Ko A Tia Ni Bure Nakon Te Taamnei Are Raoiroi?
“Iai te bure ae e mate te aba iai.”—1 IOANE 5:16.
1, 2. Ti kanga n ataia bwa e kona ni bure te aba nakon taamnein te Atua?
“I A TIA ni karawawataki n iangoan ae I a tia ni bure nakon te taamnei are raoiroi,” aikai ana koroboki te aine temanna i Tiaman, e ngae ngke e beku ibukin te Atua. E kona ni bure te Kristian nakon taamnein te Atua are raoiroi, ke mwaakana?
2 Eng, e kona ni bure te aba nakon taamnein Iehova. E taku Iesu Kristo: “A na bane ni kabaraki buure ma taetaebuaka mairouia aomata; ma e na aki kabaraki te taetaebuaka nakon te Tamnei are Raoiroi.” (Mataio 12:31) Ti kauringaki ni kangai: “Ngkana ti bure naba ma te nano ni kani bure, i muin atakin raoi te koaua, ao akea riki te angakarea ae e na kabarai ara bure. Ma bon ti kantaningan te motikitaeka ae e kakamaku.” (Ebera 10:26, 27, BK) Ao e korea ae kangai te abotoro Ioane: “Bon iai te bure ae e mate te aba iai.” (1 Ioane 5:16) Ma e koaua bwa e na katukaki taekana nakon te aomata ae bure kakaiaki, bwa e na motikia bwa e a tia ni karaoa “te bure ae mate te aba iai”?
E Kabwaraaki te Bure n te Raraoma
3. Tera ae bae n oti man nanokawakira ae korakora n ara bure ae ti a tia ni karaoia?
3 Bon te tia Moti Iehova ae te kabanea n rietata ibukia taani bure. Ni koauana, ti bane n anganna taekan arora, ao e kaakaraoa ae eti n taai nako. (Karikani Bwaai 18:25; I-Rom 14:12) Bon Iehova te tia motikia bwa ti a tia ni karaoa te bure ae aki kona ni kabwaraki, ao e kona n anaa taamneina mairoura. (Taian Areru 51:11) Ma ngkana ti rangi n nanokawaki n ara bure ae ti a tia ni karaoia, e bae n oti iai ngkanne ae ti raraoma ma nanora ni koaua. Ma tera ae nanonaki n te raraoma ni koaua?
4. (a) Tera ae nanonaki n te raraoma? (b) E aera ngkai a rangi ni kabebetenano taeka aika n Taian Areru 103:10-14?
4 Te raraoma, e nanonaki iai bitakin ara iango mani kairua ake rimoa ke ake ti kani karaoi imwain raraomara. E nanonaki iai namakinan te nanokawaki ke te uringaba ao kitanan arora aika bure. Ngkana ti a tia ni bure kakaiaki ma ti a tia n tou mwin mwaneka ni kaotan raraomara ma nanora ni koaua, ti a kona ngkanne ni kabebeteaki n ana taeka te tia areru aikai: “E aki anganira n ai aron ara buakaka, ao E aki kareke naba kaira n ai aron ara bure. Ba ai aron rietatani karawa i etan aontano abakin ana atataiaomata nakoia akana makua. Ai aron raroani mainiku mai maeao kararoan ara bure i Rouna mai roura. Aron nanoangaaia naati iroun tamaia, ao ai aron naba nanoangaaia akana maka Iehova i Rouna. Ba E atai arora ni karaoaki; E uringira ba taano ngaira.”—Taian Areru 103:10-14.
5, 6. Taekina te boto n iango n 1 Ioane 3:19-22, ao kabwarabwaraa nanon ana taeka te abotoro.
