Karekea Kabwaiam Rinanon Te Uea Ae Kairaki N Taamnein Te Atua!
“E na bwakaria Tamnein Iehova.”—ITAIA 11:2, BG.
1. Tera aia raraoma tabeman aika a a tia n taekinna ni kaineti ma kangaanga aika riki n te aonnaba?
“E NA kanga ni kona n teimatoa te botannaomata ibukin 100 riki te ririki n te aonnaba ae mangaongao iai te tautaeka, te katei ao te waaki ni maeka?” Anne ana titiraki te tia rabakau i aoni bwaini karawa ae Stephen Hawking n te ririki ae 2006. E taekinaki ae kangai n te maekatin ae te New Statesman: “Ti aki kona ni katoka te maiu ni kainnano ke ni karika te rau n te aonnaba. Ni kaitaraan anne, ti a tia ni karekea ae boni kaitaraana raoi. E aki nanonaki bwa ti tuai ma ni kataia. Ti a tia ni katai bwaai ni kabane man te tautaeka ni komuniti nakon te tautaeka ae bati te inaomata iai; katean te League of Nations nakoni karaoani bwaai ni buaka aika mwaakaroiroi ibukin totokoan te buaka. Ti a tia ni karaoi ‘buaka’ aika bati ‘ibukini katokan te buaka’ ao e kakoauaaki n aei bwa ti bon aki kona ni katoka te buaka.”
2. E na kanga Iehova ni kaotiota riaina n tautaeka i aon te aonnaba n te tai ae e a kaan roko?
2 A aki kamimi taeka akanne nakoia ana toro Iehova. E taekinaki n te Baibara bwa a aki karikaki aomata bwa a na tautaekania i bon irouia. (Ieremia 10:23) Bon tii Iehova ara tia Tautaeka ae riai. Ibukin anne, iai riaina ni katei kaetieti ibukira, ni kamataata bwa tera ae ti riai ni karaoia ni maiura, ao e kairira bwa ti na karaoa nanon te kantaninga anne. Irarikin anne, e na boni kabongana riaina n tautaeka ni kamaunaia aomata ake a kabwaka ni kan tautaekania i bon irouia n te tai ae e a rangi ni kaan. N te tai naba anne, e na boni kamaunaia te koraki ake a kateimatoa tautoronakia aomata n te bure, n te aki kororaoi, ao nakon “atuan te waaki ae ngkai i aon te aba,” ae Tatan te Riaboro, ngkai a rarawa nakon riain te Atua n tautaeka.—2 I-Korinto 4:4.
3. Tera ae e a kaman taetae ni burabetinna Itaia ibukin te Mesia?
3 E na kaotiota ana tautaeka ae tatangira Iehova i aoia botannaomata rinanon te Tautaeka n Uea iroun te Mesia, n te Bwaretaiti ae boou i aon te aonnaba. (Taniera 7:13, 14) E taetae ni burabetina ae kangai Itaia ni kaineti ma te Uea anne: “E na riki rake te mwanga mani boton Iete, ao e na uaa te bwebwe mani wakana: ao e na bwakaria Tamnein Iehova, ae te tamnei ae rabakau ae ataibwai, ae te tamnei n iango ae mwaka, ae te tamnei ae atatai, ae maka Iehova.” (Itaia 11:1, 2, BG) N aaro raa ae e kabongana iai taamneina ae raoiroi te Atua nakon te “mwanga mani boton Iete” ae Iesu Kristo bwa e aonga n tau ni mwiokoaki n tautaekana te botannaomata? Baikara kakabwaia aika a kona n reke man ana waaki n tautaeka? Ao tera ae ti riai ni karaoia bwa ti aonga ni karekei kakabwaia akanne?
E Katauaki Iesu Iroun te Atua Bwa E na Riki Bwa te Tia Tautaeka
4-6. Tera ana atatai Iesu ae moan te kakawaki ae e na buokia ni karaoa tabena ae te Uea, te Ibonga ae Rietata, ao te Tia Moti ae wanawana ni koaua ao n nanoanga?
4 E tangiriia ana aomata Iehova bwa a na karekea te maiu ae kororaoi i aan ana waaki n tautaeka te Uea, te Ibonga ae Rietata, ao te Tia Moti ae teuare e wanawana ni koaua ao n nanoanga. Anne bukina ae te Atua e rinea Iesu Kristo bwa e aonga n tau ni kakororaoi mwiokoana aika a rangi ni kakawaki rinanon taamneina ae raoiroi. Iangoi bukina tabeua are e kaotia Iesu bwa e na kakoroi bukini mwiokoana ake e mwiokoia iai te Atua n te aro ae kororaoi.
5 Iai ana atatai Iesu ae bati ibukin te Atua. E rangi ni maan riki kinaakin te Tama iroun te Nati ae te Rikitemanna nakoia aomata nako, bwa tao birion ma birion te ririki. N te tai anne, e karekea ana atatai Iesu ae tabwanin raoi ibukin Iehova ao e a kona n aranaki bwa “katotongan te Atua ae aki nonoraki.” (I-Korote 1:15) E taekina ae kangai Iesu: “Ane e a tia n norai ao e a tia naba n nora te Tama.”—Ioane 14:9.
6 Irarikin Iehova, iai ana atatai Iesu ae nano i aoni bwaai ni kabane, ao ibukia naba aomata. Ti wareka ae kangai n I-Korote 1:16, 17: “Bwa nikirani bwaai ake i karawa ao i aon te aba, a boni karikaki rinanon teuaei [ae Natin te Atua], aika baika a nonoraki ao baika a aki nonoraki . . . Ao bon iai ngaia imwaini baikai ni kabane, ao a bane n riki baikai rinanon teuaei.” Iangoa aron anne! Iai taben Iesu ae ana ‘tia mwakuri te Atua ae rabakau,’ ibukini karikani bwaai riki tabeua. Mangaia are, e bae n ota i aoni bwain te iuniweeti ni kabane, man te bwai ae moan te bingingi nakon ana kaburoro te aomata ae kamimi karaoana. Eng, e kaotiota te wanawana ni koaua Kristo!—Taeka N Rabakau 8:12, 22, 30, 31.
7, 8. E kanga taamnein te Atua ni buoka Iesu n ana mwakuri ni minita?
7 E kabiraki Iesu n te taamnei ae raoiroi are mairoun te Atua. E taku: “E anganai taamneina Iehova, bwa e kabirai bwa N na tataekina te rongorongo ae raoiroi nakoia kainnano. E kanakoai bwa N na uarongorongoa taekan te inaomata nakoia taenikai ao te manga noraaba nakoia mataki, ao ni kainaomataia ake a karawawataaki, ao n uarongorongoa taekan ana tai n akoi Iehova.” (Ruka 4:18, 19) E kakoauaaki bwa ngke e a tia ni bwabetitoaki Iesu, ao e buokaki iroun te taamnei ae raoiroi bwa e na uringi baike e a tia n reiakin imwain rikina n aomata, n ikotaki ma baike e tangiria te Atua bwa e na kakororaoa iai ana mwakuri ni minita i aon te aba bwa te Mesia.—Wareka Itaia 42:1; Ruka 3:21, 22; Ioane 12:50.
8 Ibukina bwa e kakorakoraaki rinanon te taamnei ae raoiroi ao e kororaoi n rabwatana ao ana iango, ai tiaki tii teuare te kabanea ni kakannato mai buakoia aomata Iesu ma ai te tia Reirei naba ngaia ae kakannato. Ni koauana, ‘a miroaroa taan ongora irouna n arona n angareirei.’ (Mataio 7:28) Te anga teuana, e kona Iesu ni katereterea boton rikin aia kangaanga te botannaomata ae te bure, te aki kororaoi, ao aki ataakin te Atua. Ao e kona naba n nora te baere i nanoia aomata ao n tabeakinia ni kaineti ma te bwai ae a kainnanoia.—Mataio. 9:4; Ioane 1:47.
9. E kanga ni kakorakoraaki onimakinan Iesu iroum bwa te tia Tautaeka n aron are e kaotiotia i nanoni maiuna i aon te aba?
