“Kam Bon Aki Ataa Te Bong Ma Te Aoa”

“Mangaia ae teimatoa n tantani, bwa kam bon aki ataa te bong ma te aoa.” ​—MATAIO 25:13.

KO NA KANGA NI KAEKA?

Baikara aanga tabeua ake ti kona ni kakabwaiaaki iai man aki ataakin te bong ma te aoa are e na roko iai te toki?

A kanga n teimatoa n tantani taani kabiraki?

N aaro raa aika ti kona ni kaotiira iai bwa ti a tauraoi imwain rokoni Kristo?

1-3. (a) Aaro raa aika a kamataataa te reirei ae kakawaki man ana kaikonaki Iesu ake uoua? (b) Baikara titiraki aika ti riai ni kaekai?

IANGOIA bwa aongkoa e tuangko temanna kaain te tautaeka ae rietata nakoana bwa ko na kabwakaa n te boowi ae kakawaki. Ma tabeua te miniti imwaini mwanangam n anaa teuanne, ko a noria bwa e aki tau bwaan am kaa. Ko riai ni waekoa ni karekea moa am bwaa. Ngke ko nako, e a roko naba imwim teuanne. E taratara nako ma e aki kona n noriko. E aki kona n tataninga ngaia are e a tuanga temanna bwa e na kabwakaa. Ko kawaekoako n oki ao ko a ataia ae e a tia ni kabwakaaki. Tera am namakin iai?

² Manga iangoia ngkai, bwa aongkoa kaain te tautaeka ngkoe ao ko rineiia teniman mwaane aika mwaatai bwa a na karaoi mwakuri tabeua aika kakawaki. Ko kabwarabwaraa te mwioko anne nakoia ao a kukurei iai. Ma ngke ko a oki tabeua te tai imwina, ko a ataia ae tii uoman mai buakoia ake a karaoi mwiokoaia. E karekea aonana teuare e aki karaoa mwiokoana. Ni koauana, e aki kataia naba ni karaoa tabena. Tera am namakin iai?

³ Titeboo baika ti a tibwa tia n taekin ma ana kaikonaki Iesu aika uoua, are ibukia ataeinnaine aika tengaun ao taian tarena. A kaineti kaikonaki akanne ma tain te toki ao e kaotaki naba iai bukin rikia tabeman Kristian aika kabiraki bwa kaain te toro ae kakaonimaki ma ni wanawana ao tabeman a aki.a (Mataio 25:​1-30) E katereterea te reirei mani kaikonaki aikai Iesu ni kangai: “Mangaia ae teimatoa n tantani, bwa kam bon aki ataa te bong ma te aoa.” E nanonna Iesu ikai bwa a na aki ataa raoi te tai taan rimwina, are e na kamauna iai ana waaki Tatan. (Mataio 25:13) Ti kona naba ni maiuakina te reirei ni kairiri anne ni boong aikai. Ti na kanga ni kakabwaiaaki man teimatoara n tantani, n aron ae e kaungaira Iesu bwa ti na karaoia? Antai aika a a tia ni kaotiia bwa a tauraoi nakon te kamaiuaki? Ao tera ae ti riai ni karaoia ngkai bwa ti aonga n teimatoa n tantani?

TE KAKABWAIA MAN TE TEIMATOA N TANTANI

4. E aera ngkai e aki nanonaki n te “teimatoa n tantani” bwa ti na tataraa te tai?

⁴ N tabetai, e kakawaki ataakin raoi te tai bwa ko aonga n aki rimwi nakon am tabo ni mwakuri, kawaran te taokita, ke kaeani baao ni mwamwananga. Ma e kona n riki tataraan te tai bwa te bwai ni katabetabe ke ni karikii kabuanibwai, ni karaoani mwakuri tabeua n aron te tiriai, ke mwakuri ni kakamaiu imwin rikin te kabuanibwai. E kakawaki riki kaatuuan te iango i aon te mwakuri ae karaoaki nakon ataakin te tai, ngkana ti aitara ma aaro akanne. Ngkai e a uakaan tokin te waaki ae ngkai, e a rangi ni kakawaki riki tataekinani baike e katauraoi Iehova ibukin te kakamaiu. E aki nanonaki n te teimatoa n tantani bwa ti na tataraa te tai. Ni koauana, ti kakabwaiaaki n itera aika nimaua ngkai ti aki ataa te tai raoi are e na roko iai te toki.

