درس ۲۴
معطوف کردن توجه به کتاب مقدس
۱، ۲. چرا باید توجه شنوندگان خود را به کتاب مقدس معطوف کنیم؟
۱ اشتیاق ما در خدمت به یَهُوَه، این است که توجه همه را به کلام خدا یعنی کتاب مقدس معطوف کنیم. کتاب مقدس حاوی پیامی است که موعظه میکنیم، و در نتیجه مایلیم مردم بدانند که آنچه میگوییم ابداع خودمان نیست بلکه از طرف خدا است. مردمی که خدا را دوست دارند به کتاب مقدس اطمینان میکنند. وقتی آن را برایشان میخوانیم، گوش فرا میدهند و اندرزهای آن را در قلب خود جای میدهند. امّا، وقتی که نسخهٔ شخصی خود را در دست میگیرند و خودشان مطلبی را از روی آن میخوانند، اثر آن بمراتب عمیقتر میگردد. بنابراین، در خدمت موعظه اگر شرایط ایجاب کرد، عاقلانه است که صاحبخانه را تشویق کنیم نسخهٔ شخصی کتاب مقدس خود را بیاورد، و آیات را با ما بخواند. به همین نحو، در جلسات جماعت، اگر همه تشویق به استفاده از کتاب مقدس بشوند، اولاً افراد جدید بهتر درک خواهند کرد که این کتاب منشأ عقاید ما است، و ثانیاً همه از تأکید مکرری که از طریق تماسِ بصری با کتاب مقدس ایجاد میشود فایده خواهند برد.
۲ بنابراین، اگر حضار، تا آنجایی که عملی باشد، بتوانند قرائت تو را شخصاً در متن کتاب مقدس خود دنبال کنند، در به انجام رساندن مقصود گفتار خود از امتیاز قاطعی برخوردار خواهی بود. حال، چه آنها این کار را بکنند چه نکنند، تا حدّ زیادی بستگی به این خواهد داشت که آیا حضار را به نحوی مناسب تشویق به این کار میکنی یا خیر. این همان چیزی است که در برگهٔ مدرسه تحت عنوان «تشویق حضار به استفاده از کتاب مقدس» آمده است.
۳، ۴. به چه طرز مؤثری میتوان این کار را کرد؟
۳ با دعوت کردن. تشویق حضار با دعوت کردن مستقیم آنها به استفاده از کتاب مقدس یکی از بهترین طرق است؛ غالباً این روش به کار گرفته میشود. در بعضی مواقع، قبل از خواندن آیه میتوانی با مشخص کردن محل آن همان نتیجه را کسب کنی؛ مثلاً به این ترتیب: «حالا، در حالی که دوم تیموتاؤس ۳:۱-۵ را میخوانیم، میخواهیم راجع به وضعیت محیط اطرافمان فکر کنیم.» سپس، در حینی که خودت آیه را مییابی به حضار نظر بینداز تا ببینی که آیا آنها نیز چنین میکنند یا نه. معمولاً حضار نیز شروع به پیدا کردن همان آیه در کتاب مقدسشان خواهند کرد.
۴ این بستگی به خود سخنران دارد که کدام آیه را بخواهد از طریق دعوت کردن حضار با رجوع به آن، مورد تأکید قرار دهد. به حضار خود نگاه کن. توجه کن که آیا آنها به دعوت تو عمل میکنند یا خیر. حتی اگر به دلایلی، از تو خواسته میشود تا سخنرانی را از روی نسخه یا جزوهای ارائه دهی، اغلب میتوانی آیات اصلی را طوری مطرح کنی که حضار آن را در کتاب مقدسشان دنبال کنند.
۵، ۶. توضیح بده که چرا مفید است فرصت دهیم حضار آیههایی را که میخواهیم بخوانیم بیابند؟
۵ با فرصت دادن برای یافتن آیه. صرفاً ذکر کردن آیه کافی نیست. اگر آیه را بخوانی و سپس قبل از اینکه حضار فرصت یافتن آن را داشته باشند به آیهٔ دیگری رجوع کنی، آنها دلسرد شده و از پیگیری آیهها باز خواهند ماند. بنابراین، با فرصت دادن برای یافتن آیه ملاحظهٔ حضار خود را بکن، و هنگامی که اکثرشان آیه را یافتند، آن را بخوان.
۶ معمولاً توصیه میشود اندکی قبل از خواندن آیه، آن را معرفی کنی. زیرا بدین ترتیب تا حضار آیه را بیابند، زمان با مکثهای متوالی و یا سخنان وقتپرکن، بیهوده تلف نخواهد شد. با وجود این، مکث مناسب لازم است. از طرفی دیگر، اگر آیه را در ابتدای معرفی ذکر کنی، باید به خاطر داشته باشی که بعضی از سخنان بعدیات بدقت مورد توجه واقع نخواهند شد. پس در اینگونه موارد آن چیزهایی که به استدلال قبلی مربوط است باید قبل از ذکر آیه گفته شود.
