NIBII NI AKƐ ONIAI NI OTSUƆ LƐ FEƆ
Maŋ Odaseyeli Shwiilii ‘Ni Akɛyeɔ Jeŋmaji Lɛ Fɛɛ Odase’
APRIL 1, 2023
Afii nyɔŋma kɛ sɛɛ nɛɛ lɛ, maŋ odaseyeli shwiilii ni wɔkɛshiɛɔ lɛ ebafee wɔshiɛmɔ nitsumɔ lɛ fã ko ni gbalaa mɛi ajwɛŋmɔ waa. Yɛ jeŋ lɛŋ fɛɛ lɛ, kɛ́ mɛi na shwiilii nɛɛ nɔŋŋ lɛ, ale akɛ Yehowa Odasefoi lɛ anɔ ni. Shwiilii nɛɛ yɛ fɛo waa ni ekɛ nitsumɔ hu yɛ mlɛo. Ekolɛ okɛ nɔ ni nyɛmiyoo ko ni atsɛɔ Asenata ni jɛ Poland lɛ wie lɛ kpãa gbee, ewie akɛ: “Shwiilii lɛ bɛ ŋwanyaa, ni eyɛ fɛo hu. Ekɛ nitsumɔ waaa ni abaanyɛ atsi kɛya he fɛɛ he.”
Ani osusu bɔ ni fee ni atɛŋ shwiilii lɛ kɛ bɔ ni afee lɛ ahã lɛ he pɛŋ?
Eyɛ Fɛo Ni Ekɛ Nitsumɔ Waaa
Yɛ afi 2001 lɛ, Gbɛtsɔɔmɔ Kuu lɛ ŋmɛ nyɛmimɛi ni yɔɔ France lɛ gbɛ ni amɛka gbɛi srɔtoi ni atsɔɔ nɔ atsuɔ maŋ odaseyeli lɛ, ni odase ni akɛ shwiilii yeɔ fata he lɛ amɛkwɛ. Amɛfee shwiilii srɔtoi. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, amɛfee shwiilii ni akɛtsiɔ baagii kɛ shwiilii ni akɛheɔ nii yɛ shwapoi amli lɛ ahenɔ, ni amɛkɛ woji wo mli kɛye odase amɛkwɛ. Sɛɛ mli lɛ, France nitsumɔhe nine lɛ hala amɛteŋ ekome, ni shiɛlɔi lɛ kɛ no tsu nii afii saŋŋ.
Maŋ odaseyeli shwiili ni afee mra mli yɛ France, 2005
Nyɛmimɛi ni yɔɔ France lɛ nya yibii ni maŋ odaseyeli gbɛ nɛɛ wo lɛ he waa. Enɛ hewɔ lɛ, yɛ afi 2011 lɛ, Gbɛtsɔɔmɔ Kuu lɛ ŋmɛ gbɛ koni akɛ maŋ odaseyeli shwiilii kɛ okpɔlɔi ni akɛ woji shwieɔ nɔ kɛyeɔ odase lɛ atsu nii yɛ New York City, ni yɔɔ U.S.A. lɛ akwɛ. Etsɛɛɛ kwraa ni gbɛgbalɔi ni kɛ amɛhe wo maŋ odaseyeli fã nɛɛ mli lɛ yɔse akɛ shwiilii nɛɛ kɛ odaseyeli hi waa, ni eko ji, ewaaa akɛ abaatsi kɛjɛ he kome kɛya he kroko. Agbɛnɛ hu, gbɛgbalɔi lɛ tsɔɔ nibii komɛi ni abaanyɛ afee yɛ shwiilii lɛ ahe koni anyɛ akɛtsu nii jogbaŋŋ. Maŋ odaseyeli shwiilii ni afee mra mli lɛ, tso akɛfee, ni emli etsii, ni ewa akɛ abaanyɛ akɛkwɔ atrakpoi kɛya kɛba. Enɛ hewɔ lɛ afee ekroko koni ekatsii tsɔ, shi afee lɛ bɔ ni kɛ́ kɔɔyɔɔ miitswa lɛ ebaawa akɛ ebaagbee shi. Agbɛnɛ hu afee taii ni dara bɔ ni sa awo he, koni anyɛ atsi kɛtsɔ gbɛi ni nɔ yɔɔ dokoidokoi anɔ. Kɛfata he lɛ, afee adeka bibioo ko awo shwiilii lɛ he koni anyɛ akɛ woji ato mli.
