Bɔ Ni Oshiɛmɔyaa Kuu Lɛ Baanyɛ Aye Abua Bo

1-2. Te nyɛmimɛi komɛi naa gbɛjianɔ ni asafo lɛ eto koni aná shiɛmɔyaa kuu lɛ amɛhãa tɛŋŋ?

ANI okaiɔ be ni akpɛlɛ onɔ akɛ obɔi shiɛmɔyaa lɛ? Ŋwanejee ko bɛ he akɛ, oná miishɛɛ waa ejaakɛ obafata asafo ko kɛ emli bii pii ni jieɔ Yehowa gbɛ́i lɛ yi lɛ ahe. (Lala 148:​1, 2, 12, 13) Shi jeee no pɛ, akɛ bo wo kuu ko ni emli bii faaa ni nyɛmimɛi ni okɛyɔɔ asafo lɛ mli lɛ ateŋ mɛi komɛi ni yɔɔ mli lɛ mli. Atsɛɔ kuu nɛɛ akɛ shiɛmɔyaa kuu. Shiɛmɔyaa kuu lɛ yeɔ ebuaa wɔ ni wɔnyɛɔ wɔtsuɔ nitsumɔ ni Yesu kɛwo wɔdɛŋ akɛ wɔshiɛ Maŋtsɛyeli lɛ he sane kpakpa lɛ “yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ fɛɛ” lɛ.—Mat. 24:14.

² Te onaa gbɛjianɔ ni asafo lɛ eto koni aná shiɛmɔyaa kuu lɛ ohãa tɛŋŋ? Nyɛmi yoo ko ni atsɛɔ lɛ Wendya lɛ wie akɛ: “Gbɛjianɔ ni asafo lɛ to nɛɛ eye ebua mi yɛ gbɛi pii anɔ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, eye ebua mi ni minyɛɔ mishiɛɔ ni mitsɔɔ nii jogbaŋŋ. Agbɛnɛ hu, atsɔɔ mi nibii ni kɛ́ mifee lɛ ebaaye ebua mi ni mabɛŋkɛ Yehowa kpaakpa, ni miná nanemɛi kpakpai pii hu.” Nyɛmi nuu ko ni atsɛɔ lɛ Rich lɛ wie akɛ: “Eji hegbɛ kpele ni miná akɛ masɔmɔ akɛ kuu nɔkwɛlɔ. Nyɛmimɛi komɛi náa hegbɛ lɛ akɛ amɛbaaye amɛbua mɔ ko kɛshɛ baptisimɔ he. Shi akɛ kuu nɔkwɛlɔ lɛ, miná hegbɛ kpele akɛ maye mabua nakai mɔ lɛ koni naanyobɔɔ ni yɔɔ ekɛ Yehowa teŋ lɛ mli awa, ni enyɛ esɔmɔ lɛ jogbaŋŋ yɛ ebaptisimɔ lɛ sɛɛ fɛɛ po.” Nyɛmi yoo ko ni atsɛɔ lɛ Dinah lɛ hu wie akɛ: “Eŋɔɔ minaa waa akɛ miyɛ shiɛmɔyaa kuu ko mli! Minaa mɛi ni mikɛyɔɔ kuu lɛ mli lɛ akɛ miwekumɛi.”

3. Mɛni he wɔbaasusu yɛ nikasemɔ nɛɛ mli?

³ Yɛ nikasemɔ nɛɛ mli lɛ, wɔbaakwɛ nitsumɔ ni kuu nɔkwɛlɔ lɛ kɛ mɔ ni yeɔ ebuaa lɛ lɛ tsuɔ, kɛ bɔ ni amɛyeɔ amɛbuaa mɛi ni yɔɔ amɛkuu lɛ mli lɛ. No sɛɛ lɛ, wɔbaakwɛ nɔ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ ni yɔɔ kuu lɛ mli lɛ baanyɛ afee kɛye ebua enyɛmi. Naagbee kwraa lɛ, wɔbaana bɔ ni wɔbaanyɛ wɔná gbɛjianɔtoo nɛɛ he sɛɛ.

