Lěe mǐ ná kpo ɖo xɔ́ntɔn zun xá nɔví mǐtɔn lɛ́ wɛ gbɔn é

1. Fítɛ́ mǐ ka sixú mɔ xɔ́ntɔn jɔ xɔ́ntɔn lɛ́ ɖe?

GBƐ bɔ wǔ ɖěbǔ ɖo azǎn gǔdo gúdo tɔn élɔ́ lɛ́ mɛ ǎ, bɔ nú è ma lɛ́ ɖó xɔ́ntɔn jɔ xɔ́ntɔn lɛ́ ǎ ɔ, é sixú lɛ́ syɛ́n tawun. Jexóva tuun énɛ́, énɛ́ wú ɔ, é ná xɔ́ntɔn ɖagbe lɛ́ mǐ ɖo togun tɔn mɛ. (Ðɛh. 119:63) Mǐ ɖo xwédo mɛsɛntɔ́ Jexóva tɔn lɛ́ tɔn e wǎnyíyí dɔn ɖó bǔ é mɛ.

2. Xɔ́ntɔn alɔkpa tɛ́ mǐ ka ba ná zun xá klisánwun hǎtɔ́ mǐtɔn lɛ́?

² Xɔ́ntɔn e mǐ ba ná zun xá nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó mǐtɔn lɛ́ é nyí nukúnta tɔn ǎ. É nyɔ́ wa ɔ, mǐ ba ná nyí xɔ́ntɔn vívɛ́, xɔ́ntɔn zɔnjɛzɔnfɔ́n. Mawusɛntɔ́ ɖěɖěe yí wǎn nú Jexóva kpó Jezu kpó lɛ́ é sín xwédo mɛ wɛ mǐ ɖe; wǎnyíyí énɛ́ wɛ nɔ dɔn mǐ ɖó bǔ. (Jaan 13:35) Amɔ̌, xɔ́ntɔn zunzun mɔ̌hun nɔ byɔ́ gǎndídó. Xɔ́ntɔn e gbɛtɔ́ lɛ́ nɔ zun xá yěɖée lɛ́ é bǐ ɖɔhun ɔ, xɔ́ntɔn e mǐ nɔ zun xá nɔví mǐtɔn lɛ́ é sixú gbɔn tɛ́nkpɔ́n mɛ.

3. Étɛ́wú é ka sixú vɛ́ wǔ bɔ è ná kpo ɖo xɔ́ntɔn zun xá mɛ wɛ?

³ Nǔ e nɔ jɛ hwɛhwɛ é wɛ nyí ɖɔ mǐ sixú vɛ́ xá mɛɖé lɛ́ hú mɛ ɖěvo lɛ́. Aniwú? Nǔ ɖokpó ɔ lɛ́ sixú nɔ jló mǐ, alǒ jijɔ yětɔn sixú jɛ mǐtɔn jí. Amɔ̌, mǐ sixú mɔ ɖɔ é vɛ́ wǔ bɔ mǐ ná kpo ɖo xɔ́ntɔn zun xá nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó ɖěvo lɛ́ wɛ. Hweɖélɛ́nu ɔ, gbemanɔkpɔ́ lɛ́ sixú wá xwetɔ́n ɖo mǐ tɛ́ntin, bo sixú dó akpa vɛ̌ e mǐ vɛ́ xá mǐɖée lɛ́ é wú. Ðó jijɔ mǐtɔn lɛ́ gbɔn vovo wútu ɔ, mǐ sixú mɔ ɖɔ nǔ nabí ɖé kún dɔn mǐ cá bónú mǐ tlɛ ná se nǔ jɛ mǐɖée lɛ́ gbe mɛ ó. Gɔ́ ná ɔ, hweɖélɛ́nu ɔ, ényí mɛ e mǐ zun xɔ́ntɔn xá é ɖo azɔn syɛ́nsyɛ́n jɛ wɛ, alǒ ɖo wǔvɛ́ mɔ wɛ ɖo lěe nǔ nɔ cí nú mɛ é linu ɔ, xɔ́ntɔn zunzun xá ɛ sixú kan gǎn byɔ́. Ðo xóta élɔ́ mɛ ɔ, mǐ ná kpɔ́n lěe kpɔ́ndéwú Jezu tɔn sixú d’alɔ mǐ, bɔ ényí wǔvɛ́ lɛ́ ná bo ɖo fínɛ́ ɔ, mǐ ma ná klán hǎ xá mɛ e mǐ zun xɔ́ntɔn xá lɛ́ é ǎ é gbɔn é. Amɔ̌, jɛ nukɔn hwɛ̌ ɔ, mǐ ní kpɔ́n lěe jijɔ klisánwun tɔn lɛ́ sixú d’alɔ mǐ bɔ mǐ ná kpo ɖo xɔ́ntɔn zun xá klisánwun hǎtɔ́ mǐtɔn lɛ́ wɛ gbɔn é.