5 A kabebetenano naba ana taeka te abotoro Ioane aikai: “Ane ti na ataira iai ba ana bwai te koaua ngaira, ao ti na kabebetei nanora i matana: ba ngkana a kabuakakaira nanora, ao E matairiki riki te Atua nakon nanora, ao e atai bwaai ni kabane. Ngkami aika kam tangiraki, ngkana a aki kabuakakaira nanora, ao ti aki maku i matan te Atua [“inaaomata n taetae i matan te Atua,” NW]; ao ane ti bubuti ao ti na anganaki i Rouna, ba ti tauu ana tua, ao ti karaoi baika kakukurei i matana.”—1 Ioane 3:19-22.
6 Ti “ataira iai bwa ana bwai te koaua ngaira” n arora ni kaotiota te itangitangiri n tari ao n aki kaakaraoa te bure. (Taian Areru 119:11) Ngkana ti namakina kabuakakara ibukin te bwai teuana, ti riai n uringnga are “e matairiki riki te Atua nakon nanora, ao e atai bwaai ni kabane.” E kaota nanoangakira Iehova ibukina bwa e atai ara “i tangitangiri n te nano ae itiaki,” bobuakara ma te bure, ao ara kekeiaki ni karaoa nanona. (1 Betero 1:22) A na “aki kabuakakaira” nanora ngkana ti onimakina Iehova, ti kaotiota te itangitangiri n tari, ao ti a aki manga rinea kakaraoan ae bure. Ti na “inaaomata n taetae i matan te Atua,” ngkana ti tataro nakoina, ao e na kaekaa ara tataro ibukina bwa ti mutiakin ana kaetieti.
A Bure Nakon te Taamnei Are Raoiroi
7. E na ataaki man tera bwa e kona ni kabwaraki te bure ke e aki?
7 Buure raa aika aki kabwaraki? Ni kaekaan te titiraki aei, ti na rinanon katoto tabeua man te Baibara. Ti riai ni kabebeteaki n aei ngkana ti raraoma, e ngae ngke ti teimatoa n rangi ni karawawataki n ara bure ae kakaiaki. Ti na noria iai bwa e aki rangi ni kakawaki bwa tera ana bure te aomata ae e a tia ni karaoia; ma ataakin ae tao e kona ni kabwaraki te bure anne ke e aki, e boto i aon ataakin bukin karaoana, tera aron nanona iai, ao korakoran nanona ni kani karaoia.
8. A kanga ni bure nakon te taamnei are raoiroi mataniwin te Aro n Iutaia tabeman n te moan tienture?
8 A bure nakon te taamnei are raoiroi mataniwin te Aro n Iutaia ake n te moan tienture, ake a kaitaraa Iesu Kristo ma ni kamaamaaea. A nora mwamwakurin taamnein te Atua iroun Iesu ni karaoan kakai ake e neboaki iai Iehova. Ma taan ribaa Iesu aikai, a bukina te mwaaka aei bwa mairoun Tatan te Riaboro. Ni kaineti ma ae e taku Iesu, bwa te koraki ake a taetaebuakaa taamnein te Atua, a karaoa te bure ae e aki kona ni kabwaraki “i aon te aba aei, ao e na aki naba n are na roko.”—Mataio 12:22-32.
9. Tera te taetaebuaka, ao tera ana taeka Iesu iai?
9 Te taetaebuaka bon te uarao, e kaikoaki ke e kananomaraki. Kioina ngkai bon te Atua nibwan te taamnei are raoiroi, taekinan ngkanne taeka ni kaitaraa te taamnei aei, bon titeboo ma kaitaraan Iehova. E aki kona ni kabwaraki te aeka ni bure n tataebuaka anne, ae akea iai te raraoma. Ana taeka Iesu ibukin te aeka ni bure aei, e oti iai bwa e nanonia te koraki ake a karitei ma nanoia nakon ana mwakuri taamnein te Atua. Ibukina bwa e mwamwakuri taamnein Iehova iroun Iesu ma a aranna taani kaitaraa bwa mwaakan te Riaboro, a a boni bure iai n taetaebuakaa te taamnei. E taku Iesu: “Ane taetaebuaka nakon te Tamnei are Raoiroi, ao bon akea kabaran ana bure, ma e a reke n te kabuakakaki n aki toki.”—Mareko 3:20-29.
