Tibwatibwaan Te Mwakuri Bukin Tera ao ni Kanga?

IMWAINI karikan aonnaba ao e a kamani waaki tibwatibwaan te mwakuri. E karika Natina Iehova ae ana riki temanna ao e kabongana bwa ana “tia makuri ae rabakau” ibukini karikani bwaai ni kabane. (Taeka N Rabakau 8:22, 23, 30; Ioane 1:3) Ngke e karika te moan taanga te Atua ao e tuangia bwa a na ‘kaona aonnaba ao ni kataea ana kai.’ (Karikani Bwaai 1:28) E mwiokoia aomata te tia Karikiriki ni karababaan te Bwaretaiti are Eten ni kabuta te aonnaba. Eng, e a kamani kaotaraeaki mai moana bwa tibwatibwaan te mwakuri boni kanikinaean ana botaki Iehova.

Tera ae irekereke ma tibwatibwaan te mwakuri? E aera bwa a riai unimwaane aika Kristian n reiakina aroia n tibwatibwai mwakuri tabeua n te ekaretia nakoia tabemwaang, ao a na kanga ni karaoa anne?

Tera ae Nanonaki n Tibwatibwaan te Mwakuri?

E nanonaki n “tibwatibwaan te mwakuri” bon “anganakin temanna te mwiokoaki; rineakina bwa te tia tei ibukin te rabwata teuana; kabaeakina ibukin tabeakinan te mwakuri ke te mwaaka.” E kainnanoaki kairekerekeia aomata tabemwaang ibukini katiaan ae kantaningaaki n tibwatibwaan te mwakuri. E boni kairiri anne nakon tibwatibwaan naba te mwaaka.

A kantaningaaki te koraki ake a anganaki te mwakuri n te ekaretia ni Kristian bwa a na katiai tabeia, bwa a na ribootina aroni butin te mwakuri, ao ni katoatai ni maroro ma teuare e anga te mwakuri. Ma e riai n uringaki bwa bon taben te tari are e tibwaa te mwakuri tabeakinan raoi te mwioko. Boni ngaia ae e riai n taraia raoi bwa e nakoraoi te mwakuri ao n anga ana taeka n reirei ngkana e riai. Ma a na kona tabeman n titiraki ni kangai, ‘Bukin tera ngkai ko a manga tibwaa te mwakuri ao ko boni kona uotam?’

Bukin Tera Bwa E Tibwatibwaaki te Mwakuri?

Iangoa aron Iehova ngke e karika Natina ae ana riki temanna ao n tibwatibwaa te mwakuri nakoina ibukini karaoan naba mwakuri ni karikibwai tabeua. Eng, “ba a bane bwaai ni karikaki i nanona, ake bwaini karawa ma bwain aonaba, ake a noraki ma ake a aki noraki.” (I-Korote 1:16) E boni kona te tia Karikiriki ni karaoi bwaai ni kabane i bon irouna, ma e tangira Natina bwa e na namakina naba te kimwareirei ibukini katiaan te mwakuri ae uaana. (Taeka N Rabakau 8:31) N te aro aei, e kona ni buokaki te Nati n reireiaki riki aroaron te Atua aika bati. N aron anne, e boni kamanena te tai aei te Tama n reirei ni kataneia Natina ae te riki temanna.

Ngke e mena Iesu Kristo i aon te aba ao e boni katotonga Tamana n tibwatibwaan te mwakuri. E reirei ni kataneiaia taan rimwina teutana imwin teutana. Ibukin tataekinan te rongorongo ao Iesu e kanakoia abotoro ake 12 ao rimwi riki aomata aika 70 bwa a na rimoana. (Ruka 9:1-6; 10:1-7) Rimwi riki ngke e roko Iesu n taabo aikai ao e a tia ni kaweneaki aana ae tamaroa bwa e na kateitei i aona. Ngke e kitana te aba Iesu, e katukui mwioko aika rangi ni kakawaki nakoia taan rimwina aika kataneiaaki raoi, n ikotaki ma tataekinan te rongorongo ni katobibia te aonnaba.​—Mataio 24:45-47; Mwakuri 1:8.

