Yelikɛbuamɔ Kɛhã Shwilafoi Kɛ Mɛi Ni Enaaa Nii Jogbaŋŋ
Niiamlitaomɔ etsɔɔ akɛ, yɛ jeŋ fɛɛ lɛ, mɛi aafee akpekpei 43 eshwila, ni mɛi aafee akpekpei 295 hu enaaa nii jogbaŋŋ.a Dɔlɛ sane ji akɛ, akɛ shwilafoi kɛ mɛi ni enaaa nii jogbaŋŋ lɛ ateŋ mɛi pii yeee jogbaŋŋ.
Te Nyɔŋmɔ naa shwilafoi ehãa tɛŋŋ? Mɛni Biblia kɛɔ yɛ amɛhe? Ni mɛni Yehowa Odasefoi feɔ kɛyeɔ amɛbuaa amɛ ŋmɛnɛ?
Bɔ ni Nyɔŋmɔ naa shwilafoi ehãa
Biblia lɛ hãa wɔleɔ akɛ, Yehowab susuɔ shwilafoi ahe waa diɛŋtsɛ. Eesumɔ ni akɛ amɛ aye jogbaŋŋ ni amɛná tsɔsemɔ ni ekɛhãa lɛ he sɛɛ. Agbɛnɛ hu, ehãa amɛ hiɛnɔkamɔ ni nɔ bɛ kɛhã wɔsɛɛ.
Ŋmalɛ: “Alomɔ mɔ ni hãa shwilafo duɔ gbɛ.”—5 Mose 27:18.
Nɔ ni etsɔɔ: Yɛ blema lɛ, Mla ni Nyɔŋmɔ kɛhã ewebii lɛ bu shwilafoi ahe ni akafee amɛ niseniianii.
Ŋmalɛ: “Nyɔŋmɔ kwɛɛɛ mɛi ahiɛiaŋ.”—Bɔfoi 10:34.
Nɔ ni etsɔɔ: Shwilafoi asane kã Nyɔŋmɔ tsui nɔ waa tamɔ bɔ ni mɛi ni naa nii lɛ asane kã etsui nɔ lɛ.
Ŋmalɛ: “Mɛi babaoo hu ni eshwila lɛ, [Yesu hã] amɛna nii.”—Luka 7:21.
Nɔ ni etsɔɔ: Be ni Yesu yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, egbele shwilafoi ahiŋmɛi ni amɛna nii, ni ekɛtsɔɔ nɔ ni Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ baatsu wɔsɛɛ.
Ŋmalɛ: “Abaagbele shwilafoi ahiŋmɛii.”—Yesaia 35:5.
Nɔ ni etsɔɔ: Yehowa ewo shi akɛ etsɛŋ, kɛ́ e-Maŋtsɛyeli lɛ bɔi nɔyeli yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, shwilafoi baana nii ekoŋŋ.
Nibii ni Yehowa Odasefoi feɔ kɛyeɔ amɛbuaa shwilafoi
Akɛ Yehowa Odasefoi lɛ, wɔshiɛɔ Nyɔŋmɔ wiemɔ ni hãa mɛi náa hiɛnɔkamɔ lɛ wɔtsɔɔ shwilafoi yɛ jeŋ fɛɛ. Mɛɛ gbɛ nɔ wɔtsɔɔ wɔfeɔ enɛ?
Wɔfeɔ Biblia lɛ kɛ woji ni akɛkaseɔ Biblia lɛ, kɛ vidioi yɛ henɔi srɔtoi amli wɔhãa shwilafoi kɛ mɛi ni enaaa nii jogbaŋŋ. Wɔfeɔ woji nɛɛ yɛ henɔi srɔtoi amli, eko ji braille, niŋmaa wuji, kɛ nɔ ni atswaa aboɔ toi.
Otsi fɛɛ otsi lɛ, wɔfeɔ Kristofoi akpeei, ni mɔ fɛɛ mɔ baanyɛ eba eko, ni shwilafoi hu fata he.
Wɔhãa mɔ fɛɛ mɔ hegbɛ ni Yehowa Odasefoi lɛ ateŋ mɔ ko kɛ lɛ akase Biblia lɛ.c
Abiŋ ni owo nibii nɛɛ ateŋ eko kwraa he nyɔmɔ. Mɛni hewɔ? Ejaakɛ Yesu fã akɛ: “Yaka nyɛná, yaka nyɛkɛhãa.”—Mateo 10:8.
Shwilafoi asane kã Yehowa Odasefoi atsui nɔ waa. Mɛi fɛɛ ni bafataa wɔhe kɛjáa Nyɔŋmɔ lɛ náa nanemɛi kpakpai ni yeɔ amɛbuaa amɛ. Naa Yehowa Odasefoi komɛi ni ji shwilafoi lɛ aniiashikpamɔi.
