Sanekpakpa Lɛ Jajemɔ Yɛ New Zealand “Polynesia Maŋtiase” Lɛ Mli
“JE LƐ Polynesia Maŋtiase ni Da Fe Fɛɛ.” Nakai ji bɔ ni mɛi komɛi tsɛɔ New Zealand maŋtiase Auckland bianɛ. Mɛni hewɔ? Jeee akɛ eji New Zealand diɛŋtsɛ Polynesiabii, ni ji Maoribii lɛ ajakumaŋ kɛkɛ, shi akɛni Polynesiabii akpei nyɔŋmai abɔ krokomɛi hu hiɔ jɛmɛ lɛ hewɔ. Yɛ nyɛsɛɛ afii nɛɛ amli lɛ, amɛjɛ Western Samoa, Cook Island, Tonga, Niue, kɛ Pasifik ŋshɔkpɔi krokomɛi anɔ amɛba hi biɛ. Ejaakɛ amrɔ nɛɛ Cook Island Maoribii babaoo yɛ New Zealand fe bɔ ni amɛyɔɔ Cook Island ŋshɔkpɔi akuu lɛ diɛŋtsɛ nɔ! Nakai nɔŋŋ hu Niuebii ni yɔɔ Auckland lɛ fa kwraa fe mɛi ni yɔɔ Niue diɛŋtsɛ.
Eyɛ mli akɛ nɛkɛ Pasifik ŋshɔkpɔ lɛ nɔ bii lɛ fa kɛtee Auckland yɛ shika saji ahewɔ titri moŋ, shi amɛyɛ hiamɔ nibii krokomɛi ni esa akɛ atsu he nii. Enɛɛmɛi ateŋ ekome ni he hiaa gbɔmɛi ni sumɔɔ Biblia lɛ nɛɛ ji amɛmumɔŋ hiamɔ nii. (Mateo 5:3) Akɛni Yehowa Odasefoi ni yɔɔ New Zealand lɛ eyoo enɛ hewɔ lɛ, amɛ hu amɛbɔ mɔdɛŋ waa koni amɛjaje “maŋtsɛyeli lɛ he sanekpakpa lɛ” yɛ nɛkɛ ŋshɔkpɔi anɔ bii nɛɛ ateŋ. (Mateo 24:14) Mɛni afee yɛ enɛ gbɛfaŋ, ni te ŋshɔkpɔi anɔ bii nɛɛ ehere nɔ amɛha tɛŋŋ?
Samoabii lɛ Miiya Amɛhiɛ
Sane ko ni maŋsɛɛ sanekpakpa shiɛlɔ ko ni yɔɔ Samoa lɛ wie lɛ tsɔɔ bɔ ni ŋshɔkpɔi anɔ bii lɛ jwɛŋɔ mumɔŋ nibii ahe amɛhaa. Etsɔɔ mli akɛ: “Kɛ okɛ mɔ ko kpe klɛŋklɛŋ yɛ New Zealand lɛ, nɔ ni afɔɔ feemɔ ji ni abi nɔ ni etsuɔ. Yɛ Samoa lɛ, klɛŋklɛŋ sane ni abiɔ lɛ kɔɔ mɔ lɛ jamɔ he.” No hewɔ lɛ ebɛ naakpɛɛ akɛ kɛ aja mli lɛ Yehowa Odasefoi asafoi enyɔ ni yɔɔ Auckland ni wieɔ Samoa wiemɔ lɛ miishwere babaoo fe asafoi krokomɛi ni yɔɔ New Zealand lɛ.
Ato klɛŋklɛŋ Auckland asafo ni wieɔ Samoa lɛ yɛ 1977. Yɛ shweremɔ ni Nyɔŋmɔ kɛhaa lɛ hewɔ lɛ, ato nɔ ni ji enyɔ lɛ yɛ no sɛɛ afii kpawo. (Okɛto 1 Korintobii 3:6 he.) Maŋtsɛyeli jajelɔi 154 yɛ asafoi enyɔ nɛɛ amli, ni amɛteŋ mɛi 12 yɛ be-fɛɛ sɔɔmɔ lɛ mli. Kɛ aja mli lɛ, mɛi fe 275 baa kpeei ni damɔ Biblia lɛ kasemɔ nɔ lɛ yɛ Maŋtsɛyeli Asa lɛ nɔ daa Hɔgbaa.