9 E maiu Iesu bwa te aomata. Baike a riki nakon Iesu i nanoni maiuna n aomata ao ana iraorao ae kaan ma aomata aika a aki kororaoi, a buoka Iesu bwa e na bon tauraoi n riki bwa te Uea. E korea ae kangai te abotoro Bauro: “E kabaeaki [Iesu] bwa e na riki bwa ai aroia ‘tarina’ nako ni bwaai ni kabane, bwa e aonga n riki bwa te ibonga ae rietata, ae nanoanga ao e kakaonimaki ni beku ibukin te Atua, bwa e aonga n anga te kareanraoi ibukin aia bure aomata. Ma e kona ni buokiia te koraki ake a rinanon te kataaki, bwa e a tia ngaia ni maraki ngke e rinanon te kataaki.” (Ebera 2:17, 18) Ibukina bwa “e rinanon te kataaki” Iesu, e kona ni kaotiota nanoangaaia te koraki ake a rinanoni kataaki. E kaotiota te nanoanga Iesu i nanon ana tai ni mwakuri ni minita i aon te aba. A aki maama ni kawara Iesu aomata aika a aoraki, a mwauku, a karawawataaki ao bon ataei naba. (Mareko 5:22-24, 38-42; 10:14-16) A kaania Iesu te koraki aika nimamannei ao aika ingainga nanoia n reiakina taekan te Atua. N te itera are teuana, a aki kukurei, a ribaia ao a kaitaraa te koraki aika a kamoamoa ao ni kainikatonga, ao ake ‘akea tangiran te Atua i nanoia.’—Ioane 5:40-42; 11:47-53.
10. Tera te anga ae kakawaki are e kakoauaaki iai ana tangira Iesu ibukira?
10 E anga maiuna Iesu ibukira. Te bwai ni kakoaua ae kaotia bwa akea te tia Tautaeka ae tamaroa riki nakon Iesu bon tauraoina ni mate ibukira. (Wareka Taian Areru 40:6-10.) E taku Kristo: “Akea te tangira iroun te aomata ae korakora riki nakon aei, ae e na anga maiuna ibukia raoraona.” (Ioane 15:13) Eng, e bon anga maiuna ibukia te botannaomata Iesu, tiaki n aroia taan tautaeka aika a a aki kororaoi, ake a a aki toki ni kamaiuraoiia man te mwane are a karekea mairouia kaain te aba.—Mataio 20:28.
E Anganaki Mwaakana Iesu Bwa E na Karekei Kakabwaia Nakoira Man te Kaboomwi
11. Bukin tera bwa tiaki nanououa ngkai e na bon riki Iesu bwa ara tia Kamaiu?
11 Ai bon riaira iroun Iesu ae te Ibonga ae Rietata bwa e na kairiri ngkai e a karekei kakabwaia nakoira rinanon te karea ni kaboomwi! Ni koauana, n ana tai ni mwakuri ni minita Iesu i aon te aba, e a kaota iai bannan te bwai ae e na boni karaoi ngkai ara tia Kamaiu i nanon ana tai n Tautaeka ae Maanna Tenga te Ririki, are ti na kona ni karekei ngkana ti kakaonimaki. E kamaiua te aoraki ao te mwauku, e kautiia maate, e kaamwarakeia te koraki ae uanao, ao e boaa te ang ma taari. (Mataio 8:26; 14:14-21; Ruka 7:14, 15) Irarikin anne, e karaoi baikai tiaki ibukini kamoamoaana ngkai iai irouna te mwaaka ni kairiri, ma ibukini kaotiotan ana tangira ao ana nanoanga. E taku nakon te rebera temanna ngke e butiia bwa e na katoka aorakina: “I kani karaoia.” (Mareko 1:40, 41) E na karaoa naba te aeka n nanoanga ae aron anne Iesu n ana tai n Tautaeka ae Maanna Tenga te Ririki n te aonnaba ni kabutaa.
12. E kanga ni kakoroaki bukin Itaia 11:9?
12 A na teimatoa Kristo ma raona n tautaeka ni karaoa te mwakuri ae reiakinaia aomata taekan te Atua, ae te mwakuri ae e a kamani waakinna Iesu 2,000 tabun te ririki n nako. Mangaia are e nang kakoroaki bukin te taeka are n Itaia 11:9, BG, ae kangai: “A na buta aonaba n atakin Iehova, n ai aron taari ngkae e kabuta marawa.” Ti aki nanououa bwa te reirei are mairoun te Atua e na irekereke naba ma arora n tararuaa te aonnaba ao ana karikibwai aika a mwaiti kurikuri, n aron are e moani mwiokoaki iai Atam. N tokin 1,000 te ririki, e nang kakoroaki bukin ana moani kantaninga te Atua n aron ae taekinaki ni Karikani Bwaai 1:28, ao e na kakororaoaki naba kamanenaan ana mwakuri te karea ni kaboomwi nakon te botannaomata.