Talita Alnashi jɛ Sweden, ni kɛjɛ efɔmɔ mli tɔŋŋ lɛ enaaa nii jogbaŋŋ. Kwɛmɔ vidio nɛɛ ni ona bɔ ni efɔlɔi etsɔɔ lɛ Biblia lɛ, kɛ bɔ ni nyɛmimɛi ejie suɔmɔ kpo amɛtsɔɔ lɛ kɛ eweku lɛ, kɛ bɔ ni amɛye amɛbua amɛ.
James Ryan jɛ United States, afɔ lɛ akɛ toimulɔ ni sɛɛ mli lɛ eshwila. Kwɛmɔ vidio nɛɛ ni ona bɔ ni etsui enyɔ emli yɛ naagba nɛɛ fɛɛ sɛɛ.
Cynthia Pablo jɛ Philippines, emu toi ni eshwila hu. Mɛni mɛi ni ekɛ amɛ jáa Yehowa lɛ fee kɛye amɛbua lɛ be ni shihilɛ lɛ mli wa yɛ COVID-19 tsɛŋemɔ hela lɛ beiaŋ lɛ? Kanemɔ sane ni ji, “Congregation Supports Deaf and Blind Sister During Pandemic” lɛ kɛná sanebimɔ nɛɛ hetoo.
Mɛɛ nibii ni akɛkaseɔ Biblia lɛ wɔfeɔ wɔhãa shwilafoi?
Woji ni afee yɛ braille mli. Wɔfee Biblia muu lɛ fɛɛ loo efã ko yɛ braille mli yɛ wiemɔi babaoo amli. (Kɛ́ ootao ona wiemɔi amli ni wɔfee braille Biblia lɛ yɛ lɛ, kwɛmɔ akrabatsa ni ji, “Jeŋ Hee Shishitsɔɔmɔ Biblia Lɛ Ni Afee Yɛ Braille Mli” lɛ.) Agbɛnɛ hu, wɔfeɔ wɔwoji ni wɔjɛɔ Biblia lɛ mli wɔfeɔ lɛ ekomɛi yɛ braille mli. Wɔfee wolo ni gbɛ́i ji Learn to Read Braille lɛ kɛhã mɛi ni miisumɔ ni amɛkase braille lɛ. Afee lɛ bɔ ni mɔ ko ni naa nii lɛ baanyɛ ekɛye ebua shwilafo koni enyɛ ekane braille.
Obaanyɛ obi Yehowa Odasefonyo ko ni ehã bo wɔ-braille woji ni akala lɛ eko loo obi ni abasara bo.
Obaanyɛ odaunlodi woji nɛɛ ni afee kɛhã notetaker elɛtrɔnik tsɔji lɛ eko yɛ jw.org lɛ nɔ.d
Woji ni akɛ niŋmai agboi eŋmala kɛ niŋmai ni anyɛɔ afeɔ lɛ agboi yɛ smatfon kɛ amɛhenɔi lɛ anɔ. Afee wɔ woji ni wɔyɔɔ lɛ ekomɛi ahenɔi kɛ niŋmai agboi kɛhã mɛi ni enaaa nii jogbaŋŋ lɛ. Afee jw.org wɛbsait lɛ bɔ ni kɛ́ ofee niŋmai lɛ agbo po lɛ onaa nɔ fɛɛ nɔ jogbaŋŋ. JW Library app lɛ hu ŋmɛɔ gbɛ ni anyɛ afee niŋmai ni yɔɔ woji lɛ amli lɛ agboi loo bibii.
Obaanyɛ obi Yehowa Odasefonyo ko ni ehã bo wɔwoji ni akɛ niŋmai agboi eŋmala ni akala lɛ eko loo obi ni abasara bo.
Obaanyɛ odaunlodi wɔwoji ni akɛ niŋmai agboi eŋmala ni akala lɛ ahenɔi ni akaneɔ yɛ smatfon kɛ ehenɔi lɛ anɔ lɛ eko yɛ jw.org lɛ nɔ.
Nibii ni atswaa aboɔ toi. Wɔrikɔdi Biblia ni ji Jeŋ Hee Shishitsɔɔmɔ lɛ koni anyɛ atswa abo toi yɛ wiemɔi 200 kɛ sɛɛ amli. Kɛfata he lɛ, wɔrikɔdiɔ wɔwoji ni adamɔɔ Biblia lɛ nɔ aŋmalaa lɛ babaoo koni anyɛ atswa abo toi. Bei pii lɛ, kɛ́ wɔmiirikɔdi wɔwoji lɛ, wɔwieɔ mfonirii ni yɔɔ amɛmli lɛ hu ahe.
Obaanyɛ otswa nibii ni arikɔdi lɛ eko ni obo toi yɛ jw.org lɛ kɛ JW Library app lɛ nɔ loo odaunlodi.
