“Reireiia Ba A Na Kabane Baike I Tuangngkami N Tauu”
“Ma ngaia ae kam na nako ni kakiritiania botanaomata . . . n reireiia ba a na kabane baike I tuangngkami n tauu.”—MATAIO 28:19, 20.
1. Tera te maroro are e waakinaki i marenan te tia rimwin Kristo are Biribo ma te mwaane are mai Itiobia?
E MWANANGA ngkoa te mwaane temanna mai Itiobia nako Ierutarem, ike e a taromauria iai te Atua ae e tangiria ae Iehova. E teretere bwa e tangira naba ana Taeka te Atua ae kairaki koreana. I aoni kawaina n okira abana n ana kaa-ni-buaka ao e tabe ni wareware n te boki ae Itaia ngke e a kaitiboo naba ma Biribo are te tia rimwin Kristo. E titirakina te I-Itiobia aei Biribo ni kangai: “Ko ata ane ko warekia?” Ao ngaia e kaeka ni kangai: “N na iranna n ataia ao akea ae na reireiai?” E buoka te mwaane ae raoiroi nanona ae kan reirei n te Baibara aei Biribo, bwa e na riki naba bwa te tia rimwin Kristo.—Mwakuri 8:26-39.
2. (a) Tera manenan ana kaeka te I-Itiobia? (b) Baikara titiraki aika ti na rinanoi, aika irekereke ma ana mwioko Kristo ibukin kakiritianaia aomata?
2 E bon rangi ni kakawaki ana kaeka te I-Itiobia ae kangai: “N na iranna n ataia ao akea ae na reireiai?” Eng, e kainnanoa temanna ae e na reireinna arona ae e na ataa iai nanon n te bwai are e warekia. Te kaeka aei e kaota kakawakin te kaetieti teuana are e karinna Iesu ibuakon te mwioko are e angania taan rimwina. Tera te kaetieti anne? Ti na kaeka te titiraki aei rinanon iangoan ana taeka Iesu ake a mena ni Mataio mwakorona 28. N te kaongora are imwain aei, ao e katuuaki te maroro i aon kaekaan titiraki aika, bukin tera bwa e na karaoaki te mwakuri aei? ao iia te tabo ae e riai ni karaoaki iai? Ngkai ti na rinanon uoua riki titiraki aika irekereke ma ana tua Iesu ibukin kakiritianaia aomata; ae tera ae e na taekinaki ao n ningai?
‘Reireiia bwa A na Tauu Bwaai ni Kabane’
3. (a) E na kanga n riki te aomata bwa te tia rimwin Iesu Kristo? (b) Tera naba ae irekereke ma kakiritianaia aomata?
3 Tera ae ti riai n reireiia aomata, bwa a aonga n riki bwa taan rimwin Kristo? E tuangia taan rimwina Iesu ni kangai: “Ma ngaia ae kam na nako ni kakiritiania botanaomata ni kabaneia, ni babetitoiia nako nanon aran te Tama ma te Nati ma te Tamnei are Raoiroi; n reireiia ba a na kabane baike I tuangngkami n tauu.” (Mataio 28:19, 20) Mangaia are ti riai n reirei bwaai ake e tua Kristo.a Ma tera ae e na buoka te aomata ae reireinaki ana tua Iesu bwa e na aki tii riki bwa te tia rimwina, ma e na nanomwaaka naba iai? Iai te bwai teuana ae kakawaki ae noraki n ana taeka Iesu ake e karaui ni beberinoi. Bwa e aki tii kangai iai: ‘Reireiia bwaai ni kabane ake I tuangngkami.’ Ma e taku: “Reireiia ba a na kabane baike I tuangngkami n tauu.” (Mataio 19:17) Tera ae nanonaki n anne?
4. (a) Tera ae nanonaki n tauan te tua? (b) Kabwarabwaraa bwa ti na kanga n reiakina te aomata arona n tauu ana tua Kristo.
