Lěe mǐ ná d’alɔ hɛ̌nnumɔ mǐtɔn nǔmaɖitɔ́ lɛ́ gbɔn é

1-2. Étɛ́ ka sixú ko wa nǔ dó vɛ̌ e mǐ kpó hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ kpó vɛ́ é wú hwenu e mǐ se nǔgbó ɔ sín xó azɔn nukɔntɔn ɔ é?

JEZU ɖɔ xó élɔ́ nú nya e ba ná húzú ahwanvú tɔn é ɖé: “Yi xwé, hɛ̌nnumɔ towe lɛ́ gɔ́n, bo wlí nǔ e Jexóva ko wa nú we lɛ́ é bǐ . . . ɖɔ nú yě.” (Mak. 5:19) Mɔ̌ e Jezu ɖɔ é ɔ, gbe yí nú nǔ e mǐ nɔ ba ná wa ɖo jɔwámɔ linu é ɖé wɛ é ɖe, énɛ́ wɛ nyí ba e mǐ nɔ ba ná má wɛn ɖagbe xá mɛ e mǐ yí wǎn ná lɛ́ é é.

² A ka flín lěe nǔ cí nú we azɔn nukɔntɔn e a se wɛn ɖagbe ɔ é a? É ɖo wɛn ɖɔ a kún ba ná hɛn nú hwiɖokpó ó! Amɔ̌, mɛvívɛ́ towe lɛ́ sixú nɔ ma yí gbe ná. Alǒ ali e nu a xwlé nǔgbó ɔ yě ɖe é sixú ko dɔn tagba wá hwi kpó yě kpó tɛ́ntin. Ényí mɔ̌ wɛ ɔ, nɛ̌ a ka sixú bló gbɔn bɔ hwi kpó yě kpó ná kpo ɖo nyanɛ́nyanɛ́ mɛ, alǒ bló bɔ kancícá e ɖo mi tɛ́ntin é ná lɛ́ jɛ tɛn tɔn mɛ, ma t’afɔ nǔgbódodó Biblu tɔn ɖě jí?

3. Étɛ́ lɛ́ jí mǐ ka ná ɖɔ xó dó ɖo xóta élɔ́ mɛ?

³ Ðo xóta élɔ́ mɛ ɔ, mǐ ná mɔ: (1) Lěe wǔvɛ́sexámɛ sixú sísɛ́ mǐ bɔ ényí hɛ̌nnumɔ mǐtɔn nǔmaɖitɔ́ lɛ́a ná bo ma tlɛ yí wɛn ɔ ǎ ɔ, nǔ yětɔn ná nɔ ɖu ayi mɛ nú mǐ gbɔn é; (2) lěe mǐ sixú mɔ nǔ zɛ xó nyanya e è ɖɔ dó mǐ wú lɛ́ é kpó nǔ agɔ e è wa xá mǐ lɛ́ é kpó wú gbɔn é; (3) lěe suúlu kpó nukúnɖíɖó kpó mǐtɔn sixú d’alɔ hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ bɔ yě ná yí gbe nú nǔgbó ɔ gbɔn é; (4) lěe mǐ sixú ɖe xlɛ́ ɖɔ mǐ yí wǎn nú yě gbɔn é.

WǓVƐ́SEXÁMƐ NÍ SÍSƐ́ WE NÚ A NÍ D’ALƆ YĚ

4. Nɛ̌ Jezu ka wa nǔ xá mɛ ɖěɖěe ma yí wɛn tɔn ǎ lɛ́ é gbɔn?

⁴ Jezu yá wǔ jó gbe dó mɛ ɖěɖěe ma yí wɛn tɔn ǎ lɛ́ é wú ǎ. É sɔ́ éɖée jlɛ́ dó vǐwunzɔ́watɔ́ e dó gǎn lɛ́ bǐ bá dó bló bónú fígitín e gbɛ́ sínsɛ́n é ní sɛ́n é wú. (Luk. 13:6-9) Hwenu e Jezu ná nǔjlɛ́dónǔwú énɛ́ é ɔ, é ko bló xwe atɔn jɛjí b’ɛ ɖo gǎn dó wɛ bónú Jwifu hǎtɔ́ tɔn lɛ́ ná ɖi nǔ. Étɛ́wú é ka kpo ɖo tíntɛ́nkpɔ́n wɛ bá d’alɔ yě? Ðó Jezu nɔ se wǔvɛ́ xá mɛ lɛ́, bɔ énɛ́ sísɛ́ ɛ b’ɛ ɖó suúlu dó yě wú.

