Buokara Mairoun “te Atua Are E Riki Mai Rouna Taotaonan te Nano ma Kabebetean te Nano”
UOUA tengaa tabun te ririki n nako, ao temanna te tia korea te Baibara ae Bauro e kabwarabwaraa Iehova bwa “te Atua are e riki mai Rouna taotaonan te nano ma kabebetean te nano.” (I-Rom 15:5) Kioina ngkai e kaotia nakoira te Baibara bwa e aki bibitaki Iehova, ti onimakinna bwa e teimatoa ni kabebetea nanoia te koraki ake a toro irouna. (Iakobo 1:17) E kaotaki naba n te Baibara bwa Iehova e kabebetei nanoia te koraki ake a kainnanoi buokaia, n aanga aika bati. Baikara anga tabeua aikai? E kakorakoraia te koraki ake a kawaria te Atua ni butiia buokaia n te tataro. E kairiia naba Kristian ni koaua tabeman bwa a na kabebetei nanoia raoia n onimaki. E a tia naba Iehova ni katauraoa te karaunano n ana Taeka ae te Baibara are e na kakorakoraia aomata ake a karawawataki ni maten natiia. Ti na rinanon aanga ni kabebetenano aika tenua ngkai, teuana imwin teuana.
“E Ongo Iehova”
E korea ae kangai te Uea ae Tawita ibukin ara tia Karikiriki ae Iehova: “Kam na onimakinna ni boong ni kabane ngkami aika aomata; nurakin nanomi i matana: Nera ni kamaiu te Atua.” (Taian Areru 62:8) Bukin tera ngkai e onimakina Iehova Tawita? E korea ae kangai Tawita n taekan oin arona: “E wewete te aomata ae kawa aei, ao E ongo Iehova irouna, ao E kamaiua man rawawatana ni kabane.” (Taian Areru 34:6) E aki toki n tataro Tawita nakon te Atua ibukin rawawatana ni kabane ake e rotaki iai, ao e aki toki Iehova ni buokia. E namakinna Tawita bwa e na boni boutokaaki iroun te Atua ao ni buokaki bwa e na nanomwaaka.
A riai n ataia utu aika nanokawaki bwa e na bon kateimatoaia Iehova rinanon rawawataia, n aron are e karaoia nakon Tawita. A kona ni kawara Teuare te tia “ongo tataro” ae kakannato, ma n onimakinna bwa e na buokiia. (Taian Areru 65:2) E taekina ae kangai William are taekinaki rongorongona n te kaongora ae imwain aei: “A mwaiti taai aika I namakina ae I aki kona ni kateimatoaa maiu, ngkai akea natiu, ma I butiia Iehova kabebeteau. E aki toki n anganai te korakora ao te ninikoria bwa I aonga n teimatoa ni maiu.” E na boni kateimatoako Atuani karawa ae kakannato ae Iehova ngkana ko tataro nakoina ma te onimaki. E berita Iehova ae te Atua nakoia te koraki ake a kabanei korakoraia n toro irouna ni kangai: “Ba boni ngai Iawe ae Atuam, I kawakiniko ni makau, ao I kangai nakoim: ‘Tai maku, bwa te tia buokiko ngai.’”—Itaia 41:13, BK.
Te Boutoka Mairouia Raao ni Koaua
N tabetai ao kaaro ake a mate natia a kainnanoa aia tai n tii ngaia n te aro are a na boni katoki nanoia n nanokawaki. Ma e ngae n anne, a bon aki wanawana ngkana a kararoaia ma aomata i nanon te tai ae maan. E taku Taeka N Rabakau 18:1 bwa “ane raure ma aomata” ao e karika te kangaanga nakoina. Mangaia are, a riai n tarataraia raoi te koraki ake a nanokawaki ma n rawawata ibukin maten aia koraki, bwa a na aki maan n raure nako ma aomata.
A kona ni buokiia te koraki ake a rawawata taari ake a mamaaka te Atua. E taku Taeka N Rabakau 17:17, BK: “E tangiriko n tai nako raraom, e riki ba tarim ni koaua n am tai n rawawata.” E taekinna naba Lucy are taekinaki n te rongorongo ae imwain aei, bwa e reke karauan nanona mairouia taari ni koaua imwin buan natina te mwane. E taekinia taari n te ekaretia ni kangai: “E ngae ngke a aki bati n tataetae, ma ti rangi ni buokaki iai. Ngke ai tii ngai ao e kawarai temanna raoraou. E ataia bwa N na bae n tang, ao e aki toki n roko n tang ma ngai. Temanna e katoa bong n tarebon nakoiu ni kaungaai. Ake tabeman, a kaoira nakon mwengaia bwa ti na amwarake ma ngaiia, ao a kaakaraoa aio ni karokoa ngkai.”
A aki kona ni mwaninga taekan te maraki are a rotaki iai kaaro ni buan natia, ma a kona ni karekea te raunnano ngkana a tataro nakon te Atua ao ni bobotaki ma raoia ni Kristian. A mwaiti kaaro aika Kristian ake a a tia ni karekei raunnanoia mairoun Iehova ni buan natia. Eng, “E kamaiuia akana a uruaki nanoia [Iehova], ao E kabae ikoakiia.”—Taian Areru 147:3.
