Odaseyeli he Tafaa ni Ye Omanye yɛ Greece
YEHOWA ODASEFOI kɛ shitee-kɛ-woo ekpe aahu yɛ Greece. Polisifoi, saneyeli hei, kɛ nɔyeli lɛ mli nitsulɔi komɛi ewa Odasefoi ayi, ni bei pii lɛ enɛ jɛɔ nɔnyɛɛ ni Greek Ortodɔks osɔfoi lɛ kɛbaa hewɔ. Bei komɛi lɛ naajiemɔ ni akɛhaa enɛ ji akɛ, ejɛ Greece mla ni teɔ shi woɔ tsakemɔ ni atsakeɔ mɛi awoɔ jamɔ kroko mli lɛ, ni yɛ bei krokomɛi amli hu lɛ yɛ Odasefoi ni ekpɛlɛɛɛ ni amɛyaa ta loo la ni amɛheee ni damɔ Biblia nɔ lɛ hewɔ.—Yesaia 2:2-5; Bɔfoi lɛ Asaji 15:28, 29.
Bɔni afee ni abɔ mɔdɛŋ ni aha Greece nɔyeli lɛ mli onukpai ni hiɛ tsui kpakpa lɛ anu sane lɛ shishi jogbaŋŋ lɛ, Odasefoi aaashɛ 200 ni Greece nɔyeli lɛ kpɛlɛɔ amɛnɔ akɛ jamɔŋ sɔɔlɔi lɛ, kɛ amɛteŋ mɛi komɛi hu ni ji mlalelɔi anitsumɔ mli bii lɛ, tsu tafaa nitsumɔ ko he nii yɛ maŋ muu lɛ fɛɛ mli nyɛsɛɛ nɛɛ. Amɛkɛ wolo krɛdɛɛ bibioo ko ni afee ni eyitso ji, Jehovah’s Witnesses in Greece, kɛ Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom wolo lɛ ha. Amɛkɛ woji bibii ni amɛbua naa ni tsɔɔ akɛ mla kpakpa ko bɛ ni fiɔ yiwaa ni akɛbaa Yehowa Odasefoi anɔ lɛ sɛɛ lɛ hu ha. Odasefoi lɛ tee polisi onukpai, maŋ onukpai, maŋ saneyelɔi, kɛ nɔyeli lɛ mli nitsulɔi krokomɛi aŋɔɔ.
Te amɛhere nɔ amɛha tɛŋŋ? Niiashikpamɔi kpakpai ohai abɔ. Susumɔ nɔkwɛmɔ nii komɛi ahe okwɛ.
Polisifoi anitsumɔ he ni yɔɔ Macedonia Anaigbɛ lɛ nɔkwɛlɔ lɛ kɛ miishɛɛ here nyɛmimɛi lɛ ni ekɛɛ: “Mile nyɛ etsɛ, . . . ni minaa gbɛjianɔ kpakpa ni nyɛtoɔ lɛ he miishɛɛ. . . . Mikɛ tsakemɔ ni atsakeɔ mɛi awoɔ jamɔ mli lɛ he mla ni afee lɛ kpaaa gbee, ni kɛ ka mihewɔ kulɛ, magu.”
Polisifoi anitsumɔ hei sɔrɔtoi anɔkwɛlɔi ni yɔɔ maŋtiasei babaoo mli lɛ wie wiemɔi ni tamɔ nɛkɛ akɛ: “Miijie nyɛyi yɛ maŋ nitsumɔ ni nyɛtsuɔ hewɔ.” “Akɛ kuu lɛ nyɛhaaa polisifoi lɛ anaagba kwraa; nyɛtsuɔ kwamaŋ nitsumɔ.” “Wɔbɛ naagba kwraa yɛ nyɛhe. Wɔyɛ bulɛ kɛha nyɛ ni wɔyɛ nyɛhe miishɛɛ.”
Yɛ Piraeus lɛ, polisifoi ni kwɛɔ shweshweeshwe feemɔ nɔ lɛ anɔ onukpa ko kɛ ehiŋmɛiiaŋ yaafonui kɛɛ nyɛmimɛi lɛ akɛ ele akɛ esa akɛ etsɛ Yehowa Nyɔŋmɔ gbɛi ni ekɛsɔle kɛtsɔ Yesu Kristo nɔ. Eha Odasefoi lɛ anaa kpɛ amɛhe babaoo po beni ekɛɛ amɛ akɛ ele akɛ amɛmiikpa yiwaa ko gbɛ dani Harmagedon ashɛ, ni ehiɛ ka nɔ akɛ Nyɔŋmɔ kɛ lɛ baatsu nii koni eye ebua amɛ yɛ nakai be lɛ mli! Ekpɛlɛ nine ni nyɛmimɛi lɛ fɔ̃ lɛ kɛha sanegbaa babaoo lɛ nɔ.
