کتاب شمارهٔ ۳۱ عُوبَدْیا
نگارنده: عُوبَدْیا
تاریخ اتمام نگارش: حدود ۶۰۷ ق.د.م.
۱. چه چیزی نشان میدهد که پیام نبی از خود نبی پراهمیّتتر است؟
کتاب عُوبَدْیا کوتاهترین کتاب در متون مقدّس عبرانی است و در ۲۱ آیه هم داوری خدا را که به ختم یک امّت منجر شد اعلام مینماید و هم پیروزی ملکوت خدا را پیشگویی میکند. در مقدّمه بسادگی میگوید: «رؤیای عُوبَدْیا.» از اینکه او کِی و کجا به دنیا آمد، از کدام طایفه بود و دیگر جزئیات زندگی او صحبتی نشده است. مسلّم است که هویّت نبی مهمترین موضوع نیست چرا که عُوبَدْیا به حق میگوید که این پیام «از جانب خداوند» است.
۲. موضوع نبوّت عُوبَدْیا بر چه سرزمینی تمرکز میکند و چه چیزی به ساکنانش احساس امنیّت میداد؟
۲ موضوع این گزارش بر امّت اَدوم متمرکز شده است. زمین اَدوم از جنوب بحرالمیّت تا عَرَبَه امتداد دارد و به کوه سَعیر نیز مسمّیٰ است؛ زمینی است ناهموار با کوههای مرتفع و درههای عمیق. در برخی نقاط، ارتفاع قلّهها در شرق عَرَبَه به ۱۷۰۰ متر میرسد. ناحیهٔ تیمان برای حکمت و شهامت مردمش بخوبی شناختهشده بود. جغرافیای زمین اَدوم با حفاظهای طبیعی به ساکنانش احساس امنیّت و غرور میداد.a
۳. آیا اَدومیان رفتاری برادرانه نسبت به اسرائیل داشتند؟
۳ اَدومیان از اعقاب عِیسُو، برادر یعقوب، بودند. نام یعقوب به اسرائیل تغییر یافته بود و اَدومیان با اسرائیلیان بستگی نزدیک داشتند؛ به حدّی که با دید «برادر» انگاشته میشدند. ( تث ۲۳:۷) ولی رفتار اَدومیان چیزی غیر از رفتار برادرانه بود. کمی قبل از ورود اسرائیلیان به سرزمین موعود، موسی از مَلِک اَدوم درخواست عبور صلحآمیز از زمینش را کرد، ولی اَدومیان با دشمنی درخواستشان را برآورده ننمودند و با سردی ممانعت خود را با اِعمال زور ابراز نمودند. ( اعد ۲۰:۱۴-۲۱) گر چه اَدومیان تحت سلطهٔ داود در آمده بودند، بعدها با عَمّون و مُوْآب در زمان یَهُوشافات علیه یهودا توطئه چیدند، بر ضدّ پسرش یَهُورام پادشاه شورش نمودند، اختیار اسیران اسرائیلی غَزَّه و صور را به دست گرفتند و در روزگار آحاز پادشاه به یهودا حملهور شدند و اسرای بیشتری گرفتند. — ۲ توا ۲۰:۱، ۲، ۲۲، ۲۳؛ ۲ پاد ۸:۲۰-۲۲؛ عا ۱:۶، ۹؛ ۲ توا ۲۸:۱۷.