**********
۷-۱۸. از چه طریقهایی میتوان برای معرفی مؤثر آیههای کتاب مقدس استفاده کرد؟
۷ آیههایی که در گفتار استفاده میشوند معمولاً کانونهای گفتار هستند. بحثها و استدلالها پیرامون همین آیهها متمرکز میباشند. اینکه تا چه حدّی آیههای فوق میتوانند به گفتار کمک کنند، بستگی به این دارد که به چه نحو مؤثری از آنها استفاده شود. بنابراین، موضوع «معرفی صحیح آیهها» که در برگهٔ مدرسه منظور شده است نکتهٔ مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
۸ راههای گوناگون و بسیاری برای معرفی، قرائت و به کار بردن آیهها وجود دارد. مثلاً بعضی مواقع معرفی یک آیه نه تنها به خواندن آن منتهی میشود بلکه مورد استفادهٔ آن نیز مشخص میگردد، به طوری که نکتهٔ فوق که دربارهٔ آن صحبت میکنی با خواندن آیه تأکید و مسجّل میگردد. از سوی دیگر، بعضی آیهها را میتوان بدون هیچ مقدمهای با بیانی مؤثر به کار برد، مثلاً در آغاز گفتار.
۹ برای اینکه معرفی صحیح و مؤثر آیهها را بیاموزی، نحوهٔ سخنرانان مجرب را در معرفی کردن آیهها تجزیه و تحلیل کن. سعی کن راههای مختلف معرفی آیهها را تشخیص دهی. تأثیر آنها را در نظر بگیر. هنگام آماده کردن گفتارهای خود، توجه داشته باش که آیهای را که به کار میبری چه منظوری را باید برساند، مخصوصاً اگر آن آیهٔ مورد نظر، استدلال اساسی یکی از نکات اصلی گفتار باشد. معرفی هر آیه را طوری تنظیم کن که بتوانی آن را با حداکثر قدرت بیان به کار ببری تا نهایت تأثیر را به جای بگذارد. در اینجا چند پیشنهاد میدهیم:
۱۰ یک سؤال. هر سؤالی جوابی دارد. سؤال، شخص را به فکر میاندازد. بگذار متن هر آیه و طرز کاربرد آن، جواب را فراهم کند. مثلاً در حین بحث دربارهٔ انتقال خون، بعد از اینکه ممنوعیت آن را بر اساس نوشتههای مقدس عبرانی ثابت کردی، میتوانی اعمال ۱۵:۲۸، ۲۹ را با این سؤال معرفی کنی: «ولی آیا همین ممنوعیت بر مسیحیان واجب است؟ به تصمیم معتبر هیئت ادارهکنندهٔ جماعت اولیه که توسط روحالقدس برانگیخته شده بود، توجه کنیم.»
۱۱ یک اظهار یا یک اصل کلّی که باید به وسیلهٔ آیهٔ معرفیشده تأیید گردد. مثلاً، در گفتاری که راجع به ارتکاب تخلف است میتوانی بگویی: «حتی انتخاب دوست میتواند عامل مهم و مؤثری در شناخت خوب و بد باشد.» سپس، میتوانی سخنان پولس را در اول قرنتیان ۱۵:۳۳ برای تأیید اظهار خود بخوانی.
۱۲ ذکر کردن کتاب مقدس به عنوان مرجع معتبر. مخصوصاً در مورد آیات فرعی، فقط لازم است بگویی: «ببینید کلام خدا در این مورد چه میگوید.» خودِ این گفته کافی است تا شوق و انتظار خواندن آیه به وجود آید و ضمناً دلیلی موجه برای استفاده از آن است.
۱۳ یک مسئله. در گفتاری که راجع به «دوزخ» است، میتوانی بگویی: «اگر قرار است انسانها در شعلههای آتش ابدی زجر بکشند، پس باید بعد از مرگ هوشیار باشند. امّا ببینیم جامعه ۹:۵، ۱۰ چه میگوید.»
۱۴ ارائهٔ چند جواب. اگر مطرح کردن یک سؤالِ مستقیم یا مسئلهای، برای حضار بخصوصی بسیار مشکل ایجاد میکند، چندین جواب ممکن را ارائه بده و بگذار متنِ آیه و کاربرد آن، جواب صحیح را فراهم آورد. هنگام گفتگو با شخصی کاتولیک میتوانی از متی ۶:۹ استفاده کنی تا نشان دهی که دعایِ مقبول باید خطاب به چه کسی باشد. چون مطرح کردن سؤالی و یا مسئلهای به طور مستقیم، ممکن است فکر صاحبخانه را در جهتی غلط هدایت کند، پس میتوانی بگویی: «در مورد اینکه به چه کسی باید دعا کنیم نظریات بسیاری وجود دارد. بعضی میگویند به مریم، بعضی دیگر میگویند به یکی از ‹مقدسین،› امّا برخی هم میگویند که فقط باید به خدا دعا کنیم. آنچه عیسی گفت این است . . .»