4 Tauan te tua e nanonaki iai “kaboraoan aroarom” ma te tua anne, te ongeaba iai, ke kawakinana. Ti na kanga ngkanne, n reireia te aomata bwa e na tauu ana tua Kristo ke n ongeaba iai? Iangoa aron te tia reirei ni kabutan te kaa, n reireiia aomata kawakinan tuan te kawai. Tao e reireiia tuan te kawai i nanon te umwanreirei. Ma ngkana e reireinia aroia ni kamanenai tuua akanne, e riai ni boni buti n te kaa ma ngaiia, ike a nang kataia iai n tou mwin tuua ake a a tia n reiakini. N aron naba anne, ngkana ti reirei ma aomata n te Baibara, ti kabwarabwarai ana tua Kristo nakoia. Ma ti riai naba ni kairiia ngkana a kataia ni maiuakini ana tua Kristo ni katoa bong, ao n aia mwakuri ni minita. (Ioane 14:15; 1 Ioane 2:3) Mangaia are irakin raoi nanon ana tua Kristo ibukin kakiritianaia aomata, e kainnanoa ae ti na riki bwa taan anga reirei ao taani karaoa te banna ni katoto. Ngkana ti karaoa anne, ti kakairi iai iroun Iesu ao Iehova.—Taian Areru 48:14; Te Kaotioti 7:17.
5. Tao bukin tera bwa te aomata ae ti reirei n te Baibara ma ngaia e kona n iremwe n ira nanon ana tua Kristo ibukin kakiritianaia aomata?
5 Reiakinaia aomata bwa a na tauu ana tua Iesu, e nanonaki naba iai bwa ti buokiia bwa a na ongeaba n te tua are a na kakiritiania aomata. E kona ni kangaanga karaoan aei irouia tabeman ake ti reirei ma ngaiia n te Baibara. E ngae naba ngkana tao aomata aikai boni kaain te Aro ae aongkoa Kristian rimoa, ma tao a aki reireinaki irouia aia mataniwi bwa a na nako ni kakiritiania aomata. A taku mataniwin Aaro tabeman bwa e aki nakoraoi aia waaki ekaretia ni Kirititentom ni kaineti ma reiakinaia aomata bwa a na uarongorongo. E korea ae kangai te tia rabakau i aon te Baibara ae John R. W. Stott ni kaineti ma ana tua Iesu are te nako tabon aonnaba ni kakiritiania aomata: “Kabwakara n ira nanon te tua aei, boni ngaia te mamaara ae moan te korakora n aia waaki ekaretia ni Kristian aika uarongorongo.” E a manga taku riki: “Ti bon tataekina te rongorongo mai kiraroa. N taai tabetai ti riki n ai aroia aomata aika a takarua man te bike, nakoia aomata aika a tabe ni bwabwa i taari. Ti aki kiba nako taari bwa ti aonga ni buokiia bwa ti maaka te mwaimwai.”
6. (a) Ngkana ti buoka te aomata are ti reirei ma ngaia n te Baibara, ti na kanga ni kona ni katotonga aron Biribo? (b) Ti na kanga n tabeakina te aomata ae ti reirei ma ngaia n te Baibara ngkana e a moanna n ira tataekinan te rongorongo?
6 Ngkana te aomata are ti reirei n te Baibara ma ngaia kaain te Aro are kaaina a “maaka te mwaimwai,” e kona n rangi ni kangaanga ngkanne tokanikaina i aon maakakin taari, bwa e aonga n ira nanon ana tua Kristo ibukin kakiritianaia aomata. E na kainnanoa buokana. Ti riai ni bwaina te taotaonakinnano ngkana ti anganna te reirei ao te kairiri ae kananoa riki ana atatai, ao e kaungaa nanona bwa e na mwakuri, n aron ana reirei Biribo are e kaungaa nanon te I-Itiobia nakon te bwabetito. (Ioane 16:13; Mwakuri 8:35-38) Irarikin anne, nanora ni kan reiakinia aomata ake ti reirei ma ngaiia n te Baibara bwa a na ongeaba n te tua ibukin kakiritianaia aomata, e kairira bwa ti na uaia ni mwakuri ma ngaiia ni buokiia ngkana a a moanna n ira tataekinan rongorongon te Tautaeka n Uea.—Te Minita 4:9, 10; Ruka 6:40.