Tibwatibwaan te mwakuri ao te reirei ni kataneiai a riki bwa kanikinaean te ekaretia ni Kristian. E tuanga Timoteo te abotoro Bauro ni kangai: ‘Ko na mwiokoi naba baika ko ongo nakoia aomata aika kakaonimaki, aika kona n reireinia naba tabemwaang.’ (2 Timoteo 2:2) Eng, a riai te koraki aika mwaatai n reirei ni kataneiaia te koraki ake a kona ni manga reirei ni kataneiaia tabemwaang.

N tibwatibwaani mwakuri tabeua nakoia taani mwiokoaki, e kona te unimwaane n uataboa te kimwareirei n te reirei ni kataneiai ao te tararua ma tabeman riki. N ataakin ae iai tian aia konabwai aomata, iai riaina bwa a na butiia tabemwaang unimwaane bwa a na ibuobuoki n te mwakuri are e kabaeaki iai te ekaretia. E koreaki ae kangai: “E mena te rabakau irouia akana nanorinano.” (Taeka N Rabakau 11:2) E reitaki te nanorinano ao te iangoraoi man ataakin tokin tian am konabwai. Ngkana ko kataia ni karaoi bwaai ni kabane i bon iroum, ko na bon rotaki n te kua ao e a aki tau iai am tai n iraorao ma am utu. Ngaia are ni koauana, boni kawain te rabakau tibwaan te uota are ko kabaeaki iai. Iangoa te katoto ibukin te tari temanna ae mwakuri bwa te tia babaire n te rabwata n unimwaane. E kona n tuangia unimwaane ake tabeman riki bwa a na tuoa ana akaunti te ekaretia. Ngke a rinanoi bwaai ake a tauaki mwia, a a kona iai unimwaane akanne n ataa raoi mwaitin ana mwane te ekaretia.

A kona naba ni karekea aia tai tabemwaang ibukini karekean te atatai ae tau ao mwaataia n tibwatibwaan te mwakuri nakoia, ma irarikin anne, e boni kariaiakaki naba te tia mwioko bwa e na taara aia konabwai te koraki ake a a tia n anganaki te beku. Rinanon tibwatibwaan te mwakuri n te ekaretia ao a kona ngkanne unimwaane ni kataia taari mwaane “ba ua ra” ao rimwi a kona n riki bwa tabonibain te ekaretia.​—1 Timoteo 3:10.

N tokina, ngkana a tibwatibwaa te mwakuri unimwaane, a kaotiota onimakinaia tabemwaang irouia. N te mwakuri ni mitinare ao Bauro e reirei ni kataneia Timoteo ngke a kaai ni mwakuri. E rikirake te reitaki ae kaan i marenaia mwaane aika uoman aikai. E atongaki Timoteo irouni Bauro bwa ‘natina ni koaua i nanon te onimaki.’ (1 Timoteo 1:2) N aron anne, e rangi ni korakora te reitaki i marenan Iehova ao Iesu, ngke a kaai ni mwakuri ni karikani bwaai ni kabane. N onimakinaia tabemwaang n te mwakuri irouia unimwaane, a a kona ngkanne ni karikirakea te reitaki ae kaan ma ngaiia.

Bukin Tabwarabwaraia Tabeman

E ngae ngke a ataa manenan aei, ma tabeman unimwaane a kunea bwa e kangaanga tibwatibwaan te mwakuri. A kona n tabwarabwara bwa a namakina karakoni mwaakaia n tibwatibwaan te mwakuri. A kona n iangoia bwa a na riai n teimatoa n tau aroni bwaai ni kabane i aan aia tararua. Ma uringnga bwa imwaini waeraken Iesu nako karawa ao e mwiokoia taan rimwina bwa a na reitaanako te beku ae rangi ni kakawaki, n ataakina n te tai anne bwa mwakuri ake a na katiai a na abwabwaki riki nakon ake e karaoi!​—Mataio 28:19, 20; Ioane 14:12.

