Kabongana Ma Te Rabakau “Ana Kabaang Te Taamnei”
“Butimwaea . . . ana kabaang te taamnei ae ana taeka te Atua.”—I-EBETO 6:17.
1, 2. Tera arora ae riai ni kaineti ma kainnanoaia taan tataekina te Tautaeka n Uea aika bati riki?
NGKE e noria Iesu bwa iai kainnanoan te Atua irouia aomata aika bati, ao e a tuangia taan rimwina ni kangai: “E a rangi ni mwaiti te uaa ae riai n taiaki ngkai, ma a karako taani mwakuri. Mangaia ae butiia Mataniwin te tai bwa e na kanakoia taani mwakuri nakon taiakin ana uaa.” A bati baike e karaoi Iesu nakon ae tii taekinan anne. Imwin taekinan taeka akanne, “e weteiia taan rimwina ake tengauni ma uoman” ao e kanakoia bwa a na nako n uarongorongo ke n “tai.” (Mataio 9:35-38; 10:1, 5) Imwina, e “rineiia riki itingaun aomata te Uea ao e kanakoia ni kakauomania” ni karaoa te mwakuri naba anne.—Ruka 10:1, 2.
2 E korakora naba kainnanoaia taan tataekina te Tautaeka n Uea aika bati riki ni boong aikai. Mwaitiia ake a kaea te Kauring ni katobibia te aonnaba n te ririki ni mwakuri ae 2009 bon 18,168,323. E raka i aoni mwaitiia Ana Tia Kakoaua Iehova n te mwaiti ae 10 te mirion. Ni koauana, a a tai nakon te taiaki tawaana nako. (Ioane 4:34, 35) Ngaia are, ti riai n tataro ao ni bubutii bwa a na kabatiaaki riki taan tai. Ma ti na kanga ni maiuakin aeka ni bubutii aikai? Ti kona ni karaoa aei ngkana ti riki bwa minita aika rabakau riki, ngkai ti ingainga n uataboa uarongorongoan te Tautaeka n Uea ao te mwakuri ibukini karekeaia taan rimwini Kristo.—Mataio 28:19, 20; Mareko 13:10.
3. Tera aroni kakawakin ana mwakuri taamnein te Atua ni buokira bwa ti na riki bwa minita aika rabakau riki?
3 E maroroakinaki n te kaongora ae imwain aei bwa ti buokaki n “taekina ana taeka te Atua ma te ninikoria” mani kairirara n taamnein te Atua. (Mwakuri 4:31) E kona naba ni buokira te taamnei anne bwa ti na riki bwa minita aika rabakau. Te anga teuana ni katamaroaan riki ara mwakuri ni minita bwa e na uaana, boni kabonganaan raoi te bwai ni mwakuri ae moan te manena ae e katauraoia Iehova ae te Atua, ae ana Taeka ae e a tia ni koreaki ae te Baibara. Bon aei naba uaan te taamnei ae raoiroi. (2 Timoteo 3:16) E kairaki korean te rongorongo aei rinanon taamnein te Atua. Mangaia are ngkana ti rabakau ni kabongana te Baibara bwa aan ara reirei, ti a kairiraki iai rinanon te taamnei ae raoiroi. Imwain rinanoan arora ni kona ni karaoa aei, ti bia iangoa moa aroni korakorani mwaakan te Taeka anne.
‘E Mwaaka Ana Taeka te Atua’
4. Tera te bitaki ae kona n reke man ana rongorongo te Atua ae n te Baibara?
4 Ai korakorara mwaakan ana taeka te Atua ke te rongorongo are iai! (Ebera 4:12) N te aro ni kaikonaki, e kakang riki ana rongorongo te Baibara nakon te kabaang ae a karaoia aomata, bwa e ewari toma n ri ma kanoaia. E rinnako i nanon te aomata ana koaua te Baibara, e rotaki iai ana iango ao nanona ao e a kaotaraeaki raoi anuana. E mwaaka ana koaua te Baibara ao e kona ni bita raoi te aomata. (Wareka I-Korote 3:10.) Eng, e kona ni bitii maiuia aomata Ana Taeka te Atua!
