RONGORONGONI MAIUNA
Reireiara i Nanoni Maiura Mairoun Ara Tia Reirei ae Moan te Kakannato
TAABO n tutuo aika teiakinaki irouia tautia, taian oo aika urarake, angibuaka, te buaka i marenaia kaain te aba, ao kitanan ara tabo. Akanne tabeua baika karuanikai ake ti kaaitarai ngai ma buu n ara mwakuri ni bwaiania ao ni mitinare. Ma ti bon aki kani bitii ara motinnano ake ti karaoi ni maiura! E a tia Iehova ni boutokaira ao ni kakabwaiaira ribuakoni kangaanga akanne ni kabane. E a tia naba n reireinira reirei aika kakawaki ngkai bon ara Tia Reirei ae Moan te Kakannato ngaia.—Iobi 36:22; Ita. 30:20.
AIA KATOTO AU KARO
A mwaing au karo mai Itare nako Kindersley, i Saskatchewan, i Kanata n raatokin 1950 tabun. E aki maan imwina ao a a reiakina te koaua ao e riki bwa te bwai ae rangi ni kakawaki ni maiura. I uringnga ngke I uarereke ae I kakabanea te tai ae maan ma au utu n te mwakuri ni minita, ngaia are I mamanikangare n taekina ae aongkoa I bwaiania n ae aki katoatai ngke wanua au ririki!
Ma au utu tao n 1966
A maiu ni kainnano au karo ma a katea te katoto ae tamaroa n aroia ni kakeai baika bati ibukin Iehova. N te katoto, a kaboonakoi aia bwai aika bati n 1963 bwa e aonga n reke aia mwane ibukini kaean te bwabwaro ibukia aaba nako i Pasadena, i California, i U.S.A. N 1972, ti mwaing nako Trail, i British Columbia, i Kanata, ae tao 1,000 te kiromita (tao 620 te maire) raroana, ni buoka te aono ae a taetae n Itare kaaina. E mwakuri tamau bwa te tia kaitiaki. E aki bubutimwaea kabirirakeana n ana mwakuri bwa e kani kaatuua riki ana iango n ana beku iroun Iehova.
I kakaitau n aia katoto au karo ae a kateia ibukiu ma tariu ao mwaaneu aika teniman. E riki aia katoto bwa moan iteran au kataneiai n au beku iroun Iehova, ao e reke naba reireiau i nanoni maiuu ae kangai: Ngkana I ukoukora moa te Tautaeka n Uea, e na bon tabeakinai Iehova.—Mat. 6:33.
MOANI WAAKIN ARA BEKU NI KABWANINA ARA TAI
I mare ma Debbie ae te tari te aine ae botonnaine ao ni moanibwaia ana beku iroun Iehova n 1980. Ti kani beku ni kabwanina ara tai ngaia are e a moana ana bwaiania Debbie tenua te namwakaina imwini marera. Imwin teuana ara ririki ni mare ao ti a mwaing nakon te ekaretia ae uarereke ae kainnanoaki iai te ibuobuoki ao I a raona buu ni beku ni bwaiania.
N ara bong ni mare n 1980
Ni waakinakon te tai ao e a bwara nanora ao ti a kani mwaing nako. Ma imwain anne, ti maroro ma te mataniwi n te aono. E taetae ma te tangira ao te aki wimakiki ni kangai: “Boni ngkami naba ae kam karika ami kangaanga. Kam kaatuua riki iangoani baika aki raoiroi aika kam rinanoi. Ma ngkana kam tatarai baika raoiroi aika kam rinanoi, ane kam na kunei.” Aei raoi te reirei ni kairiri ae ti kainnanoia. (TaiAre. 141:5) Ti waekoa ni maiuakinna ao e aki maan imwina ao ti a kona n noria ae a rangi ni bati baika raraoi. Iai tabeman kaain te ekaretia aika a kani karaoa ae bati riki ibukin Iehova, n ikotaki naba ma ataei ao naake tiaki kaain te onimaki buuia. Anne bon te reirei ae rangi ni kakawaki ibukira. Ti ataia ae ti riai n tataraa te bwai ae raoiroi ao n tataningaa Iehova bwa e na kanakoraoa te kangaanga are ti iangoia bwa e rangi ni kangaanga. (Mika 7:7) E a manga oki kimwareireira ao a a nakoraoi riki bwaai.
A a tia ni beku n aaba aika ianena ara tia reirei n ara moan reirei ni bwaiania. Ngke a kaotii taamneia ao n taekini aia kangaanga ao kakabwaia ake a karekei, e a manga oki tangiran te kani mitinare. Ngaia are ti a motikia bwa ti nang karaoa te beku aei.
