Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w98 8/15 bf. 21-24
  • Shihilɛ kɛ Shiɛmɔ yɛ Lasu Gɔŋ Masɛi

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Shihilɛ kɛ Shiɛmɔ yɛ Lasu Gɔŋ Masɛi
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1998
  • Saneyitsei Bibii
  • Gbeyeishemɔ ni Lasu Gɔŋ lɛ Kɛbaa
  • Yehowa Odasefoi Kã He Amɛyɛ Ekãa
  • Mɛɛ Gbɛ nɔ Oootsɔ Osaa Ohe Oto?
  • Kɔkɔbɔɔ yɛ Gbɛ ni Da Nɔ
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1998
w98 8/15 bf. 21-24

Shihilɛ kɛ Shiɛmɔ yɛ Lasu Gɔŋ Masɛi

“EJI niiashikpamɔ ko ni yɔɔ gbeyei. Ebaanyɛ efee tamɔ jeŋ naagbee ni Biblia lɛ wieɔ he lɛ pɛpɛɛpɛ. Esa akɛ wɔhiɛ ahi wɔhe nɔ, ni wɔná shidaamɔ kpakpa yɛ Yehowa Nyɔŋmɔ hiɛ be fɛɛ be.” Víctor ni ji Yehowa Odasefoi lɛ ateŋ mɔ kome wie nakai wiemɔi lɛ beni egbaa niiashikpamɔ ni ená beni eyɔɔ Popocatépetl lasu gɔŋ ni afɔɔ lɛ tsɛmɔ akɛ Popo yɛ Mexico masɛi kpaakpa lɛ.

Kɛjɛ 1994 kɛbaa nɛɛ lɛ, majimaji ateŋ adafitswalɔi ewie nɛkɛ lasu gɔŋ ni afɔɔ he wiemɔ nɛɛ he waa.a Maŋ nɔkwɛlɔi lɛ kɛɛ akɛ, nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ he ni kɛ bu voo ni lasu gɔŋ lɛ etsa lɛ jɛkɛmɔ shɛɔ kilomitai 30 lɛ yɛ oshara mli waa diɛŋtsɛ. Lasu gɔŋ lɛ wuoyigbɛ yɛ oshara waa diɛŋtsɛ ejaakɛ bu voo ni lasu gɔŋ lɛ etsa lɛ ekpa afã kɛtee jɛmɛ gbɛ, ni jɔɔi vooi pii kamɔ jɛmɛ, he ni lamlu ni tamɔ mu kɛ ŋmɔtɔ baanyɛ ashwie shi kɛtsɔ nɔ kɛ amɛjɛ bu voo lɛ mli lɛ.

Daa gbi lɛ, gbɔmɛi pii susuɔ nɔ ni baaba Mexico City nɔ kɛ́ aleenɔ lasu gɔŋ lɛ fɛ́ waa diɛŋtsɛ lɛ he. Ani nakai maŋtiase lɛ yɛ oshara mli? Belɛ nakai nɔŋŋ eji kɛha mɛi fɛɛ ni yɔɔ Morelos maŋ ni kã lasu gɔŋ lɛ wuoyigbɛ lɛ. Ani mɛi fɛɛ ni yɔɔ jɛmɛ gbɛ lɛ hu yɛ oshara mli? Te shihilɛ yɔɔ tɛŋŋ akɛ aaahi lasu gɔŋ masɛi daa gbi ni aleee nɔ ni baanyɛ aba?

Gbeyeishemɔ ni Lasu Gɔŋ lɛ Kɛbaa

Eyɛ mli akɛ Mexico City akutsei lɛ bɛŋkɛ Popocatépetl he aaafee kilomitai 40 moŋ, shi ekpokpaa wulu lɛ yɛ aaafee kilomitai 70 yɛ ekooyi-anaigbɛ. Yɛ susumɔ nɛɛ naa lɛ, hei ni yɔɔ jɛmɛ gbɛ lɛ fɛɛ kɛ emli gbɔmɛi akpekpei 20 yifalɛ lɛ yɛ he ni yɔɔ oshara lɛ sɛɛ. Shi kɛlɛ, kɛ́ akɛ he ni kɔɔyɔɔ lɛ tswaa kɛyaa lɛ aaatsu nii lɛ, belɛ, ebaanyɛ esa jɛmɛ he kɛji akɛ lasu gɔŋ lɛ gbɛ lamlu babaoo eshwã.