JIJƆ KLISÁNWUN TƆN LƐ́ NƆ D’ALƆ MǏ BƆ MǏ NƆ KPO ÐO XƆ́NTƆN ZUN XÁ MƐ WƐ

4. Nɛ̌ mǐ ka sixú ná hlɔ̌nhlɔ́n xɔ́ntɔn e mǐ zun xá mɛ ɖěvo lɛ́ é gbɔn?

⁴ Bo ná dó ná hlɔ̌nhlɔ́n xɔ́ntɔn e mǐ zun xá klisánwun hǎtɔ́ lɛ́ é ɔ, mǐ ɖó ná tɛ́n kpɔ́n bo ná nɔ ɖ’ayi jijɔ ɖagbe yětɔn lɛ́ wú. Ényí mǐ nɔ zán hwenu ɖó kpɔ́ xá nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó mǐtɔn lɛ́ ɔ, mǐ sixú mɔ jijɔ ɖagbe yětɔn lɛ́. Mɛsɛ́dó Pɔ́lu ba ná nɔ kpɔ́ xá nɔví tɔn lɛ́. É wlán nǔ élɔ́ sɛ́ dó Tɛsaloníkinu lɛ́: “Mǐ dó gǎn lɛ́ bǐ bo ná mɔ tɛn dó mɔ mi cɔɔ lě.” (1 Tɛ. 2:17) Mɛ gěgé mɔ ɖɔ ali ɖagbe hú gǎn e nu è ná ná hlɔ̌nhlɔ́n xɔ́ntɔn e è zun xá mɛ ɖěvo lɛ́ é ɖe é wɛ nyí ɖɔ è ní mɔ yě cɔɔ lě, bo nɔ ɖɔ xó xá yě. Ali e nu è ná wa mɔ̌ ɖe é hwe ɖěbǔ ǎ, é sixú nyí hwenu e mǐ w’azɔ̌ ɖó kpɔ́ ɖo sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ, yi kplé lɛ́ kpó kpléɖókpɔ́ lɛ́ kpó é. Amɔ̌, mǐ sixú mɔ ɖɔ kpɔ́ ninɔ xá mǐɖée lɛ́ kpowun kún ná gbo kpo nyi ali jí nú tagba e sixú wá wa nǔ dó xɔ́ntɔn e mǐ zun xá mɛ ɖěvo lɛ́ é wú é ó.

5. Étɛ́ ka sixú d’alɔ mǐ bɔ mǐ ná jlá xɔ́ntɔn zunzun e wú akpa ko jɛ é ɖó? Jlɛ̌ dó nǔɖé wú. (Kolósinu lɛ́ 3:12)

⁵ Jijɔ klisánwun tɔn lɛ́ sixú d’alɔ mǐ bɔ mǐ ná bló xɔ́ntɔn zunzun e wú akpa ko jɛ é ɖó. (Xa Kolósinu lɛ́ 3:12.) Ényí mǐ tɛ́n kpɔ́n bo ɖó mɛɖéesɔ́hwe, suúlu, xomɛnyínyɔ́ kpó wǔvɛ́sexámɛ kpó ɔ, mǐ sixú ɖu ɖo wǔvɛ́ ɖěɖěe sixú zɔ́n bɔ xɔ́ntɔn e mǐ zun xá mɛ ɖěvo lɛ́ é ná gblé é jí. Nǔjlɛ́dónǔwú ɖé ɖíe: Lěe ami nɔ zɔ́n bɔ mɔtɛ́ɛ mɔ̌to tɔn nɔ w’azɔ̌ ganjí gbɔn é ɔ, jijɔ klisánwun tɔn lɛ́ ɖíɖó ná ɖe kan kpo nú wǔvɛ́ ɖěɖěe nɔ wá xwetɔ́n ɖo xɔ́ntɔn zunzun mɛ lɛ́ é. Din ɔ, mi nú mǐ ní ɖɔ xó dó wǔvɛ́ ɖěɖěe sixú wá xwetɔ́n ɖo xɔ́ntɔn e mǐ zun xá nǔɖitɔ́ hǎtɔ́ mǐtɔn lɛ́ é tɛ́ntin é atɔn jí. Ée mǐ ná ɖo mɔ̌ wa wɛ é ɔ, mǐ ná ɖɔ xó dó lěe mɛɖéesɔ́hwe Jezu tɔn, suúlu tɔn, xomɛnyínyɔ́ tɔn kpó wǔvɛ́sexámɛ tɔn kpó sín kpɔ́ndéwú xwixwedó ná d’alɔ mǐ bɔ mǐ ná kpo ɖo xɔ́ntɔn jɔ xɔ́ntɔn nyí nú mɛ ɖěvo lɛ́ wɛ gbɔn é jí.