N te Tabo n Taromauri i British Columbia n 1983
Ibukini mwakurian tiara anne, ti a mwaing n 1984 nako Quebec are kabonganaaki iai te taetae ni Buranti, ae 4,000 tabun te kiromita (2,485 te maire) raroana mai British Columbia. Ikanne are ti a riai n reiakina iai te katei ao te taetae ae boou. Ara kangaanga riki teuana bwa e aki tau ara mwane n angiin te tai. I nanon te tai ae maan teutana, e a tii rereke kanara man nikiran nako ana buteeta te tia ununiki temanna man ana tabo n ununiki. E bati nako aekakin kuukanan te buteeta iroun Debbie ake e katai! Ma ti botumwaaka ma te kimwareirei n aki ongei kangaanga. Ti nora naba aron Iehova n tabeakinira.—TaiAre. 64:10.
N te bong teuana ao ti a tarebooniaki. Ti a kaoaki bwa ti na beku n te Betaera i Kanata. Ti a tia ni kanoaa te booma ibukin Te Kuura ni Kireata ngaia are e ngae ngke ti kukurei n te beku n te Betaera ma ti nanokawaki naba. Ma ti boni butimwaea te kakao. Ngke ti roko ao ti a titirakina naba Brother Kenneth Little, are kaain te Komete n te Aobiti n Tararua, “Tera ngkanne aron ara booma ibukin te Kireata?” E kaekaira n taku, “Ti a raraomaeakina anne imwina ngkana kam a kaoaki.”
Teuana te wiki imwina ao ti a kaoaki ngai ma Debbie bwa ti na kaea te Kireata. Ngaia are ti a riai ni karaoa ara motinnano. E taku nakoira Brother Little: “N aki ongeia bwa tera ami rinerine, iai taai ake kam na kona n iangoia iai bwa e raoiroi riki ngke kam rinea are teuana. Tiaki nanona bwa e raoiroi riki ane teuana nakon ane teuana. E kona Iehova ni kakabwaiai ni kauoua.” Ti butimwaea te kakao nakon te Kireata ao ni waakinakon te ririki, ti a nora koauan ana taeka n reirei Brother Little. Ti aki toki ni mwanewei ana taeka akanne nakoia tabeman ake a riai ni karaoa aia motinnano i aoni mwiokoaia ae a na rineia.
MAIURA NI MITINARE
(Maing) Ulysses Glass
(Atai) Jack Redford
Ti rangi ni kukurei ngke ti mena i buakoia kaain te reirei aika 24 mwaitiia n te ka-83 ni koraki n te Kireata ae boo i Brooklyn, i New York, n Eberi 1987. Ara tia reirei boni Brother Ulysses Glass ao Jack Redford. E waekoa ni koro nimaua te namwakaina ao ti a angabeeba n Tebetembwa 6, 1987. Ti mwiokoaki nako Haiti, ngaira ma John ao Marie Goode.
I Haiti n 1988
A tuai kakanakoaki mitinare man te Kireata nako Haiti imwini kanakoaia nikiraia mitinare man te aba n 1962. Tenua te wiki imwin ara angabeeba ao ti a ataia ae ti na beku i Haiti n te ekaretia ae uarereke ae 35 taan uarongorongo iai n te aono ae tionako n taiani maunga. Ti ataei ao akea mwaataira, ao ti maeka tii ngaira n te auti ni mitinare. A rangi ni maiu ni kainnano aomata n te tabo aei ao angiina a kabi ni wareware. Ni menara ikanne, ao e korakora te iowawa irouia aomata ibukin te kangaanga n te tautaeka, te buaka ni kaitaraa te tautaeka, taian oo aika urarake ao angibuaka.
E reke reireiara man aroia taari i Haiti n aki rotaki ni baikai ao a kukukurei. A bati aika a rawawata ni maiuia, ma a tangira Iehova ao te mwakuri ni minita. Iai te tari te aine ae te unnaine ae kabi ni wareware ma e kamatenikunai kiibu aika tao 150. Ti kakorakoraaki ni baika riiriki ni katoabong bwa ti na teimatoa n tataekina rongorongon te Tautaeka n Uea ae tii ngaia ae kona ni katoki aia kangaanga aomata. A rotaki nanora n norakia tabeman ake ti reirei n te Baibara ma ngaiia, ngkai a a beku bwa bwaiania aika katoatai, bwaiania aika okoro ao unimwaane.
I kaitiboo ma Trevor i Haiti, ae te mitinare n te Mormon ae ataei, ao e reke ara tai ni mamaroroakina te Baibara ma ngaia. Iraua te ririki imwina ao e a roko au reta mairouna. E korea aei: “N nang bwabetitoaki n te runga ae e nang boo! I kan oki nako Haiti ao ni beku bwa te bwaiania ae okoro n te tabo are I mitinare iai ngkoa n te Mormon.” E karaoa anne ma buuna i nanon ririki aika bati.
EUROBE—IMWINA ABERIKA
Ngke e mwakuri i Slovenia n 1994
Ti a mwiokoaki bwa ti na beku n aonon Eurobe ae kaukaki iai te mwakuri ibukin te Tautaeka n Uea. N 1992 ao ti a roko i Ljubljana, i Slovenia, n uakaan ma te tabo are a ikawairake iai au karo imwaini mwaingia nako Itare. E teimatoa ni boo te buaka n aonon Yugoslavia ngkoa. A tararuaa te mwakuri n te aono anne te aobiti n tararua i Vienna, i Austria, n ikotaki naba ma aobiti ake i Zagreb, Croatia, ao Belgrade, Serbia. Ao ngkai a nang riai n toa aaba akanne ma aia Betaera.
Ae nanona ti na manga reiakina te taetae riki ae boou ao te katei. A tataekina aei kaain te aba, “Jezik je težek,” ae nanona “E kangaanga te taetae.” Ao e boni koaua anne! A anaaki nanora n aia kakaonimaki ni koaua taari ake a tauraoi ni butimwaei bitaki aika riki n ara botaki ao ti nora aron Iehova ni kakabwaiaia. Ti a manga nora naba aron Iehova n teimatoa ni kaetii bwaai ma te tangira, n taina ae riai. A a kamatoaaki riki reireiara aika bati ake ti reiakini mai imwaina, n tikura i Slovenia i nanon ririki aika bati ao a reke naba reireiara aika boou.
Ma iai riki bitaki aika mena imwaira. Ti mwiokoaki nako Côte d’Ivoire, i Aberika Maeao n 2000. Ao imwina n Nobembwa 2002, ti kitana Sierra Leone ibukin te buaka n te aba. E a tibwa toki ikanne te buaka n te aba ae 11 te ririki maanna. E kangaanga kitanan Côte d’Ivoire n te tai ae waekoa. Ma ti buokaki ni kateimatoa kimwareireira man reireiara ake ti karekei.
Ti kaatuua ara iango n ara aono ae bati te kan ongora iai ao irouia tarira ma mwaanera aika tatangira ake a a tia n nanomwaaka i nanon ririkin te buaka. A aki bati kaubwaia ma a tangiria ni kan tibwai baike iai irouia. Iai te tari te aine temanna ae e angan Debbie tabeua kunnikai. Ngke e aki kani butimwaeia Debbie ao e a taku naba te tari te aine aei: “N tain te buaka ao a boutokaira taari man aaba ake tabeua. Ai manga ara tai ngkai n ibuobuoki.” Ti kateia bwa tiara ae ti na kakairi n aia katoto.
N tokina ti a oki nako Côte d’Ivoire, ma e a manga riki naba te iowawa n te aba ibukin te kangaanga n te tautaeka. Ngaia are n Nobembwa 2004, ti a kitana te aba n te erikabuta, ni birinako ma ara baeki aika kaka tii 10 te kirokuraem rawawataia. Ti matuu i aon te timanti n aia tabo ana taanga ni buaka Buranti n te tairiki anne ao ti a manga kakibaaki nako Switzerland n te bong are imwina. Ngke ti roko n te aobiti n tararua ngke e a nukanibong, ao a butimwaeira ma te akoi kaain te Komete n te Aobiti n Tararua ao taan reirei n te Kuura Ibukini Kataneiaakia Minita n ikotaki ma buuia, a rabwatira, a katauraoa kanara ao te tiaokureti ae bati mai Swiss. Ti rangi n namakina tangirakira.
Te kabwarabwara nakoia naake a birinako mai abaia i Côte d’Ivoire n 2005
Ti mwiokoaki nako Ghana i nanon te tai ae uarereke ao imwina ti a manga okira Côte d’Ivoire imwin tokin te buaka n te aba. Ti buokaki n aia akoi taari bwa ti na kona n nanomwaaka i aani kamwaingara man taabo aikai ao mwiokoara. Ti a tia n iangoia ngai ma Debbie bwa ti na aki kakeaa bongan te aeka n itangitangiri n tari anne e ngae ngke bon te bwai ae nonoraki n ana botaki Iehova. Ni koauana, a riki taai aika kangaanga akanne bwa iteran naba ara kataneiai ae kakawaki.
