Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w26 May bf. 26-31
  • Hã Ohiɛ Asɔ Yiŋ Ni Mɛi Krokomɛi Ekpɛ Lɛ

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Hã Ohiɛ Asɔ Yiŋ Ni Mɛi Krokomɛi Ekpɛ Lɛ
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2026
  • Saneyitsei Bibii
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • MƐƐ SAJI WƆBAANYƐ WƆWIE WƆSHI MƐI YƐ YIŊ NI AMƐKPƐƆ YƐ HE LƐ HE?
  • MƐNI HEWƆ ESAAA AKƐ WƆWIEƆ WƆSHIƆ MƐI KROKOMƐI AYIŊKPƐI?
  • NƆ NI OBAAFEE KONI OHIƐ ASƆ MƐI KROKOMƐI AYIŊKPƐI
  • Bɔ Ni Obaafee Okpɛ Yiŋ Ni Baasa Yehowa Hiɛ
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2025
  • Kpɛɛ Yiŋ Ni Baatsɔɔ Akɛ Okɛ Ohiɛ Fɔ̃ɔ Yehowa Nɔ
    Wɔshiɛmɔ Kɛ Wɔshihilɛ Akɛ Kristofoi—Kpee Nifeemɔ Wolo—2023
  • Ná Hemɔkɛyeli​—Ni Okpɛ Oyiŋ Yɛ Nilee Mli!
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2017
  • Ha Oyiŋkpɛi Awo Nyɔŋmɔ Hiɛ Nyam
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—2011
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2026
w26 May bf. 26-31

AUGUST 3-9, 2026

LALA 113 Wɔyɛ Toiŋjɔlɛ

Hã Ohiɛ Asɔ Yiŋ Ni Mɛi Krokomɛi Ekpɛ Lɛ

‘Nyɛkakojoa yɛ saji ni mɔ fɛɛ mɔ baanyɛ akpɛ eyiŋ bɔ ni esumɔɔ yɛ he lɛ ahe.’—ROM. 14:1.

NƆ NI WƆBAAKASE

Wɔbaana bɔ ni wɔbaafee wɔhiɛ asɔ yiŋ ni wɔnyɛmimɛi lɛ kpɛɔ kɛ́ wɔkɛ amɛ kpãaa gbee po.

1-2. Mɛni hewɔ bei komɛi lɛ, yiŋ ni wɔkpɛɔ yɛ sane ko he lɛ, feɔ srɔto yɛ yiŋ ni wɔnyɛmimɛi krokomɛi kpɛɔ yɛ nakai sane lɛ nɔŋŋ he lɛ?

ANI mɔ ko ewie eshi bo yɛ yiŋ ko ni okpɛ lɛ hewɔ? Ani bo hu owie oshi mɔ ko yɛ yiŋ ko ni ekpɛ lɛ hewɔ? Ŋwanejee ko bɛ he akɛ, wɔteŋ mɛi pii baahã sanebimɔi nɛɛ hetoo akɛ ‘hɛɛ.’

2 Esaaa akɛ efeɔ wɔ naakpɛɛ akɛ, bei komɛi lɛ, yiŋ ni wɔbaakpɛ yɛ sane ko he lɛ, baafee srɔto yɛ yiŋ ni wɔnyɛmimɛi krokomɛi baakpɛ yɛ nakai sane lɛ nɔŋŋ he. Mɛni hewɔ? Ejaakɛ esoro wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ. Esoro bɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ susuɔ nii ahe ehãa. He ni wɔda yɛ loo weku mli ni atsɔse wɔ yɛ loo nibii ni wɔtsɔmɔ mli lɛ ji nɔ ni hãa esoroɔ bɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ susuɔ nii ahe ehãa lɛ. Eyɛ mli akɛ esoro bɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ susuɔ nii ahe ehãa moŋ, shi esaaa akɛ wɔhãa enɛ fiteɔ toiŋjɔlɛ kɛ ekomefeemɔ ni yɔɔ asafo lɛ mli lɛ.—Efe. 4:3.