KUU NƆKWƐLƆ KƐ MƆ NI YEƆ EBUAA LƐ

4. (a) Mɛɛ nitsumɔ kuu nɔkwɛlɔ tsuɔ? (b) Mɛɛ gbɛ nɔ eyeɔ ebuaa mɛi ni yɔɔ ekuu lɛ mli lɛ? (Kwɛmɔ akrabatsa ni ji, “Ŋaawoi Kɛhã Kuu Nɔkwɛlɔi” lɛ.)

⁴ Kuu nɔkwɛlɔ ji asafoŋ onukpab ko ni asafoŋ onukpai akuu lɛ ehala lɛ ni eye ebua kuu ko mli bii koni naanyobɔɔ ni yɔɔ amɛkɛ Yehowa teŋ lɛ mli awa, ni amɛshiɛ ni amɛtsɔɔ nii jogbaŋŋ. Mɛɛ gbɛ nɔ etsɔɔ efeɔ nakai? Klɛŋklɛŋ lɛ, ehãa mɛi ni yɔɔ ekuu lɛ mli lɛ ateŋ mɔ fɛɛ mɔ sane kãa etsui nɔ waa. (Abɛi 27:23) Kuu nɔkwɛlɔ lɛ bɔɔ mɔdɛŋ akɛ ebaale ekuu lɛ mli bii lɛ jogbaŋŋ, ni ekɛ amɛfɔɔ sanegbaa koni ele bɔ ni nibii yaa lɛ yɛ amɛshihilɛ mli. Enɛ ni efeɔ lɛ hewɔ lɛ, enyɛɔ eyeɔ ebuaa ekuu lɛ mli bii lɛ ni hemɔkɛyeli ni amɛyɔɔ yɛ Yehowa mli lɛ mli waa. Agbɛnɛ hu, kɛ́ amɛkɛ naagbai miikpe loo amɛhao lɛ, ehãa amɛnaa akɛ amɛsane kã etsui nɔ, ni efeɔ nibii krokomɛi hu kɛyeɔ ebuaa amɛ. (Abɛi 12:25; Yes. 32:2; Yak. 2:​15-17) Nɔ ni ji enyɔ lɛ, eyeɔ ebuaa shiɛlɔi lɛ ateŋ mɔ fɛɛ mɔ koni amɛnyɛ amɛkɛ amɛhe awo shiɛmɔ nitsumɔ lɛ mli jogbaŋŋ. Ekɛ ehe woɔ shiɛmɔ nitsumɔ lɛ mli kɛ ekãa, titri lɛ, yɛ otsi lɛ naagbee. Agbɛnɛ hu, ekɛ kuu lɛ mli bii lɛ ateŋ mɔ fɛɛ mɔ yaa shiɛmɔ ni ewoɔ amɛ hewalɛ, ni eyeɔ ebuaa amɛ ni amɛshiɛɔ ni amɛtsɔɔ nii jogbaŋŋ. Kɛ́ shihilɛ ko ni enyɛɛɛ he nɔ ko efee ba ni no hewɔ lɛ enyɛɛɛ eya shiɛmɔ lɛ, ekwɛɔ koni mɔ ni yeɔ ebuaa lɛ lɛ loo nyɛmi kroko ni abaptisi lɛ ni feɔ nɔkwɛmɔnɔ kpakpa lɛ ato kuu lɛ he gbɛjianɔ. Nɔ ni ji etɛ lɛ, etsɔseɔ nyɛmimɛi hii ni abaptisi amɛ lɛ koni anyɛ akɛ asafoŋ sɔ̃i awo amɛdɛŋ. (1 Tim. 3:1) Ejɛɔ etsuiŋ ejeɔ amɛyi yɛ sui kpakpai ni amɛyɔɔ lɛ ahe, ni ejɛɔ Biblia lɛ mli ewoɔ amɛ ŋaa, ni etsɔseɔ amɛ koni amɛnyɛ amɛshɛ taomɔ nii ni baanyɛ ahã amɛsɔmɔ akɛ asafoŋ sɔɔlɔi loo asafoŋ onukpai lɛ ahe. Nitsumɔ ni kuu nɔkwɛlɔ lɛ tsuɔ lɛ he miihia waa. Enɛ hewɔ lɛ, kɛ́ onukpai akuu lɛ miihala mɔ ni baakwɛ kuu ko nɔ lɛ, esa akɛ amɛhala onukpai lɛ ateŋ mɔ ni baanyɛ atsu nitsumɔ lɛ jogbaŋŋ.