Nɔyeli lɛ Mli Nitsulɔi Onukpai Here Nɔ
Maŋ onukpa ko ni yɔɔ Thessaly wie Proclaimers wolo lɛ he akɛ: “Esa akɛ ena gbɛhe ko yɛ maŋ lɛ wojiatoo he lɛ—gbɛhe ni fe fɛɛ!” No sɛɛ lɛ ejie woji ni yɔɔ wojiatoo lɛ eko, ni ekɛ Proclaimers wolo lɛ hɔ jɛmɛ bɔ ni aaanyɛ ana ehiɛgbɛ lɛ jogbaŋŋ.
Yɛ Greece kooyigbɛ lɛ, maŋ onukpa ko kɛ miishɛɛ here nyɛmimɛi lɛ asaramɔ nɔ ni ekɛɛ: “Nyɛji gbɔmɛi kpakpai fe fɛɛ ni masumɔ ni amɛhi mimaŋ lɛ mli.” Maŋ onukpa ko ni yɔɔ Euboea kooyigbɛ lɛ kɛɛ nyɛmimɛi lɛ akɛ: “Kulɛ asraafonyo ji mi. Shi nyɛ lɛ—miyɛ nyɛhe miishɛɛ waa.” Ekɛ miishɛɛ kpɛlɛ saji otii ni Odasefoi lɛ tsɔɔ mli lɛ anɔ. Beni amɛkɛ woji ni Buu Mɔɔ Asafo lɛ fee lɛ ekomɛi tsɔɔ lɛ lɛ, ekɛɛ: “Kɛ miwo shi akɛ makane fɛɛ lɛ, ani nyɛkɛbaaha mi?” Amɛha hetoo akɛ: “Shi sane lɛ ji akɛ—onɔ ji fɛɛ!” Emii shɛ ehe waa ni ewa ha lɛ akɛ eeeha nyɛmimɛi lɛ aya.
Yɛ Attica masɛi gbɛ lɛ, maŋ onukpa ko kɛ miishɛɛ he wolo ni nyɛmimɛi lɛ kɛha lɛ lɛ ni ebi ni amɛya nɔ amɛkɛ Asafo woji abaha lɛ. Beni amɛshiɔ kɛyaa lɛ, ekɛɛ amɛ akɛ: “Maŋkwralɔi lɛ eje gbɔmɛi lɛ anijiaŋ wui waa ni amɛtaoɔ anɔkwale diɛŋtsɛ lɛ yɛ he kroko moŋ. Miyɛ nɔmimaa akɛ kɛjɛ amrɔ nɛɛ kɛyaa lɛ nyɛnaŋ deka kwraa yɛ anɔkwale lɛ ni nyɛyɔɔ lɛ hewɔ.”
Maŋ Saneyelɔi Here Nɔ
Nyɛmimɛi ni tee maŋ saneyelɔ sɛɛmɔ ko ŋɔɔ yɛ Greece kooyigbɛ lɛ kaiɔ akɛ: “Ená wɔ woji lɛ kɛ shiɛmɔ wiemɔ lɛ he miishɛɛ waa, ni ena mɔdɛŋ ni wɔbɔɔ ni wɔkwɛ ni wɔ gbɔmɛi lɛ akafee mɛi ni naaa yelikɛbuamɔ yɛ be mli ni amɛkɛ la ni akɛwoɔ mɔ mli lɛ he sane ni mli wa kpeɔ lɛ hu he miishɛɛ waa. Naagbee lɛ eda wɔ shi ni ekɛ miishɛɛ jie wɔyi yɛ saramɔ ni wɔbasara lɛ ni wɔgba lɛ saji kɛtsɔ hiɛ lɛ hewɔ. Sɛɛ mli lɛ, wɔna wɔle akɛ, yɛ afii ejwɛ ni eho lɛ mli etsɛ polisifoi ni efa koni abamɔmɔ nyɛmimɛi enyɔ ni no mli lɛ amɛkɛ amɛhe miiwo shiɛmɔ nitsumɔ lɛ mli lɛ.”
Odasefoi mlalelɔi enyɔ ni tee maŋ saneyelɔ lɛ nitsumɔ he yɛ Athens lɛ anaa kpɛ amɛhe akɛ amɛaana ni maŋ saneyelɔ ni eda saŋŋ ni ale lɛ waa ni abuɔ lɛ waa lɛ miibɛŋkɛ amɛ. Ekɛ amɛ tee afã gbɛ ni ekɛɛ amɛ akɛ nɔ ko bɛ ni fiɔ mla ni teɔ shi woɔ tsakemɔ ni atsakeɔ mɛi awoɔ jamɔ kroko mli lɛ sɛɛ, ni no kɛ yiŋfutumɔ baa Greece saneyeli gbɛjianɔtoo lɛ mli. Ekɛ dɛ̃taa kɛ mlihilɛ da amɛ shi.