5. N aaro raa ake e kona ni kairira iai te Baibara, ao tera uaana?
5 Irarikina, iai n te Baibara te wanawana ae akea kabotauana. Iai i nanona te rongorongo ae rangi n ibuobuoki ae kona ni kaota nakoia aomata aroni kanakoraoani maiuia n te aonnaba ae mangaongao aei. E aki tii kaotaa kawaira ngkai Ana Taeka te Atua ma kawaira naba nakon taai aika imwaira. (Taian Areru 119:105) Bon te buoka ae rangi ni korakora ngkana ti aitara ma kangaanga ke karaoan ara motinnano n rineaia raoraora, arora ni kaakibotu, ara mwakuri, kunnikaira ao a a bati riki. (Taian Areru 37:25; Taeka N Rabakau 13:20; Ioane 15:14; 1 Timoteo 2:9) Ti kona n nakoraoi ma aomata nako ngkana ti maiuakini booto n reirei aika n ana taeka te Atua. (Mataio 7:12; I-Biribi 2:3, 4) Ngkai ti kariaia kaotaan raoi kawaira ibukin taai aika imwaira n ana taeka te Atua, ti na kona iai n nora aron rotakira n ara motinnano n taai aika imwaira. (1 Timoteo 6:9) E taetae ni burabetinaki naba n te Baibara ana kantaninga te Atua ibukin taai aika imwaira, ike ti a kairaki iai bwa ti na kaaea te aroaro ni maiu ae boraoi ma te kantaninga anne. (Mataio 6:33; 1 Ioane 2:17, 18) E rangi ni manena maiun te aomata ngkana e kariaia kairakina n aroaro aika a aanaki n ana boto n reirei te Atua!
6. Tera aroni mwaakan te bwai ni buaka ae te Baibara n ara buaka n te onimaki?
6 Iangoa naba, mwaakan te bwai ni buaka ae te Baibara n ara buaka n te onimaki. E atonga Ana Taeka te Atua Bauro bwa “ana kabaang te taamnei.” (Wareka I-Ebeto 6:12, 17.) Ngkana e taekinaki rongorongon te Baibara anne n te aro ae uaana, e a kona ngkanne ni kainaomataia aomata man tautoronakia iroun Tatan. Bon te kabaang ae kamaiuia aomata ao e aki tiringia. Ti riai ngkanne ni kakorakoraira ni kabongana ma te rabakau.
Kabongana n te Aro ae Eti
7. E aera ngkai e kakawaki reiakinani kabonganaan raoi “ana kabaang te taamnei”?
7 E kona n rabakau ni kabonganai bwaai ni buaka te tautia n tain te buaka, tii ngkana e a tia ni kakataneiai ao n reireinaki naba aroni kabonganaaia raoi. Ao ai aron naba kabonganaan “ana kabaang te taamnei” n ara buaka n te onimaki. E korea ae kangai Bauro: “Kakorakorako ni kaotiko bwa ko tau i matan te Atua bwa te tia mwakuri ngkoe ae akea kamaamaeam n te bwai teuana, ae ko reiakina ma ni kabwarabwaraa taekan te koaua n te aro ae eti.”—2 Timoteo 2:15.
8, 9. Tera ae na buokira bwa ti na ota raoi n te bae taekinaki n te Baibara? Taekina te katoto.
8 Tera ae na buokira n “reiakina ma ni kabwarabwaraa taekan te koaua n te aro ae eti” n ara mwakuri ni minita? Imwain ae ti kona n tibwaa te bwai ae taekinaki n te Baibara n te aro ae mataata nakoia aomata, ti riai moa n ota raoi n nanona. E kainnanoaki n aei neneran raoi bwaninin te rongorongo n te kibu ke n te mwakoro anne. Ni kaineti ma te rikitinare teuana, “bwaninin rongorongon te taeka, te kibuntaeka ke te kibu, e nako man taeka, kibuntaeka ke kiibu akana mai mwaina ke imwina ao a ibuobuoki ni kamataataa nanona.”
9 Ngkana ti na ota raoi ni mwakoron te Baibara teuana, ti riai n iaiangoi kiibu akana i rarikina. Te katoto iai, bon ana taeka te abotoro Bauro n I-Karatia 5:13. E korea ae kangai: “Taari, kam boni weteaki nakon te inaomata, ma tai kabongana inaomatami aei n ira iai nanon te rabwata, ma kam na itorotoro i nanon te tangira.” Tera te inaomata ae taekinna ikai Bauro? E nanona te inaomata man te bure ao te mate, man tautoronakira n reirei aika kairua ke man te bwai riki teuana? E kaotaki ni bwaninin te rongorongo bwa e taekina te inaomata Bauro ae reke mani ‘kainaomataakira man te rekenikai n te Tua.’ (I-Karatia 3:13, 19-24; 4:1-5) E nanona te inaomata ae boou ae reke irouia man irakini Kristo. Te koraki ake a butimwaea kakawakin te inaomata anne, a itorotoro i marenaia ibukin aia tangira. Ma te koraki ake a aki tatangira, a irekereke ma te uarao ao te itabarara.—I-Karatia 5:15.
