«سامری نوعدوست» کیست؟
پاسخ کتاب مقدّس
اصطلاح «سامری نوعدوست» عموماً برای توصیف شخصی به کار میرود که وارد عمل میشود و به نیازمندان کمک میکند. این اصطلاح از داستان یا مَثَلی گرفته شده که عیسی تعریف کرد تا نشان دهد یک همسایهٔ نیکو از روی رحمت و بدون توجه به ملیت یا گذشتهٔ شخصی دیگر به او کمک میکند.
در این مقاله میبینیم ...
مَثَل «سامری نوعدوست» چیست؟
خلاصهٔ داستانی که عیسی تعریف کرد از این قرار است: مردی یهودی از اورشلیم به اَریحا میرفت. در راه، راهزنان او را غارت کردند، زدند و نیمهجان رهایش کردند.
یک کاهن یهودی و سپس یک رهبر یهودی، از کنار آن مرد زخمی گذشتند. با این که هر دوی آنها مثل آن مسافر، یهودی بودند ولی برای کمک به او نایستادند.
بالاخره، مردی غیریهودی از راه رسید. او یک سامری بود. (لوقا ۱۰:۳۳؛ ۱۷:۱۶-۱۸) آن سامری دلش به حال او سوخت و زخمهای مرد را بست. بعد آن مرد زخمی را به یک کاروانسرا برد و تمام شب از او مراقبت کرد. روز بعد به مسئول کاروانسرا پول داد تا از آن مرد مراقبت کند و همچنین گفت که همهٔ هزینههای اضافی را پرداخت میکند.—لوقا ۱۰:۳۰-۳۵.
چرا عیسی این مَثَل را تعریف کرد؟
عیسی این داستان را خطاب به مردی که فکر میکرد فقط قوم و همدینان همسایهاش هستند، تعریف کرد. عیسی میخواست به آن مرد این درس مهم را بدهد که مفهوم «همسایه» فقط به یهودیان محدود نمیشود. (لوقا ۱۰:۳۶، ۳۷) این داستان در کتاب مقدّس نوشته شده تا همهٔ کسانی که میخواهند خدا را خشنود کنند فایده ببرند.—۲تیموتائوس ۳:۱۶، ۱۷.
از این مَثَل چه یاد میگیریم؟
این داستان یاد میدهد که یک همسایهٔ خوب دلسوزیاش را در عمل نشان میدهد. این شخص بدون توجه به پیشینه، نژاد یا ملیت دیگران به نیازهایشان رسیدگی میکند. یک همسایهٔ واقعی همان طور با دیگران رفتار میکند که دوست دارد با او رفتار شود.—مَتّی ۷:۱۲.
سامریان چه کسانی بودند؟
سامریان در شمال یهودیه زندگی میکردند. آنها قومی بودند که از ازدواج بین یهودیان و غیریهودیان به وجود آمده بودند.
سامریان تا قرن اول میلادی دین خودشان را تشکیل داده بودند. آنها پنج کتاب اول نوشتههای عبری را قبول داشتند ولی بقیهٔ نوشتهها را رد میکردند.
بسیاری از یهودیان روزگار عیسی از سامریان متنفر بودند و از آنها دوری میکردند. (یوحنا ۴:۹) بعضی از یهودیان از عبارت «سامری» برای توهین استفاده میکردند.—یوحنا ۸:۴۸.
آیا داستان «سامری نوعدوست» واقعیت دارد؟
کتاب مقدّس اشاره نمیکند که مَثَل «سامری نوعدوست» بر اساس واقعیت است یا خیر. با این حال، عیسی معمولاً در تعالیمش به رسوم و مکانهای آشنا اشاره میکرد تا درک موضوع را برای شنوندگانش آسان بسازد.
بسیاری از جزئیات این داستان از لحاظ تاریخی دقیق است. برای نمونه:
جادهٔ اورشلیم به اَریحا که بیشتر از ۲۰ کیلومتر بود، شیبی معادل ۱ کیلومتر داشت. در این گزارش آمده است که کاهنی «از همان جاده پایین میآمد.»—لوقا ۱۰:۳۱.
کاهنان و لاویانی که در اَریحا زندگی میکردند، مرتباً از طریق این جاده به اورشلیم میرفتند.
راهزنان معمولاً کنار این جادهٔ دورافتاده پنهان میشدند و در کمین مسافران، خصوصاً آنهایی که تنها بودند، مینشستند.