5. Étɛ́ ka sísɛ́ Jezu b’ɛ se wǔvɛ́ xá Jwifu hǎtɔ́ tɔn lɛ́?

⁵ Jwifu hǎtɔ́ Jezu tɔn lɛ́ sín nǔ blá wǔ nú Jezu ɖó sinsɛngán lɛ́ d’alɔ yě bónú yě ɖó nǔɖiɖi adodwé ɔ nú Mawu ǎ. Jezu mɔ ɖɔ mɛ lɛ́ “cí lɛ̌ngbɔ́ e ma ɖó lɛ̌ngbɔ́nyitɔ́ ǎ lɛ́ é ɖɔhun.” (Mak. 6:34) Táan kpɛɖé jɛ nukɔn nú kú Jezu tɔn ɔ, é tlɛ y’avǐ dó Jeluzalɛ́mu tamɛ ɖó é tuun ɖɔ gěgé mɛ e nɔ nɔ fínɛ́ lɛ́ é tɔn ná kú ɖó nǔɖiɖi e yě ma ɖó ǎ é wú. (Luk. 19:41-44) Ényí nǔ nɔ cí mɔ̌ nú mǐ lɔ dó hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ wú ɔ, akpakpa ná sɔ́ mǐ dó alɔ dídó yě wú.

6. Étɛ́wú mǐ ka ɖó ná nɔ ɖó suúlu dó hɛ̌nnumɔ mǐtɔn nǔmaɖitɔ́ lɛ́ wú? (Galátinu lɛ́ 6:9)

⁶ Xa Galátinu lɛ́ 6:9. Ényí nǔ e mǐ ɖi nǔ ná lɛ́ é ná bo ma tlɛ ko dɔn hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ din ǎ ɔ, mǐ ɖó ná nɔ ɖó suúlu dó yě wú bo ná jó gbe dó “nǔɖagbewiwa” wú ǎ. Mǐ tuun ɖɔ é nɔ ɖu hwenu cóbɔ mɛɖé ná hɔn ɖɔ nú linlin e ko dó ɖɔ do ɖo ayi tɔn mɛ é lobo ɖi nǔ nú Jexóva. Ðo hweɖénu ɔ, mɛ ɖěɖěe ma ‘ɖó nukúnɖíɖó ɖě ǎ, ma tuun Mawu ǎ, bo ɖo gbɛ ɔ mɛ mɔ̌ kpowun’ lɛ́ é ɖɔhun wɛ a cí a? (Efɛ́. 2:12) Ényí mɔ̌ wɛ é nyí ɔ, é ɖo wɛn ɖɔ mɛɖé wá d’alɔ we. Ényí é nyɔ́ bló ɔ, hwi lɔ ka ná ba ná sú nǔ e hudó xwédo towe ɖo gbigbɔ lixo lɛ́ é sín do a cé?

MƆ NǓ ZƐ XÓ NYANYA E È ÐƆ NÚ WE LƐ́ É KPÓ NǓ AGƆ E È WA XÁ WE LƐ́ É KPÓ WÚ

7. Étɛ́ lɛ́ ka sixú ko sú ali dó nɔví Jezu tɔn lɛ́ bɔ yě gɔn nǔ ɖi n’i?

⁷ Nɔví Jezu tɔn lɛ́ ná ko se nǔjíwǔ e Jezu bló ɖo Galilée lɛ́ é. (Luk. 4:14, 22-24) É ɖo mɔ̌ có, ɖo bǐbɛ́mɛ ɔ, yě ɖi nǔ n’i ǎ. (Jaan 7:5) Étɛ́wú? Biblu ɖɔ nǔ e wú wɛ é ǎ. Amɔ̌, é hwe bǐ ɔ, é ɖe nǔ e wú Jwifu ɖé lɛ́ ma húzú ahwanvú Jezu tɔn ǎ é we xlɛ́. Mɛɖé lɛ́ ɖi xɛsi ɖɔ nɔzo émítɔn lɛ́ ná klán gbe xá émí. (Jaan 9:18-22) Mɛ ɖěvo lɛ́ ko tuun Jezu sín hwenu e é ɖo vǔ é, bɔ é vɛ́ wǔ nú yě nú yě ná ɖi ɖɔ é nyí afɔsɔ́ɖótetɔ́ Mawu tɔn. (Mak. 6:1-4) Linlin mɔ̌hun sixú ko wa nǔ dó nɔví Jezu tɔn lɛ́ lɔ wú. Nǔ mɔ̌hun sixú xá mɛvívɛ́ mǐtɔn lɛ́ lɔ wɛ a?