Bei pii lɛ piŋmɔ ni jɛɔ lasu gɔŋ lamlu mli baa lɛ naa wa waa diɛŋtsɛ yɛ lasu gɔŋ lɛ bokagbɛ. Maŋtiasei ni yɔɔ jɛmɛ lɛ ateŋ ekome ji Puebla kɛ maŋtiasei kɛ maji bibii pii kɛ emli gbɔmɛi ayifalɛ ni naa shɛɔ 200,000 ni yɔɔ oshara mli waa diɛŋtsɛ lɛ. Hɔgbaa May 11, 1997 lɛ, lasu gɔŋ lɛ fɛ̃ lamlu ton abɔ ewo kɔɔyɔɔ lɛ mli, ni egbɛ eshwã hei nɛɛ fɛɛ, ni etee aahu kɛyashɛ Veracruz tɔŋŋ, ni jɛkɛmɔ fe kilomitai 300 kɛmiiya bokagbɛ lɛ. Yɛ lasu gɔŋ lɛ wuoyigbɛ yɛ Morelos maŋ lɛ mli lɛ, maŋtiasei kɛ maji babaoo kɛ emli gbɔmɛi ayifalɛ ni naa shɛɔ 40,000 ni amɛ hu amɛbaanyɛ amɛhi oshara mli waa diɛŋtsɛ lɛ yɛ .

Yehowa Odasefoi hiɔ shi yɛ enɛɛmɛi fɛɛ mli ni amɛtsuɔ nii. Yɛ Mexico City lɛ, ayɛ amɛteŋ mɛi ni fa fe 90,000 yɛ asafoi aaashɛ 1,700 mli. Buu Mɔɔ Asafo lɛ nitsumɔhe nine lɛ yɛ Mexico City sɛɛgbɛ kɛmiiya kooyi-bokagbɛ ni ekɛ lasu gɔŋ lɛ jɛkɛmɔ shɛɔ kilomitai 100. Kɛfata tsũmalɔi ni kɛ amɛhe eha ni naa shɛɔ 500 lɛ ahe lɛ, ayɛ mɛi fe 800 ni kɛ amɛhe eha ni amɛmiitsu nii yɛ nitsumɔhe nine nɛɛ. Amɛfɛɛ amɛyɛ he ni oshara lɛ yɔɔ lɛ sɛɛ.

Yɛ Morelos maŋ lɛ mli kɛmiiya lasu gɔŋ lɛ wuoyigbɛ lɛ, ayɛ Yehowa Odasefoi asafoi 50 yɛ jɛmɛ kɛ emli Maŋtsɛyeli shiɛlɔi ni fa fe 2,000. Ekomɛi yɛ Tetela del Volcán kɛ Hueyapan maji lɛ amli, ni amɛbɛŋkɛ bu voo ni lasu gɔŋ lɛ etsa lɛ masɛi aaashɛ kilomitai 20. Kɛfata he lɛ, kɛmiiya bokagbɛ yɛ Puebla maŋ lɛ mli lɛ ayɛ asafoi ni shiɛlɔi 600 yɔɔ mli ni miihi shi yɛ aaafee kilomitai 20 kɛmiishɛ 30 mli kɛjɛ lasu gɔŋ lɛ he. Yɛ anɔkwale mli lɛ, mɛnɛɛmɛi yɛ oshara mli waa diɛŋtsɛ.