“Kabane Baike I Tuangngkami n Tau”
7. Baikara tuua aika reke naba i aan reiakinaia aomata are a na ‘kabane n tauu baike a tuangaki’?
7 Tiaki nanona bwa ti na tii reiakinia taan rimwin Kristo aika boou taekan kakiritianaia aomata, ma e tua nakoira Iesu bwa ti na reireinia aomata bwa a na ‘kabane n tauu baike e tuangira.’ Akea te nanououa bwa a nanonaki naba iai tuua aika uoua aika kakannato riki, ae tangiran te Atua ao aomata. (Mataio 22:37-39) E na kanga n reiakina aron karaoan anne, te tia rimwin Kristo ae boou?
8. Taekina te kabotau ae kaota aron reiakinan te tia rimwin Kristo ae boou bwa e na ongeaba n te tua ibukin te itangitangiri.
8 Iangoa riki ana katoto te aomata are e reiakinaki ngkoa te kabutikaa. Ngkana e kabuta ana kaa ao e mena i rarikina ana tia reirei, e a aki tii reireinaki iroun ana tia reirei, ma e a reireinaki naba man norakin baika karaoaki irouia taani kabutikaa tabeman. N te katoto, te tia reirei e kona ni kotea te tia kabutikaa temanna ae akoi ngke e kariaia temanna bwa e na rimoana n te kawai; ke te tia kabutikaa temanna ae kauarerekea otamwaakan tauran ana kaa bwa e na aki teke matan iai te tia kabutikaa are e kaitaraa; ke te tia kabutikaa temanna ae kukurei ni buoka raona ae uruaki ana kaa i rarikin te kawai. Katoto aikai a karekei reirei aika kakawaki nakon te tia reireiaki ake e kona ni kabonganai ngkana e kabutikaa. N aron naba anne, te tia rimwin Kristo ae boou are mwananga i aon te kawai are tiki nakon te maiu, e aki tii reke reireiana mairoun ana tia reirei, ma e reireinaki naba man katoto aika raraoi, ake e nori n te ekaretia.—Mataio 7:13, 14.
9. E a kanga te tia rimwin Kristo are boou ni kona n reireinaki kawakinan te tua ibukin te itangitangiri?
9 N aron anne, tao temanna are e reirei n te Baibara e kona n nora te karo ae akea buuna ae e kekeiaki mwaaka n roroko n te Tabo n Taromauri ma natina aika uarereke. Tao iai temanna ae e rawawata nanona ae e kakaonimaki n roroko n te botaki e ngae ngke e taonakinako n rawawatana, ke tao te unaine ae e a tia ni mate buuna ae kakarekea baoia kaara tabeman nakon te botaki, ke tao te roro-n-rikirake ae ibuobuoki ni kaitiaka te Tabo n Taromauri. Tao e kona naba n nora unimwaanen te ekaretia ae kakaonimaki ni karaoa te kairiri n te mwakuri ni minita, e ngae ngkana e bati tabena ibukin te ekaretia. Ke tao e nora te tia Kakoaua temanna ae mwauku ae e aki kona ni kitana ana auti, ma e a riki bwa te tia kaungai nanoia aomata nako ake a kawaria, nakon tangiran bwaai n taamnei. Ke tao e noria te taanga ake a karaoi bitaki aika korakora ni maiuiia bwa a aonga ni kawakinia aia karo aika kaara. Ngkana e nori aia katoto Kristian aika akoi aikai, aika a ibuobuoki ao a kakaonimaki, e na bon reireinaki te tia rimwin Kristo ae boou aei n aia katoto ae raoiroi n aron te ongeaba n ana tua Kristo, ae ti riai n tangira te Atua ma aomata, ao e a moamoa riki raora n onimaki. (Taeka N Rabakau 24:32; Ioane 13:35; I-Karatia 6:10; 1 Timoteo 5:4, 8; 1 Betero 5:2, 3) N te aro aei, ao a kona n riki kaain te ekaretia ni Kristian n tatabemania nako, bwa taan reirei ao taani kairiri. Ao a bon riai ni karaoa aei.—Mataio 5:16.