10. Bukin tera ngke e atonga Iuta Iesu bwa “natin te mate”?
10 Iangoa are e riki naba nakon Iuta Itekariota. E ukoukora te anua ni maiu ae aki bwabwainaki iai te koaua, ao kimoan te mwane man te bwaoki ni mwane are e mwiokoaki ibukin kawakinana. (Ioane 12:5, 6) Imwina e nako Iuta nakoia taan tautaeka aika I-Iutaia ao a bairea kamwanean Iesu n 30 te mwakoro n tirewa. Eng, e uringaba Iuta imwin ana kamwamwane, ma akea raraomana ibukin kani karaoan te bure. Ibukin anne, e a aki tau ni kautaki Iuta. Ngaia are e a atongnga Iesu bwa “natin te mate.”—Ioane 17:12; Mataio 26:14-16.
A Aki Bure Nakon te Taamnei
11-13. Tera ana bure te Uea are Tawita n irekereke ma Bata-teba, ao tera te kabebetenano ae reke man aron te Atua nakoia?
11 N tabetai, a teimatoa n rawawata Kristian ibukin riaoan ana tua te Atua n taai ake a nako, e ngae ngke a a tia ni kaota aia bure ae kakaiaki ma ni karekea buokaia mairouia unimwaanen te ekaretia. (Iakobo 5:14) Ngkana ti namakina karawawatara n aei, e na bae n reke kakabwaiara man iaiangoan ae taekinaki n te Baibara ibukia te koraki ake a a tia ni kabwaraki aia bure.
12 E bure kakaiaki te Uea are Tawita ni kaineti ma Bata-teba, are buun Uria. Imwin noran te aine ae botonnaine aei n tebotebo i akun ana auti ngke e baraki man taubukin ana auti ae uakaan, ao e tua Tawita bwa e na kairaki neierei nakon ana bareti ao e wene ni bure ma ngaia. Imwina, e a kaongoaki bwa e a bikoukou neiei, ngaia are e a iangoia bwa e na kaoka buuna are Uria, bwa e aonga ni matu ma neiei ibukin karaban te bure ni wene ni bure aei. Ma ngke e a aki reke are e iangoaki, e a karaoa ana babaire te uea bwa e na tiringaki Uria n te buaka. Imwina, e a riki Bata-teba bwa buun Tawita ao e bungia natina ma e a manga mate.—2 Tamuera 11:1-27.
13 Bon Iehova ae bairei baika a irekereke ma Tawita ao Bata-teba. E kabwaraa ana bure Tawita te Atua, ao e iangoi baike e karaoi Tawita bwa kaotan raraomana ao te berita ibukin te Tautaeka n Uea are e a tia ni karaoia ma ngaia. (2 Tamuera 7:11-16; 12:7-14) Iai katein Bata-teba ae e oti iai raraomana ao e kakabwaiaki bwa e riki bwa tinan te Uea are Toromon ao ana bakatibu Iesu Kristo. (Mataio 1:1, 6, 16) Ngkana ti a tia ni bure, e raoiroi bwa ti na ururingnga are e mutiakin arora n raraoma Iehova.
14. E kanga ni kaotaki rababan ana kabwara bure te Atua n rongorongon te Uea are Manate?
14 E noraki rababan ana kabwara bure Iehova n te baere e riki nakon Uean Iuta are Manate, are e kaakaraoa ae buakaka i matana. E katei baonikarean Baara, e taromauri “itoini karawa ni kabane,” ao e katei naba baonikareaia atua ni kewe i nanon aonon maneaban Iehova ake uoua. E kanakoia natina ribuakon te ai, e kaungaa te tabunea ao e kairiia taani maeka i Iuta ao i Ierutarem bwa a na “kamaita riki te buakaka nakoia botanaomata ake E kamaunaia Iehova mai mwaiia tibun Iteraera.” A aki mutiakinaki kauring ake a taekinaki irouia ana burabeti te Atua. Ao n tokina, e a taenikai Manate iroun uean Aturia. I nanon ana tai ni kataenikaiaki Manate, e kananorinanoa n raraoma ao e teimatoa n tataro nakon te Atua, are e kabwaraa ana bure ao ni kaoka ueana i Ierutarem, ike a a reireiaki iai aomata te taromauri ae koaua.—2 Rongorongo 33:2-17.
