Nanorinano ni Butimwaea ae Iai Baika Ko Aki Atai

1. Tera te konabwai ae e anganira Iehova ao bukin tera?

E KARIKIRA Iehova ma ara konabwai n iango, ni karekea te atatai, ni karikirakea te ataibwai ao ni bwaina te wanawana. Bukina tera ngke e karikira n arora aei? E tangiria bwa e na “reke [iroura] ataakin te Atua” ao ni beku irouna ma wanawanara.​—TaeRab. 2:​1-5; IRom 12:1.

2. (a) Tera ae ti riai n ataia ibukira? (Iobi 37:​23, 24) (Nora naba te taamnei.) (b) Ti kangaa ni buokaki ngkana ti nanorinano ni butimwaea ae iai tian ara konabwai?

² E ngae ngke ti kona n reiakini baika bati, ma iai tiani baika ti atai. (Wareka Iobi 37:​23, 24.) Iangoa ana katoto Iobi. E kaitaraaki n titiraki aika bati aika e oti iai bwa a bati baika e aki atai. E kananorinanoaki n te baere e rinanona anne ao e buokaki iai ni kaeta arona n iaiango. (Iobi 42:​3-6) Ti buokaki naba ngkana ti nanorinano n ataia ae ti aki atai bwaai ni kabane. Ti kairaki n te aeka n nanorinano anne bwa ti na onimakina Iehova bwa e na kaotii baika ti riai raoi n atai bwa ti aonga ni karaoi motinnano aika raraoi.​—TaeRab. 2:6.

3. Tera ae ti na maroroakinna n te kaongora aei?

³ N te kaongora aei, ti na maroroakini bwaai tabeua aika ti aki atai ao kangaanga aika ti kona ni kaaitarai mai iai. Ti na noria naba bwa bukin tera ngkai e raoiroi ae ti aki atai bwaai tabeua. Maroroakinan reirei aikai e na kakorakoraaki iai onimakinan Iehova iroura are “Teuare kororaoi ana atatai,” ae e na bon tuangira baika ti riai raoi n ataia.​—Iobi 37:16.

TI AKI ATAIA BWA E NA ROKO N NINGAI TE TOKI

4. Ni kaineti ma Mataio 24:​36, tera te bwai teuana ae ti aki ataia?

⁴ Wareka Mataio 24:36. Ti aki ataia bwa e na roko n ningai tokin te waaki ae ngkai i aon te aba. E aki naba ataa Iesu “te bong ma te aoa” ngke e mena i aon te aba.a E tuangia ana abotoro imwina riki ae Iehova are te Tia Taua Mwin te Tai ae Kakannato e taui mwin tain rikini bwaai tabeua “ni mwaakana” ke n ana kairiri. (Mwa. 1:​6, 7) E a tia Iehova ni bairea tain tokin te waaki ae ngkai i aon te aba, ma ti aki ataia bwa n ningai raoi te tai anne.

5. Tera aron rotakira ngkai ti aki ataa te tai ae e na roko iai te toki?

⁵ N aron are e taekinna Iesu, ti aki ataia bwa e na maanra ara tai n tataningaa rokon te toki. Ibukin aei ti a kona n aki taotaon nanora ke ni bwara nanora moarara riki ngkana ti a rangi ni maan n tataningaa ana bong Iehova. Ke e a kona ni kangaanga iroura bwa ti na nanomwaaka i aani bwainingareara irouia ara utu ke tabeman riki. (2Bet. 3:​3, 4) Ti kona n iangoia ae ngke arona bwa ti ataa raoi te bong are e na roko iai te toki, ti na kona riki ni bwaina te taotaonakinnano ao e na bebete riki iroura te nanomwaaka i aani bwainingareara.

6. Bukin tera bwa e raoiroi ngkai ti aki ataa te tai ae e na roko iai te toki?

⁶ Ni koauana, ngkai e aki kaota Iehova te bong ae e na roko iai te toki, e a reke iai angara ni kaotia ae ti beku irouna ibukina bwa ti tangiria ao ti onimakinna. Ti tangiria ni beku iroun Iehova n aki toki, tiaki ni karokoa rokon te toki. N oneani mwin are ti na kaatuua riki iangoan te tai ae e na roko iai “ana bong Iehova,” ti riai ni kaatuua iangoan te bae e na riki n te bong anne. Karaoan anne, ti teimatoa iai ni kakorakoraa tangiran te Atua iroura ao ni karaoa ae ti konaa ni kakukureia.​—2Bet. 3:​11, 12.

