راهکارهایی برای خانواده | مراقبت از فرزندان
آموزش تواضع به فرزندان
چالش
پسرتان رفتاری خودخواهانه دارد در حالی که فقط دهساله است!
انتظار دارد همه او را تافتهای جدا بافته بدانند و به او ارجحیت دهند
با خود فکر میکنید: ‹چرا چنین رفتاری دارد؟ دوست ندارم خود را دست کم بگیرد، اما تصوّر هم نکند که از همه سر است!›
آیا میتوانیم بدون خدشهدار کردن عزّتنفس فرزندمان به او درس فروتنی بیاموزیم؟
آگاهی از چه امری ضروری است؟
در دهههای اخیر، والدین ترغیب شدهاند که نسبت به تمایلات و خواستههای فرزندشان انعطافپذیر باشند، مرتب او را تحسین کنند حتی اگر کاری شایستهٔ تحسین انجام نداده باشد و از اصلاح و تأدیب او پرهیز کنند. تصوّر میشد اگر در فرزند احساس متمایز بودن و برتری به وجود آورده شود، عزّتنفس لازم را در زندگی خواهد داشت. اما نتیجه چه بود؟ در کتاب «نسلِ اسیر منیّت»a آمده است: «شیوهٔ رایجِ اخیر در به وجود آوردن عزّتنفس در فرزندان، بجای این که فرزندانی سازگار و شاد تربیت کند، سپاهی از خودشیفتگانی کوچک به وجود آورده است.»
بسیاری از فرزندانی که مرتباً بیدلیل مورد تحسین و تمجید قرار گرفتهاند، در بزرگسالی در مقابل انتقاد، دلسردی و شکستهای گاهوبیگاه عاجز بودهاند. چنین افرادی که تنها آموختهاند که به خواستهها و تمایلات خود توجه کنند، در بزرگسالی نمیتوانند روابطی ماندگار با دیگران داشته باشند. از این رو بسیاری از آنان دچار اضطراب و افسردگی میشوند.
اگر میخواهیم فرزندمان عزّتنفس و اعتمادبهنَفْس واقعی کسب کند، به جای تعریف و تمجید مرتب از او، باید با توجه به اعمال و موفقیتهایش او را تحسین و تشویق کنیم. برای کسب اعتمادبهنَفْس تنها قبولاندن به او که میتواند به خود اطمینان داشته باشد، کافی نیست. او باید مهارتهایی بیاموزد، تمرین کند و در آن پیشرفت کند. (امثال ۲۲:۲۹) همچنین بجاست او را بر آن دارید که به نیازهای افراد دیگر نیز توجه کند. (۱قُرِنتیان ۱۰:۲۴) برای این کارها نیاز به تواضع و فروتنی است.
چه میتوان کرد؟
تحسین، زمانی که مستحق آن است. اگر دختر شما نمرهٔ خوبی در مدرسه آورد او را تحسین کنید. اگر نمرهٔ پایینی آورد، فوراً معلّم او را مقصر ندانید. با این کار نمیتوانید تواضع را به او بیاموزید. به جای آن به او کمک کنید تا دفعهٔ بعد بهتر عمل کند. تحسین و تمجید را برای زمانی که موفقیتی داشت نگاه دارید.
اصلاح، زمانی که ضرورت دارد. این نکته به این معنی نیست که باید برای هر خطای فرزندتان او را مورد انتقاد قرار دهید. (کولُسیان ۳:۲۱) اما در صورتی که خطایی جدّی مرتکب شد، باید او را اصلاح کنید. در مورد طرز فکری نابجا نیز چنین است. اگر او را اصلاح نکنید ممکن است خصوصیات و عادات ناشایست در او ریشه گیرد.
برای مثال، شاید پسر شما تمایل دارد به خود ببالد و خودنمایی کند. اگر او را اصلاح نکنید او شخصی مغرور میشود که دیگران را از خود میراند. پس برای او توضیح دهید که خودنمایی و به خود بالیدن تصویر خوبی از او ایجاد نمیکند و حتی ممکن است باعث شرمساری و خجالتش شود. (امثال ۲۷:۲) همچنین برایش توضیح دهید که شخصی که دیدی معقول به خود دارد، نیازی نمیبیند که قابلیتها و تواناییهایش را به رخ دیگران بکشد. اگر با محبت او را تصحیح کنید، بدون این که عزّتنفس او را خدشهدار کنید، فروتنی را به او خواهید آموخت.—اصلی در کتاب مقدّس: مَتّی ۲۳:۱۲.
آماده کردن او برای واقعیتهای زندگی. اگر به هر خواستهٔ فرزندتان گردن نهید و آن را فراهم کنید او احساس میکند که همیشه چنین حقی دارد. برای مثال، اگر فرزندتان چیزی خواست که از توان مالی شما خارج بود برای او توضیح دهید که باید مطابق با بودجهتان خرج کنید. اگر مجبور میشوید از تعطیلات یا برنامهٔ دیگری صرفنظر کنید، برایش توضیح دهید که دلسردی بخشی از زندگی است و همیشه همه چیز مطابق خواست ما پیش نمیرود. همچنین برای او روشن کنید که شما خود چگونه با دلسردی کنار میآیید. به جای این که فرزندتان را از هر سختیای در امان نگاه دارید، او را برای مشکلات و چالشهایی که در آینده خواهد داشت آماده کنید.—اصلی در کتاب مقدّس: امثال ۲۹:۲۱.
تشویق به سخاوت و بخشش. در عمل به فرزندتان نشان دهید که «دادن از گرفتن شادیبخشتر است.» (اعمال ۲۰:۳۵) چگونه؟ میتوانید با هم فهرستی از اسامی افرادی تهیه کنید که نیاز دارند به آنها در خرید، حملونقل یا تعمیرات کمک کنید. سپس برای کمک به برخی از آنان فرزندتان را همراه خود ببرید. به این ترتیب شرایطی فراهم میکنید که شادی و رضایت را در شما ببیند. از این طریق میتوانید به بهترین روش به فرزندتان تواضع و فروتنی را بیاموزید، یعنی با نمونهٔ خود.—اصلی در کتاب مقدّس: لوقا ۶:۳۸.
a Generation Me