دریاچهٔ آتش چیست؟ آیا همان دوزخ آتشین است یا نمادی از چیزی دیگر؟
پاسخ کتاب مقدّس
در کتاب مقدّس دریاچهٔ آتش و درّهٔ هِنّوم هر دو نمادی از نابودی ابدی هستند؛ اما به معنی جهنّم یا دوزخ آتشین نیستند.
دریاچهٔ آتش یک دریاچهٔ واقعی نیست
کتاب مقدّس در پنج آیه از «دریاچهٔ آتش» نام میبرد. این آیهها نشان میدهند که این عبارت نمادین است و به یک دریاچهٔ واقعی اشاره ندارد. (مکاشفه ۱۹:۲۰؛ ۲۰:۱۰، ۱۴، ۱۵؛ ۲۱:۸) آنچه به دریاچهٔ آتش انداخته میشود عبارتند از:
شیطان. (مکاشفه ۲۰:۱۰) آتش واقعی نمیتواند به شیطان که یک موجود روحی است آسیبی برساند.—خروج ۳:۲؛ داوران ۱۳:۲۰.
مرگ. (مکاشفه ۲۰:۱۴) مرگ یک موجود واقعی نیست و نشاندهندهٔ عدم فعالیت و نبود حیات است. (جامعه ۹:۱۰) مرگ به معنای واقعی قابل سوختن نیست.
«حیوان وحشی» و «پیامبر دروغین.» (مکاشفه ۱۹:۲۰) از آنجایی که این دو عبارت مفهوم نمادین دارند، آیا منطقی نیست نتیجه بگیریم دریاچهای که در آن انداخته میشوند هم نمادین است؟—مکاشفه ۱۳:۱۱، ۱۲؛ ۱۶:۱۳.
دریاچهٔ آتش نمادی از نابودی ابدی است
کتاب مقدّس میگوید که دریاچهٔ آتش «به مفهوم مرگ دوم است.» (مکاشفه ۲۰:۱۴؛ ۲۱:۸) اولین نوع مرگ که در کتاب مقدّس به آن اشاره شده ناشی از گناه آدم بود. برای این مرگ، رستاخیزی وجود دارد و سرانجام خدا آن را برای همیشه از بین میبرد.—۱قُرِنتیان ۱۵:۲۱، ۲۲، ۲۶.
از دریاچهٔ آتش که مفهومی نمادین دارد هیچ بازگشتی وجود ندارد
دریاچهٔ آتش نمایانگر نوع دیگری از مرگ یعنی مرگ دوم است. اگرچه این مرگ هم نشاندهندهٔ عدم فعالیت کامل است، اما با مرگ اول تفاوت دارد؛ زیرا کتاب مقدّس هیچ چیزی در مورد رستاخیز از مرگ دوم نمیگوید. به عنوان مثال کتاب مقدّس میگوید که عیسی «کلیدهای مرگ و گور» را دارد. بنابراین او اختیار دارد مردم را از مرگی که به دلیل گناه آدم به وجود آمد، نجات دهد. (مکاشفه ۱:۱۸؛ ۲۰:۱۳) با این حال نه عیسی و نه هیچ کس دیگری کلید دریاچهٔ آتش را ندارد. در واقع این دریاچهٔ نمادین برای افرادی است که محکوم به نابودی ابدی هستند.—۲تِسالونیکیان ۱:۹.
درّهٔ هِنّوم هم نمادی از نابودی ابدی است
عبارت درّهٔ هِنّوم (به عبری جی هِنّوم. به یونانی گِهِنا)a دوازده بار در بخش یونانی کتاب مقدّس به چشم میخورد. درّهٔ هِنّوم مانند دریاچهٔ آتش، نمادی از نابودی ابدی است. اگرچه در بعضی از ترجمهها این عبارت جهنّم ترجمه شده، همان طور که در این مقاله خواهید دید مفهوم درّهٔ هِنّوم با تصوّر رایج از جهنّم متفاوت است، چون طبق تعالیم کتاب مقدّس جهنّم یا دوزخ آتشین وجود ندارد.