HWENU E MǏ KPO XƆ́NTƆN MǏTƆN KPÓ MA ÐÓ LINLIN ÐOKPÓ Ɔ DÓ NǓÐÉ WÚ Ǎ É

6. Nɛ̌ gbemanɔkpɔ́ lɛ́ ka sixú wa nǔ dó xɔ́ntɔn zunzun wú gbɔn?

⁶ Étɛ́wú é ka nɔ vɛ́ wǔ? Ényí gbemanɔkpɔ́ lɛ́ wá xwetɔ́n ɔ, mɛ ɖokpó ɖokpó sixú kú d’é jí ɖɔ linlin émítɔn wɛ nyí ɖagbe ɔ. Mǐ ní ɖɔ ɖɔ nɔví súnnu we ɖó linlin vovo dó ali ɖagbe hú gǎn e nu è ná bló tuto nú azɔ̌ mawuxóɖiɖɔ tɔn ɔ ɖo gbɛ̌ta kúnnuɖegbé tɔn yětɔn mɛ é wú. Yě mɛ ɖokpó ɖokpó kú d’é jí ɖɔ linlin émítɔn wɛ nyí ɖagbe hú gǎn ɔ. Nǔ vlɛ́kɛ́sɛ́ɛ énɛ́ ka sixú zɔ́n bɔ xɔ́ntɔn e yě zun é ná gblé wɛ a? Yě sixú lɔn bɔ goyíyí wa nǔ dó yě wú. Ényí yě ma ɖɔ xó dó xó ɔ wú bo ɖe ɖɛ ǎ ɔ, yě sixú jɛ yěɖée lɛ́ hɛn dó xomɛ jí. Hwenu ɖo yiyi wɛ ɔ, yě sixú jɛ zɔzɔ gbɔn nú yěɖée lɛ́ jí d’é jí, bɔ wǎgbɔ tɔn ɔ, xɔ́ntɔn yětɔn sixú wá gblé ɖó nǔ vlɛ́kɛ́sɛ́ɛ énɛ́ wú.

7. Nɛ̌ Jezu ka xlɛ́ ahwanvú tɔn lɛ́ ɖɔ mɛɖéesɔ́hwe ɖo tají cóbɔ è ná ɖe ɖɛ gbemanɔkpɔ́ lɛ́ gbɔn?

⁷ Mɛɖéesɔ́hwe Jezu tɔn ní kplɔ́n nǔ we. É kplɔ́n ahwanvú tɔn lɛ́ ɖɔ mɛɖéesɔ́hwe ɖo tají cóbɔ è ná ɖu ɖo gbemanɔkpɔ́ lɛ́ jí. Ahwanvú lɛ́ ko dɔn nǔ nú hwenu ɖé dó mɛ e ná nyí nǔɖaxó ɖo tɛ́ntin yětɔn é wú. Bo ná dó hɔn ɖɔ nú jijɔ énɛ́ e ko dó ɖɔ do tawun ɖo ayi mɛ nú yě é ɔ, Jezu tínmɛ nú yě ɖɔ yě ɖó ná nɔ mɔ ɖɔ mɛ ɖěvo lɛ́ hú gǎn émí. (Mat. 20:25-28) Nǔgbó ɔ, é kplɔ́n yě lěe yě ná nɔ sɔ́ yěɖée hwe gbɔn é. Zǎn e tlɛ jɛ nukɔn nú kú Jezu tɔn é mɛ ɔ, é ‘sɔ́ kpɔ́ndéwú ɖ’ayǐ’ nú yě gbɔn azɔ̌ e mɛsɛntɔ́ ɖé wɛ ɖó ná wa é wiwa gblamɛ, énɛ́ wɛ nyí ɖɔ é klɔ́ afɔ nú yě. (Jaan 13:3-5, 12-16) É wa mɔ̌ dó xlɛ́ yě lěe yě sixú nya xɛ ɖo xɔ́ntɔn e yě zun xá yěɖée lɛ́ é jí gbɔn é. Ényí yě nɔ mɔ ɖɔ mɛ ɖěvo lɛ́ hú gán émí ɔ, é ná bɔ wǔ nú yě hú gǎn bɔ yě ná nɔ yá wǔ jó xó dó hwenu e gbemanɔkpɔ́ wá xwetɔ́n é. Vǐvɛ́ xá xɔ́ntɔn yětɔn lɛ́ ná bɔ wǔ nú yě hú gǎn, é ná bo tlɛ nyí hwenu e yě ma ɖó linlin ɖokpó ɔ lɛ́ é ǎ é ɔ nɛ́.

8. Ényí gbemanɔkpɔ́ lɛ́ wá xwetɔ́n ɔ, nɛ̌ mɛɖéesɔ́hwe ka sixú d’alɔ we bɔ xɔ́ntɔn e a zun xá nǔɖitɔ́ hǎtɔ́ lɛ́ é ná kpo ɖo te gbɔn? (Kolósinu lɛ́ 3:13) (Kpɔ́n ɖiɖe lɛ́ lɔmɔ̌.)