Yehowa Odasefoi Kã He Amɛyɛ Ekãa

Yɛ gbeyeishemɔ ni yɔɔ daa gbi lɛ fɛɛ sɛɛ lɛ, Yehowa Odasefoi kpaaa shiɛmɔ yɛ jɛmɛ. Amɛyaa Kristofoi akpeei ni haa amɛnuɔ ekomefeemɔ kɛ hekɛnɔfɔɔ yɛ nɛkɛ shihilɛ gbonyo nɛɛ shishi lɛ he lɛ hu daa gbi. (Hebribii 10:24, 25) Amaniɛbɔɔ ko ni jɛ asafoi lɛ ateŋ ekome mli lɛ tsɔɔ akɛ: “Tsakemɔ ni sa kadimɔ waa eba yɛ su ni gbɔmɛi lɛ jieɔ lɛ kpo yɛ Maŋtsɛyeli sanekpakpa lɛ he lɛ mli. Ákɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, nyɛsɛɛ nɛɛ, yɛ akrowa bibioo ko mli lɛ mɛi 18 ekpɛlɛ koni akɛ amɛ akase Biblia lɛ.”

Asafo kroko ni kɛ he ni lasu gɔŋ lɛ jɛkɛmɔ shɛɔ kilomitai 20 lɛ bɔ amaniɛ akɛ: “Shweremɔ ni yaa nɔ lɛ sa kadimɔ waa. Ato asafo nɛɛ shishi yɛ November 1996 mli. Yɛ nyɔji ekpaa ni nyiɛ sɛɛ lɛ mli lɛ, mɛi 10 ahe sa bɔ ni amɛbaanyɛ amɛkɛ amɛhe awo shiɛmɔ nitsumɔ lɛ mli. Hei ni shiɛlɔi komɛi yɔɔ lɛ kɛ bu voo ni lasu gɔŋ lɛ etsa lɛ jɛkɛmɔ ji kilomitai 20 pɛ. Afeɔ Kristofoi akpeei yɛ jɛmɛ, ni mɛi aaashɛ 40 baa.”

Magdalena ni hi shi yɛ San Agustín Ixtahuixtla yɛ Puebla ni kɛ lasu gɔŋ lɛ jɛkɛmɔ ji kilomitai 25 lɛ etee nɔ ekɛ ekãa efee Biblia mli nikasemɔi. Etsɔɔ nɔ ni ba be ko beni eko ni naa wa waa fɛ́ lɛ.

“Aha wɔle kɛtsɔ hiɛ akɛ esa akɛ wɔshi wɔshiai lɛ amli, ni wɔfee nakai—yɛ be mli ni lamlu miike kɛmiishwie wɔnɔ. Yɛ bɔ ni shihilɛ lɛ biɔ oyaiyeli lɛ fɛɛ sɛɛ lɛ, misusu Dorado weku ni mikɛ amɛ kaseɔ Biblia lɛ he. Mi kɛ nyɛmimɛi komɛi tee Dorado shia lɛ koni wɔyaye wɔbua lɛ ni eshi kɛya he ko ni yɔɔ shweshweeshwe. No mli lɛ Yehowa Odasefoi ayelikɛbuamɔ kuu lɛ eje nitsumɔ shishi momo yɛ maŋtiase ni bɛŋkɛ Puebla lɛ mli. Dorado weku lɛ ná bɔ ni akɛ wɔ fɛɛ ye ha lɛ he miishɛɛ waa. Wɔná tsũi ni wɔnyɛmimɛi Kristofoi lɛ esaa eto wɔ momo lɛ yɛ hei srɔtoi. Eyɛ mli akɛ wɔkɛ shia jɛkɛ moŋ, shi nɔ ko nɔ ko he ehiaaa wɔ. Nɛkɛ weku nɛɛ etee kpeei fioo komɛi yɛ Maŋtsɛyeli Asa lɛ nɔ dã moŋ, shi suɔmɔ ni nyɛmimɛi ni amɛleee amɛ kwraa lɛ jie kpo amɛtsɔɔ amɛ lɛ fee amɛ naakpɛɛ. Yɛ otsii komɛi asɛɛ beni wɔku sɛɛ kɛtee wɔshiai amli lɛ, weku nɛɛ je shishi amɛbɔi kpeei lɛ fɛɛ yaa daa gbi. Etsɛɛɛ ni amɛhe basa akɛ sanekpakpa lɛ he shiɛlɔi. Abaptisi amɛteŋ mɛi enyɔ. Amɛkɛ nyɔji komɛi esɔmɔ akɛ sɔɔlɔi gbɛgbalɔi awalɔi, ni amɛmiito gbɛjianɔ koni amɛkɛ amɛhe awo daa gbɛgbamɔ nitsumɔ lɛ mli.”

