Iangoa Ara Ibonga ae Rietata ae Nanoanga ae Iesu

1-2. (a) Bukin tera Iehova ngke e kanakoa Natina nakon te aonnaba? (b) Tera ae ti na maroroakinna n te kaongora aei? (Ebera 5:​7-9)

TAO 2,000 tabun te ririki n nako ao Iehova ae te Atua e kanakoa Natina ae rangi ni kakawaki nakon te aonnaba. Bukin tera? Bukina teuana bwa e na kamaiuia aomata man te rekenikai ae te bure ao te mate ao ni kamaunai kangaanga ake e karikii Tatan. (Ioa. 3:16; 1Ioa. 3:8) E ataia naba Iehova ae baike e rinanoi Iesu ngke e riki n aomata, e na kona ni katauraoaki iai bwa e na riki bwa te Ibonga ae Rietata ibukira ae ota iroura ao n nanoanga. E riki Iesu bwa te Ibonga ae Rietata imwini bwabetitoana n 29 C.E.a

² N te kaongora aei, ao ti na maroroakini baike e rinanoi Iesu n te aonnaba ake e buokaki iai bwa e na tau n riki bwa te Ibonga ae Rietata ae nanoanga. Ngkana ti kananoa riki ara atatai i aon aron Iesu ni “kakororaoaki raoi arona” ibukin nakoana aei, e na bebete riki iroura kawaran Iehova n te tataro e ngae naba ngkana a bwara nanora ibukin ara bure ke mamaarara.​—Wareka Ebera 5:​7-9.

E ROKO N TE AONNABA NATIN TE ATUA AE TANGIRAKI IROUNA

3-4. Baikara bitaki aika bubura ake e rinanoi Iesu ngke e roko n te aonnaba?

³ A bati i buakora aika a rinanoni bitaki ni maiuia n aron te mwaing mani mwengaia ae a rangi n tangiria ao ni kitania aia utu ma raoraoia. A kona ni kangaanga aekaki ni bitaki akanne. Ma akea te aomata ae e a tia n rinanoni bitaki ake e rinanoi Iesu. Boni ngaia te moani kakannato i buakoia natin Iehova aika anera i karawa. E rangi n tangiraki iroun Iehova ao e kimwareirei n taai nako ngke e beku i ‘angaatain’ te Atua. (TaiAre. 16:11; TaeRab. 8:30) Ma e ngae n anne, e taekinaki n I-Biribi 2:7 bwa e kukurei ni “kaaki oin arona,” ni kakeaa nakoana ae kakannato i karawa ao ni maeka i buakoia aomata aika aki kororaoi n te aonnaba.

⁴ Iangoi naba baike a riki ni bungiakin Iesu ao maiuna ngke e uarereke. E bungiaki Iesu n te utu ae maiu ni kainnano, n aron ae oti man aia karea ae uarereke ana karo imwini bungiakina. (NakIbo. 12:8; Ruka 2:24) Ngke e ongo te Uea ae buakaka are Erote taekani bungiakin Iesu ao e kataia n tiringnga. A birinako mai abaia ana utu ni karabaia i Aikubita i nanon te tai ae maan teutana ibukini kamanoani maiun Iesu mairoun Erote. (Mat. 2:​13, 15) Ai boni buburara te bitaki aei ni kabotauaki ma maiun Iesu i karawa!

5. Tera are e noria Iesu n te aonnaba ao e kangaa ni katauraoaki iai nakon nakoana ae te Ibonga ae Rietata, man te baere e rinanona? (Nora naba te taamnei.)

⁵ Ni menan Iesu n te aonnaba ao e nora te rawawata ae bati. E boni bae n rinanon naba te nanokawaki ni maten ae tangiraki irouna, n ikotaki naba tamana are tabekia are Ioteba. N ana mwakuri ni minita ao e kaitiboo ma aomata aika rebera, a mataki, a mwauku, ao kaaro aika a mate natiia, ao e nanoangaiia. (Mat. 9:​2, 6; 15:30; 20:34; Mareko 1:​40, 41; Ruka 7:13) E koaua ae e a tia n nonora te rawawata ngke e mena i karawa. Ma ngkai, e a nori raoi marakia aomata ngkai e a riki bwa te aomata n te aonnaba. (Ita. 53:4) E buokaki Iesu ni baike e rinanoi n te aonnaba bwa e na ota n aia namakin aomata, rawawataia, ao marakia. E bon rinanon naba te namakin are a nanamakinna aomata n ikotaki ma te maraki ae korakora, te kua, ao te nanokawaki.