E Anganaki te Mwaaka ni Motiki Taeka
13. E kanga Iesu ni kaotiota tangiran te raoiroi?
13 Kristo boni “Ngaia are e mwiokoaki iroun te Atua bwa e na motiki taekaia akana maiu ma akana mate.” (Mwakuri 10:42) Ai karau nanora ngkanne ataakin ae e bon aki kona n ribuaka Iesu, bwa te raoiroi ao te kakaonimaki ai aron kabaean nukana! (Itaia 11:5) E kaotiota aron ribaakin te mwangainrang, te mwamwanaa te aba, ao mwakuri n iowawa riki tabeua, ao e boaia te koraki ake a kakeai bongaia tabeman ni karawawataia. (Mataio 23:1-8, 25-28; Mareko 3:5) Irarikin anne, e kaotia Iesu bwa e aki mwamwanaaki n taraakia aomata, “bwa e bon ataa te iango n aomata.”—Ioane 2:25.
14. N te aro raa ae e kaotiota tangiran te raoiroi ao te kaetitaeka ae riai Iesu, ao tera ae ti riai n titirakinira iai?
14 E teimatoa Iesu ni kaotiota tangiran te raoiroi ao te kaetitaeka ae riai n tararuaan te mwakuri n uarongorongo ao n angareirei ni katobibia te aonnaba. Akea te aomata, ke te tautaeka n aomata ke te taamnei ae buakaka are a kona ni katoka te mwakuri aei mani kakororaoani bukin ana kantaninga te Atua ae kakukurei. Mangaia are, ti kona n onimakinna raoi bwa e nang taabangaki ana kaetitaeka te Atua ae riai ngkana e a roko n tokina Aremaketon. (Wareka Itaia 11:4; Mataio 16:27.) Titirakiniko ni kangai: ‘I kakairi n aroaron Iesu nakoia aomata n au tai ni mwakuri ni minita? I angan Iehova au kabanea ni kona e ngae ngke e aki tau marurungiu ke maiu ni kaineti ma bwaai aika I kona ni karaoi?’
15. Tera ae ti riai n ururinga ae e na buokira n angan Iehova ara kabanea ni kona?
15 Ti kona ni buokaki bwa ti na beku ibukin te Atua ma nanora ni kabane ngkana ti teimatoa n ururinga ae boni mairouna te mwakuri n uarongorongo. E tua bwa e na karaoaki; e kairaki karaoana rinanon Natina; ao a kakorakoraaki n te taamnei ae raoiroi naake a buoka karaoan te mwakuri anne. Ko karinea mwiokoam ae te riki bwa raon te Atua ni mwakuri ma Natina ae kairaki n taamneina? Iai riki irarikin Iehova ae e kona ni kaumakiia aomata aika e raka i aon itua te mirion mwaitiia bwa a na uataboa tataekinan rongorongon te Tautaeka n Uea n aaba aika 236, ae angiina mai buakoia “e uarereke aia reirei ao a aki kakannato?”—Mwakuri 4:13.
Karekea Kakabwaiam Rinanoni Kristo!
16. Tera ae nanonaki ni Karikani Bwaai 22:18 ibukini kakabwaia ake mairoun te Atua?
16 E tuanga Aberaam Iehova ni kangai: “A na bane botanaomatan aonaba ni kabaia iroun am kariki; ba kioina ngkai ko kan ongo bwanau.” (Karikani Bwaai 22:18, BG) E nanonaki n aei bwa te koraki ake a karinea te beku ibukin Iehova ao Natina, a onimakina rokoni kakabwaia ake e na uotii te Kariki are te Mesia. Ao a rangi ni kakorakoraia ni beku ibukin te Atua i nanoni boong aikai ma iaiangoani kakabwaia akanne.
17, 18. Tera ana berita Iehova are ti wareka taekana n Te Tua-Kaua 28:2, ao tera nanona nakoira?