3. Mɛni ekolɛ wɔbaasumɔ ni wɔfee kɛ́ wɔnyɛmi Kristofonyo ko kpɛ yiŋ ko ni wɔkɛ lɛ kpãaa gbee yɛ he?

3 Kɛ́ wɔnyɛmi Kristofonyo ko kpɛ yiŋ ko ni wɔkɛ lɛ kpãaa gbee yɛ he lɛ, ekolɛ wɔbaanu he akɛ esa akɛ wɔkɛ lɛ awie koni etsake ejwɛŋmɔ loo wɔbaakɛɛ mɛi krokomɛi akɛ, wɔsusuɔ akɛ wɔnyɛmi lɛ ekpɛ yiŋ gbonyo. Ekolɛ wɔbaasumɔ ni wɔfee nakai ejaakɛ wɔsumɔɔ wɔnyɛmi lɛ. Wɔsumɔɔ wɔnyɛmimɛi Kristofoi lɛ, no hewɔ lɛ, wɔsumɔɔ ni nibii ahi ahã amɛ. (Abɛi 17:17) Enɛ hewɔ lɛ, wɔsumɔɔɔ ni amɛkpɛɔ yiŋ ko ni sɛɛ mli lɛ amɛshwaa amɛhe yɛ he loo amɛkpɛɔ yiŋ ko ni baafite amɛ kɛ Yehowa teŋ.

4-5. Kɛ́ wɔnyɛmi Kristofonyo ko miitao ekpɛ yiŋ ko ni wɔkɛ lɛ kpãaa gbee yɛ he lɛ, mɛni esa akɛ wɔfee?

4 Kɛ́ wɔyasusu akɛ yiŋ ko ni wɔnyɛmi ko ekpɛ lɛ ejaaa lɛ, ani esa akɛ wɔkɛɛ lɛ? Bei komɛi lɛ, esa akɛ wɔkɛɛ lɛ, shi bei komɛi hu lɛ esaaa akɛ wɔkɛɔ lɛ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, kɛ́ wɔná wɔle akɛ wɔnyɛmi ko miitao efee nɔ ko ni baahã eku Biblia mli kitã ko mli lɛ, no lɛ, suɔmɔ ni wɔyɔɔ kɛhã lɛ hewɔ lɛ esa akɛ wɔye wɔbua lɛ ni ena akɛ nɔ ni etaoɔ efee lɛ esaaa. (Abɛi 27:​5, 6) Shi kɛ́ wɔnyɛmi ko miitao efee nɔ ko ni ekuuu Nyɔŋmɔ mla ko mli, shi esoro nɔ ni kulɛ wɔbaafee yɛ nakai sane lɛ he lɛ, mɛni esa akɛ wɔfee? Biblia lɛ hãa sanebimɔ nɛɛ hetoo. Wɔkojooo mɛi “yɛ saji ni mɔ fɛɛ mɔ baanyɛ akpɛ eyiŋ bɔ ni esumɔɔ yɛ he lɛ ahe.”—Rom. 14:1.

5 Shi bei komɛi lɛ, ewaa kɛhãa wɔ akɛ wɔbaakpɛlɛ yiŋ ko ni wɔnyɛmi ko ekpɛ ni eteee shi ewooo Biblia lɛ nɔ. Yɛ nikasemɔ nɛɛ mli lɛ, wɔbaasusu nɔ hewɔ ni esa akɛ wɔkpɛlɛ yiŋ ni mɛi krokomɛi kpɛɔ lɛ nɔ kɛ bɔ ni wɔbaafee wɔfee nakai lɛ he. Shi mɛni baahã wɔwie wɔshi mɔ ko yɛ yiŋ ko ni ekpɛ lɛ hewɔ? Naa shihilɛi komɛi ni baanyɛ ahã eba lɛ nakai.

MƐƐ SAJI WƆBAANYƐ WƆWIE WƆSHI MƐI YƐ YIŊ NI AMƐKPƐƆ YƐ HE LƐ HE?

6-7. Tsɔɔmɔ shihilɛi komɛi ni ekolɛ wɔbaawie wɔshi mɛi yɛ yiŋ ko ni amɛkpɛ lɛ hewɔ.