۱۵ زمینهٔ تاریخی. اگر قرار باشد از عبرانیان ۹:۱۲ در گفتاری استفاده کنی و نشان دهی که عیسی با ارائهٔ خون خود ‹فدیه ابدی را برای نجات ما یافت،› شاید لازم باشد قبل از خواندن آیه در مورد ‹مکان اقدس› درون خیمه، جایی که به گفتهٔ پولس مظهر مکانی بود که عیسی به آنجا وارد شد، توضیح مختصری بدهی.
۱۶ رابطه. بعضی مواقع مضمون یک آیه که در رابطه با آیهٔ ماقبل و مابعد آن تشریح میگردد، در معرفی آن آیه مفید است. مثلاً، در استفاده از لوقا ۲۰:۲۵ برای توضیح «مال قیصر را به قیصر» رد کردن، شاید شرح اینکه عیسی چگونه از سکهای منقوش به تمثال قیصر استفاده کرد همانطور که در آیه نقل شده است، مزیّت باشد.
۱۷ ترکیب. البته، ترکیبی از این روشها نیز ممکن و اغلب مفید است.
۱۸ معرفی یک آیه باید به حدّ کافی حالت انتظار در حضار به وجود آورد تا به هنگام خواندن آن توجه آنها جلب گردد و در عین حال مشخص و تأکید کنی که منظورت از خواندن آن آیه چه بود.
۱۹، ۲۰. چگونه میتوان مشخص کرد که برای آیهٔ معرفیشده حالت انتظار در حضار برانگیختهایم؟
۱۹ برانگیختن انتظار برای آیه. چگونه میتوانی بدانی که حالت انتظار را در حضار برای آیهای برانگیختهای؟ در وهلهٔ اول به وسیلهٔ مشاهدهٔ عکسالعمل حضار، و همچنین از طریق نحوهٔ معرفی آن آیه. اگر بعد از اینکه آیهای را معرفی کردی امّا نخواندی، و یا سؤالی را که در مقدمه مطرح کردی، بیجواب گذاشتی و در نتیجه حضار در انتظار مانده باشند، مطمئن باش که توجه حضار را به آیه برانگیختهای. البته، معرفی آیه باید هماهنگ با موضوع و آیهٔ مورد نظر باشد. در اینصورت، آیه یا کاربردی که به دنبال آن میآید باید به سؤالی که در معرفی آیه بیجواب مانده است پاسخ دهد.
۲۰ معرفی آیه را میتوان به شیپوری تشبیه کرد که قبل از صدور اعلامیهای به صدا در میآید. قاصد نمیآید تا یک کنسرت کامل اجرا کند. بلکه، آوای برانگیزانندهٔ شیپور تمامی توجه را به اعلامیه معطوف میکند. اگر آیهٔ خود را بدین ترتیب معرفی کنی، حضار آن را با لذت خواهند شنید.
۲۱. چرا باید توجه حضار را به دلیل استفاده از آیه معطوف کنیم؟
۲۱ معطوف کردن توجه به دلیل استفاده از آیه. گرچه ممکن است معرفی آیهای سؤالی را بیجواب بگذارد، معذالک معرفی حداقل باید دلیلی ارائه دهد که آیهٔ ذکرشده بجا و شایستهٔ توجه کامل است. برای مثال، در گفتگویی که راجع به زمین به عنوان منزل دائمی بشر است، شاید خودت را آماده کردهای که از مکاشفه ۲۱:۳، ۴ استفاده کنی. همراه با دلایل و استدلالهایی که آوردهای میتوانی بگویی: «حالا در آیهٔ بعدی، یعنی مکاشفه ۲۱:۳، ۴، ببینیم که خیمهٔ خدا بعد از اینکه رنج و مرگ دیگر وجود ندارد، در کجا خواهد بود.» اجازه بده خودِ آیه نکتهای را آشکار سازد، چون با این کار نه تنها انتظار حضار را برانگیختهای بلکه توجه آنها را به بخش مهمی از متن آیه معطوف کردهای که پس از خواندن، میتوانی آن را به آسانی به دلایل خود بیفزایی. بدین وسیله، با معطوف کردن توجه حضار به محتوای آیات، اهمیت کلام خدا را مورد تأکید قرار میدهی.