۴. الف) ظاهراً چه رفتار انزجارآمیزی از جانب اَدومیان موجب محکومیّتشان توسط عُوبَدْیا شد؟ ب) بر اساس چه شواهدی میتوان گفت که تاریخ نگارش این کتاب به احتمال زیاد سال ۶۰۷ ق.د.م. است؟
۴ این رابطهٔ خصومتآمیز در سال ۶۰۷ ق.د.م. به اوج خود رسید یعنی وقتی که اورشلیم توسط لشکرهای بابل به نابودی کشیده شد. اَدومیان با رضایت به تماشای نابودی نشستند و اشغالگران را تشویق میکردند تا جای ممکن همه چیز را نابود کنند. آنان چنین بانگ میزدند: «منهدم سازید، تا بنیادش منهدم سازید!» ( مز ۱۳۷:۷) وقتی بر سر غنایم به دست آمده قرعه انداخته شد، اَدومیان جزو کسانی بودند که در آنها سهیم شدند. وقتی یهودیان قصد فرار از کشور میکردند، اَدومیان راهها را میبستند و آنها را به دست دشمن میسپردند. به نظر میرسد که به دلیل این رفتار خشونتآمیزِ آنها در زمان نابودی اورشلیم بود که محکومیّتشان توسط عُوبَدْیا اعلام شد و بدون شک از آنجا که اَعمال انزجارآمیزِ آنها هنوز در افکار تازه بود به رشتهٔ تحریر درآمد. ( عو ۱۱، ۱۴) از آنجا که پنج سال پس از نابودی اورشلیم اَدوم توسط نَبُوکَدْنَصَّر محاصره و غارت شد، این کتاب باید قبل از این تاریخ نوشته شده باشد؛ گمان میرود که به احتمال زیاد این کتاب در سال ۶۰۷ ق.د.م. تحریر شده است.
۵. الف) چه چیزی ثابت میکند که گزارش عُوبَدْیا اصیل و حقیقت محض است؟ ب) عُوبَدْیا چگونه صلاحیّت نبی واقعی را از خود نشان داد و چرا نامش فراخور اوست؟
۵ نبوّت عُوبَدْیا بر ضدّ اَدوم کاملاً به تحقّق رسید. در آخر این نبوّت چنین آمده است: «خاندان عِیسُو کاه خواهند بود و در میان ایشان مشتعل شده، ایشان را خواهد سوزانید و برای خاندان عِیسُو بقیّتی نخواهد ماند زیرا خداوند تکلّم نموده است.» ( آیهٔ ۱۸) اَدوم با شمشیر زندگی کرد و با شمشیر نابود شد و هیچ نشانی از آن خاندان باقی نماند. به این سبب گزارش عُوبَدْیا اصیل و حقیقت محض است. عُوبَدْیا صلاحیّت یک نبی واقعی را داشت: او با نام خداوند یَهُوَه صحبت مینمود، نبوّت او یَهُوَه را تجلیل میکرد و همانطور که تاریخ نشان میدهد نبوّت او به واقعیّت پیوست. ظاهراً معنی نام او «خادم یَهُوَه» میباشد.
چرا مفید است؟
۱۰. چه نبوّتهای دیگری نابودی اَدوم را پیشگویی نمودهاند و چرا بررسی این نبوّتها به همراه نبوّتهای عُوبَدْیا برای ما مفید میباشد؟
۱۰ یَهُوَه برای تضمین تحقّق پیامهای داوری بر ضدّ اَدوم، توسط انبیای دیگر نیز داوریهای مشابهی را اعلان نمود. در میان این داوریها یوئیل ۳:۱۹؛ عاموس ۱:۱۱، ۱۲؛ اِشَعْیا ۳۴:۵-۷؛ اِرْمیا ۴۹:۷-۲۲؛ و حِزْقِیال ۲۵:۱۲-۱۴؛ ۳۵:۲-۱۵ از نبوّتهای برجسته میباشند. ظاهراً اظهارات قبلی به اَعمال خصومتآمیزی در گذشته اشاره مینماید، ولی حکمی که توسط عُوبَدْیا بر اَدوم وارد شد از قرار معلوم به دلیل رفتار غیر قابل بخشش آنها هنگامی که بابل اورشلیم را تحت اختیار خود در آورد میباشد. با بررسی چگونه به انجام رسیدن مصیبتهای پیشگوییشدهٔ اَدوم، ایمان ما به قدرت یَهُوَه و نبوّتهایش افزایش مییابد. به علاوه، یقین حاصل نمودن از اینکه یَهُوَه مقاصد خود را همیشه به انجام میرساند، اطمینانمان را به وی بنا میکند. — اشع ۴۶:۹-۱۱.