Martha ni ji gbekɛyoo ko ni eye afii 20 ni yɔɔ he ko ni kɛ bu voo ni lasu gɔŋ lɛ etsa lɛ jɛkɛmɔ ji kilomitai 21 lɛ haaa gbɔmɔtsoŋ nyɛmɔ ni ebɛ lɛ atsĩ enaa ni ekanyɛ ekɛ hegbɛi ni eeená lɛ ashiɛ. Afii etɛ ni eho nɛ ní ekase anɔkwale lɛ, yɛ be mli ni lasu bɔi fãa kɛmiijɛ gɔŋ lɛ nɔ lɛ. Yɛ nɔ najiaŋ ni eeeta shwiili sɛi ni ekudɔmɔ baajara yɛ jɔɔ voo ni yɔɔ he ni eyɔɔ lɛ hewɔ moŋ lɛ, etaa teji nɔ kɛyaa shiɛmɔ. Etaa nakai teji lɛ nɔŋŋ nɔ kɛyaa kpeei. Martha daa Yehowa shi waa akɛ efata nyɛmimɛi ni yɔɔ suɔmɔ lɛ ahe, ejaakɛ nyɛmimɛi yei ni yɔɔ asafo lɛ mli lɛ anɔ ekɛ ehe fɔ̃ɔ ni amɛyeɔ amɛbuaa lɛ kɛtaa teji lɛ nɔ kɛ agbɛnɛ kɛ ebaayi shi kɛjɛ nɔ. Daa nyɔŋ lɛ, ekɛ ŋmɛlɛtswaai fe 15 tsuɔ nii yɛ sɔɔmɔ nitsumɔ lɛ mli.

Yɛ hei ni amɛtse amɛhe banee nɛɛ amli lɛ, Yehowa Odasefoi kɛ nɔnyɛɛ ni jɛ nanemɛi aŋɔɔ akɛ amɛfata he kɛye jamɔŋ gbii juji lɛ fɔɔ kpee. Yɛ Tulcingo ni ji akrowa ko ni kɛ lasu gɔŋ lɛ jɛkɛmɔ shɛɔ kilomitai 20 lɛ mli lɛ, atsu nuu ko koni eya Odasefoi lɛ aŋɔɔ ni eyahe shika kɛha gbijurɔyelii lɛ. Nyɛmimɛi lɛ kɛ tsuishitoo tsɔɔ nɔ hewɔ ni amɛnyɛŋ amɛkɛ amɛhe awo nakai jamɔŋ gbii juji lɛ ayeli lɛ mli. Nuu lɛ tee shii abɔ kɛ mɔdɛŋbɔɔ akɛ enine aaashɛ shika nɔ kɛjɛ nyɛmimɛi lɛ adɛŋ aahu akɛ ekɛ amɛ bɔi bɔɔ, ni ená ele amɛhemɔkɛyelii lɛ ekomɛi. Ená miishɛɛ akɛ eena hetooi kɛha saji ni ebiɔ lɛ yɛ lɛ diɛŋtsɛ e-Katolik Biblia lɛ mli. Afi nɛ, ni ekɛ eŋa kɛ ebiyoo etee kpeei daa, ni etsɔɔ suɔmɔ ni eyɔɔ akɛ ebaatsɔ sanekpakpa shiɛlɔ.