E KAOTIOTA TE ATATAIAOMATA IESU NAKOIA AOMATA

6. Tera reireiara man ana taeka ni kabotau te burabeti are Itaia ibukin ana nanoanga Iesu? (Itaia 42:3)

⁶ I nanon ana tai ni mwakuri ni minita Iesu ao e kaotiota te mwamwannano ae korakora nakoia aika a mamaara ao aika a karaoaki ae aki riai nakoia. Karaoan aei e kakororaoa iai te taetae ni burabeti. N te Koroboki ae Tabu n te Taetae n Ebera, ao a kabotauaki n tabetai aomata aika kaubwai ao ni korakora ma te onnaroka ae maiureirei ke aroka aika bubura. (TaiAre. 92:12; Ita. 61:3; Ier. 31:12) Ma a kabotauaki aomata aika maiu ni kainnano ao ni karawawataaki ma te maunei ae einako ao te taura ae bubu wikina, ae baika aki rangi ni bongana irouia aomata. (Wareka Itaia 42:3; Mat. 12:20) I aani kairan te burabeti are Itaia n te taamnei ae raoiroi, ao e kamanenai taeka ni kabotau aikai n taetae ni burabetina iai taekan te tangira ao te nanoanga ae e na kaotiotia Iesu nakoia aomata aika mangori ake a taraaki irouia tabemwaang bwa akea bongaia.

7-8. E kangaa Iesu ni kakororaoa ana taetae ni burabeti Itaia?

⁷ E mwanewei ana taeka Itaia te tia korea te Euangkerio are Mataio ao ni kainetia nakon Iesu ni kangai: “Akea te maunei ae einako ae e na kamanatuaa, ke ni kamatea te taura ae bubu wikina.” A kakabwaiaaki n ana kakai Iesu tabeua, aomata aika karawawataaki ake a iangoiia bwa kaanga te maunei ae einako ke aomata aika akea aia kantaninga ake a iangoiia bwa kaanga te taura ae bubu wikina ae i aoni kawaina ni mate. N te katoto, iai te mwaane ae onrake n te rebera. Iai ana kantaninga teuaei bwa e na marurung ao ni kukurei i buakoia ana utu ao raoraona? (Ruka 5:​12, 13) Iai naba te mwaane ae bonotaninga ao e bae newena. Iangoa ana namakin ngke e noriia tabemwaang ni maroro ao ngaia e aki kona n ongo. (Mareko 7:​32, 33) Ma tiaki tii anne.

⁸ N ana tai Iesu ao a bati I-Iutaia aika kakoauaa ae a katuuaaeaki te koraki ake a karawawataaki, ibukin aia bure ke aia bure aia karo. (Ioa. 9:2) Ibukin te koaua ae kairua aei, a a namakinna aomata aika karawawataaki bwa ai akea bongaia. E kakororaoa ana taetae ni burabeti Itaia Iesu ngke e kamarurungia aomata aika rawawata ao ni buokiia bwa a na manga kabotoa aia kantaninga i aon te Atua. Tera ae ti kakoauaa man aei?

9. E kangaa n oti n Ebera 4:​15, 16 bwa e rangi n nanoangaiia aomata aika aki kororaoi ara Ibonga ae Rietata are i karawa?