8. Étɛ́ ka sixú zɔ́n bɔ hɛ̌nnumɔ mǐtɔn nǔmaɖitɔ́ lɛ́ ma ná ɖɔ xó nú mǐ alǒ wa nǔ xá mǐ kpó xomɛnyínyɔ́ kpó ǎ?

⁸ Lin tamɛ dó nǔ e wú yě ma ɖɔ xó kpó xomɛnyínyɔ́ kpó alǒ wa nǔ kpó xomɛnyínyɔ́ kpó ǎ é jí. Nɔví Jezu tɔn lɛ́ sixú ko ɖo hɛ̌nnumɔ tɔn ɖěɖěe ɖɔ ɖ’ayǐ ɖɔ ‘ta tɔn mɛ kún sɔ́ sɔgbe ó’ lɛ́ é mɛ. (Mak. 3:21) Étɛ́wú yě ka sixú ko wá gbeta énɛ́ kɔn? Ninɔmɛ e mɛ yě ɖɔ xó ɔ ɖe é xlɛ́ ɖɔ mɛ lɛ́ ɖó hudó Jezu tɔn sɔmɔ̌ bɔ é tlɛ ɖó hwenu bá ɖu nǔ vɔ́vɔ́ ǎ. (Mak. 3:20) Hɛ̌nnumɔ tɔn lɛ́ ka lin ɖɔ é ɖo nǔ wa zɛ xwé wú wɛ wɛ a? É sixú nyí mɔ̌. Hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ sixú nɔ lin ɖɔ mǐ lɔ nɔ sɔ́ sinsɛn mǐtɔn ɖó ta dín. Ényí yě lin nǔ gbɔn mɔ̌ ɔ, é ná nyɔ́ ɖɔ mǐ ní xlɛ́ yě gbɔn nǔwiwa mǐtɔn lɛ́ gblamɛ ɖɔ mǐ nɔ nɔ jlɛ̌ jí nǔgbó nǔgbó.

9. Étɛ́ ka sixú d’alɔ hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ bɔ yě ná húzú linlin e yě nɔ ɖó dó mǐ wú é? (1 Piyɛ́ɛ 3:1, 2) (Kpɔ́n ɖiɖe lɛ́ lɔmɔ̌.)

⁹ Walɔ towe ní nɔ ɖɔ xó dó nu nú we. Xomɛnyínyɔ́xó mǐtɔn lɛ́ kpó xomɛnyínyɔ́nú e mǐ nɔ wa lɛ́ é kpó sixú sísɛ́ hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ bɔ yě ná húzú linlin e yě nɔ ɖó dó mǐ wú é. (Xa 1 Piyɛ́ɛ 3:1, 2.) Ényí nɔví nyɔ̌nu ɖé sín asú nyí nǔmaɖitɔ́ bónú nɔví nyɔ̌nu ɔ yi kplé alǒ yi sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ ɔ, asú tɔn sixú yá wǔ lin ɖɔ è wɔn ya nú émí, alǒ sin xomɛ. Ðó nɔví nyɔ̌nu ɔ ma ba ɖɔ nǔ ní cí mɔ̌ nú asú émítɔn ǎ wútu ɔ, é sixú húzú gan e mɛ é nɔ ɖ’alɔ ɖo tuto gbigbɔ tɔn lɛ́ mɛ é bá dó zán hwenu ɖó kpɔ́ xá asú tɔn hú gǎn. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, é hɛn ɔ, é ná ɖ’alɔ ɖo sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ hwenu e asú tɔn sín alɔnu ma vo ǎ, alǒ hwenu e é ma ɖo xwégbe ǎ é. Asi klisánwun e ma nɔ hɛn nǔ gángángán ǎ bo nɔ nɔ jlɛ̌ jí é, sixú d’alɔ asú tɔn b’ɛ ná húzú linlin e é nɔ ɖó dó Kúnnuɖetɔ́ lɛ́ wú é.