6 Tamɔ wɔwie momo lɛ, he ni wɔda yɛ loo nibii ni wɔtsɔmɔ mli lɛ hewɔ lɛ, bei pii lɛ, wɔnuɔ he akɛ afee nibii komɛi yɛ gbɛi pɔtɛi komɛi anɔ. Ekolɛ wɔbaasusu akɛ, bɔ ni wɔnuɔ he lɛ, nakai nɔŋŋ mɛi krokomɛi hu nuɔ he. Shi ekolɛ jeee nakai eji. Naa shihilɛi komɛi ni tsɔɔ nakai. Shihilɛ 1: Nyɛmi nuu ko papa ni kwɛ lɛ lɛ nuɔ dãa waa. Enɛ tee nɔ dani nyɛmi nuu lɛ ba anɔkwale lɛ mli. Be ko lɛ, nyɛmi nuu lɛ tee henaabuamɔ ko shishi ni ena ni nyɛmimɛi komɛi miinu dãa. Nɔ ni ena lɛ gba enaa, ni ekɛɛ amɛ akɛ nɔ ni amɛfeɔ lɛ esaaa. Shihilɛ 2: Nyɛmi yoo ko ye hela ko ni naa wa, shi ehe wa lɛ. Sɛɛ mli lɛ, ená ele akɛ nyɛmi yoo kroko miiye nakai hela lɛ nɔŋŋ. Nyɛmi yoo ni he ewa lɛ lɛ miisumɔ ni eye ebua nyɛmi yoo kroko lɛ, no hewɔ lɛ ekɛɛ lɛ ni efee nɔ ni lɛ efee ni hã ehe wa lɛ lɛ. Ekolɛ ekɛɛ lɛ ni eye niyenii pɔtɛi komɛi, loo efee shikpɔŋ tsofa ko loo ekɔ Blɔfo tsofa ko. Shihilɛ 3: Kulɛ nyɛmi nuu ko yaa sɔlemɔ ko. Bianɛ lɛ, esumɔɔɔ ni ekɛ etsutsu sɔlemɔ lɛ naa nɔ ko feemɔ kwraa. Be ko lɛ, ená ele akɛ nyɛmi nuu ko tee yara yɛ sɔlemɔtsu ko mli ni nɔ ni enu lɛ gba enaa waa.a

7 Naa shihilɛi krokomɛi hu. Shihilɛ 4: Be ni nyɛmi nuu ko daa lɛ, no mli lɛ mɛi pii susuɔ akɛ esaaa akɛ hii toɔ amɛtsɛŋ, loo esaaa akɛ yei woɔ trɔza kɛyaa nifeemɔi tamɔ asafoŋ kpeei, kpeei wuji kɛ kpeei bibii ashishi, kɛ shiɛmɔ. Eyɛ mli akɛ nyɛmi nuu nɛɛ le gbɛtsɔɔmɔ hee ni asafo lɛ kɛhã yɛ nɛkɛ sane nɛɛ he moŋ, shi loloolo lɛ, ekɛɔ mɛi akɛ esaaa akɛ hii toɔ amɛtsɛŋ loo esaaa akɛ yei woɔ trɔza kɛ́ amɛkɛ amɛhe miiwo Nyɔŋmɔjamɔ nifeemɔi amli. Shihilɛ 5: Asafoŋ onukpa ko le nyɛmi nuu ko ni tee yunivɛsiti shi sɛɛ mli lɛ eshi anɔkwale lɛ. Amrɔ nɛɛ, nyɛmi nuu oblanyo ko ni yɔɔ asafoŋ onukpa nɛɛ asafo lɛ mli lɛ ekpɛ eyiŋ akɛ ebaaya yunivɛsiti. Enɛ miigba asafoŋ onukpa lɛ naa, ni no hewɔ lɛ, eebɔ mɔdɛŋ ni ehã oblanyo lɛ kɛ efɔlɔi lɛ atsake amɛjwɛŋmɔ.

8. (a) Mɛni baanyɛ ahã fɔlɔ ko awie ashi fɔlɔi komɛi? (b) Kɛ́ wɔwie wɔshi wɔnyɛmimɛi lɛ, mɛni baanyɛ aba?