⁸ Nɛ̌ a ka sixú kpo ɖo xɔ́ntɔn e a zun é hɛn ɖó te wɛ gbɔn? Mɛɖéesɔ́hwe sixú d’alɔ we bɔ a ná mɔ nǔ zɛ gbemanɔkpɔ́ wínníwínní lɛ́ wú bo ná nɔ sɔ́ hwɛ kɛ mɛ ɖěvo lɛ́ faa. (Xa Kolósinu lɛ́ 3:13.) Mɛɖéesɔ́hwe ná zɔ́n bɔ é ná bɔ wǔ nú we hú gǎn bɔ a ná nya xɛ ɖo xɔ́ntɔn ɖagbe e a zun xá mɛ ɖěvo lɛ́ é jí gbɔn gbeta ɔ kɔn wíwá bo ná nɔ yi agbɔ̌n jí gblamɛ. (Ðɛh. 4:5) Ényí è ná bo ma tlɛ ɖɔ xó nú we kpó xomɛnyínyɔ́ kpó ǎ hǔn, flín ɖɔ mǐ mɛ bǐ wɛ nɔ ɖɔ nǔ e nɔ wá vɛ́ nú mǐ lɛ́ é. (Nǔt. 7:21, 22) Kanbyɔ́ hwiɖée ɖɔ: ‘Ðɛ̌ titɛ jí ɖɔ hwɛ ce jɔ ka myá nukún nú mì hú xɔ́ntɔn e mǐ zun é wɛ a?’ A sixú wá gbeta ɔ kɔn kpowun bá yí gbe nú linlin mɛ ɖě ɔ tɔn. Ma nɔ ɖo tamɛ lin dó gbemanɔkpɔ́ ɔ jí wɛ, alǒ nɔ ɖo flínflín wɛ kpowun ó, é nyɔ́ wa hǔn, wɔn xó énɛ́ bo yi nukɔn.

9. Ényí gbemanɔkpɔ́ ɔ kpo ɖo ayǐ ɔ, nɛ̌ mɛɖéesɔ́hwe ka sixú d’alɔ we gbɔn? (Nǔnywɛ́xó 17:9)

⁹ Mɛɖéesɔ́hwe sixú lɛ́ d’alɔ we hwenu e tagba ɔ kpó ɖo ayǐ é. Ma ɖɔ émí ná ba hwɛjijɔ dó jɛ hun dó linlin émítɔn jí ó. (Xa Nǔnywɛ́xó 17: 9; 1 Kɔ. 6:7) É ná nyɔ́ ɖɔ nǔ e gbé a ná nya é ní nyí ɖɔ xɔ́ntɔn e mi zun é ná kpo ɖo te. Mɛ gěgé sɛkpɔ́ mɛ e kpó yě kpó ɖo tagba mɛ é kpó xomɛnyínyɔ́ kpó bá dó ɖe ɖɛ, b’ɛ ka kpa yě. (Ðɛh. 34:15) A sixú ɖɔ n’i ɖɔ: ‘Mǐ nyí xɔ́ntɔn din é ɔ, azǎn ko jɛ. Mǐ sixú ɖɔ xó dó nǔ e jɛ é wú a?’ Ðo gbesisɔmɛ bá yí gbe nú nǔ e hwi lɔ wa gbɔ ɖo gbemanɔkpɔ́ ɔ mɛ é, bo tuun ɖɔ é sixú wa nǔ dó mɛ ɖě ɔ wú ɖo lěe nǔ nɔ cí n’i é kpáxwé, bo byɔ́ hwɛsɔ́kɛ. Gɔ́ ná ɔ, ényí nɔví súnnu alǒ nɔví nyɔ̌nu towe lɔ byɔ́ hwɛsɔ́kɛ hǔn, yǐ gbe ná kpó mɛɖéesɔ́hwe kpó. (Luk. 17:3, 4) Flín ɖɔ nǔ e gbé nya wɛ a ɖe é kún nyí ɖɔ è ná tuun mɛ e sín hwɛ jɔ é kpó mɛ e sín hwɛ kú é kpó ó, loɔ, mi ná ɖe ɖɛ xó énɛ́ síin bɔ xɔ́ntɔn e mi zun é ná kpo ɖo te.—Nǔx. 18:24.

HWENU E MI MA NYÍ GBƐTƆ́ ALƆKPA ÐOKPÓ Ɔ Ǎ É

10. Étɛ́ ka sixú zɔ́n b’ɛ ná vɛ́ wǔ bɔ è ná kpo ɖo xɔ́ntɔn zun xá mɛɖé wɛ?