10. Ényí è mɔ xó ɖɔ dó mǐ wú ɔ, nɛ̌ mǐ ka sixú xwedó kpɔ́ndéwú Jezu tɔn gbɔn?

¹⁰ Ma nɔ mɔ ɖɔ émí ná ná xósin nú xó e è mɔ ɖɔ dó émí wú lɛ́ é bǐ dandan ó. Hwenu e è dó hwɛ Jezu dó acɛ jí ɖɔ é nɔ ɖu nǔ zɛ xwé wú bo nɔ nu ahan zɛ xwé wú é ɔ, é jɛ hun dó éɖée jí ǎ. É nyɔ́ wa ɔ, é dó wǔsyɛ́n lanmɛ nú mɛ lɛ́ ɖɔ yě ní kpɔ́n lěe émí nɔ wa nǔ gbɔn é. (Mat. 11:19) É lɛ́ ɖe xlɛ́ gbɔn kpɔ́ndéwú tɔn gblamɛ ɖɔ émí nɔ ɖó linlin e ɖo jlɛ̌ jí é dó gbɛɖuɖu wú. (Sɔ́ jlɛ́ dó Jaan 2:2, 6-10 wú.) Mɔ̌ ɖokpó ɔ, ma nɔ mɔ ɖɔ émí ɖó ná ná xósin nú nǔ e è nɔ mɔ ɖɔ dó mǐ wú lɛ́ é bǐ ó. É nyɔ́ wa hǔn, nǔ nǔwiwa towe lɛ́ ní xlɛ́ hɛ̌nnumɔ towe lɛ́ ɖɔ a nɔ nɔ jlɛ̌ jí bo lɛ́ ɖó awǎjijɛ, bo jó yě dó bónú yěɖésúnɔ ní wá gbeta lɛ́ kɔn. Énɛ́ sixú sísɛ́ yě bɔ yě ná gbɛ́ adingbanxó e yě ko se dó mǐ wú lɛ́ é.

KPO ÐO SUÚLU ÐÓ WƐ, BO LƐ́ KPO ÐO NǓ ÐÓ NUKÚN WƐ

11. Nɛ̌ Jezu ka wa nǔ xá nɔví tɔn nǔmaɖitɔ́ lɛ́ gbɔn?

¹¹ Tan e ɖo Wɛnɖagbewéma lɛ́ mɛ é xlɛ́ ɖɔ Jezu ɖó suúlu dó nɔví tɔn lɛ́ wú. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, yě lɔ mɔ hwenu e Jezu bló nǔjíwǔ tɔn nukɔntɔn ɔ ɖo Kana é ganjí. (Jaan 2:11, 12) É ɖo mɔ̌ có, lěe mǐ ɖɔ gbɔn wá yi é ɔ, Jezu sín nɔví lɛ́ ɖi nǔ n’i ǎ. Amɔ̌, é jó gbe dó yě wú ǎ. Biblu xlɛ́ ɖɔ Jezu bló nǔjíwǔ tɔn nukɔntɔn ɔ ɖo Kana é ɔ, é ko bló xwé atɔn mɔ̌ có, é kpo ɖo xó ɖɔ nú nɔví tɔn lɛ́ wɛ kpó xomɛnyínyɔ́ kpó.—Jaan 7:5-8.

12. Étɛ́ ka sixú d’alɔ mǐ bɔ mǐ ná kpo ɖo nukún ɖó wɛ ɖɔ hɛ̌nnumɔ mǐtɔn ɖé lɛ́ ná wá yí wɛn ɔ?

¹² Nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e mǐ ɖó dó nǔbláwǔkúnúmɛ Jexóva tɔn wú bɔ é za wě é, sixú sísɛ́ mǐ bɔ mǐ ná kpo ɖo nukúnɖíɖó ɖó wɛ. Ényí è sú sinsɛn nǔvú sín kún dó ɔ, hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ sixú flín ɖɔ mǐ ko ɖɔ nǔ énɛ́b sín xó nú émí ɖ’ayǐ. (Nǔɖe. 17:16) Yě tlɛ sixú xo kpóɖó nú mǐ hwenu e wǔvɛ́ ɖaxó ɔ ná bɛ́ é gúdo! Gɔ́ ná ɔ, ényí hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ ɖo wǔvɛ́ mɔ wɛ din ɔ, é ɖo wɛn ɖɔ mǐ ná wa nǔ e wú mǐ kpé é bǐ bo ná nɔ gǔdo nú yě. Bóyá ényí yě mɔ ɖɔ mǐ yí wǎn nú émí nǔgbó nǔgbó bo nɔ nyɔ́ xomɛ dó émí wú nǔgbó nǔgbó ɔ, énɛ́ sixú zɔ́n bɔ yě yí wɛn ɔ.