8 Naa shihilɛ ko ni kɔɔ fɔlɔi ahe. Shihilɛ 6: Akɛ fɔlɔ lɛ, obɔɔ mɔdɛŋ waa ni okwɛ obii lɛ “yɛ Yehowa tsɔsemɔ kɛ eŋaawoo lɛ mli.” (Efe. 6:4) No hewɔ lɛ, oŋmɛɛɛ obii lɛ gbɛ ni amɛfee nibii komɛi. Shi etamɔ nɔ ni fɔlɔi komɛi ŋmɛɔ amɛbii gbɛ ni amɛfeɔ nibii komɛi ni oŋmɛɛɛ obii gbɛ ni amɛfee lɛ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, amɛhãa amɛbii tsɛɔ yɛ agbonaa fe bɔ ni bo oŋmɛɔ obii agbɛ, amɛhãa amɛtswaa vidio gemisii ni awuiyeli nifeemɔi bɛ mli, loo amɛhé foŋ amɛhã amɛbii ni darako tsɔ lɛ. Enɛ hewɔ lɛ, obii lɛ nuɔ he akɛ oyɛ kpɛŋŋ tsɔ. Ekolɛ obii lɛ ateŋ mɔ ko baakɛɛ bo akɛ, “Mɛni hewɔ ofeee onii tamɔ Samuel kɛ Abigail fɔlɔi?” Kɛ́ eba lɛ nakai lɛ, ekolɛ obaaná nakai fɔlɔi lɛ ahe jwɛŋmɔ gbonyo. Yɛ anɔkwale mli lɛ, kɛ́ nyɛmi ko kpɛ yiŋ yɛ sane ko he ni wɔkɛ lɛ kpãaa gbee yɛ he lɛ, ebaanyɛ egba wɔnaa ni ekolɛ wɔwie wɔshi lɛ po. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, wɔbaanyɛ wɔwie wɔshi mɔ ko yɛ bɔ ni ehiɛɔ eshika ehãa, bɔ ni kɛ́ nɔŋŋ lɛ, efã gbɛ eyaajie ehiɛtserɛ, loo nɔ ni efeɔ kɛjieɔ ehiɛtserɛ lɛ he. Shi esaaa akɛ bɔ ni wɔnuɔ he wɔhãa lɛ he hiaa wɔ aahu akɛ wɔbaawie wɔshi wɔnyɛmimɛi lɛ ni no afite ekomefeemɔ ni yɔɔ asafo lɛ mli lɛ.

9. Mɛɛ oti ma wɔ fɛɛ wɔhiɛ? Ni mɛni esa akɛ wɔkwɛ jogbaŋŋ yɛ he? (Kwɛmɔ mfoniri lɛ hu.)

9 Eyɛ mli akɛ yɛ saji komɛi ahe lɛ, Kristofonyo ko baakpɛ yiŋ srɔto yɛ Kristofonyo kroko ko nɔ he moŋ, shi no etsɔɔɔ akɛ yiŋkpɛɛ lɛ eko ja fe eko. (Rom. 14:5) Ekolɛ mɔ ko baabi akɛ, ‘Bɛ Biblia lɛ kɛɛ wɔhã wɔjwɛŋmɔ afee ekome?’ Eji anɔkwale, shi nɔ ni no tsɔɔ ji akɛ, esa akɛ wɔ fɛɛ wɔye Yehowa mlai lɛ anɔ, shi etsɔɔɔ akɛ wɔ fɛɛ wɔbaaná susumɔ kome yɛ nɔ fɛɛ nɔ he. (2 Kor. 13:11) Wɔbaanyɛ wɔkɛ sane nɛɛ ato yiŋ ni wɔkpɛɔ kɛ́ wɔmiitao wɔfã gbɛ kɛya he ko lɛ he. Bei pii lɛ, wɔbaanyɛ wɔtsɔ gbɛi srɔtoi anɔ kɛya he ni wɔtaoɔ wɔya lɛ. Shi wɔhalaa gbɛ ni wɔsumɔɔ kɛ nɔ ni hi kɛhã wɔ lɛ. Yɛ nakai gbɛ nɔŋŋ nɔ lɛ, wɔkpɛɔ yiŋ srɔtoi, shi oti kome ni ma wɔ fɛɛ wɔhiɛ, no ji, ni wɔsa Yehowa hiɛ. No hewɔ lɛ, wɔwieee wɔshiii mɛi yɛ saji ni esa akɛ mɔ fɛɛ mɔ diɛŋtsɛ akpɛ eyiŋ yɛ he lɛ ahe.—Mat. 7:1; 1 Tes. 4:11.

GPS app ko ni yɔɔ foŋ ko nɔ lɛ miitsɔɔ gbɛi srɔtoi ni abaanyɛ atsɔ nɔ kɛya he kome too lɛ nɔŋŋ.

Gbɛfalɔi baanyɛ atsɔ gbɛi srɔtoi anɔ kɛya he ni amɛyaa lɛ; nakai nɔŋŋ Yehowa tsuji lɛ ateŋ mɔ fɛɛ mɔ kpɛɔ lɛ diɛŋtsɛ eyiŋ yɛ saji komɛi ahe (Kwɛmɔ kuku 9)


MƐNI HEWƆ ESAAA AKƐ WƆWIEƆ WƆSHIƆ MƐI KROKOMƐI AYIŊKPƐI?