Obaanyɛ odaunlodi wɔwoji kɛ nibii ni akaneɔ lɛ ahenɔi ni tsuɔ nii yɛ nɔ ni Blɔfo tsɛɔ lɛ reading systems lɛ anɔ lɛ eko yɛ jw.org lɛ nɔ. Reading systems nɛɛ ekomɛi ji, screen readers kɛ digital talking book players.e
Vidioi ni awieɔ nibii ni yaa nɔ yɛ mli lɛ ahef. Yehowa Odasefoi jɛɔ Biblia lɛ mli amɛfeɔ vidioi srɔtoi yɛ wiemɔi babaoo amli, ni yɛ wiemɔi nɛɛ amli 100 kɛ sɛɛ amli lɛ, awieɔ nibii ni yaa nɔ yɛ vidioi lɛ amli lɛ ahe. Vidioi nɛɛ yeɔ ebuaa mɛi koni amɛnu Biblia mli ŋaawoi ashishi ni amɛkɛtsu nii.
Vidioi ni awieɔ nibii ni yaa nɔ yɛ mli lɛ ahe ekomɛi nyiɛ sɛɛ nɛɛ. Ofainɛ obaana lɛ yɛ Blɔfo mli:
Asafoŋ kpeei, kpeei bibii kɛ kpeei wuji. Wɔyɛ asafoi yɛ je lɛŋ hei srɔtoi fɛɛ, ni daa otsi lɛ, wɔkpeɔ kɛkaseɔ Nyɔŋmɔ he nii ni wɔjáa lɛ. Agbɛnɛ hu, daa afi lɛ, wɔfeɔ kpeei wuji kɛ kpeei bibii, ni yɛ kpeei nɛɛ ashishi lɛ, ajɛɔ Biblia lɛ mli atsɔɔ wɔ nii. Yɛ wɔkpeei srɔtoi nɛɛ ashishi lɛ, kɛ́ abaajie vidio lɛ, wɔhãa awieɔ nibii ni yaa nɔ yɛ vidioi amli lɛ ahe koni mɛi ni ehe baahia amɛ lɛ aná he sɛɛ. Yɛ shihilɛi komɛi amli lɛ, kɛ́ mɔ ko ni eshwila ni emu toi hu ba wɔkpeei lɛ, wɔtoɔ gbɛjianɔ ni mɔ ko kɛ ewaobii woɔ mɔ ni eshwila ni emu toi hu lɛ waobii amli, ni ekɛfeɔ okadii kɛtsɔɔ lɛ nɔ ni awieɔ lɛ shishi, no ji nɔ ni Blɔfo tsɛɔ lɛ tactile interpreting lɛ. Wɔhãa mɛi srɔtoi fɛɛ baa wɔkpeei lɛ eko, ni wɔjieee nii amli.
Taomɔ asafoŋ kpee ko ni bɛŋkɛ bo.
Kwɛmɔ vidio nɛɛ koni ona daa afi kpeei wuji ni wɔfeɔ lɛ ahe saji.
Yaa Yesu gbele lɛ Kaimɔ lɛ, eji afi lɛ mli nifeemɔ ni he hiaa fe fɛɛ.
José Luis Ayala yɛ Mexico. Be ni afɔ lɛ lɛ, emu toi, ni be ni eyeɔ afii 29 lɛ, eshwila. Kwɛmɔ vidio nɛɛ kɛna bɔ ni kpeei srɔtoi ni wɔfeɔ lɛ ye ebua lɛ, kɛ bɔ ni awa lɛ ni ebale Biblia lɛ mli, ni enyɛɔ ejɛɔ mli etsɔɔ nii jogbaŋŋ.
a Wiemɔ ni ji “enaaa nii jogbaŋŋ” lɛ damɔ shi kɛhã hiŋmɛi hela ko ni mɔ ko yɔɔ ni anyɛɛɛ atsa, ni no hãaa enyɛ efee eshihilɛ mli nibii komɛi. Yɛ sane nɛɛ mli lɛ, wiemɔ ni ji, “eshwila” lɛ damɔ shi kɛhã shwilafoi kɛ mɛi ni enaaa nii jogbaŋŋ fɛɛ.
b Yehowa ji Nyɔŋmɔ gbɛ́i. (Lala 83:18) Kwɛmɔ sane ni ji “Namɔ Ji Yehowa?” lɛ.
c Obaanyɛ obi koni abatsɔɔ bo bɔ ni wɔkɛ mɛi feɔ Biblia mli nikasemɔ ni awooo he nyɔmɔ ko lɛ ahãa.
d Notetakers ji elɛktrɔnik tsɔji bibii komɛi ni akɛ braille niŋmai kɛ kɔmpiuta gbee komɛi ewo nɔ. Afee pins komɛi yɛ nɔ ni kɛ́ awo nɔ loo akɛba shi lɛ, eŋmalaa braille niŋmai loo okadii lɛ. Notetakers lɛ hewɔ lɛ, ehe ehiaaa ni aná braille woji diɛŋtsɛ ni akala braille yɛ nɔ.
e Screen readers kɛ digital talking book players lɛ, kɛ kɔmpiuta gbee loo gbee ni arikɔdi kaneɔ nibii ni aŋmala lɛ koni anu. Enɛ hãa mɛi ni kɛ tsɔji nɛɛ tsuɔ nii lɛ nyɛɔ amɛyaa woji lɛ hei pɔtɛɛ ni amɛtaoɔ.
f Audio descriptions are spoken phrases added to a video to explain what is happening on-screen.