Samoa nyɛmimɛi hii kɛ yei lɛ kɛ hiɛdɔɔ tsuɔ amɛhemɔkɛyeli he nii, taakɛ ekaa ni amɛjieɔ lɛ kpo yɛ amɛ Maŋtsɛyeli-shiɛmɔ kɛ kaselɔ-feemɔ nitsumɔ lɛ mli lɛ yeɔ he odase lɛ. (Mateo 28:19, 20) Abaanyɛ ana enɛ yɛ Samoa nyɛmiyoo ko niiashikpamɔ nɛɛ mli:
Nyɛmiyoo lɛ kɛ yoo ko ni wie eshi jamɔi fɛɛ ni ekɛɛ amɛji osatofoi ni agbɛnɛ eŋa eshinaa lɛ kpe. Akɛni nyɛmiyoo lɛ hiɛ fee lɛ yaa ni enijiaŋ eje wui hewɔ lɛ, esusu nɔ ni esa akɛ efee he. Esusu akɛ, ‘Minyɛŋ mashi lɛ ni eesusu akɛ Yehowa Odasefoi ji osatofoi.’ No hewɔ lɛ, ekpɛ eyiŋ akɛ ebaashi wolo bibioo ko ni eŋma nɔ ko yɛ nɔ eha lɛ. “Mitsɔɔ bɔ ni minitsumɔ lɛ damɔ Ŋmalɛ lɛ nɔ eha lɛ mli kuku, ni mibi lɛ kɛji ebaanyɛ eŋmɛ mi gbɛ ni matsɔɔ lɛ hiɛnɔkamɔ ni Biblia lɛ kɛhaa lɛ mli matsɔɔ lɛ. Ni mikɛ mi-telefon nɔmba hu fata he.”
Kɛkɛ ni nyɛmiyoo lɛ tsa esɔɔmɔ nitsumɔ lɛ nɔ, yɛ shiai krokomɛi amli. Beni eshɛ shia ni ji ejwɛ lɛ, akɛ telefon shɛɛ sane ko ha lɛ akɛ eku esɛɛ eba ni ebana yoo ni kɛ mlifu ŋa eshinaa lɛ yɛ ehiɛ lɛ. Nyɛmiyoo lɛ gba akɛ: “Yoo nɛɛ kpa nɔ ni etsɔ hiɛ efee lɛ he fai, ni etsɔɔ akɛ ehiɛ esɔ wolo ni miŋma miha lɛ lɛ. Sanegbaa ni woɔ yibii jɛ mli ba, ni mito shia Biblia mli nikasemɔ shishi.”
Eji sane hu ni haa mɔ tsui nyɔɔ emli akɛ aaana hekɛ-afɔleshaa kɛ maŋsɛɛ sanekpakpa shiɛmɔ mumɔ ni Samoa Odasefoi lɛ ateŋ mɛi komɛi jieɔ lɛ kpo lɛ. Nyɛminuu ko kɛ eweku fa kɛjɛ Auckland kɛtee Wellington yɛ 1981, koni amɛyaye amɛbua kuu fioo ni tsuɔ nii yɛ Samoabii ni yɔɔ jɛmɛ lɛ ateŋ lɛ. Amɛje shishi kɛ Maŋtsɛyeli shiɛlɔi 11 yɛ nakai be lɛ mli, ni amɛna asafo ni mɛi 47 yɔɔ mli. Nyɛminuu lɛ kɛɛ; “Nyɔmɔwoo lɛ fa kwraa fe afɔlei ni wɔsha lɛ.” Nyɛsɛɛ nɛɛ, ekɛ eweku lɛ ehere ‘Makedonia tsɛmɔ’ lɛ nɔ ni amɛku sɛɛ amɛtee Western Samoa. (Bɔfoi lɛ Asaji 16:9, 10) Mɛi krokomɛi hu eku sɛɛ amɛtee tsutsu hei ni amɛyɔɔ lɛ ni amɛtsɔmɔ gbɛgbalɔi krɛdɛɛ, maŋsɛɛ sanekpakpa shiɛlɔi loo Betel nitsulɔi.