10. Yɛ nɔ ni awie yɛ Yakobo 4:12 lɛ naa lɛ, mɛni wɔbɛ hegbɛ akɛ wɔfeɔ? Ni mɛni hewɔ?

10 Biblia lɛ tsɔɔ wɔ yiŋtoi srɔtoi ahewɔ ni esaaa akɛ wɔwieɔ wɔshiɔ mɛi yɛ saji ni esa akɛ mɔ fɛɛ mɔ diɛŋtsɛ akpɛ eyiŋ yɛ he lɛ ahe. Hã wɔsusu yiŋtoi nɛɛ ekomɛi ahe wɔkwɛ. Wɔbɛ hegbɛ ni wɔkɛɔ mɛi nɔ ni esa akɛ amɛfee yɛ saji ni esa akɛ mɔ fɛɛ mɔ diɛŋtsɛ akpɛ eyiŋ yɛ he lɛ ahe. (Kanemɔ Yakobo 4:12.) Yehowa ji Mlawolɔ kɛ Kojolɔ ni yeɔ jalɛ sane. Lɛ pɛ ji mɔ ni yɔɔ hegbɛ ni ekɛɔ wɔ nɔ ni esa akɛ wɔfee kɛ nɔ ni esaaa akɛ wɔfeɔ. No hewɔ lɛ, wɔnyɛmimɛi lɛ baabu akɔntaa amɛhã lɛ, shi jeee wɔ. (Rom. 14:10) Enɛ hewɔ lɛ, esaaa akɛ wɔdamɔɔ bɔ ni wɔ wɔfeɔ wɔnii wɔhãa loo bɔ ni wɔnaa saji komɛi wɔhãa lɛ nɔ wɔkojoɔ loo wɔwieɔ wɔshiɔ mɛi yɛ amɛyiŋkpɛi ahe.b

11. Mɛni kɛ́ wɔfee lɛ ebaahã toiŋjɔlɛ loo ekomefeemɔ aya nɔ ahi asafo lɛ mli? (Kwɛmɔ mfoniri lɛ hu.)

11 Yehowa miisumɔ ni wɔfee ekome, tsɛbelɛ esoro wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ. Yehowa náa he miishɛɛ akɛ esoro wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ. Wɔnaa enɛ yɛ bɔ ni ebɔ nibii ehã lɛ mli. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, esoro baji ni yɔɔ tso kome nɔ lɛ ateŋ eko fɛɛ eko. Ni gbɔmɛi hu amli yɛ srɔtoi. Gbɔmɛi ni fa fe biliɔn kpaanyɔ kɛ sɛɛ ni yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ, kɛ̃lɛ, esoro bɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ feɔ enii ehãa. Yehowa ebɔɔɔ wɔ ni wɔje wɔhe pɛpɛɛpɛ. Shi eesumɔ ni wɔfee ekome kɛjá lɛ. No hewɔ lɛ, ekɔɔɔ he eko bɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ yɔɔ lɛ, wɔbɔɔ mɔdɛŋ koni wɔbaa toiŋjɔlɛ yi. Wɔnaa akɛ, toiŋjɔlɛ ni baahi asafo lɛ mli lɛ he hiaa kwraa fe nɔ ni wɔ wɔsumɔɔ ni afee.—Rom. 14:19.

Nyɛmimɛi ni jɛ hei srɔtoi ni eye afii srɔtoi lɛ efee ekome kɛmiiye nii. Amɛteŋ mɛi komɛi miinu dãa shi mɛi komɛi hu enuuu dãa. Amɛteŋ mɛi komɛi eto tsɛŋ shi mɛi komɛi hu etoko tsɛŋ.

Yehowa ebɔɔɔ wɔ ni wɔje wɔhe pɛpɛɛpɛ, shi eesumɔ ni wɔfee ekome (Kwɛmɔ kuku 11)


NƆ NI OBAAFEE KONI OHIƐ ASƆ MƐI KROKOMƐI AYIŊKPƐI

12-13. Kɛ́ eefee wɔ akɛ mɔ ko ekɔ “gbɛ ko ni ejaaa” lɛ, mɛni esa akɛ wɔhã ehi wɔjwɛŋmɔ mli? (Galatiabii 6:1; kwɛmɔ akrabatsa ni ji, “Kɛ́ Okɛ Nyɛmi Ko Kpãaa Gbee Yɛ Yiŋ Ko Ni Ekpɛ Lɛ He” lɛ hu.)