Yɛ Greece kooyigbɛ lɛ, maŋ saneyelɔ ko jie naanyobɔɔ su kpo waa ni ehe wolo. Beni egbeleɔ Questions Young People Ask—Answers That Work wolo lɛ mli lɛ, enaa kpɛ ehe akɛ eeena saneyitsei sɔrɔtoi lɛ yɛ he ni ato naa yɛ lɛ. Ewie akɛ: “Minako nɔ ni wolo nɛɛ wieɔ he lɛ yɛ Ortodɔks jamɔi lɛ fɛɛ eko mli.”
Maŋ saneyelɔ ko ni yɔɔ Boeotia lɛ kpɛlɛ nɔ akɛ, tsutsu ko lɛ, no mli lɛ efaa koni aha Odasefoi lɛ la koni ekɛte shi ewo amɛ suɔmɔnaa nii. Shi beni nyɛmimɛi lɛ kɛ lɛ esusu sane lɛ he sɛɛ lɛ, ejaje akɛ: “Mikɛ famɔ ni tamɔ nakai haŋ dɔŋŋ yɛ wɔsɛɛ be mli!” Eha efee faŋŋ akɛ esa akɛ ayana Yehowa Odasefoi Hospital Liaison Committee lɛ koni ana nibii krokomɛi fɛɛ ni yeɔ la najiaŋ lɛ. Ekɛ miishɛɛ he Young People Ask wolo lɛ eko.
Wojiatoo He Nitsulɔi Here Nɔ
Akɛ wolo lɛ tsɔɔ wojiatoo he nɔkwɛlɔi babaoo hu. Yɛ wojiatoo he ko mli yɛ Athens lɛ, wojiatoo he nɔkwɛlɔ ko ni buɔ mɔ lɛ he wolo lɛ ni ekɛɛ: “Ehi jogbaŋŋ akɛ nyɛkɛ nyɛ woji lɛ ebaha wɔ ejaakɛ woji ni wɔyɔɔ yɛ wɔ woji atoohe lɛ babaoo teɔ shi ewoɔ nyɛ. . . . Osɔfo ko fee basaa beni ena nyɛ woji lɛ yɛ wojiatoo he lɛ. . . . Shi no jeee nɔ ko. Esa akɛ anu fãi sɔrɔtoi lɛ fɛɛ agbee.”
Maŋ onukpa ko ni yɔɔ nɔyeli lɛ wojiatoo he yɛ Crete, ni ebale Yehowa Odasefoi yɛ asraafoi aŋsaraŋ lɛ, kɛɛ nyɛmimɛi lɛ akɛ enya kpɛlɛmɔ ni Odasefoi ekpɛlɛɛɛ ni amɛkɛ amɛhe awo tawuu mli lɛ he waa. Etee nɔ ebi ehe akɛ, ‘Mɛni hewɔ esa akɛ nɛkɛ gbɔmɛi nɛɛ ana nɔ?’ Ehe wolo kɛjɛ nyɛmimɛi lɛ aŋɔɔ ni ewie yɛ wolo ni akɛfaa ta yɛ nakai be lɛ mli lɛ he akɛ: “Nyɛtsu nitsumɔ ni hi jogbaŋŋ ni kulɛ esa akɛ nyɛtsu enɛ momo yɛ afii ni eho lɛ amli. . . . Hetsɛ̃ babaoo yɛ Greece.” Ebi ni nyɛmimɛi lɛ asɛɛ akatsɛ ni amɛbasara lɛ ekoŋŋ.
Yɛ nɛkɛ tafaa krɛdɛɛ nɛɛ mli lɛ, nyɛmimɛi lɛ ha Proclaimers woji fe 1,000, Jehovah’s Witnesses in Greece woji bibii lɛ fe 1,600, kɛ woji wuji kɛ woji tɛtrɛbii ohai abɔ hu. Nɔ ni mɔɔ shi fe fɛɛ lɛ, amɛkɛ Greece maŋ onukpai ohai abɔ wie hiɛ kɛ hiɛ. Amrɔ nɛɛ eji Yehowa anɔkwa sɔɔlɔi ni yɔɔ Greece kɛ jeŋ fɛɛ lɛ ahiɛnɔkamɔ akɛ nɔyeli hegbɛi ni tsui ja ni yɔɔ Greece lɛ baana Yehowa Odasefoi ahe jwɛŋmɔ kpakpa babaoo.