چرا هولوکاست اتفاق افتاد؟‏ چرا خدا مانع آن نشد؟‏

بسیاری که این سؤالات را می‌پرسند،‏ خود شخصاً متحمّل رنج فراوانی شده‌اند.‏ آن‌ها نه تنها به دنبال پاسخ بلکه در پی تسلّی نیز هستند.‏ برخی دیگر هولوکاست را اوج شرارت انسان می‌دانند و برایشان باور وجود خدا سخت می‌باشد.‏

تصوّرات رایج و غلط در مورد خدا و هولوکاست

گمان:‏ اشتباه است که از خدا بپرسیم چرا مانع هولوکاست نشد.‏

حقیقت:‏ مردمی که ایمانی قوی دارند از خود پرسیده‌اند چرا خدا اجازه داده است که شرارت وجود داشته باشد.‏ برای مثال حَبَقوق نبی از خدا پرسید:‏ «چرا کاری نمی‌کنی؟‏ به هر جا که نگاه می‌کنم خرابی و ظلم می‌بینم،‏ همه جا را جنگ و دشمنی فرا گرفته است.‏» (‏حَبَقوق ۱:‏۳‏،‏ ترجمهٔ تفسیری‏)‏ خدا به جای این که حَبَقوق را سرزنش کند،‏ سؤالاتش را در کتاب مقدّس ثبت کرد تا همه آن را بخوانند.‏

گمان:‏ خدا به درد و رنج بشر اهمیتی نمی‌دهد.‏

حقیقت:‏ خدا از شرارت و درد و رنجی که از آن حاصل می‌شود،‏ متنفر است.‏ (‏امثال ۶:‏۱۶-‏۱۹‏)‏ در روزگار نوح،‏ خدا «در دل خود غمگین گشت،‏» زیرا شرارت زمین را پر ساخته بود.‏ (‏پیدایش ۶:‏۵،‏ ۶‏)‏ پس بدون شک دل خدا با دیدن هولوکاست،‏ بسیار به درد آمد.‏—‏مَلاکی ۳:‏۶

گمان:‏ خدا از طریق هولوکاست یهودیان را مجازات کرد.‏

حقیقت:‏ خدا اجازه داد تا در قرن اول اورشلیم به دست رومیان نابود شود.‏ (‏مَتّی ۲۳:‏۳۷–‏۲۴:‏۲‏)‏ اما از آن زمان به بعد،‏ خدا هیچ قوم خاصّی را مجازات نکرده یا مورد لطف خود قرار نداده است.‏ در نظر خدا «هیچ تفاوتی میان یهودیان و غیر یهودیان نیست.‏»—‏رومیان ۱۰:‏۱۲‏،‏ مژده برای عصر جدید.‏

گمان:‏ اگر خدای با محبت و قادر مطلق وجود داشت،‏ مانع وقوع هولوکاست می‌شد.‏

حقیقت:‏ با این که خدا هیچ گاه سبب مصیبت‌ها نمی‌شود،‏ گاهی به طور موقت اجازه می‌دهد تا مصیبت‌ها وجود داشته باشند.‏—‏یعقوب ۱:‏۱۳؛‏ ۵:‏۱۱‏.‏

چرا خدا اجازه داد تا هولوکاست به وقوع بپیوندد؟‏

خدا به همان دلیلی که اجازه داده است تمام بشر رنج ببیند،‏ مانع وقوع هولوکاست نیز نشد؛‏ یعنی به دلیل این که مدت‌ها پیش عدالت او زیر سؤال برده شد.‏ کتاب مقدّس به‌وضوح نشان می‌دهد که در حال حاضر ابلیس حاکم این دنیاست،‏ نه خدا.‏ (‏لوقا ۴:‏۱،‏ ۲،‏ ۶؛‏ یوحنا ۱۲:‏۳۱‏)‏ در اینجا به دو حقیقت اساسی از کتاب مقدّس می‌پردازیم که چرا خدا اجازه داد هولوکاست اتفاق بیفتد.‏

۱)‏ خدا انسان‌ها را مختار و با ارادهٔ آزاد آفرید.‏ خدا به آدم و حوّا،‏ نخستین انسان‌ها گفت که از آنان چه انتظاری دارد،‏ اما آنان را مجبور نکرد تا اطاعت کنند.‏ آنان تصمیم گرفتند که خود خوب و بد را تعیین کنند و تصمیم بد آن‌ها و تصمیمات مشابه انسان‌ها در طول تاریخ،‏ نتایج فاجعه‌باری به دنبال داشته است.‏ (‏پیدایش ۲:‏۱۷؛‏ ۳:‏۶؛‏ رومیان ۵:‏۱۲‏)‏ کتابی در مورد اصول یهودیتِ محافظه‌کار می‌گوید:‏ «اکثر مصیبت‌های دنیا مستقیماً به دلیل استفادهٔ نادرست ما از ارادهٔ آزاد است.‏» خدا به جای این که این ارادهٔ آزاد را از ما بگیرد،‏ این فرصت را به انسان‌ها بخشیده تا ببینند آیا می‌توانند مستقل از او،‏ به امور خود رسیدگی کنند.‏
۲)‏ خدا قادر است که صدمات حاصل از هولوکاست را جبران کند،‏ و چنین نیز خواهد کرد.‏ خدا وعده داده میلیون‌ها نفر،‏ منجمله قربانیان هولوکاست را که مرده‌اند به زندگی بازگرداند.‏ او همچنین دردی را که بازماندگان هولوکاست به دلیل خاطرات وحشتناک حس می‌کنند را از میان خواهد برد.‏ (‏اِشَعْیا ۶۵:‏۱۷؛‏ اعمال ۲۴:‏۱۵‏)‏ محبت خدا به بشر تضمینی است که او این وعده‌ها را به تحقق خواهد رساند.‏—‏یوحنا ۳:‏۱۶‏.‏

بسیاری از قربانیان و بازماندگان هولوکاست قادر بودند که ایمان خود را حفظ کنند و با دانستن این که چرا خدا اجازه داده است شرارت وجود داشته باشد و چگونه قصد دارد اثرات آن را از میان بردارد،‏ توانستند مفهوم زندگی را در یابند.‏