NƆ ÐE XLƐ́ YĚ ÐƆ ÉMÍ YÍ WǍN NÚ YĚ

13. Alɔnu mǐtɔn nɔ ján ɖo sinsɛnzɔ́ e wa nú Jexóva wɛ mǐ ɖe é mɛ có, étɛ́ wú mǐ ka ɖó ná nɔ ɖó ayi te dó?

¹³ Alɔnu mǐtɔn ná bo tlɛ nɔ ján ɖo Jexóva sinsɛn kɔn ɔ, mǐ ba ná bló bónú hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ ná lin ɖɔ mǐ kún ɖó táan yětɔn ó, alǒ mǐ kún sɔ́ yí wǎn nú yě ó ǎ. (Mat. 7:12) Nɛ̌ mǐ ka sixú ɖe xlɛ́ ɖɔ nǔ yětɔn nɔ ɖu ayi mɛ nú mǐ gbɔn? Nǔ ɖé lɛ́ tíin bɔ mǐ sixú wa.

14-15. Ðɔ ali e nu mǐ sixú ɖe xlɛ́ ɖɔ mǐ yí wǎn nú hɛ̌nnumɔ mǐtɔn nǔmaɖitɔ́ lɛ́ ɖe é ɖokpó. Nǎ kpɔ́ndéwú ɖokpó.

¹⁴ Nɔ kan yě byɔ́, bo nɔ lɛ́ ɖɔ nú yě ɖɔ émí yí wǎn nú yě. Mǐ nɔ ɖɔ lěe mǐ ɖe gbɔn é nú hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ hwɛhwɛ, dó ɖe xlɛ́ yě ɖɔ mǐ yí wǎn nú yě. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mǐ sixú wlán nǔ sɛ́ dó yě bo sɛ́ fɔtóo ɖěɖěe mǐ ɖe hwenu e mǐ yí gbɔjɛ, ɖo to mɛ yí wɛ, alǒ ɖo kpɔ́ xá xɔ́ntɔn lɛ́ é ɖé lɛ́ dó yě d’é jí. Nǔníná e ɖo jlɛ̌ jí é, alǒ xomɛnyínyɔ́xó lɛ́ ɖiɖɔ sɛ́ dó yě sixú zɔ́n bɔ hwi kpó yě kpó ná vɛ́ d’é jí. Afɔ mɔ̌hun lɛ́ ɖiɖe nɔ xlɛ́ yě ɖɔ mǐ yí wǎn nú yě.

¹⁵ Lin tamɛ dó nɔví nyɔ̌nu e nɔ nyí Anna bo nɔ nɔ Arménie é sín kpɔ́ndéwú jí. Xwédo tɔn nɔ zán hwenu gěgé ɖó kpɔ́, tají ɔ, ɖo jijizánxwe lɛ́ kpó xwe ɖěvo lɛ́ kpó hwenu. Hwenu e Anna mɔ nǔgbó ɔ é ɔ, ado jɛ hɛ̌nnumɔ tɔn lɛ́ hu jí ɖɔ é kún sɔ́ ná nɔ zán hwenu ɖó kpɔ́ xá émí ó. Ado lɛ́ hu yě ɖɔ ényí é húzú Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn ɔ, gbɛ ná vɛ́ wǔ n’i d’é jí. Nɛ̌ Anna ka xo hwihwɛ́ yě gbɔn? É ɖɔ: “Ényí un yi ba hɛ̌nnumɔ ce lɛ́ kpɔ́n ɔ, un nɔ ɖɔ xó nú yě dó gbɛzínzán ce kpó nǔ e zɔ́n bɔ alɔnu ce nɔ ján é kpó wú. Un nɔ lɛ́ ylɔ́ yě wá xwégbe bo nɔ xlɛ́ xɔ́ntɔn ce lɛ́ yě. Wǎgbɔ tɔn ɔ, gěgé hɛ̌nnumɔ ce lɛ́ tɔn tuun mɛ e kpó nyi kpó vɛ́ lɛ́ é, bo nɔ lɛ́ vo ɖo akpá yětɔn.” É ɖɔ gɔ́ ná ɖɔ: “Hɛ̌nnumɔ ce lɛ́ gěgé ɖɔ xó dó lěe un ɖó awǎjijɛ gbɔn é wú, bɔ ado sɔ́ nɔ hu yě dó wǔ ce ɖě ǎ.”