5. Mɛɛ nibii baanyɛ ahã ewa kɛhã kuu nɔkwɛlɔ ko akɛ ebaakwɛ ekuu lɛ nɔ jogbaŋŋ?

⁵ Yɛ anɔkwale mli lɛ, nibii pii yɛ ni baanyɛ ahã ewa kɛhã kuu nɔkwɛlɔ ko akɛ ebaakwɛ ekuu lɛ nɔ jogbaŋŋ. Naa niiashikpamɔi komɛi ni tsɔɔ nakai. Nyɛmi nuu ko ni atsɛɔ lɛ Jörg, ni yɔɔ Germany lɛ ji kuu nɔkwɛlɔ, ni yɛ nakai beiaŋ nɔŋŋ lɛ, etsuɔ nitsumɔi krokomɛi yɛ asafo lɛ mli. Ewie akɛ: “Ebɛ mlɛo akɛ obaasɔmɔ akɛ kuu nɔkwɛlɔ ni yɛ nakai beiaŋ nɔŋŋ lɛ otsu nibii krokomɛi ahe nii yɛ asafo lɛ mli. Enɛ hewɔ lɛ, minyɛɛɛ mikɛ mikuu lɛ mli bii lɛ fɛɛ afɔ sharamɔ.” Asafoŋ onukpa ko hu ni atsɛɔ lɛ Abel, ni eye afii 70 ni yɔɔ Uganda lɛ wie akɛ: “Asafoŋ onukpai kɛ asafoŋ sɔɔlɔi fioo pɛ wɔyɔɔ yɛ wɔsafo lɛ mli. No hewɔ lɛ, shiɛmɔyaa kui lɛ amli bii lɛ ayi fa waa. Enɛ hewɔ lɛ, ewa kɛhã mi akɛ mikɛ amɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ baaya shiɛmɔ ni mawo amɛ hewalɛ hu.” Ni asafoŋ onukpa ko ni atsɛɔ lɛ Obed, ni yɔɔ Suriname lɛ hu wie akɛ: “Misumɔɔ ni matsɔse mɛi. Shi eheɔ mibe kɛ mihewalɛ fɛɛ. Agbɛnɛ hu, kɛ́ ootsɔse mɔ ko lɛ, be kpalaŋŋ hoɔ dani ewoɔ yibii. Enɛ hewɔ lɛ, mifɔɔɔ mɛi tsɔsemɔ, ejaakɛ nitsumɔi krokomɛi heɔ mibe.” Mɛni baanyɛ aye abua kuu nɔkwɛlɔi ni kɛ naagbai nɛɛ loo ekrokomɛi ni tamɔ nakai lɛ kpeɔ lɛ?

6. Kɛ́ ahã mɛi fioo hi shiɛmɔyaa kui lɛ amli lɛ, mɛɛ gbɛ nɔ ebaaye ebua kuu nɔkwɛlɔi lɛ ni amɛnyɛ amɛkwɛ amɛkui lɛ anɔ jogbaŋŋ?

⁶ Kɛ́ ebaahi lɛ, esa akɛ ahã mɛi fioo pɛ ahi shiɛmɔyaa kui lɛ amli, koni no ahã kuu nɔkwɛlɔi lɛ anyɛ ale amɛkui lɛ amli bii lɛ fɛɛ jogbaŋŋ, ni amɛye amɛbua amɛ ni naanyobɔɔ ni yɔɔ amɛ kɛ Yehowa teŋ lɛ mli awa. Shi yɛ asafoi komɛi amli lɛ, asafoŋ onukpai lɛ ayi faaa, no hewɔ lɛ, te asafoŋ onukpai lɛ baafee tɛŋŋ amɛhã mɛi fioo pɛ ahi kui lɛ amli lɛ? Kɛ́ asafoŋ onukpai lɛ hã shiɛmɔyaa kui lɛ amli bii lɛ ayi fa lɛ, ebaawa waa kɛhã kuu nɔkwɛlɔi lɛ akɛ amɛbaaná dekã amɛhã amɛkui lɛ amli bii lɛ fɛɛ. No hewɔ lɛ, amɛbaanyɛ amɛhã kui lɛ afa ni amɛhã asafoŋ sɔɔlɔi akwɛ kui lɛ ekomɛi anɔ. Enɛ baahã kuu nɔkwɛlɔi lɛ anyɛ atsu nitsumɔ ni he hiaa waa ni kã amɛnɔ lɛ, ni ji, ni amɛye amɛbua amɛkui lɛ amli bii lɛ koni amɛ kɛ Yehowa abɔ naanyo kpaakpa, ni agbɛnɛ hu, amɛnyɛ amɛdamɔ naagbai ni amɛkɛkpeɔ lɛ anaa.