¹⁰ Étɛ́wú é ka nɔ vɛ́ wǔ? É sixú vɛ́ wǔ bɔ mǐ ná kpo ɖo xɔ́ntɔn vívɛ́ zun xá nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó mǐtɔn ɖěɖěe gbɛtɔ́ alɔkpa e yě nyí é gbɔn vo nú midɛɛ tɔn é wɛ. Mɛɖé lɛ́ sixú ɖó jijɔ ɖé lɛ́ b’ɛ nɔ dó xomɛsin nú mǐ. Mɛ ɖěvo lɛ́ tíin bɔ é sixú cí ɖɔ yě nyɔ́ mɛ mɛ nɔ ǎ, ɖó nǔ agɔ e è wa xá yě wá yi lɛ́ é wú alǒ xá e mɛ yě jɔ ɖe é wú. Énɛ́ sixú zɔ́n bɔ yě ná nɔ gba wǔ dó mɛ mɛ ǎ, kabǐ akpakpa ná nɔ sɔ́ yě zɛ xwé wú. Alǒ mǐ gbɔn vo kpowun wɛ, ɖó mǐdɛɛ lɛ́ nɔ ba ná nɔ gbɛtɔ́ mɛ, bɔ mɛ ɖě ɔ ka nɔ ba mɔ̌ dín ǎ alǒ flíjɛ tɔn.

11. Nɛ̌ Jezu ka kpé wú bo kpo ɖo xɔ́ntɔn zun xá mɛ ɖěɖěe jijɔ yětɔn lɛ́ gbɔn vo nú éyɛ́tɔn lɛ́ é wɛ gbɔn?

¹¹ Suúlu Jezu tɔn ní kplɔ́n nǔ we. É kpo ɖo xɔ́ntɔn zun xá mɛ ɖěɖěe jijɔ yětɔn gbɔn vo nú éyɛ́tɔn lɛ́ é wɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mɛsɛ́dó Jaki kpó Jaan kpó dó nukúnkɛn hwenu e yě ba ná nɔ tɛn nukúnɖéjí lɛ́ mɛ ɖo Axɔ́súɖuto ɔ mɛ é. (Mak. 10:35-37) Amɔ̌, Jezu sɔ́ éɖée hwe bo jó tɛn e mɛ é ɖe ɖo jǐxwé b’ɛ yi aga tawun é kpó wǔjɔmɛ tɔn lɛ́ kpó dó bo wá ayǐkúngban jí. (Filí. 2:5-8) Lin tamɛ dó lěe jijɔ yětɔn lɛ́ gbɔn vo nú yěɖée lɛ́ tɔn sɔ é jí! É ɖo mɔ̌ có, Jezu ɖó suúlu dó Jaki kpó Jaan kpó gɔ́ nú mɛ ɖě lɛ́ wú.

12. Étɛ́ ka d’alɔ Jezu b’ɛ ɖó suúlu dó xɔ́ntɔn tɔn lɛ́ wú?

¹² Jezu nɔ nɔ jlɛ̌ jí ɖo nǔ e é nɔ ɖó nukún ɖo xɔ́ntɔn tɔn lɛ́ sí é kpáxwé. É tuun ɖɔ nǔ e Jaki kpó Jaan kpó byɔ́ b’ɛ ɖe nukúnkɛndídó xlɛ́ é ɖe gbigbɔ agbahwlɛ́nhwlɛ́n tɔn e ahwanvú lɛ́ gěgé ɖó é xlɛ́. (Mak. 9:34) Xá e mɛ yě su ɖe é wɛ Jezu lɔ su ɖe. È nɔ sɔ́ ayi ɖó mɛ nukúnɖéjí nyínyí kpó tɛn nukúnɖéjí lɛ́ mɛ ninɔ kpó jí tawun ɖo fínɛ́, énɛ́ wú ɔ, Jezu sixú mɔ nukúnnú jɛ linlin yětɔn mɛ. É ɖo mɔ̌ có, é ɖó suúlu dó yě wú, bo ná yě hwenu bónú yě ní wa azɔ̌ syɛ́nsyɛ́n bo hɔn ɖɔ nú goyíyí kpó cejɛ́nnábí kpó e ko dó ɖɔ do ɖo ayi yětɔn mɛ sín xwe ɖé lɛ́ ɖíe é.—Mak. 10:42-45.