۱۱، ۱۲. الف) ‹صلحاندیشان› اَدوم چگونه بر او غالب آمدند؟ ب) برای اینکه اَدوم ‹تا به ابد منقطع شود› چه مراحلی را میبایست میگذراند؟
۱۱ عُوبَدْیا در مورد اَدوم پیشگویی نمود که ‹همهٔ آنانی که با او هم عهد بودند و صلحاندیشانش› بر او غالب خواهند آمد. ( عو ۷) صلحی که بین بابل و اَدوم برقرار بود دوام نیاورد. در قرن ششم ق.د.م.، نیروهای بابلی تحت فرمان نَبونیدوس پادشاه بر اَدوم پیروز گشتند.b با وجود این، یک قرن پس از اِشغال سرزمین اَدوم توسط نَبونیدوس، اَدوم اطمینان داشت که قدرت خود را باز خواهد یافت و مَلاکی در باب ۱، آیهٔ ۴ در این مورد چنین گزارش میدهد: «چونکه اَدوم میگوید: منهدم شدهایم امّا خواهیم برگشت و مخروبهها را بنا خواهیم نمود. یَهُوَه صبایوت چنین میفرماید: ایشان بنا خواهند نمود، امّا من منهدم خواهم ساخت.» با وجود سعی زیادی که آنها برای بازسازی نمودند، در قرن چهارم ق.د.م. نبطیها کاملاً در آن سرزمین مستقر شده بودند. از آنجا که اَدومیان از سرزمین خود بیرون رانده شده بودند در محلّی در جنوب یهودیه سکنی گزیدند که بعداً اَدومیه خوانده شد. آنها هرگز موفق به تسخیر دوبارهٔ سرزمین سَعیر نشدند.
۱۲ به قول یوسِفوس در قرن دوّم ق.د.م. اَدومیان تحت استیلای پادشاه یهودی یوحنّا هیرکانُس اوّل در آمدند و مجبور گشتند از رسم ختنه اطاعت کنند و بتدریج جذب قلمروی متعلّق به یهودیان و تحت فرمان حاکمی یهودی قرار گرفتند. پس از نابودی اورشلیم به دست رومیان در سال ۷۰ د.م. نام آنها نیز از صحنهٔ تاریخ ناپدید گشت.c عُوبَدْیا در پیشگویی خود به آنان گفت: «تا به ابد منقطع خواهی شد. . . . و برای خاندان عِیسُو بقیّتی نخواهد ماند.» — عو ۱۰، ۱۸.
۱۳. بین آیندهای که در انتظار یهودیان و اَدومیان بود چه تفاوتی وجود داشت؟
۱۳ فرق نابودی اَدوم با نابودی یهودیان این بود که یهودیان در سال ۵۳۷ ق.د.م. به سرزمین خود بازگشت نمودند و تحت حکومت زَرُبّابِل قرار گرفتند. آنها معبد اورشلیم را بازسازی نمودند و در آن سرزمین مستحکم گشتند.
۱۴. الف) عاقبتی که شامل حال اَدوم شد چه هشداری میدهد؟ ب) همانند عُوبَدْیا، چه چیزی را همه اذعان خواهند کرد و چرا؟
۱۴ براستی واضح است که غرور و گستاخی به نابودی منجر میشوند! بجاست که همهٔ کسانی که خود را بالا میبرند و با بیرحمی از سختیهای خادمان خدا شادمان میگردند، از عاقبتی که شامل حال اَدوم شد درس عبرت بگیرند. همانند عُوبَدْیا، آنان نیز اذعان کنند که «ملکوت از آن [یَهُوَه] خواهد شد.» کسانی که با یَهُوَه و امّتش سر دشمنی دارند کاملاً نابود خواهند شد، ولی ملکوت شُکوهمند یَهُوَه و پادشاهی ابدی او حقاً تا به ابد استوار باقی خواهد ماند. — آیهٔ ۲۱.
]پاورقیها]
a «بینش بر نوشتههای مقدّس» ( انگل.)، جلد اوّل، صفحهٔ ۶۷۹.
b «بینش بر نوشتههای مقدّس» ( انگل.)، جلد اوّل، صفحهٔ ۶۸۲.
c «تاریخ باستانی یهود» ( انگل.) ]( 9 ,vii) XV ;( 1 ,ix) XIII[