⁹ Wareka Ebera 4:​15, 16. Ti kona ni kakoauaa ae e na bon teimatoa n nanoangaira Iesu. Tera nanon anne? E kairaki te aomata ae nanoanga n rawawatan ao ana namakin te aomata temanna. Te taeka ni Kuriiti ae rairaki bwa “nanoangaira” e nanonaki iai ae ko uataboa te baere e rinanona te aomata ma ana namakin. (Nora naba Ebera 10:​34, ae kamanena iai Bauro te weabe ni Kuriiti ae titeboo.) E oti n rongorongon ana kakai Iesu bwa e rangi n rotaki Iesu n rawawataia tabemwaang. E aki kamarurungia aomata tii ibukin ae e riai ni karaoia. E rangi n tabeakinia ao e kani buokiia. N te katoto, ngke e kamarurunga te rebera, e kona ni karaoa ana kakai mai kiraroa, ma e bon nako n ringa te mwaane aei. Tao ai tibwa ngaia te moan aomata ae ringa te rebera aei i nanon ririki aika bati! E tabeakina Iesu te mwaane are bonotaninga ngke e kairia ni kararoaa mai buakoia aomata aika kaberoro ao e kamarurungnga. Ngke e taetae te Baritaio temanna ni kamangora te aine are e raira nanona, are e teboka waen Iesu n rannimatana ao e kamwaua n irana, ao e tei ibukin neiei Iesu. (Mat. 8:3; Mareko 7:33; Ruka 7:44) E aki tukiia Iesu aomata aika aoraki ke aika a karaoi buure aika kakaiaki. Ma e butimwaeiia ao e nanoangaiia ni kabebeteia aeka n aomata akanne. Ti kona n onimakinna bwa e bon nanoangaira naba n aron anne.

KAKAIRI IROUN ARA IBONGA AE RIETATA N ARA BONG AIKAI

10. Baikara baika katauraoaki ibukin ara onimaki aika ti kona ni kamanenai n ara bong aikai ni buokiia aika bonotaninga ao aika mataki? (Nori naba taamnei.)

¹⁰ Ngkai taan rimwin Iesu aika kakaonimaki ngaira, ti kakorakoraira ni kakairi irouna ni kaotiota te tangira, te atataiaomata, ao te nanoanga nakoia tabemwaang. (1Bet. 2:21; 3:8) E ngae ngke ti aki kona ni kamarurunga ae bonotaninga ke ae mataki, ma ti boni kona ni buokiia aeka n aomata aikai n aia onimaki. N te katoto, a tauraoi ngkai baika katauraoaki aika aanaki n te Baibara n te taetae n te bai aika e raka i aon 100. Ao ibukini buokaia ake a mataki, a a tauraoi ngkai booki ibukia mataki ae te braille n taetae aika e raka i aon 60 ao iai bwanaa aika raweaki ibukin ara taamnei aika karaoaki n taetae aika e raka i aon 100. A buokaki aika bonotaninga ao aika mataki ni baika katauraoaki aikai bwa a na kaania Iehova ma Natina.

11. E kangaa ana botaki Iehova ni kaotiota aron Iesu n tabeakinia aomata n aekaia nako? (Mwakuri 2:​5-7, 33) (Nori naba taamnei.)

¹¹ E kakorakoraa ana botaki Iehova ni buokiia aomata n aekaia nako. Uringnga are imwini kautakin Iesu ao e kabwaroa te taamnei ae raoiroi bwa a aonga aomata ni kabane ake a botaki n te Toa ae Bentekota n ongo te rongorongo ae raoiroi, n “oin aia taetae.” (Wareka Mwakuri 2:​5-7, 33.) I aan ana kairiri Iesu, ao e katauraoaki n ana botaki Iehova baika aanaki n te Baibara n taetae aika e raka i aon 1,000, ae tabeua mai iai bon taetae aika kamanenaaki irouia tii tabeman aomata. N te katoto, tabeua taetae n Amerindia a kakamanenaaki irouia tii tabeman aomata aika maeka i Amerika Meang ao Maiaki. Ma e raka i aon 160 mai buakon taetae akanne, aika a katauraoaki iai baika aanaki man te Baibara, bwa a aonga ni bati riki aika kona n ongora te rongorongo ae raoiroi. Ao e raka naba i aon 20 te taetae n Romany, ake a katauraoaki naba iai baikai. Nga ma nga aomata aika kamanenai taetae akanne ake a a butimwaea te koaua.

12. Baikara riki aanga n ibuobuoki aika manena aika katauraoaki rinanon ana botaki Iehova?

¹² E aki tii bairea aron tibwaakin te rongorongo ae raoiroi ana botaki Iehova ma e katauraoi naba mwakuri n ibuobuoki nakoia naake a rotaki ni kabuanibwai aika karina. Ibukin anne, a tauraoi taan anganano aika nga ma nga ni buokiia taari mwaane ao aine ake a kainnanoa buokaia. E ibuobuoki naba ana botaki Iehova ni katauraoi taabo n taromauri aika bon tau, ike a kona ni botaki iai aomata n reiakina riki ana tangira te Atua ibukia.

