Teimatoa n Rikirake Nakon te Bwabetito

1. (a) Baikara kakabwaia tabeua aika ti karekei ngkana ti bwabetitoaki? (b) Tera ae ti na maroroakinna n te kaongora aei?

KO A tia ni katabua maium nakon Iehova ao ni kaota am katabu anne ni bwabetitoam n te ran? Ngkana eng, ko a tia ni bubutiia te Atua te mataniwinnano ae itiaki. (1Bet. 3:21) Ni karaoan anne, ko a katea iai te katoto ae raoiroi ibukia rooro n rikirake ao aika a boou n am ekaretia. Ngaia are ko a tia ni karaoa te motinnano ae tamaroa! Ma tera arom ngkana ko tuai ni bwabetitoaki? Akea te nanououa bwa ko tangira Iehova ao ko kani karaoa nanona. Ko ataia ae e kakawaki te bwabetito ibukim bwa e a aonga ni kabwaraaki am bure ao n reke akoam iroun Iehova. (Mwa. 2:38-40) Ma tao iai te bae e tautauko. Tera ae e kona n ibuobuoki? N te kaongora aei ao ti na maroroakina (1) bukina ngkai a tautaua aia bwabetito tabeman, (2) bukina bwa ti wanawana ngkana ti teimatoa ni kakauringnga ae e a kaan te toki, ao (3) arom ni kakabwaiaaki man teimatoam n rikirake nakon te bwabetito ao n aki tabwarabwara.

BUKINA NGKAI A TAUTAUA AIA BWABETITO TABEMAN

2. Bukin tera ngkai a tautaua aia bwabetito tabeman?

² Tabeman a tautaua aia bwabetito ibukina bwa a maaku. N te katoto, e ngae ngke a kani beku iroun Iehova ma a maaka ae a aki tau ni kakukureia. Ngkana anne am namakin, nori kibun te Baibara aika ko kona ni kakoauaa iai ae e aki kantaningaa Iehova te kororaoi ao e kukurei ngkana ko kabanea am konaa n taromauria. (TaiAre. 103:13, 14; IKoro. 3:23) Ngkana ko maaka te kakaaitara, bubutiia Iehova bwa e na anganiko te namakin are iroun te tia areru ae korea aei: “E mena Iehova n au itera, N na aki maaku. Tera ae e kona ni karaoia te aomata nakoiu?”—TaiAre. 118:6.

3. Tera te iango ae kona n tukiia tabeman man te bwabetito? (Nora naba te taamnei ni te maekatin.)

³ Tabeman aika tangira Iehova a tabwarabwara ni bwabetito ibukina bwa a iangoia ae e karako aia atatai. Ma mwaitira ae ko riai raoi n ataia? Iangoa te katoto teuana man te Baibara. Imwin te mwaeiei are e kamwainginga aan te karabuuti are a kaakaki iai Bauro ma Tira, ao a a uarongorongo nakon te tia tararuaiia buure ma kaaini batana. E bae n ota te mwaane aei ma ana utu ae bon te kakai are riki. Irarikina, a reiakini baika bati riki n te tairiki anne. Ibukin anne, a a kairaki bwa a na “bwabetitoaki naba ngkekei.” (Mwa. 16:25-33) Ngkana ko kinaa Iehova, ko tangiria ma nanom ni kabane, ko a tia ni karekea te atatai ni moan reirei man te Baibara, ko raira nanom man am bure, ao ko motinnanoia bwa ko na teimatoa ni maiuakina ana kaetieti, ko a tauraoi ngkanne nakon te bwabetito.—Mareko 12:30.

4. Baikara bwaai aika a kaatuua iangoana tabeman ae tautaua aia bwabetito? (Nora naba te taamnei.)

⁴ Tabeman aika kani kakukureia te Atua a kaatuua aia iango n te bae e na riki imwina. Ni koauana, ti wanawana ngkana ti iaiangoa mwin ara motinnano. (Ruka 14:27-30) Ma a raraoma tabeman ibukini baike a na kakeai bwa a aonga ni beku iroun te Atua. E namakina anne Candace are kaikawaaki n te koaua, ngke e a tuangaki bwa e na reirei n te Baibara ngkai e a ikawai. E taku neiei: “I ataa te bwai ae I riai ni karaoia ibukin Iehova ma nanou e tautauai ibukina bwa I kukurei moa ni baika I kakaraoi ni maiuu aei. I ataia ae e na kangaanga katokaia.” Tabeman a tabeaianga ngkana a aki kona ni maiuakina te kaetieti ibukin te aroaro ni maiu ae riai ngkana a bwabetitoaki. A raraoma mwina a na karaoa te bure ae kakaiaki ao ni kanakoaki man te ekaretia, imwini bwabetitoaia. Ngkana ko tautauaki naba n aeka n tabeaianga aikai, tera ae ko kona ni karaoia?