A a tia n tibwatibwaa te beku n taai aika bwakanako tabeman unimwaane ma a aki nori mwia aika raoiroi. A kona n namakinna bwa a kona ni karaoa te mwakuri ae tamaroa riki ao e baitii riki i bon irouia. Ma iangoa ana katoto Bauro. E ataa manenan tibwatibwaan te mwakuri, ma e ota naba bwa taani kataneiaaki a aki kona n taai nako ni katiaa aia beku n ai aron are e kantaningaia. N ana moani mwananga ni mitinare Bauro, e reirei ni kataneia raona ni mwananga ae ataei ae Mareko. E rangi n rotaki n te bwarannano ae korakora Bauro ngke e kitana ana beku are e kakawaki Mareko ao n okira mwengana. (Mwakuri 13:13; 15:37, 38) Ma e ngae n anne ao Bauro e bon teimatoa n reirei ni kataneiaia tabemwaang. N aron are e a tia n taekinaki mai eta, e a manga kairaki te Kristian ae ataei ae Timoteo irouni Bauro bwa raona ni mwamwananga. Ngke e a bon tauraoi Timoteo n uota tabena ae rawawata riki ao Bauro e katikua i Ebeto ao ni mwiokoia ibukin rineaia unimwaane ao tabonibai n te ekaretia.​—1 Timoteo 1:3; 3:1-10, 12, 13; 5:22.

N aron anne, ni boong aikai a riai unimwaane n aki bwara nanoia n reirei ni kataneiaia taari mwaane tii ibukin aki kakaonimakin temanna mai buakoia. E boni wanawana ao ni bongana bwa ko na reireiko n onimakinia tabemwaang ao n reirei ni kataneiaia. Ma baikara bwaai aika a riai n ururingnga unimwaane ngkana a tibwatibwaa te mwakuri?

Aron Tibwatibwaan te Mwakuri

N tibwatibwaani mwakuri, nenera aia konabwai taari aika ko iangoia ibukin te mwioko. Ngke e kainnanoaki te tararua ibukin tibwatibwaan te amwarake ni katoa bong i Ierutarem, ao abotoro a rineia ‘itiman te aomata i buakoia aika atoatongaki bwa a raoiroi, aika on n te Taamnei ma te rabakau.’ (Mwakuri 6:3) Ngkana ko tuanga te aomata ae aki kona n onimakinaki bwa e na karaoa te mwakuri, tao e na boni kabwaka iai ni karaoia. Ngaia are a riai moa n tibwatibwaaki mwakuri aika uarereke. Ngkana e noraki kakaonimakina, e a kona ngkanne ni karaoi tabena aika mwaiti riki.

E ngae n anne, a bati riki baika a irekereke iai. E boni kakaokoro rabakauia ao aia konabwai aomata. A boni kakaokoro baika a tia ni karaoi n tatabemania nako. Te tari temanna ae e kakai rena ao ni momoaaomata, tao e nakoraoi n ana mwakuri ae te tia butimwaeia aomata ao ni buokiia, ma are temanna ae e kaotia n anuana bwa e kakawaki te babaire raoi e kona n rangi n ibuobuoki ngkai ngaia te tia ibuobuoki nakon te tia koroboki n te ekaretia. E kona naba ni mwiokoaki te tari te aine temanna ae mwaatai ibukini baireani bwaai ni katamaroa bwa e na bairei taian uee ibukin te Kauring.

Ngkana ko tibwatibwaa te mwakuri nakon temanna, ko riai ni kamataata raoi n aron are e kantaningaaki. Imwaini kanakoaia taan uarongorongo nakon Iesu iroun Ioane te tia Bwabetito ao e kabwarabwaraa bwa tera ae e tangiria ni kan ataia ao tera aroia n tabeki titiraki. (Ruka 7:18-20) N te itera teuana, ngke e tuangia taan rimwina Iesu bwa a na ikota nikiran amwarake ake a karaoaki n te aro ni kakai, ao e katikui babaire nakoia ibukin aroni karaoana. (Ioane 6:12, 13) Ngkanne, e riai n iangoaki aron te mwakuri ae e riai ni karaoaki ao ana konabwai te tia ibuobuoki n ataa mwaitin te reirei ae riai. A riai n uaia n ota raoi teuare e tibwatibwaa te mwakuri ao teuare e mwiokoaki irouna bwa tera ae kantaningaaki ni katiaan te mwakuri, ao mwaitin te tai ae e riai n anga ribootini waakinakon te mwakuri anne. A riai ni kaai n ataia bwa tera aroni inaomatan teuare e mwiokoaki ni kaineti ma babairean ao kakororaoan te mwakuri. Ngkana e riai n tia te mwakuri n te tai are baireaki, e kona ni butimwaeaki riki te babaire anne iroun te tia mwiokoaki ma te boonnano ngkana e maroroakinaki ma ngaia n onean mwin ae e tii tuangaki.