13. Nɛ̌ suúluɖíɖó ka sixú d’alɔ mǐ bɔ xɔ́ntɔn e mǐ zun lɛ́ é ná kpo ɖo te gbɔn? (Efɛ́zinu lɛ́ 4:2)

¹³ Nɛ̌ a ka sixú bló gbɔn bɔ xɔ́ntɔn e a zun xá mɛ ɖěvo lɛ́ é ná kpo ɖo te? Kpo ɖo suúlu ɖó wɛ gbɔn nǔ e wú a kpé é bǐ wiwa dó wɔn ya nú jijɔ mɛ ɖěvo lɛ́ tɔn e nɔ dó xomɛsin nú we lɛ́ é gblamɛ. (Nǔx. 14:29) Mǐ mɛ bǐ wɛ ɖó jijɔ mǐtɔn mǐtɔn lɛ́, bɔ gěgé jijɔ énɛ́ lɛ́ tɔn nylá dandan ǎ, loɔ, yě nɔ ɖe mɛ alɔkpa e mǐ nyí é xlɛ́ kpowun wɛ. Énɛ́ wú ɔ, ényí mɛ ɖěvo lɛ́ yí mǐ ɖó lěe mǐ ɖe é ɔ, é ɖo wɛn ɖɔ é nɔ su nukún mǐtɔn mɛ. (Xa Efɛ́zinu lɛ́ 4:2.) É ɖo tají ɖɔ mǐ lɔ ní nɔ nɔ jlɛ̌ jí, bo nɔ yí mɛ ɖěvo lɛ́ ɖó lěe yě ɖe é. Dǒ nukún gǎndídó e é sixú byɔ́ ɖo mɛ e ma nɔ yá wǔ ɖɔ xó ǎ, bo nɔ lɛ́ kú winnyá é ɖé sí cóbɔ é ná gba wǔ dó mɛ mɛ, bo lɛ́ ɖɔ xó xá mɛ ɖěvo lɛ́ é mɛ kpɔ́n. Ðo alɔ ɖěvo mɛ ɔ, tɛ́n kpɔ́n bo ma nɔ yá wǔ sin xomɛ dó mɛ e nɔ yá wǔ gba wǔ dó mɛ mɛ bo nɔ lɛ́ yá wǔ ɖɔ xó é ó. Mǐ ɖó ná ɖó nukún ɖɔ mɛ lɛ́ bǐ jɛ́n mǐ ná zun xɔ́ntɔn vívɛ́ xá ǎ, loɔ, mǐ ɖó ná hɛn d’ayi mɛ ɖɔ klisánwun e tlɛ ɖó jijɔ vovo lɛ́ é sixú w’azɔ̌ ɖó kpɔ́ ganjí.

14. Étɛ́ jí suúlu ka ná d’alɔ mǐ bɔ mǐ ná sɔ́ ayi ɖó?

¹⁴ Suúluɖíɖó ná d’alɔ mǐ bɔ mǐ ná sɔ́ ayi ɖó jijɔ ɖagbe nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó mǐtɔn lɛ́ tɔn jí. Ényí mǐ ɖo mɔ̌ wa wɛ ɔ, mǐ sɔ́ ná nɔ yá wǔ sɔ́ ayi ɖó vogbingbɔn e ɖo tɛ́ntin mǐtɔn bo sixú gbo kpo nyi ali jí nú xɔ́ntɔn zunzun mǐtɔn lɛ́ é jí ǎ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, cejɛ́nnábí zɔ́n bɔ Jaki kpó Jaan kpó bá ná nɔ tɛn nukúnɖéjí mɛ, amɔ̌, nǔwiwa yětɔn xlɛ́ ɖɔ Axɔ́súɖuto ɔ tíin nǔgbó nú yě. Jezu ɖ’ayi nǔɖiɖi yětɔn wú, b’ɛ su nukún tɔn mɛ. Ényí mǐ nɔ ba jijɔ ɖagbe xɔ́ntɔn mǐtɔn lɛ́ tɔn ɔ, kpɔ́ndéwú Jezu kpó Tɔ́ tɔn Jexóva kpó tɔn xwedó wɛ mǐ ɖe mɔ̌ nɛ́.

15. Mɛ̌ sín alɔdó mǐ ka sixú byɔ́ bá dó kpo ɖo xɛ nya ɖo xɔ́ntɔn e mǐ zun xá mɛ e kpó mǐ kpó ma ɖó jijɔ ɖokpó ɔ lɛ́ ǎ lɛ́ é jí wɛ?

¹⁵ Tají hú bǐ ɔ, mǐ sixú xo ɖɛ sɛ́ dó Jexóva bo byɔ́ ɛ ɖɔ é ní d’alɔ mǐ bónú xɔ́ntɔn e mǐ zun xá mɛ ɖěvo lɛ́ é ná kpo ɖo te, ényí jijɔ yětɔn lɛ́ ná bo tlɛ gbɔn vo nú mǐtɔn lɛ́ ɔ nɛ́. Tɛ́n kpɔ́n bo lin tamɛ dó ninɔmɛ vɛ́ wú ɖěɖěe sixú wá xwetɔ́n lɛ́ é jí, bo xo ɖɛ jɛ nukɔn bá dó ɖó suúlu hwenu e nǔ mɔ̌hun ɖé ná jɛ é. Nɔ flín ɖɔ Jexóva e dá mǐ é tuun ɖɔ mǐ gbɔn vovo. Énɛ́ wú ɔ, nú a xo ɖɛ hǔn, kú d’é jí ɖɔ Jexóva tuun nǔ e sín hudó a ɖó bá dó kpo ɖo didɛ wɛ é. Xo ɖɛ sɛ́ dó Jexóva bo byɔ́ gbigbɔ mímɛ́ tɔn bá dó ɖu ɖo hwiɖée jí hwenu e a ná mɔ ɖɔ é vɛ́ wǔ nú émí bɔ émí ná ɖó suúlu é.—Luk. 11:13; Ga. 5:22, 23.