5. E na kanga n reke ara tai ni kaotii raoi nanora man aki ataakin te bong ke te aoa are e na roko iai te toki?

⁵ Te moan, e a reke ara tai ni kaotii raoi nanora ngkai ti aki ataa te tai are e na roko iai te toki. Ni koauana, e akoira Iehova bwa e kariaia bwa ti na rinea ae ti na kakaonimaki nakoina. Ti toro iroun Iehova bwa ti tangiria ma tiaki tii ibukini kani kamaiuara n tokin te waaki ae ngkai, ike ti nangi maiu iai n aki toki. (Wareka Taian Areru 37:4.) Ti kimwareirei ni karaoa nanon te Atua ao ti a ataia bwa e reireinira bwa ti aonga n tetekeraoi. (Itaia 48:17) A bon aki naba rawawata ana tua iroura.​—1 Ioane 5:3.

6. Tera ana namakin te Atua ngkana ti toro irouna ibukin tangirana, ao bukin tera?

⁶ Te kauoua, e a reke ara tai ni kakukureia Iehova ngkai ti aki ataa te bong ma te aoa. Ti buoka Iehova ni kaotaraea te tia kairiribai are Tatan bwa bon te tia kewe, ngkana ti toro irouna ibukin tangirana ao tiaki ibukini kaanin te toki ke rekeni kaniwangara. (Iobi 2:​4, 5; wareka Taeka N Rabakau 27:11.) N iaiangoan te maraki ni kabane ma te nanokawaki ake e karikii te Riaboro, ti a kukurei ni boutokaa riaini mwaakan Iehova n tautaeka, ao n ribaa ana waaki n tautaeka Tatan ae buakaka.

7. E aera ngkai ko kani kamanena maium n toro iroun te Atua ao ni buokiia aomata?

⁷ Te katenua, e a bebete riki iroura kaotiotan te akoi ni kamanenaani maiura n toro iroun te Atua ao ni buokiia aomata, ngkai ti aki ataa tain raoi te toki. A kakoauaa naba tokin te waaki ae ngkai tabeman ake a aki ataa te Atua. A maakui kabuanibwai tabeua ake a kona ni kamauna te aonnaba n te tai teuana, ngaia are a a iango ni kangai: “Ti na amwarake ma ni moi, bwa ti na mate ningabong.” (1 I-Korinto 15:32) Ma e ngae n anne, ti bon aki maaku ngaira. Ti rawa ni kaokoroira n ukera ae ti tangiria. (Taeka N Rabakau 18:1) Ti moanibwaia nanon Iehova ni maiura, ao ti kukurei ni kamanenai ara bwai ni kabane, n ikotaki naba ma ara tai ao korakorara n uarongorongoa taekan Ana Tautaeka n Uea te Atua nakoia aomata. (Wareka Mataio 16:24.) Ti kimwareirei n toro iroun te Atua ao e a moamoa riki ni buokiia aomata bwa a na kinaa.

8. Baikara katoto n te Baibara aika kaota riaira n onimakina Iehova ma ana Taeka ma nanora ni kabane?

⁸ Te kaaua, ngkai ti aki ataa te bong ma te aoa anne, ti a buokaki iai bwa ti na onimakina Iehova ma nanora ni kabane ao ni botumwaaka ni maiuakin ana Taeka. Ibukin aki kororaoira, ti a kai onimakinira i bon iroura. E kaumakia Kristian ni kabane Bauro ni kangai: “Ane taku bwa e tei, ao ke e tarataraia bwa e na aki bwaka.” A kabuaa akoaia mairoun Iehova tibun Iteraera aika uabwi ma tenua tenga mwaitiia, teutana te tai imwaini kairaia iroun Iotua nakon te Aba ni Berita. E taku Bauro: “A koreaki [baikai] bwa bwaai ni kauring nakoira, ngaira ake a a roko iroura tokin taiani waaki aika ngkai i aon te aba.”​—1 I-Korinto 10:​8, 11, 12.