Gbɛ nɛɛ ni aka akwɛ lɛ ye omanye waa! No hewɔ lɛ yɛ afi 2012 lɛ, Gbɛtsɔɔmɔ Kuu lɛ ŋmɛ gbɛ koni nyɛmimɛi lɛ kɛ maŋ odaseyeli shwiilii atsu nii yɛ jeŋ fɛɛ. Nyɛmimɛi lɛ tao kɔmpeni ko ni baanyɛ ekɛ nibii ni etsiii tsɔ, shi amɛyɛ hewalɛ waa hu lɛ afee shwiilii nɛɛ babaoo.
Afii komɛi asɛɛ lɛ, afee tsakemɔi bibii komɛi yɛ maŋ odaseyeli shwiilii lɛ ahe. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, yɛ afi 2015 lɛ, afee nɔ ko ni akɛhaa shwiilii lɛ he, rɔba yɛ he bɔ ni baahã ana woji lɛ, ni yɛ nakai beiaŋ lɛ nugbɔ akanyɛ efɔ woji lɛ. Yoo ko ni atsɛɔ lɛ Dina, ni eyɔɔ Georgia lɛ sumɔɔ nii nɛɛ ni afee kɛha shwiilii lɛ ahe lɛ waa. Ewie akɛ, “Etamɔ nɔ ni shwiili lɛ yɛ lɛ diɛŋtsɛ ‘eren kootu’ bɔ ni haŋ nu afɔ woji lɛ.” Yɛ afi 2017 lɛ, afee postai ni stiili (magnetic posters) yɔɔ mli yɛ wiemɔi komɛi amli. Nyɛminuu ko ni atsɛɔ lɛ Tomasz, ni jɛ Poland lɛ wie akɛ: “Tsutsu postai ni afee lɛ, ekpɔmɔ wa waa. Shi postai ni afee ni stiili yɔɔ mli lɛ anɔ bɛ kwraa.” Yɛ afi 2019 lɛ, atee nɔ afee tsakemɔi babaoo lolo yɛ nibii ni akɛfeɔ shwiilii lɛ he, kɛ bɔ ni afeɔ lɛ ahãa lɛ mli koni shwiilii lɛ asɛɛ anyɛ atsɛ waa hu.
Maŋ Odaseyeli Shwiilii Lɛ Afeemɔ
Ahãa kɔmpeni kome pɛ feɔ maŋ odaseyeli shwiilii lɛ fɛɛ ni no sɛɛ lɛ akɛmajeɔ asafoi ni yɔɔ jeŋ fɛɛ. Amrɔ nɛɛ, shwiili kome jara ji U.S. dɔlai 43, ni shika ni aheɔ kɛ́ akɛ shwiili lɛ miimaje kɛ ehe nyɔji krokomɛi lɛ fataaa he. Kɛbashi ŋmɛnɛ lɛ, akɛ shika ni fa fe amɛrika dɔlai miliɔn 16 efee shwiilii nɛɛ, ni akɛ shwiilii ni fa fe 420,000 emaje asafoi ni yɔɔ je lɛŋ hei srɔtoi.
Bɔ ni afee ni akɛ oniai ni atsuɔ lɛ atsu nii jogbaŋŋ lɛ, ashɛɔ shwiillii pii shikome, moŋ fe ni abaashɛ lɛ ekome ekome. Kɛfata he lɛ, bianɛ lɛ asafoi lɛ baanyɛ ashɛ shwiilli lɛ he nibii komɛi koni amɛkɛsaa ehe nibii ni efite lɛ, moŋ fe ni amɛbaashɛ shwiili hee.