HWENU E NƆVÍ SÚNNU KPÓ NƆVÍ NYƆ̌NU KPÓ MǏTƆN LƐ́ ÐO WǓVƐ́ SE WƐ É

16. Ényí nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó mǐtɔn lɛ́ ɖo wǔvɛ́ se wɛ ɖo ali ɖé lɛ́ nu ɔ, wǔvɛ́ tɛ́ lɛ́ énɛ́ ka sixú dɔn wá nú mǐ?

¹⁶ Étɛ́wú é ka nɔ vɛ́ wǔ? Ényí nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó mǐtɔn lɛ́ ɖo wǔvɛ́ se wɛ ɖo agbaza mɛ alǒ ɖo wǔvɛ́ se wɛ ɖo lěe nǔ nɔ cí nú mɛ é linu ɔ, yě sixú ɖɔ xó alǒ wa nǔ ɖo ali ɖé nu b’ɛ ná dó xomɛsin nú mǐ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, yě sixú tin dó mǐ, yá wǔ sin xomɛ, alǒ, wa nǔ lěe mǐ ma ɖó nukún tɔn gbɔn ǎ é. Bóyá, yě sixú ɖɔ alǒ wa nǔ ɖěɖěe ná sɔ́ hwǎn mǐ lɛ́ é. (Jɔb. 6:2, 3) Ðó mǐ ma tuun nǔ e mɛ gbɔn dín wɛ nǔɖitɔ́ hǎtɔ́ mǐtɔn lɛ́ ɖe é ǎ wútu ɔ, mǐ sixú ɖó nukún nǔ ɖo yě sí zɛ xwé wú.

17. Étɛ́ lěe Jezu wa nǔ xá nya nukúntɔ́nnɔ ɖé gbɔn é ka kplɔ́n mǐ?

¹⁷ Xomɛnyínyɔ́ kpó wǔvɛ́sexámɛ kpó Jezu tɔn ní kplɔ́n nǔ we. É nɔ nyɔ́ xomɛ dó mɛ ɖěɖěe ɖo wǔvɛ́ se wɛ lɛ́ é wú, ényí é ná bo ma tlɛ ko tuun yě ɖ’ayǐ ǎ ɔ nɛ́, bo nɔ lɛ́ se wǔvɛ́ xá yě. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ɖ’ayi lěe é wa nǔ xá Baatimɛ́ɛ e nyí nya nukúntɔ́nnɔ é gbɔn é wú. Hwenu e Baatimɛ́ɛ se ɖɔ Jezu ɖo dǐndín wɛ é ɔ, é sú xó bónú Jezu ní dó ɖ’ayi wǔ tɔn. Mɛ e ɖo fínɛ́ é ɖé lɛ́ ɖɔ n’i ɖɔ é ní cí xwíí. Amɔ̌, é ɖo biba wɛ nukún myámyá ɖɔ Jezu ní gbɔ azɔn nú émí, énɛ́ wú ɔ, é lɛ́ sú xó ɔ hú gán mɔ̌. Nǔ énɛ́ e é wa é ka vɛ́ nú mɛɖé lɛ́ ɖo ahwan ɔ mɛ wɛ a? Bóyá. Amɔ̌, nǔ tɔn “blá wǔ” nú Jezu. Xógbe “blá wǔ” e è zán ɖo fí é ɖe wǔvɛ́sexámɛ ɖaxó xlɛ́. (Mat. 20:34; Mak. 10:46-52) É ɖɔ xó nú Baatimɛ́ɛ kpó xomɛnyínyɔ́ kpó bo kpa ɛ ɖó nǔɖiɖi tɔn wú. Énɛ́ gúdo ɔ, é bló nǔjíwǔ bo hun nukún tɔn lɛ́.