“Ni Karokoa Tokin te Waaki i aon te Aba”
10. (a) E na maanra riki ara tai ni kakiritiania aomata? (b) Tera ana katoto Iesu ni kaineti ma kakororaoan mwiokoana?
10 Ti na reita nako kakiritianaia aomata ni karokoa n ningai? I nanon tain tokin te waaki i aon te aba. (Mataio 28:20, NW) Ti na kaakaraoa anne? Ara botaki ni katobibia te aonnaba e a tia ni baireia bwa e na karaoa anne. I nanon ririki aika nako, ti kukurei n anga ara tai, korakorara, ao kaubwaira, ni buoka kakaaeaia aomata aika kona n “rineaki i bukin te maiu ae e aki toki.” (Mwakuri 13:48, BK) N te tai aei, a kabanea tenua tabun te mirion te aoa ni katoa bong, kaain Ana tia Kakoaua Iehova ni katobibia te aonnaba, ibukin tataekinan te Tautaeka n Uea ao kakiritianaia aomata. Ti karaoa anne ibukina bwa ti kakairi iroun Iesu. E taku ngkoa: “Kanau te tou mwin ana taeka Teuare kanakomaiai, ao te katia ana makuri.” (Ioane 4:34) Bon nanora naba anne. (Ioane 20:21) Tiaki ara kaantaninga bwa ti na tii moana waakinan te mwakuri ae mwiokoaki nakoira; ma ti tangiria ni katiaa.—Mataio 24:13; Ioane 17:4.
11. Tera ae e a tia n riki nakoia taari tabeman, ao tera ae ti riai n titirakinira iai?
11 Ma e ngae n anne, ti nanokawaki n noria bwa iai raora n onimaki tabeman aika a mamaara ngkai n te itera n taamnei, ao e a uarereke aia mwakuri ke a a tia ni kerikaki man kakororaoan ana tua Iesu ibukin kakiritianaia aomata. Iai ara aanga ae ti kona ni buokiia iai bwa a na manga iraorao ma te ekaretia ma ni buoka kakiritianaia aomata? (I-Rom 15:1; Ebera 12:12) Aron Iesu ni buokiia ana abotoro ake a taonaki ngkoa n te mamaara, e kaotii bwaai tabeua ake ti kona ni karaoi ngkai.
Tabeakinia
12. (a) Tera are a karaoia ana abotoro Iesu imwain raoi matena? (b) Tera aroaron Iesu nakoia ana abotoro, e ngae ngke a a karaoa ae rangi ni kairua?
12 Ngke e nang toki ana mwakuri ni minita Iesu i aon te aba bwa e a kaan matena, ana abotoro a “kitanna, ao a biri nako.” N aron are e a kaman taekinna Iesu, ‘a kamaeaki nako nakon aia tabo.’ (Mareko 14:50; Ioane 16:32) Tera ae e karaoia Iesu ibukin buokaia raona ngkoa ake a mamaara n te itera n taamnei? Tii teutana te tai imwin utin Iesu, ao e a tuangia naba taan rimwina ni kangai: “Tai maku ngkami: kam na nako n tuangia tariu ba a na nako Kariraia, ao ane a na norai iai.” (Mataio 28:10) E ngae ngke a a rangi ni kairua abotoro, ma e teimatoa Iesu n arania bwa ‘tarina.’ (Mataio 12:49) E aki bwara nanona n onimakiniia. N te aro aei e bwaina te nanoanga Iesu ao te kabwarabure, n aron are e karaoia naba Iehova. (2 Uea 13:23) Ti na kanga ni katotonga Iesu?