7. Kɛ́ oosɔmɔ akɛ kuu nɔkwɛlɔ yɛ asafo ko ni asafoŋ onukpai fioo pɛ yɔɔ mli lɛ mli lɛ, mɛni esa akɛ ofee koni aye abua bo ni otsɔse okuu lɛ mli bii lɛ fɛɛ jogbaŋŋ? (1 Petro 5:2) (Kwɛmɔ mfoniri lɛ hu.)

⁷ Kɛ́ oosɔmɔ akɛ kuu nɔkwɛlɔ yɛ asafo ko ni asafoŋ onukpai fioo pɛ yɔɔ mli lɛ mli lɛ, tsɔsemɔ mɔ ni yeɔ ebuaa bo yɛ kuu lɛ mli lɛ ni ewa bo ni okwɛ kuu lɛ mli bii lɛ anɔ. (Kanemɔ 1 Petro 5:2.) Hã ni efee nibii komɛi yɛ kuu lɛ mli kɛye ebua bo. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, yɛ be kɛ beiaŋ lɛ, obaanyɛ ohã ekwɛ kpee kɛhã shiɛmɔ lɛ nɔ ni ejara mɛi ni eba lɛ koni amɛya shiɛmɔ. Ehe miihia hu ni okɛ lɛ afee ekome kɛsɔle ni nyɛsusu bɔ ni nyɛbaafee nyɛye nyɛbua kuu lɛ mli bii lɛ ateŋ mɔ fɛɛ mɔ ni enyɛ eshiɛ jogbaŋŋ, ni agbɛnɛ hu, ekɛ Yehowa abɔ naanyo waa lɛ he. Kɛ́ oyaasara kuu lɛ mli bii lɛ ni owo amɛ hewalɛ lɛ, hã mɔ ni yeɔ ebuaa bo lɛ hu afata ohe. Dani nyɛbaayasara nyɛkuu lɛ mli nyo ko lɛ, okɛ lɛ asusu nɔ ni nyɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ baafee kɛwo mɔ ni nyɛyaasara lɛ lɛ hewalɛ lɛ he. Kɛ́ nyɛyasara mɔ lɛ nyɛta hu lɛ, kɛɛmɔ lɛ nɔ ni efee lɛ jogbaŋŋ, ni kɛ́ nɔ ko yɛ ni ebaanyɛ efee lɛ jogbaŋŋ be kroko lɛ, kɛɛmɔ lɛ. Kɛ́ otsɔse mɔ ni yeɔ ebuaa bo lɛ yɛ nɛkɛ gbɛ nɔ lɛ, wɔsɛɛ lɛ, lɛ hu ebaanyɛ esɔmɔ akɛ kuu nɔkwɛlɔ. (2 Tim. 2:2) Agbɛnɛ hu, obaanyɛ ohã mɛi ni he wa yɛ hemɔkɛyeli lɛ mli ni yɔɔ okuu lɛ mli lɛ aye abua bo kɛtsɔse okuu lɛ mli bii krokomɛi lɛ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, obaanyɛ ohã gbɛgbalɔi kɛ nyɛmimɛi ni yɔɔ niiashikpamɔ ni yɔɔ okuu lɛ mli lɛ aye abua mɛi hei kɛ mɛi ni bɛ niiashikpamɔ tsɔ lɛ. Amɛbaanyɛ amɛye amɛbua amɛ ni amɛje sanegbaa shishi, amɛfee sɛɛkuukɛsaramɔ, loo amɛfee Biblia mli nikasemɔ. He ni wɔshɛ nɛɛ, nyɛhãa wɔkwɛa nibii etɛ ni wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ baanyɛ afee kɛye ebua wɔshiɛmɔyaa kuu lɛ.