10. Te aeka n rongorongo raa ae ti riai n iaiangoia ibukini karekean otara ae eti n te Baibara, ao tao tera arora ni karekea?
10 Iai riki nanon te taeka ae “bwaninin te rongorongo.” Taeka aika kuri n titeboo nanoia ma te taeka ae “bwaninin te rongorongo,” a irekereke ma “tera aroni kaikawaana, aroarona, . . . ao baika riiriki nakoina.” Ni karekean otara ae eti n te kibu teuana, ti riai n iaiangoi rongorongoni kiibu ake i rarikina, n aron ae antai ae korea bokin te Baibara aei ao n ningai, ao baikara baike a riiriki ngke e koreaki. E ibuobuoki naba ataan te kantaninga ibukini korean te boki, ao ngkana e kona n reke, aia katei aomata, aroaroni maiuiia ma baika kakawaki irouia, ao aroia n taromauri ni boong akanne.a
11. Tera ae ti riai n tarataraira raoi bwa ti na aki karaoia ngkana ti kabwarabwarai kiibu?
11 E bati riki ae riai ni karaoaki n ‘reiakinan ao ni kabwarabwaraan taekan te koaua n te aro ae eti’ nakon ae tii kamatataan raoi ana koaua te Baibara. Ti riai n taraia raoi bwa ti na aki kabongana te Baibara ni kakamaakuia iai aomata. E ngae ngke ti kona ni kabongana te Baibara ni boutokaa te koaua, n aron are e karaoia Iesu ni kaririana iroun te Riaboro, ma ti aki riai ni kabongana ni kakamaakuia ke ni kamaamaeia iai aomata ke ni kairoroia bwa a na kakoauai ara koaua. (Te Tua-Kaua 6:16; 8:3; 10:20; Mataio 4:4, 7, 10) Ti riai ni mutiakina ana kaumaki te abotoro Betero ae kangai: “Butimwaea Kristo bwa te Uea ao tabuia i nanomi, ao tauraoi n taai nako ni kaekaia aomata nako ake a titiraki bwa tera bukin te kantaninga ane iroumi, ma karaoa anne ma te nimamannei ao te karinerine ae bati.”—1 Betero 3:15.
12, 13. Baikara “baika nene wakaaia” ake a kona n uruaki n te koaua man Ana Taeka te Atua? Taekina te katoto.
12 Tera ae kona ni kakororaoaki n ana koaua Ana Taeka te Atua, ngkana e kabwarabwaraaki raoi? (Wareka 2 I-Korinto 10:4, 5.) E kona ana koaua te Baibara n urui “baika nene wakaaia,” ae nanona kaotaraean reirei aika kairua, mwakuri aika karikii kabuanibwai ao karioiango aika kaotiota rabakauia aomata aika aki kororaoi. Ti kona ni kabongana te Baibara ni kamaunai iango aika “kauntabaa te atatai ibukin te Atua.” A kona ni kabonganaaki ana reirei te Baibara ibukini buokaia aomata ni kaetii aia iango bwa a aonga ni boraoi ma te koaua.
