Iai ae Atai Kanoan Taai Aika A na Roko?

Ti bane n iaiangoi baika a na riki n taai aika a na roko. Ti iaiangoia bwa a na tera aroni maiura ma naake a tangiraki iroura. Ti tabeki titiraki n aron aikai: ‘A kona ni maeka natiu n te aonnaba ae raoiroi riki? E na kamaunaaki te aonnaba n te kabuanibwai ae karina? Iai te bwai ae I kona ni bitia ngkai bwa a aonga n raoiroi riki baika a na riki nakoiu n taai aika a na roko?’ Te kiriuriu n nano aei, bon te anga naba teuana ibukin ataakin ae antai ngaira, ike ti a tangira iai karauan nanora, kakoauaana, baireana raoi ao te aki nanokokoraki. Ngkana ko kona ni kakoauai raoi baika a na riki n taai aika a na roko, ko a kona ngkanne ni katauraoiko imwaina ni kaineti ma marurungim ao am iango.

Mangaia are baikara baika a na riki nakoim n taai aika a na roko? Iai ae kona n atai? A kataia taan rabakau aika mwaatai n taekini baika a na riki n taai aika a na roko ao a koro bukin tabeua ma a bati naba aika a aki. Ma e ngae n anne, e taekinaki bwa e kona te Atua n taetae ni burabetini baika a na riki n taai aika a na roko n te aro ae eti raoi. E kangai ana Taeka: “I kaota te toki mai moani bwaai, ma ni kaoti naba ma ngkoangkoa baika tuai ni karaoaki.” (Itaia 46:10, BG) Tera aron etin raoi ana taetae ni burabeti?

ETIN RAOI ANA TAETAE NI BURABETI TE ATUA

Bukin tera bwa ko kan ataa etin raoi ana taetae ni burabeti te Atua ake rimoa? Eng, ngkana ko nora te tia taua mwini kanoan te bong bwa a bon eti raoi ana taeka ni katoabong i nanon te tai ae maan, e na bon anaaki iai nanom. Ko bae ni kani kakauongo raoi n te bwai ae e taekinna ibukin taraan te bong are imwina. N aron naba anne, ngkana ko ataia bwa a bane n eti raoi ana taetae ni burabeti te Atua ao ni kororaoi ibukini baika a na riki, ko na bae ni kani mutiakina te bwai are e taetae ni burabetinna ni kaineti ma baika a na riki nakoim n taai aika a na roko.

KAMAUNAAN TE KAAWA AE BUBURA:

N te katoto, bon te mwakuri ae kamimi taekinan te bwai ae na riki n te aro ae eti raoi are e na waekoa ni kamaunaaki te kaawa ae bubura are e a tia n rangi ni mwaaka i nanon tienture aika bati. E bon taetae ni burabetina te aeka n rongorongo anne te Atua rinanon ana tia taetae temanna ni kaineti ma kamaroaean Ninewe. (Tebania 2:13-15, BG) Tera ae a a tia ni koreia taani korea rongorongon rimoa? E teretere raoi bwa n te kaitiua n tienture B.C.E., e taraa n ae 15 tabun te ririki imwin taekinan ana taetae ni burabeti te Atua, ao e a buakanaki Ninewe ma ni kataenikaiaki irouia kaaini Baburon ma Miria. Irarikin anne, e a kaman taekinaki Ninewe iroun te Atua bwa e na “kamaroa, ae mau n ai aron te rereua.” E noraki koauan te kauring are e a kaman taekinaki aei bwa e eti raoi? Eng. E ngae ngke e a tia n tautaeka te kaawa ae bubura aei ma kaawana aika uarereke n te abwaki ao te raababa ae tao 518 te kiromita, ma a bon aki naba kamanoa ao ni kamanena te kaawa ae bubura aei taani buakanna n aron are e kantaningaaki. Ma a boni kamauna. A kona taani kakaae n te tautaeka n taekini baika a na riki akanne n taai aika a na roko n te aro ae eti raoi?

A NA KABUOKAKI RIIA AOMATA:

Antai ae e na rangi n ninikoria ni katanoataa aran raoi te aomata ma ana bakatibu 300 te ririki imwain rikina are e na kabueki riia aomata i aon te baonikarea, n ikotaki naba ma aran te kaawa are e na tei iai te baonikarea? Ngkana e koro bukin te taetae ni burabeti ae kamimi anne, e na bae n rangi ni kakannato teuare e taekinna. E katanoata ni kangai ana tia taetae te Atua: “E na bungiaki te tei nakon te bata are Tawita, ae Iotia arana . . .  ao [e] na kabuoki riia aomata” i aon te baonikarea n te kaawa ae Beta-era. (1 Uea 13:1, 2, BG) Tao tenua te tienture imwina ao e na roko te uea man te utu ae Tawita ae arana Iotia ae te ara are e aki rangi n tataekinaki n te Baibara. E boni koro raoi nanon te taetae ni burabeti bwa e a tia Iotia n “anai rii mai nanon ruua ni mate, ao e kabuoki i aon te baonikarea” i Beta-era. (2 Uea 23:14-16, BG) E na kanga temanna ni kona n taetae ni burabetini aeka n rongorongo aika okoro akanne ngkana e aki kairiraki iroun nibwani mwaakaia aomata ae rianako?

TOKIN TE TAUTAEKA:

E na boni kamimi ngkana iai ae e kona ni kaman taekina aran te aomata temanna n te aro ae eti raoi n te tai ae maan imwaini bungiakina, are e na bairea kabwakaan te tautaeka ae rangi ni mwaaka n te aonnaba ao ni kaotii naba baike e na karaoi aika aki bati ni kakaraoaki. E taekinna te Atua bwa e na moana buakanakin te natannaomata teuana, te mwaane ae arana Tairati. A na kainaomataaki I-Iutaia ake a tautoronaki iroun Tairati ao e na boutokaa naba manga katean aia tembora ae tabu. Irarikin anne, e a kaman taekinna te Atua bwa iai i buakoni baike e na karaoi n ana buaka Tairati kaoraakini karaanga ao e kaotia naba bwa a na aki kainaki mataroa bwa e aonga ni bebete iai buakanakia. (Itaia 44:27–45:2) E koaua bwa a koro raoi bukini bwaai aika bati ake e taetae ni burabetin te Atua? A kakoauaa taani korei rongorongon rimoa bwa e boni buaka Tairati. A boni karaoa te mwakuri n intinia ae bubura ma ni kamimi kaain ana taanga ni buaka Tairati ngke a a bita kawain te ran ae bubura teuana i Baburon ike e a ora iai taiani karaanga. Ma ae rangi ni kamimi riki bwa e rin te taanga ni buaka n te kaawa rinanoni mataroana ake a aki kainaki. Imwin anne, e a kainaomataia I-Iutaia Tairati ao ni katanoataa bwa a a kona ni manga katea aia tembora i Ierutarem. E kamimi anne bwa Tairati e aki taromauria Atuaia I-Iutaia. (Etira 1:1-3) Antai irarikin te Atua ae kona n taekini baika a na riki n taai aika a na roko n aron rongorongoni baika a riki rimoa akanne?

Ti a tia n taekini katoto aika tenua ni kaota iai aron te Atua n taetae ni burabetini baika a na riki n taai aika a na roko n te aro ae eti raoi. A aki riki bwaai aika a riiriki aikai n te tabo ae tii teuana. E taekina te iango teuana ae rangi n ataaki, aia mataniwi I-Iutaia are Iotua nakoia ana aomata aika bati ake a ongora irouna ni kangai: “Kam ataia i nanomi ni kabane ao n tamneimi ni kabane, ba bon akea te bwai teuana ae bwaka mai buakoni bwaai aika raraoi ni kabane ake e taekiningkami iai Iehova ae Atuami; a bane ni koro bukia nako imi, akea te bwai teuana ae bwaka mai buakoia.” (Iotua 23:1, 2, 14, BG) A aki kona ana aomata Iotua ni kakewea aron etin raoi ana berita te Atua ma ana taetae ni burabeti nako. Ma tera aron te Atua ni karaoia? Iai bwaai aika rangi ni kaokoro iai ni kawain te Atua ma aomata. E kakawaki ataakin aei iroum ibukina bwa e a tia te Atua n taekin ana katanoata aika anainano ibukin taai aika a kan roko aika imwaira ake ko na bon rotaki iai.

KAOKORON ANA TAETAE NI BURABETI TE ATUA MA AIA TAETAE NI BURABETI AOMATA

N angiin te tai, a boto katautauani baika a na riki irouia aomata mani mwin taiani kakaae ni bwain te aonnaba, mwin tuoani bwaai tabeua ao waaki aika taabangaki ke aongkoa te wanawana ae irekereke man te mwaaka teuana. Ngkana a a tia aomata n taetae ni burabeti, bon akea te bwai ae a karaoia ma a tii tataningaa te bwai ae na riki.—Taeka N Rabakau 27:1.

A kaokoro aomata ma te Atua bwa e atai raoi bwaai ni kabane. E tabwanin raoi otana n aroaroia aomata ao baika a tangiri, ai ngaia are ngkana e rineia te Atua bwa e na karaoa te bwai teuana, e kona ni kaman atai raoi aroia aomata ao te natannaomata ni kabane nako iai. Ma e bati riki ae kona ni karaoia te Atua nakon anne. E kona naba n tautaekan ao ni bitii bwaai tabeua ma waaki ni karikirake ao n taraia raoi bwa e na uaana. E taku: “Au taeka ae oti nako mai wiu: e na aki okirai ni matebuaka, ma e na boni karaoa ae I tangiria, ao e na reke konana n are I kanakoa nako iai.” (Itaia 55:11, BG) Ngkanne n aron naba anne, a a riki ana taetae ni burabeti te Atua tabeua ma kaanga taiani kaongora ke katanoata. E boni berita bwa a na bane n eti raoi ma ni kororaoi ana rongorongo.

BAIKA A NA RIKI NAKOIM N TAAI AIKA A NA ROKO

Iai te taetae ni burabeti ae onimakinaki ae irekereke ma baika a na riki nakoim ao naake a tangiraki iroum n taai aika a na roko? Ngkana arona bwa ko a kaman ataa te angibuaka ae e a kaan roko, ko kona ni karaoa am mwakuri ni kakamaiu. Ko kona ni karaoa anne ni kaineti ma taetae ni burabeti man te Baibara. E a tia te Atua n taekini bitaki aika rangi ni korakora ni katobibia te aonnaba ake a na waekoa n roko. (Nora te bwaoki: “Bwaai Ake E a Tia ni Kaotaraei te Atua Ibukin Taai Aika A na Roko.”) A boni kaokoro baika a na riki n taai aika a na roko ma are a taetae ni burabetini aomata aika bati ake a atongaki bwa taan rabakau.

Ko kona n iangoia n te aro aei: Iai te babaire ibukini bwaai ni kabane ni kaineti ma karakinan te aonnaba aei. E a kaman tia ni koreaki ao ko kona ni kaman ataa motin te karaki rinanon te taetae ni burabeti. E katanoata te Atua ni kangai: “I kaota te toki mai moani bwaai, . . . I kangai, E na tei matoa au taeka, ao N na karaoi bwaai ni kabane aika I tangiri.” (Itaia 46:10, BG) Ko kona ngkoe ma am utu ni maeka n taai aika a na roko aika kakukurei. Titirakinia Ana Tia Kakoaua Iehova ni kaineti ma ae taekinaki n te Baibara ibukini baika a na riki n taai aika a na roko. Bon tiaki ibonga taani Kakoaua ao a aki naba taekinna bwa a ongo bwanaaia taamnei ke iai mwaakaia aika okoro ni kaineti ma taekinani baika a na riki n taai aika a na roko. Bon aomata aika reirei n te Baibara aika kona ni kaotii baika raraoi ake e tabe ni bairei te Atua ibukini baika a na riki nakoim n taai aika a na roko.