9. Ti na kanga ni karaoiroaki man taiani kataaki ao ni kaaniaki riki ma te Atua?

⁹ Te kanimaua, a a karaoiroaki riki aroarora mani kataaki aika riiriki nakoira ngkai ti aki ataa te tai are e na roko iai te toki. (Wareka Taian Areru 119:71.) Bon “taai aika okoro aika karuanikai” kabaneani boong n te waaki ae ngkai. (2 Timoteo 3:​1-5) A bati aika riribaira n ana waaki Tatan, ngaia are ti kona ni bwainikirinaki ibukin ara onimaki. (Ioane 15:19; 16:2) Ngkana ti nanorinano ao n ukera ana kairiri te Atua n taini kataaki akanne, e na karaoiroaki ke ni kakorakoraaki ara onimaki n aron te ai ni karaoiroa te biti. Ti na aki kabwarai nanora ma ti na kaaniaki riki ma Iehova nakon are mai mwaina.​—Iakobo 1:​2-4; 4:8.

10. E na kanga n taraa ni waekoa te tai?

¹⁰ E kona n taraa ni waekoa ke n iremwe te tai. Ngkana ti tabetabe ni mwakuri ao n aki teimatoa n tarataraa te tai, e na taraa ngkanne ni waekoa te tai. N aron naba anne, ngkana ti katabetabeira ni karaoa te mwakuri ae kakukurei ae e a tia ni mwiokoira iai Iehova, e kona ni waekoa n roko te bong ma te aoa n te tai are ti aki kantaningaia iai. A a tia angiia taani kabiraki ni kaota te katoto ae moan te tamaroa ni kaineti ma aei. Ti na rinanon te baere e riki imwin rikin Iesu bwa te Uea n 1914 n te aro ae kimototo, ao n nori aroia tabeman ake a kakoauaaki bwa a a tauraoi ao ake tabeman riki bwa a aki.

A KAOTA TAURAOIA TAANI KABIRAKI

11. E aera ngke a iangoia tabeman taani kabiraki imwin 1914 bwa e baenikai te Uea?

¹¹ Ti na manga iangoi ana kaikonaki Iesu ibukia ataeinnaine ao taian tarena. A na aki kainnanoa te teimatoa n tantani ataeinnaine ke tooro ake ni kaikonaki akanne, ngke arona bwa a ataa ana tai n roko te tia mare te mwaane ke te toka. Ma a bon aki ataia ngaia are a riai n teimatoa n tauraoi. E ngae ngke a a tia taani kabiraki i nanon ririki aika bati n iaiangoa 1914 bwa te ririki ae rangi n okoro, ma a aki ota raoi n te bwai ae na riki. Ngke a aki riki bwaai n aron are a kantaningaia, a a kona n iangoia bwa e baenikai rokon Iesu. E taku temanna te tari te mwaane: “A kakoauaa raoi tabeman mai buakora bwa ti na bane n nako karawa ni moani wikin Okitobwa 1914.”

12. A kanga ni kaotiia taani kabiraki bwa a kakaonimaki ma ni wanawana?

¹² Iangoa aron te bwarannano ae kona n reke ni kariariaan te toki ngke e a manga aki roko! Irarikin anne, a karawawataaki taari n te kairiribai are e irekereke ma te Moan Buaka Are Kabutaa Aonnaba. E a boni kuri n toki te mwakuri n uarongorongo. Titeboo ma a a matunako taani kabiraki. Ma 1919, a a kautaki n te bwai teuana! E roko Iesu ao e tuoia naake a taku bwa Kristian ngaiia n ana tembora n taamnei te Atua. A noraki n te tutuo aei tabeman mai buakoia taani kabiraki aikai bwa a aikoa kariaiakaki ni “mwakuri” ibukin te Toka ae Iesu. (Mataio 25:16) Titeboo ma a aki taningamarau nakanne n atoa aia bwaa n te aro n taamnei n aroia ataeinnaine ake a nanobaba. Ao a katotonga naba te toro are e taningaroti, ngkai a rawa n anga ngaiia ibukin te Tautaeka n Uea. Ma a kaotiota te kakaonimaki ae aki kona ni kaingingaki angiia taani kabiraki, ao nanoia ae korakora ni kani beku ibukin aia Toka n ririki ake e korakora iai te buaka.