16. Nɛ̌ Jezu ka ɖe xlɛ́ ɖɔ nɔví émítɔn Jaki sín nǔ ɖu ayi mɛ nú émí gbɔn? (Kpɔ́n tínmɛ e ɖo do é lɔmɔ̌.)

¹⁶ Nɔ ɖe xlɛ́ yě ɖɔ yě ɖo tají nú émí. Ée Jezu fɔ́n sín kú gúdo é ɔ, é sɔ́ éɖée xlɛ́ nɔví tɔn Jaki dó ɖe xlɛ́ ɖɔ nǔ tɔn nɔ ɖu ayi mɛ nú émí. (1 Kɔ. 15:7) Dǒ nukún lěe nǔ ná ko cí nú Jaki hwenu e é mɔ ɖɔ Jezu kún jó gbe dó émí wú ó é mɛ kpɔ́n. É ɖo wɛn ɖɔ hwenu énɛ́ e yě zán ɖó kpɔ́ é zɔ́n bɔ Jaki kú d’é jí ɖɔ Jezu wɛ nyí Mɛsíya ɔ. Énɛ́ gúdo ɔ, Jaki sixú ko d’alɔ mɛ e kpo ɖo xwédo tɔn mɛ lɛ́ é bɔ yě tuun ɖɔ Jezu wɛ nyí Mɛsíya ɔ.c—Mɛ. 1:14.

17. Nɛ̌ mǐ ka sixú zán nǔgbódodó e ɖo Hlɔ̌manu lɛ́ 12:15 mɛ é gbɔn? (Kpɔ́n ɖiɖe ɔ lɔmɔ̌.)

¹⁷ Xa Hlɔ̌manu lɛ́ 12:15. Ényí mǐ nɔ xlɛ́ ɖɔ mɛvívɛ́ mǐtɔn lɛ́ sín nǔ nɔ ɖu ayi mɛ nú mǐ hwenu e yě ɖó hudó tɔn hú gǎn é, énɛ́ wɛ nyí hwenu ɖagbe lɛ́ kpó hwenu nyanya lɛ́ kpó mɛ ɔ, mǐ sixú d’alɔ yě bɔ yě ná húzú linlin e yě nɔ ɖó dó mǐ wú é.d Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ényí yě ji vǐ ɔ, mǐ sixú yi dó gbe yě bo ná nǔ yě dó xlɛ́ ɖɔ é víví nú mǐ. Ényí mɛvívɛ́ ɖé kú dó yě ɔ, mǐ sixú yi dó gbɔ nú yě, bo lɛ́ dó alɔ tawun tawun ɖěvo lɛ́ yě. Gɔ́ ná ɔ, mǐ hɛn ɔ, mǐ ná nɔ kan yě byɔ́ hwɛhwɛ, tají ɔ, hwenu e yě ɖo ninɔmɛ vɛ́ wǔ lɛ́ ɖí xwi xá wɛ é.

18. Nɛ̌ mǐ ka sixú xwedó kpɔ́ndéwú ahwanvú Andlé tɔn gbɔn?

¹⁸ Blǒ bónú nǔɖitɔ́ hǎtɔ́ towe lɛ́ ní tuun yě. Hwenu e Andlé wá tuun ɖɔ Jezu wɛ nyí Mɛsíya ɔ é ɔ, é dó nɔví tɔn Piyɛ́ɛ gesí nú Jezu kpó akpakpa sɔ́ mɛ kpó. (Jaan 1:40-42) Mǐ lɔ sixú wa nǔ ɖokpó ɔ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, sín hweɖénu jɛ hweɖénu ɔ, mǐ hɛn ɔ, mǐ ná nɔ ylɔ́ hɛ̌nnumɔ mǐtɔn ɖé wá kplé alǒ wá nǔ e mǐ kpó xɔ́ntɔn mǐtɔn lɛ́ kpó jló ná ɖu é ɖé domɛ? Ényí a nɔ dó è gesí nú nǔɖitɔ́ hǎtɔ́ lɛ́ ɔ, é ná mɔ ɖɔ gbɛtɔ́ bǐ ɖɔhun jɛ́n Kúnnuɖetɔ́ lɛ́ lɔ cí bo nɔ nyɔ́ xomɛ lobo lɛ́ jɔ gbɛtɔ́.