18. Nɛ̌ a ka ɖó ná wa nǔ xá xɔ́ntɔn towe e ɖo wǔvɛ́ se wɛ lɛ́ é gbɔn? (1 Tɛsaloníkinu lɛ́ 5:14)

¹⁸ Nɛ̌ a ka sixú bló gbɔn bɔ xɔ́ntɔn e a zun xá mɛ ɖěvo lɛ́ é ná kpo ɖo te? Nɔ nyɔ́ xomɛ bo nɔ se wǔvɛ́ xá mɛ. Jijɔ ɖaaɖagbe énɛ́ lɛ́ ná d’alɔ we bɔ a ná “nɔ ɖɔ xó dó dó gbɔ nú” nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó ɖěɖěe ɖo wǔvɛ́ se wɛ ɖo agbaza mɛ alǒ ɖo lěe nǔ nɔ cí nú mɛ é linu lɛ́ é. (Xa 1 Tɛsaloníkinu lɛ́ 5:14.) Flín ɖɔ xɔ́ntɔn jɔ xɔ́ntɔn nɔ ɖo gbesisɔmɛ bá d’alɔ, tají ɔ, ɖo “adǎngbomɛ hwenu.” (Nǔx. 17:17) Wǔvɛ́ kɛ́ɖɛ́ wɛ xɔ́ntɔn mɔ̌hun nɔ se xá mɛ e ɖo wǔvɛ́ se wɛ lɛ́ é ǎ, loɔ, é nɔ lɛ́ wa nǔ e wú é kpé é bǐ bo nɔ d’alɔ ɖo lěe nǔ nɔ cí nú mɛ é linu, nɔ ɖɔ xó dó dó gbɔ nú mɛ, bo nɔ lɛ́ d’alɔ ɖo ali tawun tawun lɛ́ nu.

19. Nɛ̌ mǐ ka sixú ɖe xomɛnyínyɔ́ kpó wǔvɛ́sexámɛ kpó xlɛ́ gbɔn? (Kpɔ́n ɖiɖe lɛ́ lɔmɔ̌.)

¹⁹ Ali tawun tawun tɛ́ lɛ́ nu mɔ̌ a ka sixú nyɔ́ xomɛ bo lɛ́ se wǔvɛ́ xá mɛ ɖe? É ɖo wɛn ɖɔ a kún sixú bló bɔ wǔvɛ́ e se wɛ nǔɖitɔ́ hǎtɔ́ towe ɖé ɖe é gbɔ ó. Amɔ̌, a hɛn ɔ, a ná wa nǔ e wú a kpé é bǐ bo mɔ nukúnnú jɛ ninɔmɛ tɔn mɛ. (Mat. 7:12; 1 Pi. 3:8) Ðǒ tó è hwenu e é ɖo nǔ e mɛ gbɔn dín wɛ é ɖe é ɖɔ wɛ é. Ényí é byɔ́ ɖó mɔ̌ hǔn, tɛ́n kpɔ́n bo ɖɔ xó e ná dó gbɔ n’i lɛ́ é. (Nǔx. 12:25) Ðǒ ayi te, bo ma lin ɖɔ émí tuun nǔ bǐ dó ninɔmɛ tɔn wú ó. (Nǔx. 18:13) Tɛ́n kpɔ́n bo ɖó suúlu dó wǔ tɔn bo lɛ́ nɔ jlɛ̌ jí ɖo nǔ e ɖó nukún wɛ a ɖe ɖo gɔ̌n tɔn é kpáxwé.—Efɛ́. 4:32.

20. Xɔ́ntɔn alɔkpa tɛ́ a ka ba ná nyí?

²⁰ Xɔ́ntɔn e nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó mǐtɔn lɛ́ nyí nú mǐ é nɔ su mǐ bǐ nukúnmɛ. Amɔ̌, é ná nyɔ́ ɖɔ mǐ ní nɔ flín ɖɔ ɖó mǐ bǐ nyí hwɛhutɔ́ wútu ɔ, hweɖélɛ́nu ɔ, mǐ nɔ wa nǔɖé lɛ́ b’ɛ nɔ wá vɛ́ nú mǐ. Mɛ gěgé tíin bɔ ninɔmɛ baɖabaɖa lɛ́ mɛ wɛ yě gbɔn ɖo gbɛzán yětɔn mɛ. Énɛ́ wú ɔ, mǐ mɛ bǐ nɔ wa alǒ nɔ ɖɔ nǔ e nɔ dó xomɛsin nú mɛ ɖěvo lɛ́ é hweɖélɛ́nu. Nǔ e wú ényí nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó mǐtɔn lɛ́ nɔ sɔ́ yěɖée hwe, nɔ ɖó suúlu dó mǐ wǔ, nɔ wa nǔ xá mǐ kpó xomɛnyínyɔ́ kpó, nɔ se wǔvɛ́ xá mǐ bo nɔ lɛ́ wá gbeta ɔ kɔn bo ná kpo ɖo xɔ́ntɔn mǐtɔn lɛ́ nyí wɛ ɔ, é nɔ su nukún mǐtɔn mɛ tawun é nɛ́. Mi nú mǐ bǐ ní kán ɖ’é jí bá nyí xɔ́ntɔn ɖagbe mɔ̌hun lɛ́.