13. Tera ae ti riai n iangoia ibukia raora aika a mamaara ngkai n te itera n taamnei?
13 Ti riai n tabeakinia aomata ake e a uarereke ngkai aia mwakuri ke tao a a tia ni kerikaki man te mwakuri ni minita. Ti bon uring mwakuri n tangira ake a a tia ni karaoi raora n onimaki aikai, tao i nanon ririki aika rangi ni mwaiti. (Ebera 6:10) Ti nanokawaki ngkai e a bua ara iraorao ma ngaiia. (Ruka 15:4-7; 1 I-Tetaronike 2:17) Ti na kanga ni kaota tabeakinaia?
14. Ti na kanga ni katotonga Iesu ni kaineti ma buokan te aomata ae mamaara?
14 E tuangia ana abotoro Iesu ake a a bwara nanoia akekei bwa a riai n nako Kariraia bwa a na noria iai. Ai aron ae e kaoiia Iesu bwa a na kaea te botaki ae okoro. (Mataio 28:10) N aron naba anne, ti kaungai nanoia aomata aika mamaara n te itera n taamnei bwa a na kaei bobotaki aika teweaki n te ekaretia ni Kristian, ao tao ti riai n okioki ni kaungai nanoia nako iai. E uaana ana kakao Iesu nakoia abotoro, bwa “a nako Kariraia ana reirei ake tengauni ma temanna nakon te maunga are E tuangia Iesu.” (Mataio 28:16) Ai kimwareirei ra ngaira ngkana a a butimwaea ara kakao aomata aika mamaara ma ni manga moanna n roroko ni botaki ni Kristian!—Ruka 15:6.
15. Ti na kanga ni katotonga aron Iesu ni kaineti ma butimwaeaia aomata aika mamaara aika a roko n ara tabo ni botaki?
15 Tera ae ti na karaoia ngkana e a manga roko n te Tabo n Taromauri te aomata ae mamaara? Tera ae e karaoia Iesu ngke e noriia ana abotoro ake a mamaara ngkoa aia onimaki, bwa a roko n te tabo ni botaki? ‘E kawariia Iesu ao e taetae nakoia.’ (Mataio 28:18, BK) E aki tii tarataraiia mai kiraroa, ma e boni kawariia. Iangoa aron bebeten nanoia abotoro ngke e biririmoa Iesu ni kawariia! Ko bia biririmoa naba ni butimwaeia raoi aomata aika mamaara n te itera n taamnei ake a keiaki ni manga okira te ekaretia ni Kristian.
16. (a) Tera reireiara man aroaron Iesu nakoia taan rimwina ngke a mena i Kariraia? (b) Ti na kanga ni bwaina ana iango Iesu ni kaineti ma aomata aika mamaara? (Nora te kabwarabwara ae i nano.)
16 Tera riki ae e karaoia Iesu? Te moanibwai, e katanoata ni kangai: “I anganaki te mwaka ni kabanea.” Te kauoua, e angania te mwioko aei: “Ma ngaia ae kam na nako ni kakiritiania botanaomata.” Te katenua, e berita ni kangai: “I a memena naba i roumi ni boongi ni kabane.” Ma ko nora te bwai are e aki karaoia Iesu? E aki boaia taan rimwina ibukin mamaaraia ao nanokokorakia. (Mataio 28:17) E uaana aroarona anne? Eng. E aki maan imwina ao abotoro a manga anga “reirei . . . ao a kaotiota te Rongorongo ae e Raoiroi.” (Mwakuri 5:42, BK) Ngkana ti kakairi iroun Iesu n aroarona nakoia aomata aika mamaara, ti kaantaningaia naba bwa a na reke uaa aika raraoi n aron anne n ara ekaretia.b—Mwakuri 20:35.
“I a Memena Naba i Roumi ni Boong ni Kabane”
17, 18. Baikara iango aika kaungaunga aika a oti n ana taeka Iesu ae “I a memena naba i roumi ni boong ni kabane”?