19. Ényí hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ ná bo ma tlɛ mɔ nukúnnú jɛ nǔ e mǐ ɖi nǔ ná é ɖé lɛ́ mɛ hlɛ́nhlɛ́n ǎ ɔ, nɛ̌ mǐ ka ɖó ná wa nǔ xá yě gbɔn? (1 Piyɛ́ɛ 3:15)

¹⁹ Xa 1 Piyɛ́ɛ 3:15. Hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ sixú nɔ ma mɔ nǔ jɛ nǔ e wú mǐ gbɛ́ ɖɔ mǐ kún ná wa nǔ ɖé lɛ́ ó é mɛ bǐ mlɛ́mlɛ́, amɔ̌, yě ná nɔ flín xomɛnyínyɔ́ mǐtɔn kpó mɛ sísí mǐtɔn kpó hwebǐnu. Gǎn ɖěɖěe mǐ ná dó bo ná sú hwenu e mǐ ma zán xá yě ɖo xwe kpó nǔwiwa kpó é Biblu ma yí gbe ná ǎ lɛ́ é hwenu é sín do é ná víví nú yě. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mǐ sixú nɔ yi ba yě kpɔ́n, nɔ ɖu nǔ ɖó kpɔ́ xá yě, bo lɛ́ ná nǔ yě hwe ɖěvo lɛ́ nu.

MA JÓ GBE DÓ HƐ̌NNUMƆ TOWE LƐ́ WÚ GBEÐÉ Ó

20. Étɛ́wú kpɔ́ndéwú Jaki tɔn ka dó wǔsyɛ́n lanmɛ nú mǐ?

²⁰ Ali e hun nú Jaki b’ɛ ná xwedó Jezu ɖo sinsɛnzɔ́ tɔn mɛ é gbɔ wǔ tɔn có, ɖo nukɔnmɛ ɔ, é wá húzú ahwanvú tɔn. (Ga. 1:18, 19; 2:9) Jaki nyí ahwanvú ɖ’ayǐ ǎ có, é ɖo wɛn ɖɔ é hɛn nǔkplɔ́nmɛ Jezu tɔn lɛ́ ayi mɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, wěma e Mawu sɔ́ dó ayi mɛ n’i bɔ é wlán é xo nǔ dó akpa ɖokpó ɔ mɛ xá Mawuxóɖiɖɔ só jí tɔn ɔ.e

21. Étɛ́wú mǐ ma ka ɖó ná jó gbe dó hɛ̌nnumɔ mǐtɔn nǔmaɖitɔ́ lɛ́ wú ǎ?

²¹ Mǐ ná bo dó gǎn ɖěbǔ ɔ, hɛ̌nnumɔ mǐtɔn nǔmaɖitɔ́ lɛ́ sixú nɔ ma yí nǔgbó ɔ, alǒ sixú nɔ ma húzú jijɔ dó mǐ wú. Étɛ́wú mǐ ma ka ɖó ná jó gbe dó yě wú ǎ? Ðó hweɖébǔnu e mǐ nyɔ́ xomɛ dó yě wú é ɔ, kpɔ́ndéwú Jexóva Mawu nǔbláwǔkúnúmɛtɔ́ mǐtɔn kpó Vǐ tɔn Jezu kpó tɔn xwedó wɛ mǐ ɖe mɔ̌. (Luk. 6:33, 36) Hwenu ɖo yiyi wɛ ɔ, lěe mǐ nɔ wa nǔ xá yě kpó wǎnyíyí kpó gbɔn é sixú sísɛ́ yě bɔ yě ná húzú linlin dó mǐ wú. Yě tlɛ sixú flín nǔ e mǐ ɖi nǔ ná, bo má xá yě wá yi lɛ́ é. Ényí mǐ ma jó gbe dó hɛ̌nnumɔ mǐtɔn lɛ́ wú ǎ ɔ, yě mɛ ɖé lɛ́ sixú wá xo kpóɖó nú mǐ ɖo mawusinsɛn nǔgbó ɔ mɛ b’ɛ ná nyí awǎjijɛ sín nǔ!