12 Kɛ́ mɔ ko kpɛ eyiŋ yɛ saji ni esa akɛ mɔ fɛɛ mɔ diɛŋtsɛ akpɛ eyiŋ yɛ he lɛ he. Bi ohe akɛ, ‘Ani mɔ lɛ miikɔ “gbɛ ko ni ejaaa” aloo gbɛ ni eekɔ lɛ yɛ srɔto kɛkɛ shi jeee ni ejaaa?’ Kɛ́ gbɛ ni eekɔ lɛ ejaaa, ni tsɔɔ akɛ, eefee nɔ ko ni Biblia lɛ ewie akɛ akafee lɛ, bi ohe akɛ, ‘Ani miji mɔ ni sa yɛ Ŋmalɛ naa akɛ ejajeɔ mɔ lɛ, aloo mɔ kroko yɛ ni sa fe mi?’ Kɛ́ osa mɔ ni jajeɔ mɔ lɛ, no lɛ, okɛ lɛ asusu nii ahe yɛ mlijɔlɛ mumɔ mli. (Kanemɔ Galatiabii 6:1.) Shi bei pii lɛ, obaana akɛ yiŋ ni ekpɛ lɛ yɛ srɔto kɛkɛ, shi jeee ni ejaaa, ni tsɔɔ akɛ, esoro yiŋ ni kulɛ obaakpɛ yɛ sane lɛ he. Kɛ́ nakai ni lɛ, kaaná mɔ lɛ he jwɛŋmɔ gbonyo loo kaawie oshi lɛ. Kpɛlɛmɔ nɔ akɛ, eyɛ hegbɛ ni ekpɛɔ yiŋ ehãa ehe, ni kaakojo lɛ.—Rom. 14:​2-4.

13 Susumɔ nɔkwɛmɔnɔ nɛɛ he okwɛ: Kɛ́ okɛ onaanyo ko tee niyelihe ko lɛ, ani obaanyɛ enɔ akɛ doo lɛ, ehé niyenii ni ohé lɛ nɔŋŋ eko? Ekã shi faŋŋ akɛ, ofeŋ nakai. Moŋ lɛ, obaahã lɛ diɛŋtsɛ etsɔɔ nɔ ni esumɔɔ. Kɛ́ niyenii ni ehé lɛ ji niyenii ko ni osumɔɔɔ po lɛ, egbaŋ onaa ejaakɛ oyeŋ eko. Nakai nɔŋŋ osumɔŋ ni onaanyo lɛ nyɛɔ onɔ doo akɛ ohé niyenii ni lɛ esumɔɔ lɛ. Yɛ nakai gbɛ nɔŋŋ nɔ lɛ, esa akɛ wɔkpɛlɛ nɔ akɛ mɔ fɛɛ mɔ yɛ hegbɛ ni ekpɛɔ yiŋ ehãa ehe, ni esaaa akɛ wɔnyɛɔ mɛi anɔ doo akɛ amɛfee nɔ ni wɔsumɔɔ.

Kɛ́ Okɛ Nyɛmi Ko Kpãaa Gbee Yɛ Yiŋ Ko Ni Ekpɛ Lɛ He

Kɛ́ okɛ nyɛmi ko kpãaa gbee yɛ yiŋ ko ni ekpɛ lɛ he lɛ, bi ohe saji ni nyiɛ sɛɛ lɛ. Kɛ́ ofee nakai lɛ, obaana akɛ saji komɛi yɛ ni ehe ehiaaa ni ogbaa ohe naa yɛ amɛhe.—Gal. 6:5.

  • Ani eefee nɔ ko ni Biblia lɛ ewie akɛ akafee?

  • Ani he ni ejɛ loo he ni atsɔse lɛ yɛ lɛ hewɔ ekpɛ nakai yiŋ lɛ?

  • Ani yiŋ ni ekpɛ lɛ baaye lɛ awui aloo mi ni miiwo saji ahe?

  • Ani eeenyɛ efee akɛ yiŋ ni ekpɛ lɛ ji yiŋ kpakpa?

  • Ani mɔ lɛ miikɔ “gbɛ ko ni ejaaa,” aloo gbɛ ni eekɔ lɛ yɛ srɔto kɛkɛ shi jeee ni ejaaa?

  • Kɛ́ gbɛ ni eekɔ lɛ ejaaa lɛ, ani miji mɔ ni sa yɛ Ŋmalɛ naa akɛ mijajeɔ lɛ?

14. Kɛ́ wɔmiikpɛ yiŋ ko lɛ, mɛni wɔbaanyɛ wɔfee koni ekomefeemɔ aya nɔ ahi wɔteŋ? (1 Korintobii 8:​12, 13)

14 Kɛ́ ookpɛ yiŋ yɛ saji ni esa akɛ mɔ fɛɛ mɔ diɛŋtsɛ akpɛ eyiŋ yɛ he lɛ he. Kɛ́ oyaakpɛ yiŋ ko, ni oobɔ mɔdɛŋ fɛɛ ni oonyɛ koni okpɛ yiŋ ni gbaŋ mɛi krokomɛi anaa lɛ, no lɛ, ooye oobua koni ekomefeemɔ aya nɔ ahi asafo lɛ mli. (Kanemɔ 1 Korintobii 8:​12, 13.) Bei komɛi lɛ, naagba bɛ yiŋ ko ni otaoɔ okpɛ lɛ he, shi kɛ́ ebaagba nyɛmimɛi krokomɛi anaa lɛ, ani ebaahi akɛ okpɛ nakai yiŋ lɛ?c (1 Kor. 10:​23, 24) Yɛ shihilɛi ni tamɔ nakai lɛ amli lɛ, esaaa akɛ okɛɔ akɛ, ‘Miyɛ hegbɛ ni mifeɔ nɔ ni misumɔɔ,’ moŋ lɛ, ebaahi waa ni osusu bɔ ni mɛi krokomɛi baanu he amɛhã lɛ he. (Rom. 15:1) Ekolɛ obaabi ohe akɛ, ‘Bɛ akɛɛ esa akɛ wɔkpɛlɛ nɔ akɛ mɛi yɛ hegbɛ ni amɛkpɛɔ yiŋ amɛhãa amɛhe?’ Hɛɛ nakai ni. Esa akɛ amɛkpɛlɛ wɔyiŋkpɛi lɛ anɔ, ni esa akɛ wɔ hu wɔkpɛlɛ amɛyiŋkpɛi lɛ anɔ. Shi esa akɛ wɔhã ŋaa ni awo yɛ Romabii 12:18 lɛ hu ahi wɔjwɛŋmɔ mli. Jɛmɛ kɛɛ: “Nyɛgbɛfaŋ lɛ, nyɛfea bɔ fɛɛ bɔ ni nyɛaanyɛ koni toiŋjɔlɛ ahi nyɛ kɛ mɛi fɛɛ ateŋ.” Enɛ hewɔ lɛ, esa akɛ wɔbɔ mɔdɛŋ fɛɛ ni wɔbaanyɛ ni wɔbaa toiŋjɔlɛ ni yɔɔ wɔ kɛ mɛi ateŋ lɛ yi, ni wɔkafee nibii ni wɔmiina akɛ kɛ́ wɔfee lɛ ebaagba amɛnaa.

15. Mɛni kɛ́ asafoŋ onukpai fee lɛ, ebaahã ekomefeemɔ aya nɔ ahi asafo lɛ mli? (1 Korintobii 4:6)

15 Asafoŋ onukpai, nyɛkawiea nyɛshia nyɛmimɛi lɛ yɛ saji ni esa akɛ mɔ fɛɛ mɔ diɛŋtsɛ akpɛ eyiŋ yɛ he lɛ ahe. Kɛ́ nyɛwooo nyɛmimɛi lɛ mlai yɛ saji ni esa akɛ mɔ fɛɛ mɔ diɛŋtsɛ akpɛ eyiŋ yɛ he lɛ ahe, ni nyɛtekeee “nibii ni aŋmala” ni yɔɔ Biblia lɛ mli lɛ, ebaahã ekomefeemɔ aya nɔ ahi asafo lɛ mli. (Kanemɔ 1 Korintobii 4:6.) Agbɛnɛ hu, dani nyɛbaawie nɔ ko lɛ, esa akɛ nyɛkwɛ akɛ ekɛ woji kɛ vidioi ni Yehowa asafo lɛ damɔ Ŋmalɛ lɛ nɔ efee lɛ kpãa gbee lo. Kɛfata he lɛ, kɛ́ nyɛmi ko babi nyɛ ŋaawoo lɛ, nyɛbɔa mɔdɛŋ akɛ nyɛbaajɛ Biblia lɛ mli nyɛwo lɛ ŋaa moŋ fe ni nyɛbaakɛɛ lɛ nɔ ni nyɛsusuɔ akɛ eja kɛkɛ.—Yes. 48:​17, 18.

16. Kɛ́ asafoŋ onukpai akuu lɛ kpɛ yiŋ ko lɛ, mɛni esa akɛ amɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ afee yɛ he?

16 Agbɛnɛ hu, kɛ́ onukpai akuu lɛ kpɛ yiŋ ko lɛ, esa akɛ asafoŋ onukpai lɛ ateŋ mɔ fɛɛ mɔ afi sɛɛ. Dani onukpai lɛ baakpɛ yiŋ yɛ sane ko he lɛ, amɛsɔleɔ koni mumɔ krɔŋkrɔŋ lɛ aye abua amɛ. No sɛɛ lɛ, amɛsusuɔ ŋmalɛi lɛ ahe jogbaŋŋ, kɛkɛ lɛ amɛkpɛ yiŋ. Kɛ́ onukpai akuu lɛ fee ekome kɛkpɛ yiŋ ko, ni amɛteŋ mɔ ko hiɛ susumɔ kroko po lɛ, esa akɛ efi yiŋ ni akpɛ lɛ sɛɛ. (Efe. 5:17) Kɛfata he lɛ, asafoŋ onukpai kwɛɔ jogbaŋŋ ni amɛkatsɔmɔ gbɛtsɔɔmɔ ko koni ekɛ amɛsusumɔ akpã gbee. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, esaaa akɛ asafoŋ onukpai kɔɔ sane kome ko ni awie yɛ asafo lɛ wolo ko mli ni amɛshi saji krokomɛi ni fata he lɛ koni amɛkɛfi susumɔ ko ni amɛhiɛ lɛ sɛɛ.

17. Kɛ́ wɔhiɛ sɔ bɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ yɔɔ lɛ, mɛɛ yibii ebaawo?

17 Tamɔ bɔ ni wɔna lɛ, esoro wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ; esoro susumɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ hiɛ yɛ saji ahe kɛ nɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ sumɔɔ. Shi eji nɔ ko kpakpa. Akɛni esoro he ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ jɛ kɛ bɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ yɔɔ hewɔ lɛ, ehãa asafo lɛ mli ŋɔɔ. No hewɔ lɛ, esaaa akɛ wɔhãa bɔ ni esoro wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ lɛ kɛ naagbai baa, moŋ lɛ, esa akɛ wɔhiɛ asɔ bɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ yɔɔ lɛ, ni no baahã toiŋjɔlɛ kɛ ekomefeemɔ aya nɔ ahi asafo lɛ mli. Kɛ́ wɔfee nakai lɛ, ebaawo yibii kpakpai; asafo lɛ baafee ekome, ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ baaná miishɛɛ.—Lala 133:1; Mat. 5:9.

MƐƐ GBƐ NƆ ŊMALƐI NI NYIƐ SƐƐ NƐƐ BAAWA WƆ NI WƆHIƐ ASƆ MƐI KROKOMƐI ASUSUMƆI KƐ AMƐYIŊKPƐI?

  • Yakobo 4:12

  • Galatiabii 6:1

  • 1 Korintobii 4:6; 8:​12, 13

LALA 89 Bo Toi, Ye Nɔ, Koni Ajɔɔ Bo

a Dani nyɛmi ko baakpɛ eyiŋ kɛji ebaaya yara loo yookpeemɔ ko yɛ sɔlemɔtsu ko mli loo eyaaa lɛ, esa akɛ esusu otii komɛi ahe jogbaŋŋ. Kwɛmɔ “Sanebimɔi Ni Jɛ Kanelɔi Adɛŋ” ni yɔɔ May 15, 2002 Buu-Mɔɔ lɛ mli lɛ.

b Bei komɛi lɛ, kɛ́ nyɛmi ko fee nɔ ko ni Biblia lɛ wieɔ eshiɔ lɛ, ehe bahiaa ni onukpai lɛ akojo sane lɛ. Shi amɛhãa ehiɔ amɛjwɛŋmɔ mli akɛ, Yehowa ji mɔ ni ehã amɛ hegbɛ akɛ amɛdamɔ e-Wiemɔ lɛ nɔ amɛkojo sane lɛ, shi jeee amɛ diɛŋtsɛ amɛsusumɔi anɔ.—Okɛto 2 Kronika 19:6 lɛ he.

c Enɛ he nɔkwɛmɔnii komɛi yɛ Oyi Aná Wala Kɛya Naanɔ! wolo lɛ nikasemɔ 35, oti 5.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje