Kakorakoraingkami n Itangitangiri

1. Tera ana tua Iesu ae mataata are e angania taan rimwina? (Nora te taamnei ni moan te maekatin.)

N TE tairiki are imwaini maten Iesu, e angania taan rimwina te tua ae mataata. E tuangia aei: “N arou ae I tangiringkami, ao kam na itangitangiri naba.” E reitia ni kangai: “Ao ane a na ataingkami aomata ni kabane bwa bon taan rimwiu ngkami, n aei: ngkana kam itangitangiri.”​—Ioa. 13:34, 35.

2. E aera ngkai e kakawaki kaotiotan te itangitangiri i marenara?

² E taku Iesu bwa a na boni kinaaki taan rimwina ni koaua ngkana a kaotiota naba te aeka n tangira are e kaotiotia. E boni koaua anne n te moan tienture ao ni boong aikai naba. Ai kakawakira bwa ti na tokanikai i aoni kangaanga ake a kona n tukira bwa ti na aki itangitangiri i marenara!

3. Tera ae ti na rinanona n te kaongora aei?

³ Ti bane n aki kororaoi ngaia are e kona ni kangaanga kaotiotan te tangira ae korakora i marenara. Ma e ngae n anne, ti riai ni kakorakoraira ni kakairi irouni Kristo. N te kaongora aei, ti na nora aron te tangira ni kona ni buokira bwa ti na riki bwa taani karekea te raoi, ti na aki inanonano, ao n akoiia tabemwaang. Ngkana ko rinanon te kaongora aei, titirakiniko ni kangai: ‘Tera reireiau mairouia taari ake a teimatoa ni kaotiota te tangira i marenaia n aki ongei kangaanga?’

RIIKI BWA TE TIA KAREKEA TE RAOI

4. Ni kaineti ma Mataio 5:23, 24, e aera bwa ti riai ni karekea te raoi ma tarira ae iai tangin nanona iroura?

⁴ E reireinira Iesu bwa e kakawaki raoiakinan tarira ae iai tangin nanona iroura. (Wareka Mataio 5:23, 24.) E katereterea bwa ti riai ni kateimatoa nakoraoin reitakira ma tabemwaang ngkana ti na kakukureia te Atua. E kukurei Iehova ngkana ti kabanea ara konaa ni karekea te raoi i marenara ma tarira. E na bon aki butimwaea ara taromauri ngkana ti tautaua unra ao ti aki kataia ni karekea te raoi.—1Ioa. 4:20.

5. E aera ngkai e kangaanga irouni Mark bwa e na karekea te raoi?

⁵ E kona ni kangaanga karekean te raoi. Bukin tera? Iangoa te baere riki nakoni Mark.b E maraki nanona ngke e tiribureia te tari te mwaane temanna ao e kabuakakaa nakoia kaain te ekaretia. Tera aroni Mark iai? E taku: “I bon taetae n un nakon te tari anne”. Ma imwina riki, e a uringaaba Mark ibukin arona anne ao e kataia ni kabwaraa ana bure nakon te tari anne ao ni manga karekea te raoi ma ngaia. Ma e aki kan raoiakinaki te tari anne. N te moantai, e iango ni kangai Mark, ‘E aera bwa I riai n teimatoa ni karekea te raoi ma ngaia ngkai e bon rawa?’ Ma e kaungaaki iroun te mataniwi n te aono bwa e na aki kabwaraa nanona. Tera ae e karaoia Mark?

6. (a) E kangaa ni kakorakoraa Mark ni karekea te raoi? (b) E kangaa Mark ni maiuakina I-Korote 3:13, 14?

⁶ E nenera raoi ana iango Mark ao e a ataia ae e aki bwaina te nanorinano ao e iangoia bwa e raoiroi riki nakoia tabemwaang. E a ataia ae e riai ni bita ana iango. (IKoro. 3:8, 9, 12) E a manga kawara riki te tari te mwaane arei ao e nanorinano ni kabwaraa ana bure. E korei naba reeta Mark nakon te tari anne ni kabwaraa iai ana bure ao ni kaotia ae e kani manga reitaki ma ngaia. E anga naba bwaintangira aika uarereke ake e taku bwa e na tangiri te tari anne. Ma e kananokawaki bwa e teimatoa n tautaua unna te tari anne. E ngae n anne, e teimatoa Mark n ongeaba n ana tua Iesu are e na tangira tarina ao n tauraoi ni kabwaraa ana bure. (Wareka I-Korote 3:13, 14.) E ngae ngke a aki butimwaei ara kakorakora tabeman ibukini karekean te raoi, ma e na buokira te tangira ni Kristian ni koaua bwa ti na teimatoa ni kabwarai aia bure ao n tataro ibukin reken te nakoraoi.​—Mat. 18:21, 22; IKar. 6:9.

7. (a) Tera ae e kaumakira Iesu bwa ti na karaoia? (b) Tera te kangaanga are e kaitaraa te tari te aine temanna?

⁷ E kaumakira Iesu bwa baike ti tangiriia aomata bwa a na karaoi nakoira, ti na karaoi naba nakoia. E taekinna naba bwa ti aki riai n tii tangiriia naake a tangirira. (Ruka 6:31-33) E ngae ngke e aki bati n riiriki ae iai kaain te ekaretia ae teiararoa mairoum ao e aki kani kakamauriko, ma tera arom ngkana e a riki? Anne ae e rinanona Lara. E taku neiei: “Iai te tari te aine temanna ae aki kani kukubarai ao I aki ataa bukina. I mwengabuaka iai ao I a aki namakina te kukurei ni kaeani bobotaki.” N te moantai e iangoa aei Lara: ‘Tiaki au bure. A namakinna naba kaain te ekaretia ake tabeman, bwa kaanga e boni kaokoro anuan te tari te aine aei.’

8. Tera are e karaoia Lara ibukini karekean te raoi, ao tera reireiara mairoun neiei?

⁸ E karaoi bwaai tabeua Lara ibukini karekean te raoi. E tataro nakon Iehova ao e a motikia bwa e na maroro ma te tari te aine arei. A maroroakina te kangaanga, a irabwati, ao e a reke te raoi i marenaia. A a taraa n nakoraoi bwaai ni kabane. E taku Lara: “Ma imwina riki, e a manga karaoa naba nakoiu arona are mai mwaina. E a rangi ni bwara nanou iai.” N te moantai, e iangoia Lara bwa e tii kona ni kukurei ngkana e bita arona te tari te aine anne. Ma imwina riki, e a ataia Lara ae te bwai ae te kabanea n tamaroa ae e kona ni karaoia, e na bon teimatoa ni bwaina te tangira nakon te tari anne ao n ‘tauraoi ni kabwaraa ana bure.’ (IEbe. 4:32–5:2) E uringnga Lara ae te tangira ni Kristian ni koaua “e aki taua mwini karawawataana. E taona nanona nakoni bwaai ni kabane, e onimakini bwaai ni kabane, e kantaningai bwaai ni kabane, ao e nanomwaaka nakoni bwaai ni kabane.” (1Kor. 13:5, 7) E a reke raun nanon Lara ao imwina riki, e a kaotiota riki te kan reitaki te tari te aine anne. Ngkana ko kataia ni karekea te raoi i marenam ma taari ao ko teimatoa n tangiriia, ko kona ni koaua raoi bwa “e na memena [iroum] te Atua ae nibwan te tangira ma te rau.”​—2Kor. 13:11.

TAI INANONANO

9. Ni kaineti ma Mwakuri 10:34, 35, e aera bwa ti riai n aki inanonano?

⁹ E aki inanonano Iehova. (Wareka Mwakuri 10:34, 35.) Ngkana ti aki inanonano, ti kaotia raoi bwa bon natina ngaira. Ti ongeaba n te tua are ti na tangiriia raora n aomata n aron tangirara i bon iroura, ao ti kateimatoa iai te rau n ara utu n te onimaki.​—IRom 12:9, 10; Iak. 2:8, 9.

10-11. E kangaa te tari te aine temanna n tokanikai i aon ana namakin ae aki raoiroi?

¹⁰ E kona ni kangaanga irouia tabeman kateimatoaan te aki inanonano. N te katoto, iangoa te baere riki nakon te tari ae Ruth. Ngke tebwi tabun ana ririki, iai temanna kaain te aba teuana are e karaoa te bwai ae rangi ni buakaka nakoia ana utu neiei. Tera aron rotakina iai? E taku Ruth: “I ribai bwaai ni kabane aika irekereke ma te aba anne. I iangoia bwa titeboo aroia kaaina ni kabane, n ikotaki naba ma taari.” E kangaa Ruth n tokanikai i aon ana namakin anne?

¹¹ E ataia ae e riai ni kakorakoraa ni kanakoa te iango ane aki raoiroi anne. E wareki rongorongo ao ribooti man te Yearbook ibukin te aba anne. E taku: “I kakorakoraai n iangoi baika raoiroi ibukia kaain te aba anne. I a moanna n noria ae a ingainga nanoia taari ikanne ibukin Iehova. I a ataia ae boni kaain naba ara botaki n itaritari ae katobibia te aonnaba.” Teutana imwin teutana, e a ataia Ruth ae e riai ni karaoa ae bati riki. E kabwarabwaraa ni kangai: “Ngkana I kaitiboo ma taari ake kaain te aba anne, I kakorakoraai ni karenaia. I kakaraki ma ngaiia ao I a kinaia riki.” Tera mwina? E taku Ruth: “Imwina riki, e a bua au namakin are aki raoiroi.”

12. Tera ana kangaanga te tari te aine ae Sarah?

¹² A kona n inanonano tabeman ao a aki ataia. N te katoto, e iangoia Sarah bwa e aki inanonano ibukina bwa e aki kabuakakaia tabemwaang ibukin aia reeti, kaubwaia, ke mwiokoaia n ana botaki Iehova. Ma e taku neiei: “I a ataia ae I bon inanonano.” N te aro raa? E nako Sarah man te utu ae a bubura aia reirei kaaina, ao e kan rereitaki riki ma naake a bubura naba aia reirei. N te taina ao e tuanga naba raoraona temanna ni kangai: “I raoraonia taari aika bubura aia reirei. Ao I aki raoraonia naake e aki bubura aia reirei.” E teretere bwa e bon riai Sarah ni bita ana iango. N te aro raa?

13. Tera reireiara man aron Sarah ni bita ana iango?

¹³ E buokaki Sarah iroun te mataniwi n te aono bwa e na nenera raoi arona. E taku neiei: “E kamoamoaai ibukin au kakaonimaki ni beku, au kaekaeka aika tamaroa, ao au atatai n te Baibara. Imwina e kabwarabwaraa bwa ngkana e a rikirake ara atatai, ti riai ni karikirakei naba aroaro ni Kristian n aron te nanorinano, te nimamannei, ao te nanoanga.” E mutiakin raoi taeka akanne Sarah. E taku: “I a ataia ae e kakawaki riki bwainan te akoi ao te tangira.” Ibukin anne, e a moanna n iangoiia taari n te aro ae kaokoro. E kabwarabwaraa ni kangai: “I kataia n atai aroaroia ake a rangi n tangiraki iai iroun Iehova.” Tera arora ngaira? Ti bia aki iangoia bwa ti kakawaki riki nakoia tabemwaang ibukin ara reirei ae rietata! Ngkana e korakora iroura ‘tangiraia tarira nako i nanon te onimaki,’ ti na bon aki inanonano.​—1Bet. 2:17.

AKOIIA TABEMWAANG

14. Ni kaineti ma Ebera 13:16, tera ana namakin Iehova ngkana ti akoiia tabemwaang?

¹⁴ E rangi ni kakawaki iroun Iehova bwainan te akoi. (Wareka Ebera 13:16.) E iangoia bwa bon iteran naba ara taromauri, moarara riki ngkana ti buokiia ake a maiu ni kainnano. (Iak. 1:27; 2:14-17) Ngaia are e kaungaira te Baibara bwa ti na “akoakoiia iruwa n taai nako.” (IRom 12:13) Ngkana ti akoiia aomata, ti kaotia bwa ti tabeakinia raoi, ti tangiriia, ao ti kan reitaki ma ngaiia. E kukurei Iehova ngkana ti uaia n amwarake ke ni moi ma tabemwaang, ke ngkana ti karekea ara tai ma ngaiia. (1Bet. 4:8-10) Ma tao iai bwaai tabeua ake a kona n tukira man akoaia tabemwaang.