درّهٔ هِنّوم
«هِنّوم» نام درّهای است که بیرون از اورشلیم قرار دارد. در زمانهای قدیم ساکنان شهر از این درّه برای دفن زباله استفاده میکردند. آنها همیشه آتشی در این درّه روشن نگه میداشتند تا زبالهها را بسوزانند و کرمها هر چیزی را که آتش به آن نمیرسید میخوردند.
عیسی از درّهٔ هِنّوم به عنوان نمادی از نابودی ابدی استفاده کرد. (مَتّی ۲۳:۳۳) او گفت که در درّهٔ هِنّوم کرمها «نمیمیرند و آتش هیچ وقت خاموش نمیشود.» (مَرقُس ۹:۴۷، ۴۸) عیسی به این شکل به شرایط درّه هِنّوم و همچنین به پیشگویی اِشَعْیا ۶۶:۲۴ اشاره کرد که میگوید: «کرمهای روی جسدها نخواهند مرد، و آتشی که آنها را میسوزانَد، خاموش نخواهد شد. همهٔ مردم با نفرت و انزجار به آن جسدها نگاه خواهند کرد.» مثال عیسی نشاندهندهٔ نابودی کامل است نه شکنجه؛ زیرا کرمها و آتش، اجساد مردگان را از بین میبرند، نه انسانهای زنده را.
کتاب مقدّس هیچ اشارهای به بازگشت از درّهٔ هِنّوم نمیکند. در نتیجه «دریاچهٔ آتش» و «درّهٔ هِنّوم» هر دو نماد نابودی ابدی هستند.—مکاشفه ۲۰:۱۴، ۱۵؛ ۲۱:۸؛ مَتّی ۱۸:۹.
آیا «شب و روز، برای همیشه و تا ابد عذاب خواهند کشید»؟
اگر دریاچهٔ آتش نمادی از نابودی است، چرا کتاب مقدّس میگوید که شیطان، حیوان وحشی و پیامبر دروغین «شب و روز، برای همیشه و تا ابد عذاب خواهند کشید»؟ (مکاشفه ۲۰:۱۰) چرا این عذاب به شکنجه شدن واقعی اشاره ندارد؟ به این چهار دلیل توجه کنید:
برای این که شیطان تا ابد شکنجه شود، باید او برای همیشه زنده باشد. اما کتاب مقدّس میگوید که او نابود خواهد شد.—عبرانیان ۲:۱۴.
زندگی ابدی هدیهای از طرف خداست، نه یک مجازات.—رومیان ۶:۲۳.
حیوان وحشی و پیامبر دروغین مفهومی نمادین دارند و نمیتوانند شکنجهٔ واقعی را تجربه کنند.
کتاب مقدّس نشان میدهد که عذابِ شیطان به معنی زندانی شدن و نابودی ابدی است.
واژهای که در کتاب مقدّس برای «عذاب» بکار رفته، میتواند به معنی «وضعیتی از محدودیت» هم باشد. به عنوان مثال، کلمهای که در مَتّی ۱۸:۳۴ «زندان» ترجمه شده، با کلمهٔ عذاب در یونانی همریشه است. به این شکل متوجه میشویم که در کتاب مقدّس کلمهٔ عذاب میتواند محدودیتی را نشان دهد که یک زندانی تجربه میکند. گزارشهای مشابه در مَتّی ۸:۲۹ و لوقا ۸:۳۰ و ۳۱، «عذاب» را هممعنی با «چاه عمیق» دانسته؛ چرا که این چاه مانند زندان است. (رومیان ۱۰:۷؛ مکاشفه ۲۰:۱، ۳) در واقع در کتاب مکاشفه واژهٔ «عذاب» در چند مورد به طور نمادین بکار رفته است.—مکاشفه ۹:۵؛ ۱۱:۱۰؛ ۱۸:۷، ۱۰.
a در دایرةالمعارف کتاب مقدّس (چاپ فارسی) آمده است: ‹نام «جهنّم» از واژهٔ هِنّوم ریشه گرفته است.›