13 Iangoa te katoto ae taekan te aine ae 93 ana ririki ae mena i Inria. E reireinaki neiei mangke e uarereke bwa e na onimakina te reirei ae iai te manga bungiaki nakon te rabwata teuana imwin te mate. Ngke e a moana ana reirei n te Baibara rinanon te kororeta ma natina te mwaane ae mena n te aba teuana, ao e rangi ni butimwaei baike e tabe n reiakin ibukin Iehova ma ana berita nako. Ma e ngae n anne, e rangi n nene ana iango n te reirei are te manga bungiaki nakon te rabwata teuana imwin te mate, ngaia are e a rawa ni kakoauai baike e korei natina ibukin aroia maate. E taku: “I a bon aki kona n ota n ami koaua man ami Baibara. A bane Aaro n reirei bwa iai te bwai teuana i nanora ae aki mamate. I a tia ni kakoauaa n taai nako bwa ngkana e mate te rabwata ao iteran rabwatara teuana ae aki kona n noraki, e okioki ni manga bungiaki nakon rabwata riki tabeua n taai aika rangi ni bati ae tao 8,400,000 tabun te tai. E na kanga ni kairua aei? A kairua angiin Aaro?” E kona n urua te aeka ni koaua ae nene wakaana aei “ana kabaang te taamnei”? Imwini maroroia riki man te Baibara i aon te reirei aei, e a korea ae kangai neiei tabeua te wiki imwina: “N tokina, I a moanna n ota n te koaua ae eti ibukin aroia maate. I rangi ni kimwareirei n ataia bwa n rokon te mangauti, ti nang kona ni kaitiboo ma raora aika tangiraki ake a a tia ni mate. Au kantaninga bwa e na waekoa n roko Ana Tautaeka n Uea te Atua.”
Kabongana n te Aro ae Anainano
14. Tera ae nanonaki n anaakin nanoia ake a ongora iroura?
14 E aki nanonaki tii mwaneweani kiibu ngkana e na kabonganaaki te Baibara n te aro ae uaana n te mwakuri ni minita. E taetae Bauro n te aro ae e “anai nanoia aomata” ao ti riai naba ngaira ni karaoa anne. (Wareka Mwakuri 19:8, 9; 28:23.) N ‘anaakin te nano’ e nanonaki iai te “tokanikai.” E “rangi ni kakoauaa te bwai anne te aomata ae anaaki nanona n te aro are [e] a rangi n onimakinna.” Ngkana ti anaa nanon te aomata bwa e na butimwaea ana reirei te Baibara, ti a tokanikai iai bwa e a onimakina te reirei anne. Ni kakororaoan aei, ti riai ni kaira ae e ongora bwa e na nora koauan ae ti taekinna. Ti kona ni karaoa aei n aaro aika oti i nano.
15. Ko na kanga ni kaira te iango nakon te Baibara n te aro ae e a rikirake iai karineana?
15 Kairi aia iango nakon Ana Taeka te Atua n te aro are a na karikirakea karineana. Ni moanakini kabwarabwaraan te kibu teuana, kaatuua am maroro i aoni kakawakin ataan ana iango te Atua i aon te reirei anne. Imwin tabekan te titiraki teuana ao ongoraean ana kaeka te aomata ane ana auti te auti, tao ane ko na kan taekina ae titeboo ma aei, ‘Ti na noria bwa ti na kanga ni karekea ana iango te Atua n te itera aei.’ Ke tao ko titiraki ni kangai, ‘Tera ae e na taekinna te Atua n te itera aei?’ Kauekean te iango n te kibu n te aro aei, e a kamatataaki iai bwa te Baibara boni mairoun te Atua. Ao e buokaki naba iai ane ongora bwa e na karikirakea karinean te Baibara ae korakora n ana iango. E a moamoa riki kakawakini kakaraoan aei ngkana ti uarongorongo nakon te aomata ae kakoauaa te Atua ma tii teutana ana atatai n ana reirei te Baibara.—Taian Areru 19:7-10.
16. Tera ae na buokiko ni kabwarabwarai raoi kiibu n te aro ae riai?
16 Karaoa ae bati riki nakon are ko tii wareki kiibu; kabwarabwarai. Anuani Bauro ni kaineti ma baike e reireinia iai aomata, ‘e boni kabwarabwarai ao ni kaotii koauaia mani baika koreaki.’ (Mwakuri 17:3) N angiin te tai, e raka i aon teuana te bwai ae taekinaki ni kibun te Baibara teuana, ao tao ko riai ni katuruturui taeka aika kaineti ma te bwai ae ko maroroakinna. Tao ko kona ni karaoa aei ni kaokiokan taeka aika katuruturui booto n reirei ke n tabekan titiraki aika a na buoka kaain te auti anne bwa e na ataia. Imwina, kabwarabwaraa nanon iteran te kibu anne. Ngkana e a tia anne, buoka ane ongora iroum bwa e na ota n arona ni kona ni maiuakinna.