15. Tera te baere e riki ni maiun te abotoro Betero, ae oti iai bwa e “raababa nako” kabwaran buure iroun Iehova?
15 N tienture ake imwina, e bure kakaiaki te abotoro Betero ni kakeaan Iesu. (Mareko 14:30, 66-72) Ma e kabwaraa ana bure Betero Iehova ‘n te aro ae ababaki.’ (Itaia 55:7) Bukin tera? Ibukina bwa e raraoma ma nanona Betero. (Ruka 22:62) E rangi ni kateretereaki raoi aron te Atua ni kabwarai buure, ngke e a mwiokoaki Betero bwa e na ninikoria n tataekina rongorongon Iesu ni bongin Bentekota. (Mwakuri 2:14-36) Iai bukina ae ti riai ni kakoauaa bwa e na uarereke ana kabwarabure te Atua nakoia Kristian aika raraoma ni koaua ni boong aikai? E anene ni kangai te tia areru: “Iehova, ngkana tao Ko mutiakini buure, ao ai antai ae na tei, te Uea? Ma bon iai kabarani buure i Roum.”—Taian Areru 130:3, 4.
Kakerikakan Maakan te Bure
16. E kabwarai buure te Atua i aan aaro raa?
16 E a riai ngkai n reke buokara ni kakerikaka raraomara imwin ongoraean katoto aikai ni kaineti ma te bure nakon te taamnei are raoiroi. E kaotaki mai iai bwa Iehova e kabwarai aia bure aomata aika raraoma. Moan te kakawaki te kakorakora n tataro nakon te Atua. Ngkana ti a tia ni bure, ti kona ni bubutii kabwaran ara bure ae boto i aon ana karea ni kaboomwi Iesu, ana nanoanga Iehova, rikiara ae te aki kororaoi mairouia ara moani karo ao taekan kakaonimakira ni mwakuri. N ataakin ana akoi Iehova, ti a kona iai n ukoukora kabwaran ara bure ao n onimakina ae e na kabwaraki.—I-Ebeto 1:7.
17. Tera ae ti riai ni karaoia ngkana ti a tia ni karaoa te bure ao ti kainnanoa buokan ara onimaki?
17 Ma tera ae ti na karaoia ngkana ti a tia ni karaoa ae bure ao ti a aki kona n tataro bwa e a rangi ni mamaara ara onimaki? E korea ae kangai te tia rimwin Kristo ae Iakobo ni kaineti ma aei: “E na weteia unimwanen te ekaretia [te aomata anne]; ao a na tataro i aona, ao a na kabiria n te bwa n aran te Uea: ao ane e na kamaiua te aoraki te tataro n onimaki, ao te Uea E na manga kateirakea; ao ngkana iai ana bure aika e karaoi ngkoa, ao a na kabaraki mai rouna.”—Iakobo 5:14, 15.
18. E aera ngkai e kona ni kabwaraki ana bure te tia bure, e ngae naba ngkana e a kabaneaki man te ekaretia?
18 Ngkana e tuai n raraoma te tia bure n te tai anne, ao e a kabaneaki man te ekaretia, tiaki nanona bwa e a aki kona ni kabwaraki ana bure. E korea ae kangai Bauro ni kaineti ma te Kristian ae kabiraki i Korinto are bure: “E a tau karekeani kain teuarei, mairouia maitin ami koraki; ma ngaia ae e riai ba kam na kabara ana bure ma ni kabebetea nanona, ba e kawa n toki nanon teuarei n rawawatana ae kabatiaki.” (2 I-Korinto 2:6-8; 1 I-Korinto 5:1-5) A riai taani bure ni butimwaea buokaia man te Baibara irouia unimwaanen te ekaretia, ao ni kaotiota te nano n raraoma ni koaua, bwa e aonga ni manga oki aia iraorao ma Iehova. A riai ni ‘kariki uaa aika bo raoi ma rairan nanoia.’—Ruka 3:8.