5. Tera ae ti riai ni kaatuua iangoana ngkana ti iangoia bwa ti na bwabetito ke ti na aki? (Mataio 13:44-46)

⁵ Ngkana ti kani kabooa te bwai teuana, ti aki tii taraa boona ma ti taraa naba manenana. Ti na bae ni kabooa ngkekei naba ngkana e rangi ni manena n aki ongea bobuakana. N aron anne, ngkana ti iangoia bwa ti na bwabetito ke ti na aki, ti aki riai n tii iaiangoi baika a na riki ngkana ti a karaoi bitaki, ma ti na iangoa kakawakin ara iraorao ae kaan ma Iehova. E kamanenai kaikonaki aika uoua Iesu n angareirei iai i aon aei. (Wareka Mataio 13:44-46.) A kukurei aomata aika ni kaikonaki aikai ni kaboonakoi aia bwai ni kabane bwa a aonga ni kabooa te bwai ae kakawaki are a kunea. Ngkoe naba ko a tia ni kunea te bwai ae rangi ni kakawaki ae te koaua ibukin te Tautaeka n Uea. Ngkana ko raraoma bwa e raoiroi maiuakinan ae boraoi ma te koaua ke e aki, iaiangoi raoi ana kaikonaki Iesu. Ko kona n titirakiniko aei: ‘I kakoauaa raoi kakawakin te bwai ae I kunea? E kakawaki irou au iraorao ma Iehova, te kantaninga are e anganai, ao te botaki n itaritari?’ N aki ongeia bwa tera am kaeka ma ko kona ni kaatuua am iango ni kateimatoaan am kakaitau ibukin te koaua ke n ataia raoi bwa tera ae tautauko mani karaoan ae ko ataia.

6. Ti na kangaa ni karikirakea te nano ae raoiroi?

⁶ N ana kaikonaki Iesu are te tia ununiki ao e kabwarabwaraa bwa e kona te nano n tuka te aomata man rikirakena n te onimaki. Ma e kaotia naba Iesu bwa iai tabeman aika a na “ongo te taeka ma nanoia ae raoiroi” ao ni butimwaea rongorongon te Tautaeka n Uea. (Ruka 8:5-15) Ngkana ko raraoma ibukina bwa ko aki ataia bwa ko na maiuakina te bae ko reiakinna ke ko na aki, tai kabwaraa nanom. Man ana ibuobuoki te Atua ko kona ni “karekea te nano ae boou,” ae e na butimwaea ana kaetieti te Atua. Bubutiia Iehova n te tataro bwa e na buokiko ni kamaraua nanom bwa e aonga ni kona n rikirake te koaua ibukin te Tautaeka n Uea.—Etek. 18:31; 36:26.

7-8. Bukin tera ngkai a kabwaka rooro n rikirake tabeman n ririkirake nakon te bwabetito? (Nora naba te taamnei.)

⁷ Tabeman rooro n rikirake aika tangira Iehova a kabwaka n rikirake nakon te bwabetito ibukin aia kariri tabemwaang. N te katoto, tabeman taan reirei a kaungaia ataei bwa a na iangoi kaetieti tabeua ibukin te aroaro ni maiu bwa a raoiroi, e ngae naba ngke a urui ana kaetieti te Atua. Ma a kona taeka n reirei akanne ni karekea te kangaanga. (TaiAre. 1:1, 2; TaeRab. 7:1-5) Ko kona n totokoa te kangaanga aei n arom ni kakairi n ana katoto te tia areru are kangai nakon Iehova: “E bati riki au ataibwai nakoia au tia reirei ni kabane, ibukina bwa I iaiangoi raoi am kauring.”—TaiAre. 119:99.

⁸ E oti n taian ribooti bwa tabeman kaaro aika taani Kakoaua a bon tautaua aia bwabetito natiia. A kaatuua riki aia iango kaaro aikai i aon aia reirei natiia ao aia mwakuri, ke a kabwaka ni buokiia natiia ni katei tiaia n te onimaki. E na tera am namakin ngkana a kona ni boutokaiko riki am karo bwa ko na rikirake n te onimaki? E aera ko aki maroroakina anne ma ngaiia? Kakoauaa raoi ae n aki ongeia bwa rorora ngkoe ma ko kona ni karekea am iraorao ae kaan ma Iehova.—TaeRab. 20:11.