Maŋ Odaseyeli Shwiilii Lɛ Ni Akɛyeɔ Odase
Shiɛlɔi ni yɔɔ je lɛŋ hei srɔtoi lɛ nyaa maŋ odaseyeli shwiilii lɛ kɛnitsumɔ he waa. Nyɛmiyoo ko ni atsɛɔ lɛ Martina, ni ejɛ Ghana lɛ wie akɛ: “Yɛ wɔshiɛmɔ nitsumɔ lɛ fãi srɔtoi lɛ amli lɛ, wɔ wɔtsiɔ wɔbɛŋkɛɔ mɛi ni wɔkɛ amɛ gbaa sane. Shi nɔ ni misumɔɔ yɛ odase ni akɛ shwiilii yeɔ lɛ ahe ji, ehãa mɛi lɛ moŋ tsiɔ amɛbɛŋkɛɔ wɔ. Wɔyeɔ mɛi ni batsɔɔ shwiilii lɛ ahe kɛhoɔ lɛ po odase.”
Yɛ Afrika maŋ kroko nɔ lɛ, nuu ko tee maŋ odaseyeli shwiili lɛ eko he ni eyakɔlɔ asafo lɛ woji lɛ ekomɛi yɛ emaŋ wiemɔ mli. Enɔ otsi sɛɛ lɛ eku esɛɛ ni eyakɛɛ amɛ akɛ: “Mikane woji lɛ fɛɛ. Emli sane lɛ he yɛ sɛɛnamɔ waa. Miiya mikrowa lɛ ni miyagba miwekumɛi lɛ,” he ni eyɔɔ lɛ kɛ amɛkrowa lɛ jekɛmɔ ji aaafee kilomitai 500. Nyɔji enyɔ sɛɛ be ni ejɛ ekrowa lɛ eba lɛ, ebakɛɛ nyɛmimɛi lɛ akɛ: “Mɛi ni yɔɔ mikrowa lɛ kane woji lɛ fɛɛ, ni amɛnya nɔ ni amɛkane lɛ he waa. Amɛmiisumɔ ni amɛtsɔmɔ Yehowa Odasefoi. Shi amɛyɛ sanebimɔi komɛi ni amɛbaasumɔ ni amɛle hetoo lɛ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, amɛbanu shishi akɛ, kɛ́ abaabaptisi amɛ lɛ, esa akɛ akɛ amɛ awo nu mli. Kɛ̃lɛ, faa bɛ akrowa lɛ he ni wɔyɔɔ lɛ. Ani ebaabi ni wɔba biɛ koni abaptisi wɔ?” Shiɛlɔi lɛ kɛ nuu nɛɛ nɔmba hã gbɛgbalɔ ko ni ji nuu ni wieɔ emaŋ wiemɔ lɛ. Kɛjɛ nakai be lɛ kɛbaa nɛɛ lɛ, amɛnikasemɔ lɛ miiya nɔ jogbaŋŋ.
Kɛ́ wɔna bɔ ni akɛ maŋ odaseyeli shwiilii lɛ miishiɛ “yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ fɛɛ koni akɛye jeŋmaji lɛ fɛɛ odase” lɛ, eyɛ miishɛɛ waa. (Mateo 24:14) Te wɔfeɔ tɛŋŋ wɔnáa shika kɛfeɔ shwiilii nɛɛ? Kɛtsɔ oniai ni atsuɔ kɛhã jeŋ muu fɛɛ nitsumɔ lɛ, ni mɛi babaoo tsɔɔ donate.jw.org lɛ nɔ amɛtsuɔ oniai lɛ nɛɛ. Oyiwaladɔŋŋ yɛ ejurɔ ni ofeɔ nɛɛ hewɔ.