Rongorongon te Baibara Aika Kabebetei Naano
Irarikin te tataro ao te iraorao ae kaunga, e kabebetea naba nanoia te koraki aika nanokawaki ma n rawawata, Ana Taeka te Atua ae te Baibara. Rongorongo ake n te Baibara a kaotia bwa e korakora nanon Iesu ni kani kamauna te marakinnano ae rotiia kaaro ake a mate natia, ao iai mwaakana ni manga kaokiia nakon te maiu. A kabebeteaki te koraki aika nanokawaki n rongorongo aikai. Ti na iangoi rongorongo aika uoua aikai.
E kabwarabwaraki n Ruka mwakoro 7 te bwai are riki ngke e kaitiboo Iesu ma te koraki n taunimate n te kawa ae Nain. E nang taunaki iai ana rikitemanna te aine ae e a tia ni mate buuna. E taekina ae kangai kibuna 13: “Ao te Uea, ngke E noria, ao E nanoangaia, ao E kangai nako ina, Tai tang.”
Ma a karako aomata n taunimatean natin te tina arei, ae a kona n tuangnga bwa e na aki tang. Ma bukin tera bwa e taekina anne Iesu? E ataia ae e nang bua nanokawakin te tina arei. E taekina ae kangai te rongorongo: “Ao [Iesu] e kaania ma n ringa te bao: ao a tei uake a uotia. Ao Ngaia E kangai, Te roronga, I tuangko ba ko na uti. Ao teuare mate e tekateka, ao e taetae. Ao Iesu E angan tinana.” (Ruka 7:14,15) E a manga tang riki n te tai naba anne te tina, ma e a tang ni kukurei.
N te taina, e kawaraki Iesu iroun te mwaane ae arana Iairo, are e bubutii buokan natina te aine ae 12 ana ririki are e a kaani mate n aorakina. E aki rangi ni maan imwin anne ao e a roko taekana bwa e a mate. E uruaki nanon Iairo n te rongorongo aei ma e tuangnga Iesu ni kangai: “Tai maku, ko na ti onimaki.” Ngke e roko Iesu ni mwengan te teinaine are mate, ao e taua baina ao e taku nakoina. “Te teinaine, I taku nako im, uti!” Tera ae riki? “Te teinaine e tei rake naba, ao e nakonako.” Tera aron rotakia kaaro akekei? “A mimi n te mimi ae bati.” Ao Iairo ma buuna a rabwata natia ma te kukurei, n aron ae a mii.—Mareko 5:22-24, 35-43.
A kaotaki n rongorongo man te Baibara aikai, baika kona ni kaantaningaki nakon taai aika a na roko irouia kaaro aika iai natia aika mate. E taku Iesu: “E na bon roko te aua, ae a na bane iai n ongo bwanana aomata ake a mena i nanon ruaia ni mate, ao a na oti nako.” (Ioane 5:28, 29) Ana kaantaninga Iehova bwa bon Natina ae e na kaoka maiuia te koraki ake a mate. Mirion ma mirion mwaitiia ataei ake a a tia ni bua maiuia ake “a na bane iai n ongo bwanana” ngkana e kangai: “I taku nako im, uti.” N te tai anne ao a nang manga taetae ao n nakonako ataei. Aia karo ataei ake a kabuanibwai “a na mimi n te mimi ae bati,” n aroia Iairo ma buuna.
Taiaoka n uringnga bwa e ngae ngkai tao e a tia ni mate natim te mwaane ke te aine, ma Iehova e kona ni bita rawawatam nakon te kimwareirei rinanon te mangauti. Ngkana ko kani kakabwaiaki man te babaire ae raoiroi aei, ongeaba n ana taeka ni kaungaunga te tia areru aikai: “Ukoukora Iehova ma korakorana; ukoukora matana n aki toki. Kam na uring ana makuri ake a kamimi ake E karaoi.” (Taian Areru 105:4, 5) Eng, toro iroun te Atua ni koaua ae Iehova, ao taromauria n te aro ae boraoi ma nanona.
Tera ae ko na waekoa ni karekea ngkana ko “ukoukora Iehova”? Ko kona ni kakorakoraki rinanon te tataro nakon te Atua, ko na namakina kabebetean nanom ni kaineti ma aia tangira raao ni Kristian ni koaua, ao e na kaungaki nanom rinanon te ukeuke n reirei n Ana Taeka te Atua. Irarikin anne, e na aki maan ngkai ao ko na namakinna bwa e na boni kakororaoa ana ‘mwakuri ma ana kakai aika kamimi’ Iehova, ake ko na kakabwaiaki iai n aki toki, ao a na kabwaia naba iai ataei ake a a tia ni bua maiuia.