7. Tera te bae ti ataia?

⁷ E raoiroi ngkana ti kaatuua ara iango i aon te bae ti ataia, ae a moanaki kabaneani boong n 1914. E a tia Iehova ni katauraoi taetae ni burabeti man te Baibara aika aki tii kotea raoi te ririki anne ma a kabwarabwarai raoi naba baika a na riki aika teimatoa n noraki man te tai anne ni karokoa ngkai. Ibukin aei, ti a kakoauaa raoi ae “e a kaan ana bong Iehova ae kakannato.” (Teb. 1:14) Ti ataa naba te mwakuri ae e tangiria Iehova bwa ti na karaoia, ae tataekinan “te rongorongo ae raoiroi . . . ae taekan te Tautaeka n Uea” nakoia aomata aika bati. (Mat. 24:14) E tataekinaki te rongorongo aei n aaba aika 240 tabun, ao n taetae aika e raka i aon 1,000. Ti aki kainnanoa ataakin te “bong ma te aoa” bwa ti aonga n uataboa te mwakuri ae kakawaki aei ma te ingainga.

TI AKI ATAIA BWA TERA ARON IEHOVA NI BUOKIRA

8. E kaineti nakon tera “ana mwakuri te Atua ae koaua”? (Te Minita 11:5)

⁸ Ti aki atai n taai nako “ana mwakuri te Atua ae koaua.” (Wareka Te Minita 11:5.) E kaineti te kibuntaeka anne nakon te bwai ae kona ni karaoia Iehova ke ae e kariaia bwa e na riki ibukini kakororaoan nanona. Ti aki raoi ataia bwa e aera Iehova ngkai e kariaia rikin te bwai teuana ke tera arona ni karaoi bwaai ibukira. (TaiAre. 37:5) Ti aki kona n ota iai, n aron rikiraken te teei ni biroton tinana, ae te bwai ae a teimatoa naba n aki ota raoi iai taan rabakau.

9. Baikara kangaanga aika ti kona ni kaaitarai ngkai ti aki ataa aron Iehova ni buokira?

⁹ Ti kona n nanokokoraki ngkana ti aki ataa aron Iehova ni buokira. Ti kona n tabwarabwara ni kakeai bwaai tabeua ibukini karababaan ara mwakuri ni minita, n aroni kabebeteani maiura ke te mwaing nakon te tabo ae a kainnanoaki riki iai taan uarongorongoa te Tautaeka n Uea. Ke ti kona n raraoma bwa e na reke akoara iroun te Atua ke e aki, ngkana ti aki roko n tiara n te onimaki, ngkana ti aki nora mwin ara mwakuri korakora n te mwakuri ni minita, ke ngkana ti kaaitara ma kangaanga n te mwakuri ni kateitei.

10. Tera te aroaro ae kakawaki ae ti karikirakea ngkana ti aki ataa aron Iehova ni buokira?

¹⁰ Ti buokaki ni karikirakei aroaro aika kakawaki n aron te nanorinano, ngkana ti aki ataa aron Iehova ni buokira. Ti a ataia ae a rietata riki ana iango ao kawain Iehova nakoira. (Ita. 55:​8, 9) Ti a onimakina riki Iehova ibukin nakoraoin arora. Ngkana e nakoraoi mwin ara mwakuri ni minita ke ara mwakuri ni kateitei, ti kamoamoaa iai Iehova. (TaiAre. 127:1; 1Kor. 3:7) Ngkana iai baika riki aika ti aki kantaningai, ti riai n uringnga ae e teimatoa Iehova n nori bwaai ni kabane. (Ita. 26:12) Ti karaoa ae ti konaa ao ti teimatoa n onimakina Iehova bwa e na karaoa are imwina. Ti kakoauaa bwa e na boni katauraoa te kairiri ae ti kainnanoia, e ngae ngkana e aki karaoi kakai n aron are e kakaraoia n tabetai n taai ake rimoa.​—Mwa. 16:​6-10.