13. Tera aroaroia taani kabiraki imwin 1914, ao ni boong aikai?

¹³ Imwin 1914, e a kabwarabwaraaki n Te Taua-n-Tantani aroaroia angiia taani kabiraki n te tai anne. E taekinaki iai bwa a aki bwarannano te koraki ake a bwaina te iango ae riai. E tomaaki riki ni kangai: “Ti aki tangiria bwa e na iraki nanora, ai ngaia are ngke ti a ataia ae e bure te baere ti kantaningaia n Okitobwa 1914, ti kukurei bwa e aki bita Ana Babaire te Uea n ira nanora. Ti bon aki tangiria bwa e na ira nanora. Ti bon tii kani kamataataira n ana kantaninga nako te Atua.” A teimatoa naba ni boong aikai taani kabiraki ni bwaina te nanorinano ao ni kani kakaraoa nanon te Atua. A bon aki taekinna bwa a kairaki rinanon te taamnei, ma a motinnanoia bwa a na karaoa te “mwakuri” are e a tia n angania te Uea i aon te aba. Ao a a kakairi ngkai Kristian aika a kantaningaa te maiu i aon te aba ae “te koraki ae uanao” aika “tiibu tabemwaang,” n ingaingan nanoia taani kabiraki ao aroia n tantani.​—Te Kaotioti 7:9; Ioane 10:16.

TI KAOTIA BWA TI A TAURAOI

14. Ti na kanga ni kawakinaki mani mutiakinan te kawai ae e baireia te Atua ibukin tibwaakin amwarake n taamnei?

¹⁴ E mutiakinaki raoi te kawai ae e baireia te Atua ibukin tibwaakin amwarake n taamnei irouia te koraki ae uanao aika teimatoa n tantani n aroia naba Kristian aika kabiraki. N tokina, titeboo iai ma a atoi naba aia bwaa man Ana Taeka te Atua ao te taamnei. (Wareka Taian Areru 119:130; Ioane 16:13.) Ibukini kakorakoraaia, a a kaota iai tauraoia imwain okini Kristo, n aroia n teimatoa n tantani n aki ongei kataaki aika kakaiaki. N te katoto, bon tii teuana aia Baibara taari ake a karabuutinaki n ana tabo ni kaikain te Nazi teuana. Ngaia are a a tataro bwa e na reke kanaia n taamnei ae bati riki. E aki maan imwin anne, ao a a ongo ae iai te tari te mwaane are e a tibwa kabureaki are e karabai n uotii tabeua katoton Te Taua-n-Tantani aika boou ni waena te kai. E taku imwina riki temanna mai buakoia naake a kainaomataaki ae Brother Ernst Wauer ae kabiraki: “E buokira Iehova n te aro ae kamimi bwa ti na kona ni kamatenanoi iango aika kaungaunga mani kaongora akanne.” E manga taku riki: “Ni boong aikai, a a rangi ni kai reke amwarake n taamnei, ma ti kakaitau iai n taai nako? I kakoauaa raoi bwa a mwaitikurikuri kakabwaia ake e katauraoi Iehova ibukia naake a onimakinna, a teimatoa ni kakaonimaki ao ni kaamwarakeaki n ana taibora.”

15, 16. A kanga ni kakabwaiaaki te taanga teuana n ingaingan nanoia n te mwakuri ni minita ni Kristian, ao tera reireiam man rongorongo akanne?

¹⁵ A buokiia tarini Kristo tiibu tabemwaang n aroia ni katabetabeia n ana mwakuri te Toka. (Mataio 25:40) A kaokoro tiibu tabemwaang ma te toro are e taningaroti ao ni buakaka are n ana kaikonaki Iesu, bwa a ingainga nanoia n anga ngaiia ao ni kabanei korakoraia ni moanibwaia te Tautaeka n Uea. N te katoto, a kaoaki taangan Jon ma Masako bwa a na nako Kenya ni buoka te uarongorongo nakon te kurubu ae I-Tiaina kaaina. N te moantai, a aki koaua raoi bwa a riai n nako ke a na aki. Ma imwin iaiangoan raoi aroia ao tataroakinana, a a motinnanoia bwa a nako Kenya.

¹⁶ A bati kakabwaiaaia ibukin ingaingan nanoia n te mwakuri ni minita. A taku: “E rangi ni kakukurei te mwakuri ni minita ikai.” A moani reirei man te Baibara aika itua ao a a bati riki rongorongo aika rangi ni kaunganano imwin anne. A a manga taku riki: “Ti kaitaua Iehova ni katoabong bwa e a tia ni kariaia rokora n te tabo aei.” Ni koauana, a bati riki taari mwaane ao taari aine ake a kaotia n aia motinnano bwa e korakora nanoia ni kani katabetabeia ni beku ibukin te Atua ni karokoa rokon te toki. Iangoia aomata aika nga ma nga mwaitiia ake a a bane aia tai man te Kuura ni Kireata ao n riki bwa mitinare. E na bati riki ae ko ataia ibukin te mwakuri ni mitinare ngkana ko wareka te kaongora aei: “We Do the Best We Can!” ae mena n Te Taua-n-Tantani ae bwain Okitobwa 15, 2001-E. Ngkana ko rinanon te rongorongo ae kakaongora anne ibukini karaoan te mwakuri ni mitinare, iangoi aanga ake ko na kabatiaa riki iai am beku ibukini kamoamoaan te Atua, are e na reke imwina kimwareireim iai.

KO RIAI N TEIMATOA NABA N TANTANI

17. E na kanga n riki bwa te kakabwaia aki ataakin te bong ke te aoa?

¹⁷ E a teretere raoi bwa bon te kakabwaia aki ataakin raoi te bong ma te aoa are e na toki iai te waaki ae ngkai. N oneani mwin are ti na un ke ni bwarannano, ti a ataia ae ti a kaaniaki riki ma Iehova ae Tamara ae tatangira ngkai ti teimatoa ni katabetabeira ni karaoa nanona. Ngkana ti teimatoa ni katokai baira i aon te bwai ni kamarautano n te aro ni kaikonaki ao n rarawa n tanrikaaki, ti a karekea iai kukureira ae moan te bati n ara beku ibukin ara Toka.​—Ruka 9:62.

18. E aera ngkai ti kani kakaonimaki n ara mwakuri?

¹⁸ Ti a rangi ni kaan ma ana bong ni motikitaeka te Atua. Akea mai buakora ae e kani karawawataa nanon Iehova ke Iesu. A a tia ni mwiokoira ibukini karaoan te mwakuri ae kakawaki ni kabaneani boong aikai. Ai kakaitaura ngaira ngkai a onimakinira!​—Wareka 1 Timoteo 1:12.

19. Ti na kanga ni kaotiira bwa ti a tauraoi?

¹⁹ N aki ongeia bwa ti kantaningaa te maiu i karawa ke n te Bwaretaiti i aon te aba, ma ti bia motinnanoia bwa ti na teimatoa ni kakaonimaki ni karaoa mwiokoara mairoun te Atua, ae tataekinan te rongorongo ae raoiroi ao karekeaia taan rimwini Kristo. Ti teimatoa n aki ataa raoi te bong ma te aoa are e na roko iai ana bong Iehova, ma ti kainnanoa raoi ataakina? Ti kona ao ti na bon tauraoi imwain te bong anne. (Mataio 24:​36, 44) Ti kakoauaa bwa a na bon aki bwara nanora, ngkana ti onimakina raoi Iehova ao ni moanibwaia ana Tautaeka n Uea.​—I-Rom 10:11.

[Kabwarabwara mai nano]

[Taamnei n iteraniba 26]

Ukeri amwarake n taamnei n aki ongei karawawataara

[Taamnei n iteraniba 27]

E waekoa te tai ngkana ti kaatuui ara iango i aon te mwakuri ni minita