[Bwaoki n te iteraniba 5]
“Kanakomaia te Aine Ane E Mate Natina Aika Uoman”
Bon te taanga mai Nigeria Kehinde ao Bintu aika Ana Tia kakoaua Iehova, ao a kabuanibwai maiuia natiia aika uoman n te kurati n te kaa. A rotaki n te rawawatannano imwin te kabuanibwai anne. Ma a kabebeteaki nanoia ngkai a onimakina Iehova, ao a teimatoa n taekina te kaantaninga ae raoiroi ae boto i aon te Baibara, nakoia aomata.
A noria tabeman bwa a rau nanoia Kehinde ao Bintu ao a ninikoria. N te bong teuana ao e taku te aine ae arana Ukoli nakon raoraon Bintu temanna: “Kanakomaia te aine ane e mate natina aika uoman n tii teuana te tai, ao ane e teimatoa naba n taetaekina rongorongon te Baibara. I kan ataia bwa te mwaaka raa ae buokia n nanomwaaka.” Ngke e a roko Bintu ao e taku Ukoli nakoina: “I kan ataia bwa e aera ngkai ko teimatoa n tataekina rongorongon te Atua are e tiringia natim. E anaa maiun natiu te aine ae au rikitemanna te Atua, ao I a boni kakeaa naba te Atua ma imwin te tai anne.” E kabongana te Baibara Bintu ni kabwarabwaraa bukin mateia aomata ao aron kakoauaan raoi are a na boni kautaki te koraki ake a tangiraki iroura.—Mwakuri 24:15, I-Rom 5:12.
Imwina riki e a manga taku Ukoli: “Au iango ngkoa bwa a anaaki aomata aika mate iroun te Atua. I a ataa raoi te koaua i aon anne ngkai.” E a tia ni motinnanoia neiei bwa e na reiakina taekan ana berita te Atua n te Baibara ma Ana Tia Kakoaua Iehova.
[Bwaoki n te iteraniba 6]
‘I Kan Ibuobuoki ma I Aki Ataa te Bwai ae N na Karaoia’
E ngae ngke a rotaki n te rawawata ae korakora ana karo ma tarin te nati are e mate, ma a kona naba n tabeaianga raoraoia. A bae ni kani buokiia kaain te utu, ma a raraoma bwa imwina a na rawawata riki n aia taeka ke aia mwakuri. Aikai reirei n ibuobuoki tabeua ibukia aomata ake a iango ni kangai: ‘I kan ibuobuoki ma I aki ataa te bwai ae N na karaoia.’
❖ Tai kararoaa te aomata ae mate ana koraki ibukina bwa ko aki ataa te bwai ae ko na taekinna ke ni karaoia nakoia. Rokom n akea te bwai ae ko karaoia e kona ni kakorakoraia. Ko aki ataa te bwai ae ko na taekinna? A na ataia ae ko mutiakinia n rabwatakia ao n atongan te taeka mai nanom ae, “I rangi n nanokawaki.” Ko raraomaeakina ae ngkana ko tang ao ko a kakorakora riki nanokawakia? E taku te Baibara: “Kam na tang ma akana tang.” (I-Rom 12:15) E kaotaki n ranin matam bwa ko buoka rawawataia, ao a na kabebeteaki iai.
❖ Biririmoa ni karaoia. Ko kona ni katauraoa te amwarake ae uarereke ibukin te utu? Ko kona n irei bwainnamwarake ake a a ikoiko? Ko kona ni karekei bwaai tabeua ibukia? Tai kangai, “Tuangai te bwai ae ko kainnanoia.” E ngae ngkai ko taetae mai nanom, ma a kona kaaro ake a nanokawaki ibukin maten natiia, n iangoia bwa ko rangi n tabetabe n te aro ae ko aki tauraoi ni buokiia. N onean mwin anne, titirakinia ni kangai, “Tera te bwai ae I kona ni buokiko iai?” ao imwina karaoa ae a tuangko. Ma taraia bwa ko na aki reberake ni kan atai aia bwai n aia auti aika raba ke aroaroia.
❖ Tai atonga ae kangai, “I ataa am namakin.” A bane ni kakaokoro aia namakin aomata nako ni maten ae tangiraki irouia. Ko aki kona n ataa raoi aia namakin e ngae ngke e a tia ni mate naba natim.
❖ E na bae ni bwakanako te tai ae abwabwaki imwain okiran aroni maiuia rimoa. Mangaia are kateimatoa am ibuobuoki n aron ae ko kona, bwa a aki tii kainnanoa buokaia i nanon boong tabeua imwin te mate. Taningamarau nakon kainnanoia i nanon wiiki ma namwakaina aika a na roko.a
[Kabwarabwara ae nano]
a Ibukin rongorongo riki tabeua ibukin buokaia te koraki ake a nanokawaki ni buan natiia, nora te mwakoro ae “A na Kanga n Ibuobuoki Tabemwaang?” n iteraniba 20-4 n te boroutia ae Ngkana E Mate ae Ko Tangiria, ae boretiaki irouia Ana Tia Kakoaua Iehova.
[Taamnei n iteraniba 7]
E kaotaki n te Baibara bwa iai mwaakan Iesu ni kautiia ataei ake a mate, ao e kani karaoa anne