Mɛni Hewɔ Amɛtsiɔ Amɛhe Kɛjɛɔ Jamɔ He?
YƐ AFII ohai 19 teŋgbɛ lɛ, etamɔ nɔ ni anuuu ni mɔ ko ni yɔɔ Prussia (amrɔ nɛɛ Germany kooyigbɛ) lɛ aaakɛɛ akɛ ebɛ jamɔ pɔtɛɛ ko mli. Yɛ anɔkwale mli lɛ, ní aaatsake kɛjɛ jamɔ wulu ko mli kɛya sɔlemɔ ni mɛi babaoo sumɔɔɔ mli lɛ baanyɛ aha mɔ lɛ afee mɔ ni polisifoi kwɛɔ enifeemɔ mli jogbaŋŋ. Kwɛ bɔ ni shihilɛi lɛ etsake eha!
Germanybii babaoo miishĩ sɔlemɔi lɛ amli ŋmɛnɛ. Abɔ amaniɛ akɛ, mɛi 4 ateŋ mɔ 1 kɛɔ akɛ ebɛ jamɔ ko kwraa mli. Anaa nifeemɔ ni tamɔ nakai yɛ Austria kɛ Switzerland. Kɛ mɛi babaoo ni bafeɔ jamɔ mli bii ji nɔ ni haa enáa hewalɛ waa lɛ, no lɛ, taakɛ Germany niŋmalɔ Reimer Gronemeyer tsɔɔ mli lɛ, “Europa sɔlemɔi lɛ amli bii miitã kwraa kɛyashi beni eeefee shwɛm.”
Nɔ Hewɔ ni Amɛkpooɔ Jamɔ
Mɛni hewɔ mɛi babaoo kpooɔ jamɔ ni ato he gbɛjianɔ lɛ? Bei pii lɛ, yɛ shika he saji ahewɔ, titri lɛ yɛ shikpɔji ni akpáa emli bii agbɛ koni amɛwo sɔlemɔ too lɛ. Mɛi babaoo biɔ akɛ, ‘Mɛni hewɔ esa akɛ shika ni etɔ mi waa kɛná lɛ aya sɔlemɔ lɛ mli?’ Nɔ ni jeɔ mɛi komɛi anijiaŋ wui ji nii babaoo kɛ hewalɛ ni sɔlemɔ lɛ yɔɔ lɛ. Etamɔ nɔ ni amɛkɛ Osɔfonukpa Joachim Meisner ni jɛ Cologne yɛ Germany, ní kɛɛ akɛ nifalɛ ni sɔlemɔ lɛ yɔɔ lɛ baanyɛ eha sɔlemɔ lɛ agbala jwɛŋmɔ kɛya heloonaa nibii anɔ babaoo tsɔ̃ ni “jeee ni ekɛ hiɛdɔɔ aaaná Kristo mli hemɔkɛyeli bɔ ni sa” lɛ kpãa gbee.
Mɛi komɛi miikpá amɛ sɔlemɔ lɛ yaa, ejaakɛ amɛnaa akɛ eje amɛtsine, eyaa eŋɔɔɔ amɛnaa, enyɛɛɛ egbe amɛmumɔŋ hɔmɔ lɛ. Amɛnaa hɔmɔ ni gbalɔ Amos gba akɛ, “jeee aboloo hɔmɔ loo nu kumai ni, shi Yehowa wiemɔi lɛ atoiboo nɔ̃ ni” lɛ mli amanehulu. (Amos 8:11) Akɛni amɛnaaa yelikɛbuamɔ ko kwraa kɛjɛɛɛ amɛ jamɔ lɛ mli hewɔ lɛ, amɛkpáa yaa.
Yɛ be mli ni mɛi asane ja yɛ naagbai ni amɛkɛkpeɔ lɛ hewɔ lɛ, ani eji nifeemɔ ni ja akɛ aaatsi he kɛaajɛ jamɔi fɛɛ he? Feemɔ gbɔmɔ ko ni hɔmɔ miiye lɛ ni ena nɔ ni tamɔ bodobodo akwaabɔ ko he mfoniri yɛ ojwɛŋmɔŋ okwɛ. Shi, beni ebɔ mɔdɛŋ akɛ eeeye lɛ, ena akɛ tsei fufuji ji nɔ ni akɛfee. Ani eeetsi ehe kɛjɛ jwɛŋmɔ ni eeená akɛ eeeye nii koni ekɛgbe hɔmɔ ni yeɔ lɛ lɛ he? Dabi, ebaatao niyenii diɛŋtsɛ. Nakai nɔŋŋ kɛ́ jamɔ ko egbeee emli bii amumɔŋ hɔmɔ lɛ, ani esa akɛ amɛtsi amɛhe kɛjɛ jamɔ he? Aloo ani eeefee nɔ ni nilee yɔɔ mli akɛ amɛaatao gbɛ ni amɛaatsɔ nɔ amɛgbe amɛmumɔŋ hɔmɔ lɛ? Nakai ji nɔ ni mɛi babaoo efee, taakɛ sane ni nyiɛ sɛɛ lɛ tsɔɔ lɛ.