NAKON TE MIDDLE EAST
N te Middle East n 2007
N 2006 ao ti a tuangaki n te reta mani kautun ara botaki bwa e a reke mwiokoara ae boou n te Middle East. Ae nanona ti na manga rinanon naba baika boou, kangaanga aika boou, ao taetae ma katei aika boou. A bati baike ko riai n reiakini n te tabo ae korakora iai te kangaanga n te tautaeka ao a matoatoa kaaina n aia Aro. Ti tatangiri taetae aika kakaokoro n taian ekaretia ao ti nora te katiteuanaaki ae reke man irakin te kaetieti man ana botaki te Atua. A anaaki nanora irouia taari n te onimaki ibukina bwa angiina mai buakoia, a ninikoria ni kaaitarai kataakia mairouia aia utu, raoia n reirei, raoia ni mwakuri ao ai kaain rarikia.
Ti kaea te bwabwaro ae okoro i Tel Aviv, i Iteraera n 2012. Ai tibwa aia moantai ana aomata Iehova n te aono aei imwini Bentekota 33 C.E, n ikotaki n te bwabwaro aei ma mwaitiia ae bubura. Bon te botaki ae ururingaki!
I nanon ririki akanne, ao ti a kanakoaki bwa ti na kawara te aba ae katabuakaki iai ara mwakuri. Ti uotii tabeua ara boki, ti uataboa te mwakuri ni minita, ao ti kaei ruunga aika uarereke. Iai tautia aika uakatii ao taabo n tutuo, ma ti namakina te mano ngke ti taratara raoi ni mwamwananga ma raora aika tii tabeman.
TI OKIRA ABERIKA
Ngke e katauraoa ana kabwarabwara i Congo n 2014
N 2013 ao e a manga reke mwiokoara ae rangi n okoro ae te beku n te aobiti n tararua i Kinshasa, i Congo, ae te aba ae bubura ao n rangi ni kan ma e korakora iai te maiu ni kainnano ao te buaka. N te moantai ao ti taku, “Ti ataa Aberika, ti a tauraoi.” Ma a bati baika ti riai n atai, moarara riki ngkana ti na mwamwananga n taabo ake akea iai te kawai ae korotaa ke te buriiti. A bati baika raraoi ake ti kaatuui ara iango iai, ae taekani botumwaakaia ao kimwareireia taari n te onimaki n aki ongea te kangaanga n te mwane, tangiran te mwakuri n uarongorongo, ao aia kakorakora ni kaei bobotaki ao ruunga. Ti nora raoi waakinakon te mwakuri ibukin te Tautaeka n Uea tii man ana boutoka ao ana kakabwaia Iehova. Ti karekei reireiara aika rangi ni kakawaki ngke ti beku ni kabwanina ara tai i Congo ao a reke naba raoraora aika kaanga ai bon ara utu.
Te uarongorongo i Aberika Maiaki n 2023
Ni banen 2017, ti a manga roko ni mwiokoara riki teuana i Aberika Maiaki. Aei te kabanea ni bubura n aobiti n tararua ae ti beku iai, ao a boou naba mwiokoara n te Betaera ake ti anganaki. E a manga bati naba baika ti riai n reiakini ma ti buokaki ni kairiraki man reireiara ake mai mwaina. Ti tangiriia taari n te onimaki aika bati ake a tia n nanomwaaka i nanon irabwi te ririki. Ao e rangi n tamaroa noraia kaain te utu ni Betaera aika mwakuri ma te katiteuanaaki n aki ongei kakaokoron aia reeti ao aia katei. E oti raoi bwa e kakabwaiaia ana aomata Iehova n te rau ngkai a karina te aroaro ae boou ao ni maiuakini booto n reirei man te Baibara.
Ni waakinakon te ririki ao I a tia ngai ma Debbie ni karekei mwioko aika kakukurei, ti reiakini katei aika kakaokoro ao taetae aika boou. E aki bebete n taai nako ma ti teimatoa n namakina ana tangira ae koaua Iehova rinanon ana botaki ao taari. (TaiAre. 144:2) Ti kakoauaa ae ti a riki bwa ana toro Iehova aika raoiroi riki man ara kataneiai are ti karekea n ara beku ni kabwanina ara tai.
I rangi ni kakaitau ni kaikawaakiu irouia au karo, ana boutoka buu ae Debbie, ao katoto aika tamaroa irouia kaain ara utu n te onimaki ni katobibia te aonnaba. Ngkai ti iaiangoa aroni maiura n taai aika imwaira, ti motikia bwa ti na teimatoa ni karekei reireiara mairoun ara Tia Reirei ae Moan te Kakannato.