19. Tera ae kona ni buokira bwa e aonga n teimatoa ni ‘korakora ara onimaki’?
19 Tera ae tao e kona ni karika namakinan ae ti a tia ni bure nakon te taamnei are raoiroi? A kona ni karika aei kaantaningan ae riaon ara konaa ke mamaaran rabwatara. E na rangi n ibuobuoki n te itera aei, te tataro ao kabatian riki te motirawa. Ma ae moamoa riki, ti riai n aki kariaia kabwaran nanora iroun Tatan, bwa rimwi ao e na toki ara beku iroun te Atua. Kioina ngkai akea kukurein Iehova ni maten ae buakaka, e riai ni kakorakoraa riki koauana bwa akea naba kukureina ngkana a bua ana toro. Mangaia are ngkana ti maaku ibukina bwa ti a tia ni bure nakon te taamnei, ti riai n teimatoa n amwarake n Ana Taeka te Atua, n ikotaki naba ma taeka ni karaunano aika n Taian Areru. Ti riai n teimatoa n iriri bobotakin te ekaretia ao n uataboa uarongorongoan euangkerion te Tautaeka n Uea. Karaoan aei e na buokira bwa ti na ‘korakora n te onimaki,’ ao ni kainaaomataira man raraomaeakinan ae ti a tia ni karaoa te bure ae aki kona ni kabwaraki.—Tito 2:2, NW.
20. Tera te iango ae riai ae kona ni buoka temanna n noria bwa e tuai ni bure nakon te taamnei are raoiroi?
20 A kona n titirakinia ni kangai akana a maaku, n iangoia bwa a a tia ni bure nakon te taamnei are raoiroi: ‘I a tia n taetaebuakaa te taamnei are raoiroi? I raraoma ni koaua ibukin au bure? I onimakina te Atua bwa e na kabwarai buure? Ngai naba temanna te tia kabwaouaa te koaua ae I aki raraoma ao I rawa ni butimwaea te oota man te Baibara?’ Tao a na bae aomata aikai n ataia ae a aki taetaebuakaa taamnein te Atua, ao tiaki naba ngaiia taani kabwaouaa te koaua. A raraoma, ao a teimatoa n onimakina ana kabwara bure Iehova. Ngkana ngaia aei, a tuai ngkanne ni bure nakon taamnein Iehova.
21. Titiraki raa, aika a na kaekaki n te kaongora ae imwina?
21 Ai kabebeteakira ngaira ngkai ti a namakinna raoi bwa ti tuai ni bure nakon te taamnei are raoiroi! A na kaekaki titiraki aika irekereke ma te taamnei are raoiroi n te kaongora ae imwin aei. N te katoto, tao ti kona n titirakinira ni kangai: ‘Te koaua bwa I kairiraki raoi iroun taamnein te Atua? I kaotiota uaana ni maiu?’
Tera Am Kaeka?
• E aera ngkai e kona n taekinaki ae e kona ni bure te aba nakon te taamnei are raoiroi?
• Tera ae nanonaki n te raraoma?
• Antai ake a bure nakon te taamnei ni menan Iesu i aon te aba?
• E na kanga n tokanikai te aba i aon raraomaeakinan karaoan te bure ae aki kona ni kabwaraki?
[Taamnei n iteraniba 7]
A bure nakon taamnein te Atua te koraki ake a taku bwa e karaoi kakai Iesu ni mwaakan Tatan
[Taamnei n iteraniba 8]
E aki karaoa te bure ae aki kona ni kabwaraki Betero, e ngae ngke e kakeaa Iesu