11. Tera te bae ti ataia ae e kona ni buokira?

¹¹ Kananoa am iango i aon ataakin ae e tatangira Iehova n taai nako, e kaetitaeka n ae riai, ao e wanawana. Ti ataia ae e rangi ni kakawaki irouna baika ti karaoi ibukina ao ibukia raora n te onimaki. Ao ti ataia ae e kakarekei Iehova kaniwangaia te koraki ake a kakaonimaki ni koaua nakoina.​—Ebera 11:6.

TI AKI ATAIA BWA TERA AE E NA RIKI NINGABONG

12. Ni kaineti ma Iakobo 4:​13, 14, tera te bae ti aki ataia?

¹² Wareka Iakobo 4:​13, 14. Ti aki ataia bwa e na tera aroni maiura ningabong. N te waaki ae ngkai, ti kona ni mena n te “tai are a riki iai baika aki kantaningaaki.” (TeMin. 9:11) Ibukin anne, ti aki kona n ataia bwa e na nakoraoi ara babaire ke ti na maiu n uaa koroni bukin ara babaire ke ti na aki.

13. Tera aron rotakira ngkai ti aki ataa raoi kanoan taai aika imwaira?

¹³ A kona ni kangaanga iroura baika riki aika aki kantaningaaki ni maiura. N te aro raa? Ti kona n raraoma bwa tera ae kona n riki ae kona ni kabuaa kimwareireira. Ti kona ni karawawataaki ao ni maraki nanora ni baika kananokawaki aika karina n riki, ao baika aki kantaningaaki. Ao ti kona n un ao ni bwara nanora ngkana a aki koro nanoni baika ti kantaningai.​—TaeRab. 13:12.

14. E boboto i aon tera rekeni kukureira ae teimaan? (Nori naba taamnei.)

¹⁴ Ngkana ti nanomwaaka i aani kangaanga, ti kaotia iai ae ti beku iroun Tamara are i karawa n aki ongeia bwa tera ae riki ibukina bwa ti tangiria ao tiaki bon ibukira. A kaotaki n rongorongo aika n te Baibara bwa ti aki riai n kantaningaa kamanoara iroun Iehova mani kangaanga ni kabane ao e aki naba kamani bairei baika a na riki ni maiura. E ataia ae e aki boboto rekeni kukureira man ataakin te bae e na riki nakoira n taai aika imwaira. Ma e boboto rekena man ukeran ana kairiri ao te ongeaba irouna. (Ier. 10:23) Ngkana ti ukera buokara irouna ni karaoan ara motinnano, ai aron ae ti kangai iai: “Ngkana nanon Iehova ao ti na maiu ao ti na karaoa aei ke anne.”​—Iak. 4:15.

15. Tera te bae ti ataia ibukin taai aika imwaira?

¹⁵ E ngae ngkai ti aki ataa kanoan te bong teuana ma teuana, ma ti ataia ae e a tia ni beritana Iehova ibukira te maiu are aki toki i karawa ke n te aonnaba. Ti ataia ae e aki kona ni kewe ao akea te bwai ae kona n tukia mani kakororaoan ana berita ni kabane. (Tit. 1:2) Bon tii ngaia ae kona ni “kaotii tokini bwaai . . . ao bwaai aika tuai n riki mangkoangkoa.” E noraki koauan anne ni baike a riki rimoa ao bon anne naba aroni baika a na riki n taai aika imwaira. (Ita. 46:10) Ti kakoauaa raoi ae bon akea te bwai teuana ae kona n tuka tangirakira iroun Iehova. (IRom 8:​35-39) E na anganira te wanawana, te kabebeteaki ao te korakora ae ti kainnanoia bwa ti aonga n nanomwaaka i aani baika ti na kaaitarai. Ti kona ni koaua raoi ae e na buokira Iehova ao ni kakabwaiaira.​—Ier. 17:​7, 8.

