iporãiterei vaʼekue, iporãve voi iñermána majór Léagui (Génesis 29:17).

Jacob oñenamoraite vaʼekue voi Raquel rehe, upévare ombaʼapo vaʼekue 7 áñore ikatu hag̃uáicha omenda hese (Génesis 29:18). Upéicharõ jepe isuégro Labán ombotavy chupe ha omomenda raẽ chupe Lea rehe, upe rire ae Labán oheja Jacóbpe omenda Raquel rehe (Génesis 29:25-27).

Jacob orekóramo jepe mokõi tembireko, ohayhuve vaʼekue Raquélpe ha imembykuérape (Génesis 37:3; 44:20, 27-29). Upéicha rupi, koʼa mokõi hembireko siémpre oiko vaʼekue okompeti ha ndojoguerahaiete hikuái (Génesis 29:30; 30:1, 15).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Raquel? Ijetuʼúrõ jepe la situasión Raquel famíliape, haʼe oĩ vaʼekue segúra Ñandejára ohendutaha iñemboʼe (Génesis 30:22-24). Umi mbaʼe haʼe ohasa vaʼekue, ohechauka umi família katuete ohasa asytaha pe ména hembireko hetáramo. Upévare jaʼekuaa la Ñandejára heʼíva pe matrimóniore siémpre iporãveha. Haʼe oipota pe ména peteĩnte hembireko (Mateo 19:4-6).

▸ Reikuaa porãve hag̃ua Raquélpe, elee pe artíkulo hérava “Dos hermanas rivales ‘edificaron la casa de Israel’”.
▸ Reikuaaséramo mbaʼérepa Ñandejára oheja vaʼekue isiervokuéra yma guare hembireko heta, elee pe artíkulo hérava “Oipotápa Ñandejára peteĩ kuimbaʼe hembireko heta?”.

Rebeca

¿Mávapa rakaʼe Rebeca? Rebeca haʼe vaʼekue Isaac rembireko. Imembykuéra héra vaʼekue Jacob ha Esaú, haʼekuéra haʼe vaʼekue hemélo.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Rebeca ojapo vaʼekue la Ñandejára ohaʼarõva chugui ijetuʼúramo jepe. Peteĩ día haʼe oho onohẽ hag̃ua y pe pósogui, upépe peteĩ karai ojerure chupe michĩmi y hoyʼu hag̃ua. Rebeca pyaʼe porã ombohasa chupe la y ha heʼi avei chupe omboyʼutaha ikamellokuérape (Génesis 24:15-20). Upe kuimbaʼe haʼe kuri Abrahán siérvo. Haʼe oviaha kuri mombyryeterei oheka hag̃ua Isaácpe hembirekorã, haʼéva Abrahán raʼy (Génesis 24:2-4). Abrahán siérvo oñemboʼe kuri Ñandejárape oipytyvõ hag̃ua chupe. Upévare haʼe ohechárõ guare mbaʼeichaitépa Rebeca iguápa ha imbaʼeporã, ohechakuaa Ñandejára ohendu hague iñemboʼe ha oipotaha Isaac omenda Rebécare (Génesis 24:10-14, 21, 27).

Rebeca oikuaárõ guare mbaʼérepa Abrahán siérvo oho upépe, odesidi ohotaha hendive omenda hag̃ua Isaac rehe (Génesis 24:57-59). Tiémpo rire, Rebeca oreko vaʼekue hemélo. Ha Ñandejára oikuaauka chupe pe majór hérava Esaú, oservitaha pe menórpe, hérava Jacob (Génesis 25:23). Upéi og̃uahẽ pe día ikatu hag̃uáicha Isaac ovendesi pe taʼýra ypykuépe. Upérõ guare Rebeca ojapo vaʼekue la tekotevẽva ikatu hag̃uáicha Isaac ovendesi Jacóbpe, ovendesi rangue Esaúpe. Rebeca ojapo upéicha pórke oikuaa upéva haʼeha Ñandejára volunta (Génesis 27:1-17).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Rebeca? Rebeca iñumílde, iguápa ha imbaʼeporã vaʼekue. Oreko rupi koʼã kualida haʼe oservi porã vaʼekue Ñandejárape ha oheja ehémplo porã umi tembireko ha sýpe g̃uarã.

▸ Reikuaa porãve hag̃ua Rebécape, elee pe artíkulo hérava “Che ahase”.

Rut

¿Mávapa rakaʼe Rut? Rut oiko vaʼekue Moábpe, péro tiémpo rire oheja ipaís ha idioskuéra oho hag̃ua Israélpe oservi Jehovápe.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Rut ohechauka vaʼekue ohayhuetereiha Noemípe, haʼéva isuégra. Noemí, iména ha umi mokõi imemby oho vaʼekue oiko Moábpe, pórke Israélpe ofaltapa la ojeʼu vaʼerã. Upe rire, Noemí membykuéra omenda mokõi moabítare, hérava Rut ha Orpá. Péro tiémpo riremi, omano Noemí ména ha imembykuéra. Upéicha koʼã mbohapy kuña opyta viúda.

