Kristojamɔ Gbɛ Shwã Kɛtee Maŋsɛɛ
YESU kɛ shiɛmɔ nitsumɔ ko ni baatsake yinɔsane wo mɛi adɛŋ yɛ Oliv Gɔŋ ni bɛŋkɛ Betania lɛ nɔ. Abaaje shishi yɛ Yerusalem ni yɔɔ gɔŋ lɛ anaigbɛ aaafee kilomitai etɛ lɛ. Abaashiɛ kɛya Yudea kɛ Samaria ni bɛŋkɛ lɛ, ni ebaayashɛ “shikpɔŋ lɛ nɔ hei ni jekɛ waa lɛ.”—Bɔf 1:4, 8, 12.
Be ni Yesu wie nakai wiemɔi lɛ sɛɛ gbii fioo lɛ, Yudafoi kɛ mɛi ni etsɔmɔ Yudafoi jɛ maji srɔtoi ni Roma yeɔ amɛnɔ lɛ amli ba Pentekoste Gbi Jurɔ lɛ, ni maji nɛɛ yɛ map ni yɔɔ shishigbɛ lɛ nɔ. Bɔfo Petro shiɛ etsɔɔ amɛ nakai gbi lɛ, ni no hã Kristojamɔ gbɛ shwã oyayaayai.—Bɔf 2:9-11.
Etsɛɛɛ ni yiwaa ni ba Yerusalem lɛ hã Kristo sɛɛnyiɛlɔi lɛ gbɛ shwã. Petro kɛ Yohane wa Samariabii lɛ ni amɛnu sane kpakpa lɛ, ni amɛmɔ mli. (Bɔf 8:1, 4, 14-16) Be ni Filipo ye Etiopia piafonyo ko odase yɛ gbɛ ni kã shia ŋa nɔ, ni jɛ “Yerusalem kɛyaa Gaza” lɛ nɔ lɛ sɛɛ lɛ, Kristojamɔ yashɛ Afrika. (Bɔf 8:26-39) Nakai beiaŋ nɔŋŋ ni sane lɛ wo yibii yɛ Lida ni yɔɔ Sharon Ŋa lɛ nɔ lɛ, kɛ Yopa, maŋ ni yɔɔ ŋshɔ naa lɛ. (Bɔf 9:35, 42) Petro jɛ jɛmɛ etee Kaisarea ni eyaye ebua Roma asraafoiatsɛ Kornelio, ewekumɛi, kɛ enanemɛi ni amɛbatsɔmɔ Kristofoi ni akɛ mumɔ efɔ amɛ mu.—Bɔf 10:1-48.
Paulo, ni tsutsu lɛ eji yiwalɔ lɛ, batsɔ jeŋmaji lɛ abɔfo. Efã gbɛ kɛtsɔ shikpɔŋ kɛ ŋshɔ hiɛ eyashiɛ yɛ maŋsɛɛ shii etɛ, ni ekɛ meele tee Roma hu. Ekɛ mɛi krokomɛi gbɛ sane kpakpa lɛ amɛshwã Roma Nɔyeli lɛ mli maji pii amli. Eshwe akɛ ebaaya Spain (Kwɛmɔ baafa 2.), ni Petro hu yasɔmɔ yɛ bokãgbɛ shɔŋŋ, yɛ Babilon. (1Pe 5:13) Anɔkwa, Kristo sɛɛnyiɛlɔi lɛ gbɛ Kristojamɔ amɛshwã maŋsɛɛ yɛ Kristo gbɛtsɔɔmɔ naa. Be ni shɛɔ afi 60 loo 61 Ŋ.B. lɛ, ashiɛ ‘sane kpakpa lɛ yɛ bɔɔ nii ni yɔɔ ŋwɛi shishi lɛ fɛɛ ateŋ.’ (Kol 1:6, 23) Kɛjɛ nakai beiaŋ kɛbaa nɛɛ, abaanyɛ akɛɛ akɛ sane kpakpa lɛ eyashɛ “shikpɔŋ lɛ nɔ hei ni jekɛ waa lɛ.”