TI AKI KONA N OTA RAOI N ARONI KINAAKIRA IROUN IEHOVA

16. N aron ae oti n Taian Areru 139:​1-6, tera te atatai ae iroun Iehova ae ti aki kona n ota raoi iai?

¹⁶ Wareka Taian Areru 139:​1-6. E ataa aroni karaoara ara Tia Karikiriki, aroni karaoan rabwatara, ara namakin, ao ara iango. E teimatoa n tabeakinira. E atai baika ti taekin, baika ti kan taekin, baika ti karaoi, ao bukina ngkai ti karaoia. N aron are taekinna te Uea are Tawita, E otabwaninira Iehova n aron te tautia ae tantani ibukira ao E aki raroa mairoura. Ai tamaroara ngkai e rangi n tabeakinira te Uea ae Moan te Rietata n te iuniweeti, ao te Tia Karika karawa ma aonnaba ae moan te mwaaka! E kangai Tawita: “E rangi ni kamimi irou te aeka n atatai anne. Ao I aki kona n rotia bwa e rangi n rietata.”​—TaiAre. 139:​6, kbn.

17. Bukin tera ngkai e kona ni kangaanga iroura bwa ti na kakoauaa ae e boni kinaira raoi Iehova?

¹⁷ E kona ni kangaanga iroura norakin ae Iehova bon te Tama ae tatangira ae rangi n tabeakinira, tao ibukin aroia ara utu, ara katei, ke ara koaua ake mai mwaina. Ke ti kona n namakinna ae a rangi ni buakaka ara bure ake rimoa n te aro are e a aki kani kinaira Iehova ao e raroa mairoura. E namakina naba anne Tawita n taai tabetai. (TaiAre. 38:​18, 21) Ke e kona n raraoma ni kangai temanna ae kani bita aroni maiuna ao ni maiuakini ana kaetieti te Atua, ‘Ngkana e ota raoi irou te Atua, e aera ngkanne bwa e na kantaningaia ae I riai n ribaa te aeka ni maiu ae I a bon taneiai iai?’

18. Ti kangaa ni kakabwaiaaki ni butimwaean ae e kinaira riki Iehova nakoira? (Nori naba taamnei.)

¹⁸ Ti kona n reireinira ni butimwaea ae e kinaira riki Iehova nakoira ao e kona n nora te bae raoiroi iroura ae ti aki noria. E ngae ngke e nori kabwakara ao e ota n ara namakin ao bukini karaoaia iroura, ma e bon tangirira. (IRom 7:15) Ngkana ti ataia raoi ae e nora Iehova te bae raoiroi iroura, e na kona ni kakorakoraira bwa ti na beku irouna ma te kakaonimaki ao te kimwareirei.

19. Tera te bae ti ataia raoi ibukin Iehova?

¹⁹ Ti ataia ae Iehova bon te tangira. Ti kakoauaa raoi anne. (1Ioa. 4:8) Ti ataia ae e oti man ana kaetieti aika raoiroi bwa e tangirira ao e tangira te kabanea n tamaroa ibukira n taai nako. Ti ataia ae e tangiria Iehova bwa ti na karekea te maiu are aki toki. E katauraoa te kaboomwi bwa ti aonga ni kona ni karekea anne. A karauaki nanora n te bwaintituaraoi ae te kaboomwi bwa ti kona ni beku iroun Iehova n aki ongei aki kororaoira. (IRom 7:​24, 25) Ao ti ataia ae “e rianako riki aron te Atua nakon nanora ao e atai bwaai ni kabane.” (1Ioa. 3:​19, 20) E nori bwaai ni kabane ibukira Iehova ao e onimakinna bwa e kona n nakoraoi arora ngkana ti kakaraoa nanona.

20. Tera ae e na buokira n totokoa te raraoma ae aki riai?

²⁰ E aki taui mairoura Iehova rongorongo aika ti bon riai n atai. Ngkana ti nanorinano ni butimwaea te koaua anne, ti a totokoa iai te raraoma ae aki riai i aoni baika ti aki kona ni bitii ao ti a kona ni kaatuua iangoani baika rangi ni kakawaki. Karaoan aei, ti kaotiota iai onimakinan Iehova ae “Teuare kororaoi ana atatai.” (Iobi 36:4) E ngae ngke e tiatianaki ngkai ara atatai i aoni bwaai tabeua, ma ti kariariaa te tai are ti na reiakini bwaai aika boou n aki toki mairoun Iehova ao n reiakina riki taekan Atuara ae Kakannato.​—TeMin. 3:11.