17. Ko na kanga ni kamataatai booto n reirei man te Baibara n te aro ae anainano?
17 Kamataatai booto n reirei man te Baibara n te aro ae anainano. Ibukina bwa e taetae Bauro ma nanona ni kaoriori ao ni kaota riain irakin nanon are e taekinna, e a kona iai n anai nanoia aomata nakon te bwai are e “reireinia man te Koroboki ae Tabu.” (Mwakuri 17:2, 4) Ni katotongana, kakorakorako naba n anai nanoia akana ongora iroum. ‘Kaotinakoa’ te bae e mena i nanoia ni kabonganaan titiraki ake a kaotaki iai tabeakinaia raoi aomata. (Taeka N Rabakau 20:5, BG) Rarawa ni kamatauningaia aomata. Taekina am iango n te aro ae baireaki raoi ao e na bon ota nanona. A riai ni boutokaaki ni bwaai ni kakoaua aika karaunano. A riai ni boto am kakarabakau man Ana Taeka te Atua. E raoiroi riki kabonganaan teuana te kibu ae karauaki ni kabwarabwaraaki ao ni kamatataaki te boto n reirei iai, nakoni warekani kiibu aika uoua ke tenua, teuana imwin teuana n te tai ae waekoa. E kona naba n ‘raka riki anaakin nanoia n am taetaenikawai’ ngkana ko kabonganai bwaai ni kakoaua aika boutokai am taeka. (Taeka N Rabakau 16:23, BG) N tabetai, tao e kainnanoaki karaoan te kakaae ao katauraoan rongorongo riki tabeua. E kan ataia te aine ngkoa are 93 ana ririki are taekinaki mai moa, bwa e aera ngkai e a rangi n taabangaki te reirei ae iai taamnein te aomata ae aki mamate. E rangi ni manena ataakini moan rikin te reirei iroun te aine aei ao aron te reirei aei n rin n angiin Aaro, bwa e a anaaki iai nanona nakoni kakoauaan ana reirei te Baibara aei.b
Teimatoa ni Kabongana ma te Rabakau
18, 19. E aera ngkai ti riai n teimatoa ni kabongana ma te rabakau “ana kabaang te taamnei”?
18 E taekinaki ae kangai n te Baibara: “A bibitaki baika riiriki n te aonnaba.” A na rikirake ni buakaka riki aomata aika buakaka. (1 I-Korinto 7:31; 2 Timoteo 3:13) Ai ngaia are e rangi ni kakawaki bwa ti na teimatoa n urui “baika nene wakaaia” ni kabonganaan “ana kabaang te taamnei ae ana taeka te Atua.”
19 Ai kukureira ngaira ngkai iai iroura Ana Taeka te Atua ae te Baibara, ao ngkai ti kabongana te rongorongo ae mwaaka are iai, n taeki iai wakaan reirei aika kairua ao n ringi nanoia aomata aika butimwaea te rongorongo! Akea te bwai ae nene wakaana ae korakora riki nakon te rongorongo anne. Mangaia are ti bia kakorakoraira, bwa ti aonga n rabakau ni kabongana “ana kabaang te taamnei” n ara mwakuri ae e anganira te Atua ae tataekinan rongorongon te Tautaeka n Uea.
[Kabwarabwara ae nano]
a Bwaai n ibuobuoki aika rianako ni karekean rongorongo riki tabeua ibukini booki aika n te Baibara, boni booki aika boto i aon te Baibara aikai, “All Scripture Is Inspired of God and Beneficial,” Insight on the Scriptures, ao taiani kaongora aika, “E Maiu Ana Taeka Iehova,” n Te Taua-n-Tantani.
b Nora te boroutia ae What Happens to Us When We Die? iteraniba 5-16.
Tera ae Ko a Tia n Reiakinna?
• Tera aroni korakorani mwaakan Ana Taeka te Atua?
• Ti na kanga n “reiakina ma ni kabwarabwaraa taekan te koaua n te aro ae eti”?
• Tera ae kona ni kakororaoaki n te rongorongo ae n te Baibara ni kaineti ma “baika nene wakaaia”?
• Ko na kanga ni katamaroai riki arom n anai nanoia aomata n te mwakuri ni minita?
[Te Bwaoki/Taamnei n iteraniba 18]
Arora ni Kabongana Ana Taeka te Atua n te Aro ae Anainano
▪ Karikirakea karinean te Baibara
▪ Kabwarabwaraa te Baibara
▪ Kamataatai raoi booto n reirei n te aro ae ko na anainano
[Taamnei n iteraniba 17]
Ko riai n reireiniko bwa ko na kabongana “ana kabaang te taamnei” n te aro ae uaana