[Shikpɔŋ he mfoniri ni yɔɔ baafa 32]
(Kɛ́ ootao ona bɔ ni saji nɛɛ ji diɛŋtsɛ lɛ, no lɛ kwɛmɔ wolo lɛ mli)
Kristojamɔ Gbɛ Eshwã Kɛtee Maŋsɛɛ
Hei ni Akɛ Sanekpakpa lɛ Yashɛ Jɛmɛ Mra
B1 ILIRIKUM
B1 ITALIA
B1 Roma
D1 MAKEDONIA
D2 HELA
D2 Ateene
D2 KRETA
D3 Kirene
D3 LIBIA
E1 BITINIA
E2 GALATIA
E2 ASIA
E2 FRIGIA
E2 PAMFILIA
E2 KIPRO
E3 EJIPT
E4 ETIOPIA
Ɛ1 PONTO
Ɛ2 KAPADOKIA
Ɛ2 KILIKIA
Ɛ2 MESOPOTAMIA
Ɛ2 SIRIA
Ɛ3 SAMARIA
Ɛ3 Yerusalem
Ɛ3 YUDEA
F2 MEDIA
F3 Babilon
F3 ELAM
F4 ARABIA
G2 PARTIA
[Nui]
D1 Mediterenia Ŋshɔ
E2 Ŋshɔ Diŋ
Ɛ4 Ŋshɔ Tsuru
F3 Persia Ŋshɔnine
[Shikpɔŋ he mfoniri ni yɔɔ baafa 32, 33]
(Kɛ́ ootao ona bɔ ni saji nɛɛ ji diɛŋtsɛ lɛ, no lɛ kwɛmɔ wolo lɛ mli)
Paulo Gbɛfãai
Klɛŋklɛŋ Maŋsɛɛ Sanekpakpa Shiɛmɔ Gbɛfãa (Bɔf 13:1–14:28)
H3 Antiokia (ni yɔɔ Siria)
H3 Seleukia
G4 KIPRO
G3 Salami
G4 Pafo
G3 PAMFILIA
F3 Perga
F3 PISIDIA
F2 Antiokia (ni yɔɔ Pisidia)
G2 Ikoniom
G2 LIKAONIA
G2 Listra
G3 Derbe
G2 Listra
G2 Ikoniom
F2 Antiokia (ni yɔɔ Pisidia)
F3 PISIDIA
G3 PAMFILIA
F3 Perga
F3 Atalia
H3 Antiokia (ni yɔɔ Siria)
Maŋsɛɛ Sanekpakpa Shiɛmɔ Gbɛfãa ni Ji Enyɔ (Bɔf 15:36–18:22)
H3 Antiokia (ni yɔɔ Siria)
H3 SIRIA
H3 KILIKIA
H3 Tarso
G3 Derbe
G2 Listra
G2 Ikoniom
F2 Antiokia (ni yɔɔ Pisidia)
F2 FRIGIA
G2 GALATIA
Ɛ2 MISIA
Ɛ2 Troia
Ɛ1 SAMOTRAKE
E1 Neapoli
E1 Filipi
D1 MAKEDONIA
E1 Amfipoli
E1 Tesalonika
E1 Beroia
D1 HELA
E2 Ateene
E2 Korinto
E3 AKAIA
Ɛ2 Efeso
G4 Kaisarea
H5 Yerusalem
H3 Antiokia (ni yɔɔ Siria)
Maŋsɛɛ Sanekpakpa Shiɛmɔ Gbɛfãa ni Ji Etɛ (Bɔf 18:22–21:19)
H3 SIRIA
H3 Antiokia (ni yɔɔ Siria)
G2 GALATIA
F2 FRIGIA
H3 KILIKIA
H3 Tarso
G3 Derbe
G2 Listra
G2 Ikoniom
F2 Antiokia (ni yɔɔ Pisidia)
Ɛ2 Efeso
Ɛ2 ASIA
Ɛ2 Troia
E1 Filipi
D1 MAKEDONIA
E1 Amfipoli
E1 Tesalonika
E1 Beroia
D2 HELA
E2 Ateene
E2 Korinto
E1 Beroia
E1 Tesalonika
E1 Amfipoli
E1 Filipi
Ɛ2 Troia
Ɛ2 Aso
Ɛ2 Mitilene
Ɛ2 KIO
Ɛ2 SAMO
Ɛ3 Mileeto
Ɛ3 Koo
Ɛ3 RODO
F3 Patara
H4 Tiro
H4 Ptolemai
G4 Kaisarea
H5 Yerusalem
Gbɛfãa Kɛmiiya Roma (Bɔf 23:11–28:31)
H5 Yerusalem
G4 Kaisarea
H4 Sidon
F3 Mira
F3 LIKIA
Ɛ3 Knido
E3 KRETA
E4 KAUDA
A3 MALTA
A3 SISILI
A3 Sirakusa
A1 ITALIA
B2 Regio
A1 Puteoli
A1 Roma
Gbɛjegbɛi Wuji (Kwɛmɔ wolo lɛ mli)
[Asafoi Kpawo]
Ɛ2 Pergamo
Ɛ2 Tiatira
Ɛ2 Sarde
Ɛ2 Smirna
Ɛ2 Efeso
F2 Filadelfia
F2 Laodikea
[Hei krokomɛi]
Ɛ3 PATMO
F2 Kolose
F5 Aleksandria
F5 EJIPT
G1 BITINIA
G5 Yopa
G5 Lida
G5 Gaza
H1 PONTO
H2 KAPADOKIA
H4 Damasko
H4 Pela
[Nui]
D4 Mediterenia Ŋshɔ
[Mfoniri kɛ ehe niŋmaa ni yɔɔ baafa 33]
Nikwɛmɔhe ni yɔɔ Mileto, he ni Paulo kɛ asafoŋ onukpai ni jɛ Efeso lɛ kpe yɛ lɛ
[Mfoniri kɛ ehe niŋmaa ni yɔɔ baafa 33]
Zeu afɔleshaa latɛ ni yɔɔ Pergamo. Kristofoi ni hi maŋ nɛɛ mli lɛ hi “he ni Satan maŋtsɛ sɛi lɛ yɔɔ lɛ”—Kpo 2:13