Mɛɛ Gbɛ nɔ Oootsɔ Osaa Ohe Oto?

Mɛi ni kaseɔ lasu gɔŋ he nii lɛ kaseɔ he nii ni amɛbɔɔ oshara ni Popocatépetl lɛ baanyɛ ekɛba lɛ he amaniɛ, shi mɔ ko leee nɔ diɛŋtsɛ ni baanyɛ aba aloo be mli ni ebaaba. Taakɛ adafitswalɔi kɛ mɛi ni yɔɔ lɛ tsɔɔ lɛ, lasu gɔŋ lɛ baanyɛ afɛ́ be fɛɛ be. Mɛi ahe gbeyei ni ewoɔ lɛ ji anɔkwale. Yɛ anɔkwale mli lɛ, nɔyelɔi lɛ susuɔ he waa, ni amɛmiisumɔ ni amɛfee nɔ fɛɛ nɔ ni amɛaanyɛ koni amɛkɛfee klalo kɛha nɔ ni baanyɛ aba trukaa lɛ. Shi shishinumɔ yɛ mli akɛ esa akɛ amɛkwɛɔ jogbaŋŋ koni amɛkɛ kɔkɔbɔɔ ko akaha ni no ha gbɔmɛi babaoo lɛ ke yuu kɛshi jɛmɛ yɛ be mli ni amrɔmrɔ oshara ko bɛ. No hewɔ lɛ, mɛni esa akɛ mɔ ko afee?

Biblia mli abɛbua ko kɛɔ akɛ: “Hiɛtɛlɔ naa efɔŋ ni baa, ni eteeɔ ehe, shi mɛi ni nako jwɛŋmɔ lɛ batsɔɔ he kɛhoɔ, ni amɛnaa nɔ.” (Abɛi 22:3) No hewɔ lɛ gbɛ ni nilee yɔɔ mli ji ni atsu gbɛi ni he hiaa ni baaha mɔ ko afee shweshweeshwe lɛ ahe nii yɛ be mli ni hegbɛ lɛ naa egbele lolo nɛɛ, jeee ni ‘wɔɔfee shikpilikpii’ tamɔ nɔ ni oookɛɛ nɔ ko baŋ, ni wɔɔmɛ ni adebɔɔ mli hewalɛi ni yɔɔ gbeyei nɛɛ afɛ́ dã. Nɛkɛ ji bɔ ni Yehowa Odasefoi ni yɔɔ hei nɛɛ kwɛɔ sane lɛ amɛhaa.

Nyɛsɛɛ nɛɛ lɛ, Buu Mɔɔ Asafo lɛ nitsumɔhe nine lɛ najiaŋdamɔlɔi kɛ nɔkwɛlɔi gbɛfalɔi ni yɔɔ Puebla maŋ lɛ mli ní amɛkɛ asafoi ni yɔɔ he ni yɔɔ oshara lɛ yɔɔ sharamɔ kpaakpa lɛ kpe. Ato gbɛjianɔ koni nɔkwɛlɔ gbɛfalɔi kɛ yelikɛbuamɔ ajinafoi akuu lɛ mli bii ayasara weku fɛɛ weku ni yɔɔ he ni kɛ bu voo ni lasu gɔŋ lɛ etsa lɛ jɛkɛmɔ shɛɔ kilomitai 25 lɛ. Aye abua wekui nɛɛ koni amɛshi he ni yɔɔ oshara nɛɛ dani efɛ́. Ato tsɔnei ni akɛbaafã gbɛ lɛ, kɛ tsũi kɛha mɛi 1,500 ahe gbɛjianɔ koni akɛtsake amɛshihilɛhei kɛya Puebla maŋtiase lɛ mli. Wekui komɛi tee amɛkɛ wekumɛi krokomɛi yahi shi yɛ maŋtiasei lɛ amli.