15-16. (a) E aera ngkai a kona n tabwara tabeman ni kaotiota te akoi? (b) Tera ae buoka Edit bwa e na kaota te akoi?

¹⁵ Ti kona n tabwara ni kaota te akoi i aani bukina aika kakaokoro. Iangoa ana katoto Edit ae e a tia ni mate buuna. Imwain rikin neiei bwa te tia Kakoaua, e aki bati ni kan rereitaki ma aomata. E iangoia neiei bwa a kona riki tabeman ni kaotiota te akoi.

¹⁶ Imwin rikin Edit bwa te tia Kakoaua, e a bita ana iango. E karaoi mwaneka tabeua ibukini kaotiotan te akoi. E taku: “Ngke e kateaki ara Tabo n Taromauri ae boou, e tuangai te unimwaane temanna taekaia te taanga teuana ae a na roko ni buoka te kateitei, ao e butiiai ngkana I kona ni kamaekaia irou i nanon uoua te wiki. I uringa aron Iehova ni kakabwaiaa ainen Tarebata are e a tia ni mate buuna.” (1Uea 17:12-16) E kukurei Edit ni kamaekaia te taanga anne irouna. E kakabwaiaaki iai? E kabwarabwaraa ni kangai: “A aikoa tiku irou uoua te wiki ma ai uoua te namwakaina. Ti karikirakea te reitaki ae kaan n taai akanne.” E kakabwaiaaki naba Edit bwa a a reke raoraona ni kaan n te ekaretia. E a beku ngkai bwa te bwaiania ao e rangi ni kukukurei ngkana a kawaria ni mwengana raona n uarongorongo. E taku: “I namakina te kukurei man te anganga! Ni koauana, a bati riki kakabwaiaau aika reke mai iai.”​—Ebera 13:1, 2.

17. Tera ae a ataia imwina Luke ma buuna?

¹⁷ Tao ti a kamani kaotiota te akoi, ma ti kona ni kanakoraoa riki arora anne? N te katoto, bon te taanga ae kaotiota te akoi Luke ma buuna. Ai kaman anuaia kaoakia aia karo nakoni mwengaia, aia koraki, raoraoia, ao te mataniwi n te aono ma buuna. Ma e taku Luke, “Ti a ataia ae ti bon tii kakaoia naake ti kaan riki ma ngaiia.” A kangaa Luke ma buuna ni kanakoraoa riki aroia ni kaotiota te akoi?

18. A kangaa Luke ma buuna ni kanakoraoa riki aroia ni kaotiota te akoi?

¹⁸ A bita aia iango Luke ma buuna imwin iaiangoan raoi ana taeka Iesu aei: “Tera kaniwangami ngkana kam tii tangiriia akana tangiringkami?” (Mat. 5:45-47) A ataia ae a riai ni katotonga Iehova ae tituaraoi nakoia aomata nako. Ngaia are a a baireia bwa a na kaoia taari ake a tuai ni kaoia mai mwaina. E taku Luke: “Ti rangi ni kukurei n taai akanne. Ti a kaaniaki riki iai ma Iehova ao i marenara naba.”

19. Ti na kangaa ni kaotia bwa bon taan rimwin Iesu ngaira, ao tera ae ko motinnanoia bwa ko na karaoia?

¹⁹ Ti a tia n nenera aron te tangira ae korakora i marenara ni kona ni buokira bwa ti na riki bwa taani karekea te raoi, ti na aki inanonano, ao n akoiia tabemwaang. Ti riai ni kanakoi namakin aika bubuaka ao ni kakorakoraa tangiraia tarira mai nanora ni koaua. Ngkana ti karaoa anne, ti na boni kukurei ao ni kaotia iai bwa bon taan rimwini Kristo ni koaua ngaira.​—Ioa. 13:17, 35.