9. Bukin tera ngkai a tabwarabwara tabeman ni bwabetitoaki?

⁹ Tabeman aika a a tau ni bwabetitoaki a tabwarabwara ni karaoa te mwaneka aei ibukin aia kariri tabonroroia, ke tao a tataningaa naba temanna ae a na bwabetitoaki ma ngaia. N te katoto, tao a kantaningaa raoraoia temanna ke aia koraki ae tangiraki irouia bwa a na bwabetitoaki ma ngaia n te bong ae tii teuana. Eng ko kona ni bwabetitoaki n te tai ae tii teuana ma tabeman ake ko tabeakinia. Ma te koaua bwa ko riai n tautaua am bwabetito ibukin anne? Uringnga are am katabu nakon te Atua bon am berita tii i marenam ma ngaia. E aki riai ni boto bwabetitoam n te bae e karaoia temanna.—IRom 14:12.

BUKINA NGKAI TI RIAI N URURINGNGA AE E A KAAN TE TOKI

10. Bukin tera ngkai a tabwarabwara tabeman n rikirake n te onimaki?

¹⁰ Irarikini bukina aika taekinaki mai eta, a kona naba tabeman n tabwarabwara n rikirake n te onimaki ibukina bwa a iangoia bwa e kiriaria rokon te toki. Ma e raoiroi te iango anne? E kauringia taan rimwina Iesu ni kangai: “Kam na tauraoi . . . ibukina bwa e na roko Natin te aomata n te aoa are kam aki kantaningaia iai.”—Ruka 12:40.

11. N aron ae oti n Taian Areru 119:60, tera ara namakin n ana kaetieti Iehova ngkana ti a kinaa riki?

¹¹ Ti riai ni katabua maiura nakon Iehova ibukin tangirana. Ngkana ti a kinaa riki Atuara ae tatangira, ti a kairaki iai bwa ti na tangiri ana kaetieti ao n ongeaba nako iai n te tai are ti anganaki iai. (Wareka Taian Areru 119:60.) E taekina naba bukina ae kakawaki ngkai ti riai ni waekoa n ongeaba n ana kaetieti Iehova, te tia rimwini Kristo ae Iakobo: Akea i buakora ae ataa te bae e na riki ningabong. E kona n ae ai bon tii ara kabanea ni bong aei ni ‘karaoa ae riai’ ngaia are ti riai mwakuria ngkai te bae ti ataia.—Iak. 4:13-17.

12. Tera reireiara man ana kaikonaki Iesu are te nne ni kureebe?

¹² Tera aron ana kaikonaki Iesu are te nne ni kureebe? Tiaki e taekinna ae iai tabeman aika a na mwakuri i nanon tii teuana te aoa ao a karekea naba te boo ae titeboo ma naake a mwakuri ni kabongnga? E koaua anne. Ma noria bwa bukin tera ngke a mwakuri i nanon teuana te aoa ao a aki kamani mwakuri. A taku: “Ibukina bwa akea ae kammwakurira.” A aki birinako man te mwakuri ni kabongnga taani mwakuri akanne, ma a bon tuai ni kammwakuraki. N te tai are a weteaki iai, a a buoka naba te mwakuri. (Mat. 20:1-16) N ara bong aikai, e weteira naba Iesu bwa ti na riki bwa taan rimwina ao ni buoka te mwakuri ibukin te Tautaeka n Uea. Ti riai ni butimwaea weteara n te tai are ti ongo naba iai.

13. Tera reireiara mairouni buun Rota?

¹³ E bae n ataia te aomata ae tabwarabwara ni karaoi mwaneka nakon rikirakena n te onimaki, ae e rangi ni kangaanga karaoani bitaki n te tai ae uarereke ibukini kakukureian te Atua. E ataa aei Iesu ao e kauringia taan rimwina ni kangai: “Kam na uringa buun Rota.” (Ruka 17:31-35) E ataia raoi neiei ae e nang roko ana motikitaeka te Atua ibukin Totom ma Komora, ma n taraana e rawa ni kitani ana bwai. (KBwaai 19:23-26) Ti kauringaki naba n rongorongona bwa e na aki teimatoa n uki mataroan te kamaiuaki. E na kaina raoi te mataroa anne te Atua n ana tai are e a tia n namatia.—Ruka 13:24, 25.