E na riai teuare e a tia ni mwiokoaki ni karekei baika kainnanoaki n aron te mwane, bwaai ni mwakuri ao te buoka ngkana e kainnanoaki. Tao iai te ibuobuoki ngkana a tuangaki tabemwaang riki te babaire anne. Ngke e angani Betero “kiingin uean te Atua” ae bwaini karawa Iesu ao e karaoa aei i mataia taan rimwina tabemwaang. (Mataio 16:13-19) N aron naba anne, n taai tabetai e rangi n tamaroa bwa e na ataia te ekaretia bwa antai ae mwiokoaki ibukin te mwakuri teuana.

Ma e kainnanoaki te taratara raoi. Ngkana ko boni kataia n taua aron te mwakuri are ko a tia ni mwiokoa temanna iai, titeboo ma ko kangai, “I bon aki onimakiniko ni koaua.” E koaua bwa n taai tabetai tao e kona n riki are ko bon aki kantaningaia. Ma ngkana arona bwa te tari are e a tia n anganaki te mwioko e bon anganaki naba inaomatana ni waakina ana beku, e kona n reke irouna ataakina ae iai ana kona ni karaoa te mwakuri anne ao rabakauna. E aki nanonaki bwa ko na aki tabe ma arona ni waakina te beku. E ngae ngke e onimakina te Nati ibukini waakinakon te karikibwai, ma e bon teimatoa Iehova n irekereke ma te mwakuri naba anne. E taku nakon te tia Mwakuri ae Wanawana: “Ti na karaoia aomata ba ai arora, ni katotongira.” (Karikani Bwaai 1:26) Ngaia are n am taeka ao n am mwakuri, ko riai ni boutokaa te mwakuri are e na karaoaki ao ni kamoamoaa te aomata ibukin ana kekeiaki. Kauringaan uaan te mwakuri ma ngaia n te aro ae kimototo, e kona n riki bwa te bwai n ibuobuoki nakoina. Ngkana arona bwa te mwakuri e aki nakoraoi n aron are e kantaningaaki, tai tabwara n anganna te ibuobuoki ao te reirei ae kainnanoaki. Uringnga bwa n tokina ko boni kabaeaki n te mwioko anne ibukina bwa boni ngkoe ae ko tibwatibwaa te mwakuri.​—Ruka 12:48.

A bati aika a tia ni kakabwaiaaki rinanoni mwiokoaia ni karaoi mwakuri aika tibwatibwaaki nakoia irouia unimwaane aika a tabeakinia. Ni koauana, a riai ni kakairi iroun Iehova unimwaane ni kabane n reiakinan aron tibwatibwaan te mwakuri ao bukini karaoana.

[Bwaoki n te iteraniba 24]

TIBWATIBWAAN TE MWAKURI BON

• tibwatibwaan naba kakimwareirein kakororaoan te mwakuri

• kawaini kakororaoan te mwakuri ae bati riki

• kaotan te wanawana ao te nanorinano

• te aro n reirei ni kataneiaia tabemwaang

• te aro ae kaotiotaki iai onimakinaia tabemwaang

[Bwaoki n te iteraniba 25]

ARON TIBWATIBWAAN TE MWAKURI

• Rineaia aika tau ibukin te mwakuri

• Kateretereana raoi ao maroroakinana

• Kamatataan raoi ae riai ni kakororaoaki

• Katauraoani baika kainnanoaki

• Tabeakinan te mwakuri ao kaotan onimakinana iroum

• Butimwaeana bwa bon tabem te mwakuri anne ko a tia n tibwaia

[Taamnei n iteraniba 26]

E irekereke tibwatibwaan te mwakuri ma mwiokoana ao tuoani butiraoina