Noemí odesidi oho jeytaha Israélpe, pórke opáma upépe la sekía. Rut ha Orpá ohose kuri hendive, péro Noemí heʼi chupekuéra tojevy jeýnte ihentekuéra rendápe. Orpá odesidi ojevy jeytaha (Rut 1:1-6, 15). Péro Rut oho isuégrandi, pórke ohayhueterei chupe ha oadoraséma avei Jehovápe, Noemí Jára (Rut 1:16, 17; 2:11).

Rut iguápa vaʼekue ha oñatende porã isuégra Noemí rehe, upévare oñeñeʼẽ porã vaʼekue hese Belénpe, Noemí válle. Upépe oiko vaʼekue avei peteĩ karai hérava Boaz, haʼe irríko ha heta ijyvy. Boaz ohecharamoiterei vaʼekue la Rut ojapóva, upévare omeʼẽ heta porã hiʼupy chupe ha Noemípe g̃uarã (Rut 2:5-7, 20). Tiémpo rire Rut omenda Boaz rehe. Ifamiliarégui ou rréi David ha Jesucristo (Mateo 1:5, 6, 16).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Rut? Rut oĩ vaʼekue oheja hag̃uáicha ipaís ha ifamília ohayhueterei rupi Noemí ha Jehovápe.Ojekuaa porã Rut iguápa, ikyreʼỹ ha ifiél hague, ijetuʼúramo jepe la situasión.

▸ Reikuaa porãve hag̃ua Rútpe, elee umi artíkulo hérava “Nde rehohápe che aháta” ha “Peteĩ kuña ‘hekomarangatúva’”.

Sara

¿Mávapa rakaʼe Sara? Sara haʼe vaʼekue Abrahán rembireko ha Isaac sy.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Sara oĩ vaʼekue oheja hag̃uáicha pe siuda de Ur, jepe oreko heta komodida upépe. Haʼe ojapo upéicha, pórke oguerovia Ñandejára okumplitaha umi promésa ojapo vaʼekue iménape. Abrahán oheja ko siuda iporãitéva ha oho oiko Canaánpe, pórke Ñandejára heʼi chupe upéicha. Ñandejára opromete hetaiterei ovendesitaha chupe ha ojapotaha ifamiliarégui peteĩ nasión tuicháva (Génesis 12:1-5). Upérõ g̃uarã Sara orekómane raʼe 60 áñorupi. Upe guive haʼe ha iména oiko óga kárpape ha ova ápe ha pépe.

Ipeligróso vaʼekue la haʼekuéra oiko lája. Upéicharõ jepe Sara oapoja iménape iñeʼẽrendu hag̃ua Ñandejárape (Génesis 12:10, 15). Heta áño aja, Sara ndaikatúi vaʼekue imemby ha upéva omoñeñandu vaieterei chupe. Péro Ñandejára oprometéma kuri ovendesitaha Abrahán familiarépe (Génesis 12:7; 13:15; 15:18; 16:1, 2, 15). Upe rire, Ñandejára heʼi Sárape opytataha hyeguasu Abrahángui. Upéi, Sara orekómarõ jepe 90 áño ha Abrahán katu 100, Sara opyta hyeguasu ha imemby peteĩ mitãkuimbaʼe (Génesis 17:17; 21:2-5). Upe mitã héra vaʼekue Isaac.

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve Sara? La Sara ohasa vaʼekue ohechauka porã Ñandejára siémpre okumpliha ipromesakuéra, haʼetéramo jepe hasyetereítava la oñekumpli hag̃ua (Hebreos 11:11). Sara omoĩ avei ehémplo porã tembirekokuérape g̃uarã, pórke haʼe orrespeta vaʼekue iménape (1 Pedro 3:5, 6).

▸ Reikuaa porãve hag̃ua Sárape, elee umi artíkulo hérava “Peteĩ kuña iporãitereíva” ha “Ñandejára heʼi hese haʼeha ‘Prinsésa’”.

Sulamita

¿Mávapa rakaʼe pe sulamita? Pe sulamita haʼe vaʼekue peteĩ kuñataĩ kampesína iporãitereíva, hese oñeñeʼẽ pe lívro El Cantar de los Cantárespe. Héra noñemombeʼúi la Bíbliape.

¿Mbaʼépa ojapo raʼe haʼe? Pe sulamita oñenamora vaʼekue peteĩ pastór rehe ha ifiél chupe (El Cantar de los Cantares 2:16). Péro iporãiterei rasa rupi, rréi Salomón oñepyrũ omaña hese ha oñehaʼã okonkista chupe (El Cantar de los Cantares 7:6). Oĩramo jepe omboligáva chupe omenda hag̃ua Salomón rehe, haʼe ndojapói upéva, pórke haʼe ohayhu ipastormíme (El Cantar de los Cantares 3:5; 7:10; 8:6).

¿Mbaʼeichagua ehémplopa oheja ñandéve pe sulamita? Pe sulamita osegi vaʼekue iñumílde, jepe iporãiterei ha oĩ heta la omombaʼéva chupe. Haʼe omendárire Salomónre ikatúta kuri irríka ha ifamósa. Hiʼarive oĩ heta la ojopy vaʼekue chupe ojapo hag̃ua upéva, péro ni upeichavérõ haʼe ndahesaráiri la ipastórgui. Haʼe ojejokokuaa vaʼekue ha osegi ipotĩ Ñandejára renondépe.