14. Tera aron rotakim n taian taetae ni burabeti n te Baibara ibukin te toki?

¹⁴ Ni katoabong, ao a a tabe ni kakoroaki bukin taetae ni burabeti n te Baibara ibukini tokin te waaki ae ngkai, ni baika riiriki n te aonnaba. E ngae ngke ko aki rotaki ni bwaai tabeua aika a riki akanne, ma noran te bae riki n te tabo teuana ma teuana e riai ni kairiko bwa ko na umaki n rikirake nakon te bwabetito. Iangoa te katoto n te moan tienture. E kaungaia Kristian te abotoro Betero bwa a na ‘kamarurungia,’ ke n “tatauraoi,” ibukina bwa “e a kaan tokini bwaai ni kabane.” (1Bet. 4:7; kbn.) E kaineti ‘te toki’ anne nakon tokin aia waaki I-Iutaia. A maeka n te tabo ae raroa ma Ierutarem naake e kororeta Betero nakoia, ngaia are a na bon aki rotaki ni kamaunaakin te kaawa anne. (1Bet. 1:1) Ma n te tai are a nora iai kakoroani bukin te taetae ni burabeti anne, e na boni korakora onimakinan ana berita nako Iehova irouia. N aron anne, ngkana ko nori kakoroani bukin taetae ni burabeti aika irekereke ma rokon te toki, ko na boni kairaki iai bwa ko na kamarurungko, n arom n ririkirake nakon tiam ae te bwabetito.

15. Ti na kangaa n tauraoi imwain ana bong Iehova? (2 Betero 3:10-13)

¹⁵ E kabwarabwaraa Betero n ana kauoua n reta are kairaki koreana n te taamnei, arora n tauraoi imwain rokon ana bong ni motikitaeka Iehova. E rangi n raroa te bong anne irouia Kristian ake a maiu n te moan tienture, ma e tuangia Betero bwa a na “ururingnga,” ke n ‘ingainga n tangira,’ te bong anne. (Wareka 2 Betero 3:10-13; kbn.) Ti kona n ururinga te bong anne n arora n tauraoi ao ni kaingaingaa rokona. Ti kaota ingaingara n arora n “itiaki n aroaroni [maiura] ao ni karaoi mwakuri ibukin tangiran te Atua.” Iangoa aroni kukurein Iehova ngkana e noriko “ni karaoi mwakuri ibukin tangiran te Atua”! E na boni kukurei n noriko ni katabua maium nakoina ao ni bwabetitoaki.

KAKABWAIAARA NGKANA TI MWAKURIA NGKAI

16. N ningai te tai ae te kabanea n raoiroi ibukin rikirakera nakon te bwabetito? (2 I-Korinto 6:1, 2) (Nori naba taamnei.)

¹⁶ Boni ngkai te tai ae te kabanea n raoiroi ibukin rikirakera nakon te bwabetito. (Wareka 2 I-Korinto 6:1, 2.) E ataia te iunaki ae te I-Itiobia are e kaitiboo ma Biribo, bwa e riai ni waekoa ni bwabetitoaki. N te tai are e a ota iai n te rongorongo ae raoiroi ao n nora te tabo are e na bwabetitoaki iai, e aki iango i bon irouna ao ni kangai: ‘N na reiakina moa ae bati riki ibukin te rongorongo ae raoiroi. E na bae n iai riki te ran ae tau i aoni kawaira.’ Ma e taku nakoni Biribo, “Tera ae tukai man te bwabetito?” (Mwa. 8:26, 27, 35-39) Ai raoiroira te katoto anne! Ngke e tia ni bwabetitoaki te iunaki aei, ao e “touaanako kawaina ma te kimwareirei.”

17. Tera ae ti kona ni kakoauaa raoi?

¹⁷ Ngkana ko tautaua am bwabetito, kakoauaa raoi ae e tauraoi Iehova ni buokiko ni karekea am iraorao ae kaan ma ngaia. (IRom 2:4) E kona ni buokiko n tokanikai i aoni maakum, tabeaiangam, ke kaririam mai tinaniku aika kona n tuka rikirakem. N te tai are ko a karekea iai te mataniwinnano ae raoiroi i matan te Atua rinanoni bwabetitoakim, ko nang bae n noria ae a aikoa kakawaki iroum ‘baike imwim.’ (IBir. 3:8, 13) Ko a kona ngkanne n ingainga nakoni ‘baika mena imwaim,’ ae taekani kakororaoan ana berita Iehova nakoia naake a katabui maiuia nakoina ao ni bwabetitoaki.—Mwa. 3:19.