E KONA NI BUOKIKO ARA IBONGA AE RIETATA

13. Baikara aanga tabeua ae e buokira iai Iesu?

¹³ E tabeakini Iesu kainnanora n te onimaki n tatabemanira nako ngkai ara tia kawakintiibu ae raoiroi ngaia. (Ioa. 10:14; IEbe. 4:7) N tabetai ti kona n iangoira bwa kaanga te taura ae bubu wikina ke te maunei ae einako, ibukini baika ti rinanoi ni maiura. A kona n rangi ni bwara nanora ibukin aorakira ae wenemaan, oini mamaarara, ke tao e rotakibuaka ara reitaki ma raora n te onimaki. E kona ni kangaanga iroura tarariaoani marakira ae ngkai ao kaatuuan ara iango n ara kantaninga ibukin taai aika imwaira. Ma uringnga ae e nora Iesu te bae ko rinanona ao e ota raoi n am iango aika raba. E kairaki Iesu n te nanoanga bwa e na karaoa te bwai teuana ibukim. N te katoto, e kona ni kamanena te taamnei ae raoiroi ni kakorakorako iai ngkana ko mamaara. (Ioa. 16:7; Tit. 3:6) Irarikin anne, e kona Iesu ni kamanenaia “mwaane ake a a riki bwa bwaai n tituaraoi” ao raora n te onimaki bwa a na kaungako, a na boutokaiko, ao ni buokiko.​—IEbe. 4:8.

14. Tera ae ti kona ni karaoia ngkana a bwara nanora?

¹⁴ Ngkana e bwara nanom, kananoa am iango i aon nakoan Iesu ae ara Ibonga ae Rietata. Uringnga ae e aki tii kanakoa Iehova nakon te aonnaba bwa e na anga maiuna bwa te kaboomwi, ma e na buokaki naba iai n ota riki n taiani kangaanga aika a kaaitarai aomata aika aki kororaoi. Ngkana a bwara nanora ibukin ara bure ke mamaarara, e tauraoi Iesu ao e kukurei ni katauraoa te ibuobuoki “n te tai are ti kainnanoia iai.”​—Ebera 4:​15, 16.

15. Taekina te rongorongo teuana ae kaota aron temanna ae e a tia n tiotionako man ana nanai Iehova ni kona ni buokaki n okira te ekaretia.

¹⁵ E kairiia naba ana aomata Iesu ngkai a kakorakoraia n ukoukoriia naake a tiotionako man ana nanai Iehova. (Mat. 18:​12, 13) Iangoa rongorongon Stefano.b E baireia bwa e na kaea te taromauri imwini kanakoana man te ekaretia i nanon 12 te ririki. E taku teuaei, “E kangaanga irou ma I a manga kan riki bwa kaain ana utu Iehova aika tatangira. I namakina ae I butimwaeaki raoi irouia unimwaane ake a maroro ma ngai. N tabetai e a manga roko namakinan ae I aki tau ao I a manga rawa ni kekeiaki. Ma a kauringai taari mwaane ae e tangiria Iehova ao Iesu bwa N na botumwaaka. Ngke I a kaokaki, ao a butimwaeai raoi kaain te ekaretia ni kabane ao au utu. E butimwaea te reirei n te Baibara buu imwina riki ao ngkai ti a kaai ni beku iroun Iehova.” Iangoa kukurein ara Ibonga ae Rietata ae tatangira n noraia aika a rairi nanoia ni karekea buokaia bwa a aonga n okira te ekaretia!

16. E aera bwa ko kakaitau ngkai iai am Ibonga ae Rietata ae nanoanga?

¹⁶ N ana tai ni maiu Iesu n te aonnaba ao e buokiia aomata aika bati n te tai are a kainnanoa iai te ibuobuoki. N ara bong aikai, ti kona n onimakinna raoi ae e na boni buokira n taai nako. Ao n te tai ae e a kaan n te waaki ae boou, e nang buokiia aomata aika ongeaba bwa a na kainaomataaki raoi mani mwin nako te bure ao te aki kororaoi. Ai kakaitaura ngaira iroun Atuara ae Iehova are kairaki n ana tangira ae korakora ao n ana nanoanga bwa e na mwiokoa Natina bwa ara Ibonga ae Rietata ae nanoanga!