Bɔ Ni Niuebii Here nɔ Amɛha
Shiɛmɔ lɛ miiya hiɛ waa hu yɛ Niuebii ni yɔɔ Auckland lɛ ateŋ. Nɔkwɛlɔ gbɛfalɔ lɛ bɔ amaniɛ akɛ: “Nɔ ni afɔɔ feemɔ yɛ shia kɛ shia sɔɔmɔ lɛ mli ji nine ni afɔɔ bo koni oba mli. Weku Biblia lɛ ka he ni nine baashɛ nɔ mra yɛ, ni abuɔ ehe susumɔ akɛ nii ni afeɔ.”
Niuebii asafo ni yɔɔ ekaa waa yɛ Auckland bianɛ. Beni nɔkwɛlɔ gbɛfalɔ lɛ yasara jɛmɛ yɛ nyɛsɛɛ afi lɛ mli lɛ, Maŋtsɛyeli shiɛlɔi 76 ni yɔɔ jɛmɛ lɛ nyɛ amɛfɔ mɛi 127 nine koni amɛbabo Biblia mli wiemɔ toi yɛ Hɔgbaa. Ni su ni yɔɔ fɛo jeɔ kpo yɛ nyɛmimɛi hii kɛ yei lɛ ateŋ.
Nɔkwɛlɔ gbɛfalɔ ko yɔse akɛ: “Abuɔ saramɔ lɛ akɛ hewalɛwoo krɛdɛɛ otsi kɛha mɔ fɛɛ mɔ. Nyɛmimɛi lɛ yeɔ nii kutuu. Ni ajeɔ gbɛ ahoɔ niyenii ni Niuebii sumɔɔ tamɔ takihi (akpakpa, atomo kɛ akokooshi ni akɛfee niyenii ni akota yɛ akwadu baa mli), pitako (atomo kɛ akwadu kɛ tapioka ni ashã) kɛ punu povi (tsina loo loo kɔnɛd bif) ni yɛ bei komɛi amli lɛ ayeɔ he fɛo akɛ ŋshɔkpɔ lɛ nɔ bii atsinaloo lɛ.”
Woji ni yɔɔ Polynesia Wiemɔ Mli
Bɔni afee ni atsu Polynesiabii ni yɔɔ Auckland kɛ hei krokomɛi lɛ amumɔŋ hiamɔ nii ahe nii lɛ, Buu Mɔɔ Asafo lɛ eto gbɛjianɔ koni afee Biblia kasemɔ he woji sɔrɔtoi yɛ Polynesiabii awiemɔi amli. Akɛnɔkwɛmɔ nɔ lɛ, akalaa Rarotongan, loo Cook Island Maori Buu-Mɔɔ lɛ daa otsii enyɔ. Aheɔ Niuebii awiemɔ mli Buu-Mɔɔ ni baa nyɔŋ nɔ lɛ hu jogbaŋŋ. Amrɔ nɛɛ Rarotongan kɛ Niue Buu-Mɔɔ ni akalaa lɛ eko fɛɛ eko miihe ashɛ ekomekomei 1,000, ni ajaa Samoa nɔ lɛ hu nɔ ni miihe ashɛ ekomekomei 900 yɛ New Zealand.
Kɛfata Buu-Mɔɔ lɛ he lɛ, ayɛ woji wuji kɛ woji bibii komɛi hu yɛ Polynesia wiemɔi sɔrɔtoi lɛ amli. Wolo ni ji Anɔkwale ni kɛ mɔ yaa Naanɔ Wala Mli ni akala yɛ Niue wiemɔ mli yɛ 1989 mli lɛ ji klɛŋklɛŋ wolo ni yɔɔ nakai wiemɔ lɛ mli ni kɛ Biblia mli shishijee tsɔɔmɔi ahe shishinumɔ haa. Wolo ni akɛtsu nii jogbaŋŋ yɛ Cook Island Maori (Rarotongan) shikpɔŋkuku lɛ mli ji Obaanyɛ Ohi Shi Kɛya Naanɔ yɛ Paradeiso yɛ Shikpɔŋ Nɔ lɛ ni yɔɔ nakai wiemɔ lɛ mli lɛ. Etamɔ nɔ ni afeɔ shia Biblia mli nikasemɔi lɛ fɛɛ yɛ wolo nɛɛ yelikɛbuamɔ naa. Onukpa ko kɛɛ: “Nɔ ni yeɔ nitsɔɔmɔ wolo kpakpa ni enɛ ji lɛ he odase ji bɔ ni nikaselɔi lɛ baa asafoŋ kpeei ashishi mra lɛ.”