17 E kangai Iehova nakon te kariki are e na otinako man ana kariki Aberaam, ae te botannaomata ae Iteraera: “Ao a na bane bwaai ni kabaia aikai [aika taekinaki n te berita n Tua] n roko i roum, ma n oiko, ngkana ko kan ongo bwanan Iehova ae Atuam.” (Te Tua-Kaua 28:2, BG) A kona ni kamanenaaki taeka akanne nakoia ana toro te Atua ni boong aikai. Ngkana ko tangiria ni karekei kakabwaia mairoun Iehova, ‘teimatoa ni kakauongo’ irouna. Ao a na “roko i roum, ma n oiko” ana kakabwaia. Tera ngkanne ae irekereke ma ‘te kakauongo’?
18 E kona n irekereke te kakauongo ma iaiangoani baike a taekinaki n Ana Taeka te Atua ao amwarake n taamnei ake e katauraoi. (Mataio 24:45) E nanonaki naba iai te ongeaba nakon te Atua ao Natina. E taku Iesu: “A na aki bane n rin n te tautaeka n uea ae bwaini karawa akana kangai nakoiu, ‘Te Uea, te Uea,’ ma e na bon rin ane kakaraoa nanon Tamau are i karawa.” (Mataio 7:21) Ao te kakauongo nakon te Atua e nanonaki iai kukureira n aantaeka nakoia unimwaane n te ekaretia ni Kristian aika rineaki iroun te Atua bwa “mwaane ake a a riki bwa bwaai n tituaraoi.”—I-Ebeto 4:8.
19. A na kanga n reke nakoira kakabwaia?
19 A mena naba kaain te Rabwata n Tautaeka i buakoia akana a atongaki bwa “mwaane ake a a riki bwa bwaai n tituaraoi,” ake a a riki bwa taan tei ibukin te ekaretia ni Kristian ae bwanin. (Mwakuri 15:2, 6) Ni koauana, e boto motikan taekara n rokon te rawawata ae korakora man aroarora nakoia tarini Kristo n taamnei aikai. (Mataio 25:34-40) Mangaia are, te anga teuana ibukini karekeani kakabwaia nakoira boni mani kakaonimakira ni boutokaia ana aomata te Atua aika kabiraki.
20. (a) Tera tabeia ae moan te kakawaki “mwaane ake a a riki bwa bwaai n tituaraoi”? (b) Ti na kanga ni kaotia bwa ti kakaitau ibukia taari mwaane aikai?
20 “Mwaane ake a a riki bwa bwaai n tituaraoi” a irekereke naba iai kaaini Komete ibukini Mwaangan te Totaieti, mataniwi aika mwamwananga, ao unimwaane n te ekaretia are a bane ni mwiokoaki iroun te taamnei ae raoiroi. (Mwakuri 20:28) Tabeia taari mwaane aikai ae moan te kakawaki boni kakorakoraia ana aomata te Atua “ni karokoa ae ti bane ni karekea te katiteuanaaki n te onimaki ao n te atatai ae eti ibukin Natin te Atua, n riki bwa ai aron te aomata ae ikawai raoi ao n rota kororaoin ikawain te Kristo.” (I-Ebeto 4:13) Ni koauana, a aki kororaoi n ai arora ni kabane. Ma, ti kakabwaiaaki ngkana ti butimwaei ao ni kakaitau ibukin aroia n tararuaira n te tangira.—Ebera 13:7, 17.
21. Bukin tera ngkai ti kaumakaki bwa ti na ongeaba iroun Natin te Atua?
21 N te tai ae e a rangi ni kaan ao e nang kamaunaaki ana waaki ae buakaka Tatan irouni Kristo. Ngkana e a riki anne, ti nang bane ni mena i aan ana kairiri Iesu, bwa e a tia ni mwiokoaki iroun te Atua bwa e na kairiia te “koraki ae uanao” aika a kaman taekinaki nakoni “koburaken raan ni kamaiu.” (Te Kaotioti 7:9, 16, 17) Mangaia are, ti riai ni karaoa ara kabanea ni kona ni kaota ara kakaitau ae nako mai nanora ao n aantaeka nakon te Uea ae kairaki n taamnein Iehova.
Tera Reireiam Man . . .
• Itaia 11:1-5?
[Taamnei n iteraniba 20]
E oti ana nanoanga Iesu ngke e kauta natin Iairo te aine
[Taamnei n iteraniba 21]
E tararua te mwakuri n uarongorongo ao n angareirei Iesu Kristo ni katobibia te aonnaba