17 Ni motin ana taeka ni mwioko Iesu ae “I a memena naba i roumi ni boong ni kabane,” iai te iango iai ae kaungai nanoia aomata ni kabane ake a tangiria ni kakoroa bukin ana tua Iesu ibukin kakiritianaia aomata. Akea bukina ae ti na maaku ngkai taani kairiribai a totokoa ara mwakuri ao a kona naba ni kabuakakaira ma ni uaraoira. Bukin tera? Ibukina bwa ara tia Kairiri ae Iesu are e mena irouna ‘te mwaaka ni kabane i karawa ao i aonnaba’ e mena i rarikira ni buokira!
18 E rangi ni karaunano naba ana berita Iesu ae “I a memena naba i roumi ni boong ni kabane.” Iai boong tabeua ake ti kimwareirei iai, ao iai naba boong tabeua ake ti ituaki n te nanokawaki iai, ngkai ti tabe ni karaoa nanon ana tua Iesu ibukin kakiritianaia aomata. (2 Rongorongo 6:29) Tabeman i buakora a taonaki n te nanokawaki ibukin maten raoia temanna ae tangiraki irouia. (Karikani Bwaai 23:2; Ioane 11:33-36) Tabeman riki a kaaitara ma te kara, ao kerikakin marurungia ao korakoraia. (Te Minita 12:1-6) Tabeman riki a taonaki n te rawawatannano ae korakora n taai tabetai. (1 I-Tetaronike 5:14) E rikirake naba mwaitira ngaira aika ti taonaki n te kangaanga ibukin aki-taun te mwane. Ma e ngae n anne, ao e nakoraoi ara mwakuri ni minita ibukina bwa e memena i rarikira Iesu “ni boong ni kabane,” n ikotaki naba ma boong ake ti taonaki iai ni kangaanga aika rangi ni kakaiaki.—Mataio 11:28-30.
19. (a) Baikara kaetieti aika irekereke ma ana mwioko Iesu nakoia taan rimwina ibukin kakiritianaia aomata? (b) Tera ae e buokira bwa ti na kakororaoa mwiokoara mairoun Kristo?
19 N aron ae ti a tia n noria n te kaongora aei ao are mai imwaina, e raababa nako nanon te mwioko are e angania taan rimwina Iesu. E tuangira Iesu bukin karaoan te mwioko aei, ao e tuangira naba te tabo ae ti riai ni karaoia iai. E kaongoira naba baika ti riai n reiakinia aomata, ao maanin te tai are ti riai ni waakina karaoana iai. Te koaua bwa e kangaanga kakoroan bukin te mwioko ae abwabwaki aei. Ma ti boni kona ni katiaa mwiokoara, kioina ngkai ti a buokaki ni mwaakan Kristo ao menana i rarikira! Tiaki naba anne am koaua?
[Kabwarabwara ae nano]
a E kamatataaki n te boki teuana bwa e taekina ae kangai Iesu, “bwabetitoiia . . . reireiia,” ma e aki kangai, ‘bwabetitoiia ao reireiia.’ Mangaia are te tua ibukin te bwabetito ao te reirei, “bon tiaki mwakuri . . . aika uoua aika a na karaoaki teuana imwin teuana.” Ma te “reirei bon te mwakuri ae reitinako are e karaoaki imwain te bwabetito ao imwina naba.”
b Iai riki rongorongo aika tabwanin riki ni kaineti ma buokaia aomata aika mamaara, n Te Taua-n-Tantani ae bwain Maati 1 2003, iteraniba 25-27.
Tera Am Kaeka?
• Tera arora n reiakinia aomata bwa a na tau ana tua Iesu?
• Baikara reirei aika kona n reke irouia taan rimwin Kristo aika boou, mairouia kaain te ekaretia tabemwaang?
• Ti na kanga ni buokiia aomata aika mamaara n te itera n taamnei?
• Tera te kakorakoraki ao kabebetean nanora ae reke man ana berita Iesu ae “I a memena naba i roumi ni boong ni kabane”?
[Taamnei n iteraniba 29]
Ti riai n riki bwa taan reirei ao taani kairiri naba
[Taamnei n iteraniba 31]
Te tia rimwin Kristo ae boou e karekei reirei aika kakawaki man aia katoto aomata tabemwaang