Kɛfata amɛ shia kɛ shia nitsumɔ ni amɛkɛjaa woji nɛɛ ahe lɛ, Yehowa webii kɛ woji babaoo haa yɛ nɔ ni abaanyɛ atsɛ lɛ ofoojara nɔ odaseyeli mli. Akɛni Polynesiabii efa babaoo yɛ Auckalnd yɛ nyɛsɛɛ afi nɛɛ amli hewɔ lɛ, jarawoo hei wuji kɛ agbai bibii ni hɔɔ Pasifik Ŋshɔkpɔ lɛ nɔ niyenii kɛ ŋaa nitsumɔi babaoo egbɛ eshwa. Mɛi aaafee 25,000 baanyɛ aba jarawoo he ni tamɔ nɛkɛ yɛ Hɔɔ leebi. Akɛni Odasefoi lɛ kɛ hegbɛ ni tamɔ nɛkɛ tsuɔ nii yɛ nilee mli hewɔ lɛ, amɛyaa jarawoo hei nɛɛ ni amɛyayeɔ Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ he odase amɛtsɔɔ jarawolɔi kɛ nihelɔi lɛ.
Kɛtsɔ amɛsɔɔmɔ nɛɛ nɔ lɛ, Yehowa Odasefoi enyɛ amɛtɛo Maŋtsɛyeli dumɔwui babaoo ni amɛkɛ Biblia kasemɔ he woji ni fa diɛŋtsɛ eha Polynesiabii lɛ. Buu Mɔɔ Asafo lɛ nitsumɔ he nine lɛ bɔɔ amaniɛ akɛ yɛ 1989 sɔɔmɔ afi lɛ mli lɛ, akɛ woji komekomei 23,928 ni yɔɔ Polynesia wiemɔi amli maje kɛje nitsumɔ he lɛ.
Mlifilimɔ yɛ Mumɔŋ Okpɔlɔ lɛ He
Akɛni amɛhiɛ yɔɔ amɛmumɔŋ hiamɔ nii anɔ hewɔ lɛ, Polynesia Odasefoi lɛ buɔ daa otsi Kristofoi akpeei yɛ Maŋtsɛyeli Asai lɛ anɔ lɛ kɛ amɛkpeei bibii kɛ kpeei wuji lɛ akɛ ehe miihia waa. (Hebribii 10:23-25) Afee kpee kroko yɛ Samoabii, Niuebii, kɛ Cook Island Maori wiemɔi amli yɛ “Ŋwɛi Jalɛsaneyeli” Kpokpaa Wuji anɔ kpeei ni afee yɛ Auckland yɛ 1988 December mli lɛ shishi. Nɔ ni anya he waa yɛ Samoabii awiemɔi ahe gbɛjianɔtoo lɛ shishi ji Biblia mli drama ni asaa he jogbaŋŋ yɛ mli. Auckland Niuebii kɛ Cook Island Odasefoi lɛ jie amɛ Kristofoi agbɔfeemɔ su lɛ kpo kɛtsɔ gbɔi aherelɔi ni amɛtsɔmɔ amɛha gbɔi ni jɛ amɛmaji ŋshɔkpɔi anɔ amɛbaa lɛ nɔ. Kpee lɛ bafee be ni akɛyeɔ nii kɛ mlifilimɔ yɛ Yehowa mumɔŋ okpɔlɔ lɛ he. Beni afee 1990 “Wiemɔ Krɔŋŋ” Kpokpaa Wuji Anɔ Kpeei lɛ yɛ Auckland lɛ, mɛi ni fa fe fɛɛ ni ji 503 ba nɔ ni afee yɛ Samoa wiemɔ mli lɛ shishi.
Bɔ ni amɛkpɛlɛ Maŋtsɛyeli lɛ he sane lɛ nɔ amɛha lɛ ji odaseyeli ni mli ka shi faŋŋ akɛ gbɔmɛi ni jɛ Pasifik Wuoyigbɛ ŋshɔkpɔi lɛ anɔ lɛ ‘miimɛ Yehowa mla’ lɛ. (Okɛto Yesaia 42:4, 12 he.) Ni amɛ hu amɛkɛ miishɛɛ naa sanekpakpa lɛ jajemɔ yɛ New Zealand “Polynesia maŋtiase” lɛ mli lɛ mli gbɛfaŋnɔ.