NƆ NI OBAANYƐ OFEE KƐYE OBUA OSHIƐMƆYAA KUU LƐ

8. Mɛni wɔbaanyɛ wɔfee kɛye wɔbua wɔshiɛmɔyaa kuu lɛ? (Romabii 1:12)

⁸ Okɛ oshiɛmɔyaa kuu lɛ afee ekome kɛshiɛ. Kɛ́ okɛ okuu lɛ mli bii lɛ tee shiɛmɔ lɛ, obaaná hegbɛ owo amɛ hewalɛ, ni amɛ hu amɛbaaná hegbɛ amɛwo bo hewalɛ. (Kanemɔ Romabii 1:12.) Kɛ́ okɛ okuu lɛ mli bii lɛ tee shiɛmɔ lɛ, ehãaa oshe gbeyei akɛ okɛ mɛi baagba sane, ni onuɔ he akɛ oyɛ shweshweeshwe kɛ́ nyɛmiishiɛ yɛ hei komɛi po yɛ nyɛshikpɔŋkuku lɛ mli. Kɛ́ onitsumɔ hewɔ lɛ, ewa kɛhã bo akɛ okɛ oshiɛmɔyaa kuu lɛ baafee ekome kɛshiɛ lɛ, obaanyɛ obi onitsumɔtsɛ lɛ ni etsake gbii ni okɛtsuɔ nii lɛ ekomɛi ehã bo. Ekolɛ ebaakpɛlɛ nɔ ehã bo. (Neh. 2:​4-6) Kɛ́ hela loo gbɔlɛ hewɔ lɛ, onyɛɛɛ okɛ okuu lɛ mli bii lɛ afee ekome kɛshiɛ lɛ, okɛ okuu nɔkwɛlɔ lɛ agba he sane. Ekolɛ ebaanyɛ eto gbɛjianɔ koni onyɛ okɔnɛti kpee kɛhã shiɛmɔ lɛ, ni agbɛnɛ hu, eto gbɛjianɔ ni onyɛ oshiɛ kɛtsɔ woloŋmaa loo tɛlifoŋ nɔ. Kɛ́ oji oblanyo loo oblayoo ni yɛ gbɔmɔtsoŋ hewalɛ kpakpa, shi loloolo lɛ, okɛ oshiɛmɔyaa kuu lɛ efɔɔɔ shiɛmɔyaa lɛ, mɛni obaanyɛ ofee? Obaanyɛ oto gbɛjianɔ ni daa otsi lɛ, okɛ okuu lɛ mli bii lɛ ateŋ mɔ kome aya shiɛmɔ. Ekolɛ ehe baahia ni opɛi omli okwɛ kɛna nɔ ni he hiaa bo fe fɛɛ yɛ oshihilɛ mli kɛ bɔ ni obaafee ni okɛ obe atsu nii jogbaŋŋ fe bɔ ni ofeɔ bianɛ lɛ. (Rom. 12:11; Kol. 4:5) Kɛ́ ofee bɔ fɛɛ bɔ ni obaanyɛ koni onyɛ okɛ okuu lɛ mli bii lɛ afee ekome kɛshiɛ daa lɛ, nyɛ fɛɛ nyɛbaaná he sɛɛ. Sɔlemɔ ni Yehowa aye abua bo. Ebaanyɛ ehã oshwe akɛ obaaye obua okuu lɛ mli bii lɛ, ni ehã bo hewalɛ hu ni onyɛ ofee nakai.—Fip. 2:13.

9. Mɛni obaanyɛ ofee koni okuu lɛ mli bii lɛ anu he tamɔ nyɛji weku kome mli bii? (Romabii 12:13)

⁹ Feemɔ nibii ni baahã okuu lɛ mli bii lɛ anu he tamɔ weku kome mli bii ji nyɛ. Kɛ́ ‘wɔkɔ gbɔfeemɔ gbɛ’ lɛ, no baahã wɔkuu lɛ mli bii lɛ anu he akɛ asumɔɔ amɛ. (Kanemɔ Romabii 12:13.) Mɛni kɛ́ wɔfee lɛ, no baatsɔɔ akɛ wɔkɔ gbɔfeemɔ gbɛ lɛ? Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, wɔbaanyɛ wɔhã kuu lɛ akpe yɛ wɔshĩa lɛ kɛhã shiɛmɔ. Yɛ asafoi komɛi amli lɛ, kui srɔtoi lɛ toɔ naa ni amɛkɛ gbɔi lɛ ni bahãa maŋshiɛmɔ lɛ feɔ ekome kɛyeɔ nii. Kɛ́ eshɛ kuu ko nɔ akɛ amɛ amɛkɛ gbɔ lɛ baafee ekome kɛye nii lɛ, amɛkpeɔ koni amɛye nii ni amɛwo amɛhe hewalɛ kɛ́ gbɔ lɛ nyɛɛɛ afata amɛhe po. Gbɛgbalɔ krɛdɛɛ ko ni atsɛɔ lɛ Sarah lɛ wie akɛ: “Kɛ́ mifɔ̃ mɛi nine ni amɛba mishĩa lɛ koni wɔfee ekome kɛye nii lɛ, mitsui fãa. No hewɔ lɛ, mifeee nɔ ko pɔtsii, moŋ lɛ, mibɔɔ mɔdɛŋ akɛ mikɛ nyɛmimɛi lɛ baagba sane koni male amɛ jogbaŋŋ.” Kɛ́ wɔfee nibii ni baahã wɔkuu lɛ mli bii lɛ anu he tamɔ weku kome mli bii ji wɔ lɛ, ehãa Yehowa kɛ wɔkuu lɛ mli bii lɛ batsɔmɔɔ wɔnanemɛi kpaakpai.—Neh. 8:10; Bɔf. 20:35.

10. Mɛni kɛ́ wɔfee lɛ ebaahã wɔshiɛ ni wɔtsɔɔ nii jogbaŋŋ? (Abɛi 1:5; 27:17) (Kwɛmɔ mfoniri lɛ hu.)

¹⁰ Feemɔ nibii ni baahã oshiɛ ni otsɔɔ nii jogbaŋŋ. Kɛ́ wɔshiɛɔ ni wɔtsɔɔ nii jogbaŋŋ lɛ, ehãa shiɛmɔyaa ŋɔɔ wɔnaa ni wɔbaasumɔ ni wɔkɛ wɔkuu lɛ mli bii lɛ afee ekome kɛshiɛ. Ani nɔ ko yɛ ni obaanyɛ ofee koni onyɛ oshiɛ ni otsɔɔ nii jogbaŋŋ? Bi mɔ ko yɛ okuu lɛ mli ni eye ebua bo. (Kanemɔ Abɛi 1:5; 27:17.) Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, obaanyɛ ohã okuu nɔkwɛlɔ lɛ ale shiɛmɔ nitsumɔ lɛ mli fãi lɛ ateŋ nɔ ni obaasumɔ ni otsu he nii jogbaŋŋ. Ebaafee bɔ fɛɛ bɔ ni ebaanyɛ kɛye ebua bo. Aloo obaanyɛ obi okuu lɛ mli nyo ko ni he esa yɛ shiɛmɔ nitsumɔ lɛ mli lɛ ni eye ebua bo. Nakai pɛpɛɛpɛ nyɛmi yoo ko ni atsɛɔ lɛ Heather lɛ fee. Eyɛ mli akɛ ehiɛ gboɔ waa moŋ, shi ebi ni aye abua lɛ. Ewie akɛ: “Mikɛɛ daa gbɛgbalɔ ko ni eye ebua mi ni manyɛ mafee sɛɛkuukɛsaramɔi. Nyɛmi yoo nɛɛ sumɔɔ mɔ, ni emli jɔ, ni eto gbɛjianɔ koni enyɛ ekɛ mi afɔ shiɛmɔyaa. Eye ebua mi po ni mikɛ mɛi ni mikɛgba sane pɛŋ lɛ ateŋ mɔ ko je Biblia mli nikasemɔ shishi. Eŋɔɔ minaa waa akɛ mibi ni aye abua mi, ejaakɛ bianɛ lɛ, miitsu shiɛmɔ nitsumɔ lɛ kɛ miishɛɛ.” Eyɛ faŋŋ akɛ, wɔteŋ mɔ fɛɛ mɔ yɛ nɔ ko ni ebaanyɛ efee kɛye ebua eshiɛmɔyaa kuu lɛ.

BƆ NI OSHIƐMƆYAA KUU LƐ BAAYE ABUA BO

11-12. Mɛɛ gbɛ nɔ oshiɛmɔyaa kuu lɛ baanyɛ aye abua bo ni okɛ Yehowa abɔ naanyo waa? Okɛ enɛ he nɔkwɛmɔnɔ ahã.

¹¹ Oshiɛmɔyaa kuu lɛ baanyɛ aye abua bo ni okɛ Yehowa abɔ naanyo waa. Naa gbɛi komɛi ni wɔshiɛmɔyaa kuu lɛ yeɔ ebuaa wɔ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, kuu nɔkwɛlɔ lɛ baanyɛ aye abua mɛi ni Yehowa shwɛɛɛ amɛhe kwraa ni ekolɛ ehe baahia ni aye abua amɛ waa lɛ. Amɛteŋ mɛi komɛi ji, yei okulafoi, awusãi, kɛ mɛi ni egbɔlɔ. (1 Tes. 2:8; Yak. 1:27) Agbɛnɛ hu, atsɔseɔ wɔ yɛ wɔkuu lɛ mli koni wɔnyɛ wɔshiɛ ni wɔtsɔɔ nii jogbaŋŋ. Atsɔseɔ nyɛmimɛi hii ni abaptisi amɛ ni yɔɔ wɔkuu lɛ mli ni feɔ nɔkwɛmɔnɔ kpakpa lɛ, koni akɛ nitsumɔi awo amɛdɛŋ yɛ asafo lɛ mli.—1 Tim. 3:10.

¹² Naa bɔ ni Wendy, ni wɔtsĩ etã kɛtsɔ hiɛ lɛ ná eshiɛmɔyaa kuu lɛ he sɛɛ ehã. Ewie akɛ: “Mipapa te shi ewo wɔ yɛ anɔkwale lɛ hewɔ, ni no hewɔ lɛ bei pii lɛ, mimami nyɛɛɛ ekɛ eshiɛmɔyaa kuu lɛ afee ekome kɛshiɛ yɛ otsii lɛ anaagbei. Shi mi lɛ, mipapa ŋmɛ mi gbɛ, ni no hewɔ lɛ, miyaa. Nyɛmi yoo onukpa ko ni ji gbɛgbalɔ lɛ kɛ mi fee naanyo ni ekɛ mi fɔɔ shiɛmɔyaa. Etsɔse mi koni mishiɛ ni mitsɔɔ nii jogbaŋŋ, ni agbɛnɛ hu, mikɛ mihe awo asafoŋ nifeemɔi amli. Mikaiɔ akɛ mikuu nɔkwɛlɔ lɛ jɛ Biblia lɛ mli ewo mi ŋaa kɛ naajɔlɛ, ni mikɛ eŋaawoo lɛ etsu nii kɛbashi ŋmɛnɛ.”

13. Mɛɛ gbɛ nɔ wɔshiɛmɔyaa kuu lɛ baanyɛ ahã wɔná nanemɛi ni sumɔɔ wɔ ni yeɔ amɛbuaa wɔ? (Kwɛmɔ mfoniri lɛ hu.)

¹³ Oshiɛmɔyaa kuu lɛ hãa onáa nanemɛi ni sumɔɔ bo ni yeɔ amɛbuaa bo. Akɛni wɔkɛ wɔkuu lɛ mli bii lɛ feɔ ekome kɛtsuɔ nii yɛ shiɛmɔ nitsumɔ lɛ mli hewɔ lɛ, no hãa wɔbatsɔmɔɔ nanemɛi kpaakpai. (Fip. 1:27) Akɛni shiɛmɔyaa kui amli bii lɛ ayi faaa hewɔ lɛ, eyeɔ ebuaa kuu lɛ mli bii lɛ ateŋ mɛi ni sumɔɔɔ wiemɔ loo amɛhiɛ gboɔ waa lɛ ni amɛná nanemɛi kpaakpai. (2 Kor. 6:13) Mɛi ni yɔɔ wɔkuu lɛ mli lɛ yeɔ amɛbuaa wɔ be ni wɔbɛ hewalɛ, nɔ ko ehã wɔhao loo wɔmiiye wɔtsui, kɛ be ni wɔmiiye awerɛho akɛni mɔ ko ni wɔsumɔɔ esane lɛ egbo lɛ hewɔ. (1 Tes. 5:14) Agbɛnɛ hu, be ni amanehulu kpeteŋkpele lɛ bɛŋkɛɔ nɛɛ, ehe baahia waa ni wɔná nanemɛi kpaakpai. (Mat. 24:21) Akɛni wɔle akɛ wɔnyɛmimɛi lɛ sumɔɔ wɔ, ni akɛ, amɛbaaye amɛbua wɔ hewɔ lɛ, kɛ́ wɔkɛ naagbai kpe lɛ, wɔnyɛɔ wɔdamɔɔ naa.—Abɛi 17:17.

14. Kɛ́ naagbai ba lɛ, mɛɛ gbɛ nɔ wɔshiɛmɔyaa kuu lɛ yeɔ ebuaa wɔ?

¹⁴ Oshiɛmɔyaa kuu lɛ yeɔ ebuaa bo kɛ́ naagbai ba. Hela baanyɛ amɔ wɔ trukaa ni ehe baahia ni aye abua wɔ. Tsɛŋemɔ helai loo adebɔɔ naa oshãrai baanyɛ aba he ni wɔyɔɔ lɛ trukaa. Agbɛnɛ hu, nɔyeli lɛ baanyɛ awa wɔ yi, ni nibii amli baanyɛ awa waa hu. Shi kɛ́ shihilɛ ni tamɔ nakai ba lɛ, wɔshiɛmɔyaa kuu lɛ yeɔ ebuaa wɔ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, Asafoŋ Sɔɔmɔ Ajinafoi Akuu lɛ kɛ kuu nɔkwɛlɔi lɛ feɔ ekome ni amɛtoɔ gbɛjianɔ koni kɛ́ oshãra ko ba lɛ, aye abua nyɛmimɛi ni yelikɛbuamɔ he baahia amɛ waa lɛ. Kɛ́ oshãra ko ba lɛ, kuu nɔkwɛlɔi lɛ taoɔ mɔ fɛɛ mɔ ni yɔɔ amɛkui lɛ amli lɛ, ni amɛkwɛɔ kɛji nibii tamɔ tsofai, niyenii, nu, wɔɔhe, kɛ atadei ahe baahia amɛ koni ato eko he gbɛjianɔ ahã amɛ. Anɔkwa, wɔshiɛmɔyaa kuu lɛ yeɔ ebuaa wɔ waa!

15. Mɛni Yehowa jálɔi fɛɛ efee ekome kɛmiifee?

¹⁵ Yehowa jálɔi ayi fa waa diɛŋtsɛ. Yɛ ŋwɛi lɛ, bɔfoi anɔkwafoi ni yɔɔ jɛmɛ lɛ ayi fa waa; amɛyibɔ baanyɛ ashɛ biliɔn abɔ. Ni yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, amrɔ nɛɛ, Yehowa tsuji lɛ ayi fa fe miliɔn nɛɛhu, ni yibɔ nɛɛ miiya hiɛ lolo. (Zak. 8:23; Kpo. 5:11) Yehowa jálɔi ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ fɛɛ efee ekome kɛmiijaje Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ he sane kpakpa lɛ. (Kpo. 14:​6, 7) Agbɛnɛ hu, amɛfee ekome kɛmiijie Yehowa, amɛ-Nyɔŋmɔ lɛ yi. No hewɔ lɛ, nyɛhãa wɔkɛ wɔshiɛmɔyaa kuu lɛ mli bii lɛ afee ekome kɛsɔmɔ bɔ ni wɔɔnyɛ. Mɛni hewɔ? Ejaakɛ wɔshiɛmɔyaa kuu lɛ yeɔ ebuaa wɔ yɛ gbɛi pii anɔ, titri lɛ, koni wɔnyɛ wɔjie Yehowa, wɔ-Nyɔŋmɔ lɛ yi.—Lala 111:1.