Kɔkɔbɔɔ yɛ Gbɛ ni Da Nɔ

Lasu, la, kɛ gbɛɛmɔi ni jɛɔ Popocatépetl lɛ tsɔɔ faŋŋ akɛ etsɛŋ ni ebaafɛ́. Esa akɛ mɛi fɛɛ ni miisumɔ ni amɛje mli lɛ kɛ kɔkɔbɔi ni nɔyelɔi lɛ kɛhaa lɛ atsu nii, ni amɛtsu nibii ni he hiaa lɛ ahe nii. Yehowa Odasefoi ni bɛŋkɛ lasu gɔŋ lɛ he kpaakpa lɛ ahiɛ hiɛɔ amɛhe nɔ daa koni amɛná nɔmimaa akɛ amɛ diɛŋtsɛ lɛ amɛyɛ shweshweeshwe, ni agbɛnɛ hu amɛye amɛbua mɛi krokomɛi koni amɛna oshara ni baa lɛ ni amɛfee he nɔ ko dani efee nɔ ni ekpe sɛɛ tsɔ̃.

Yɛ gbɛ ni da kwraa nɔ lɛ, Yehowa Odasefoi ahiɛ yɛ amɛhe nɔ hu yɛ bɔ ni nibii yaa nɔ ehaa yɛ je lɛŋ taakɛ Biblia gbalɛi etsɔɔ mli lɛ. Tai, shikpɔŋhosomɔi, hɔji, helai, kɛ awuiyeli ji nibii ni he hiaa tamɔ nibii ni lasu gɔŋ feɔ lɛ nɔŋŋ. Amɛji nibii srɔtoi ni Yesu Kristo gba efɔ̃ shi akɛ ebaakadi “nibii agbɛjianɔtoo lɛ naagbee lɛ.” Eyɛ mli akɛ mɔ ko mɔ ko leee be tuuntu ni nakai naagbee lɛ baaba moŋ, shi ŋwanejee ko bɛ he akɛ eeba, ni ebɛŋkɛ waa diɛŋtsɛ.—Mateo 24:3, 7-14, 32-39.

Nɔ ni he hiaa waa ŋmɛnɛ ji akɛ, esa akɛ gbɔmɛi kɛ hiɛdɔɔ atsu kɔkɔbɔɔ ni Yesu kɛha lɛ he nii: “Nyɛhiɛ ahia nyɛhe nɔ, koni fufeemɔ kɛ daatɔɔ kɛ daaŋ ŋmaa he haomɔi akahe nyɛtsuii, ni nakai gbi lɛ miibati nyɛ shi trukaa.” (Luka 21:34) Eyɛ faŋŋ akɛ, enɛ ji gbɛ ni nilee yɔɔ mli ni esa akɛ akɔ. Taakɛ bɔ ni esaaa akɛ abuɔ kɔkɔbɔɔ he okadi ni lasu gɔŋ lɛ kɛhaa lɛ akɛ eji nɔ ko bibioo lɛ, nakai nɔŋŋ esaaa akɛ wɔkuɔ wɔhiɛ wɔfɔ̃ɔ gbɔmɔ Bi Yesu Kristo nɔ, mɔ ni kɛ famɔ ha akɛ: “No hewɔ lɛ nyɛ hu nyɛsaa nyɛhe nyɛtoa, ejaakɛ nɔ̃ ŋmɛlɛtswaa ni nyɛsusuuu lɛ nɔ gbɔmɔ bi lɛ baa.”—Mateo 24:44.

[Shishigbɛ niŋmai]

a March 8, 1997 Awake! wolo tɛtrɛɛ lɛ bɔ oshara ni lasu gɔŋ nɛɛ yɔɔ lɛ he amaniɛ.

[Mfoniri ni yɔɔ baafa 23]

Martha (ni ta teji nɔ lɛ) kɛ mɛi krokomɛi yaa shiɛmɔ yɛ Popocatépetl masɛi

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje