Γιατί Εγκαταλείπουν τις Εκκλησίες;
ΣΤΗ διάρκεια των 450 περίπου ετών από τότε που ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος έστησε τον πρώτο σταυρό και παρηκολούθησε την πρώτη λειτουργία στη Νήσο Σεμπού, οι Φιλιππίνες νήσοι εχαιρετίσθησαν ως «η μόνη Χριστιανική χώρα στην Άπω Ανατολή.» Και είναι προφανές ότι υπήρχε σοβαρός λόγος, διότι 83 τοις εκατό των Φιλιππίνων σήμερα είναι Καθολικοί, ενώ άλλα 10 τοις εκατό επίσης ισχυρίζονται ότι ανήκουν στη Χριστιανική πίστι.
Οι Φιλιππίνοι, επειδή είναι θρησκευόμενος λαός, συγκεντρώνονται στις εκκλησίες κατά εκατομμύρια τις Κυριακές και τις εορτές, δίνοντας την εντύπωσι ακμαίας και ανθηρής Χριστιανοσύνης. Ανόμοια με την Αγγλία, όπου ο εκκλησιασμός χαρακτηρίζεται από το περιοδικό «Τάιμ» ως «ένας τρόπος ζωής που εξαφανίζεται,» οι εκκλησίες στις Φιλιππίνες νήσους είναι τις περισσότερες φορές υπερπλήρεις.
Αλλά παρά την φαινομενική αυτή κατάστασι ευρωστίας των εκκλησιών των Φιλιππίνων, υπάρχουν ενδείξεις ότι δεν πηγαίνουν όλα καλά. Πολλοί εγκαταλείπουν τις εκκλησίες, αποβλέποντας σε κάτι πιο ικανοποιητικό για τις ανάγκες των. Παραδείγματος χάριν, μόλις πέρυσι μια γυναίκα ηλικίας εξήντα οκτώ ετών στο Ταγιαμπάς της Κουεζόν, που είχε δαπανήσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της ως ηγέτις λαϊκών Καθολικών, εγκατέλειψε την εκκλησία της για μια άλλη θρησκεία. Ένας άνδρας από την Πόλι Κάλουκαν, δραστήριος στις εκκλησιαστικές υποθέσεις, εφόσον ήταν από την εφηβική του ηλικία μέλος της εκκλησιαστικής χορωδίας, και ο οποίος είχε υπηρετήσει ως πρόεδρος της Καθολικής Δράσεως στο Πανεπιστήμιο της Αρανέτα, άλλαξε επίσης θρησκεία το 1969. Μια άλλη ευσεβής γυναίκα, η οποία συνήθιζε να βαδίζη στα γόνατα από την είσοδο της εκκλησίας ως το ιερόν δύο φορές την εβδομάδα και η οποία επί ένα διάστημα είχε ζήσει μοναχική ζωή σ’ ένα μοναστήρι, εγκατέλειψε πέρυσι τον Καθολικισμό.
Γιατί τέτοια αφωσιωμένα άτομα εγκαταλείπουν την εκκλησία; Είναι κατά κάποιον τρόπο υπεύθυνη η εκκλησία; Ότι είναι πιθανόν να συμβαίνη αυτό αποδεικνύεται από όσα έγραψε ο Μάξιμο Σολιβέν στην καθημερινή του στήλη «Επί τη Ευκαιρία» στο φύλλον της 27ης Μαρτίου 1970 της εφημερίδος Μανίλα Τάιμς: «Η Χριστιανοσύνη στις Φιλιππίνες, δυστυχώς, έχει γίνει τόσο άνετη και δημοφιλής όσο ένα παλαιό υπόδημα.» Και προσέθεσε: «Αφότου η Χριστιανική εκκλησία επαχύνθη κι’ έγινε αυτάρεσκη και κατέστη μέρος και τμήμα του Καθεστώτος αρχίζει να μαραίνεται και να χάνη δύναμι.» Αντιπαραβάλλοντας αυτή τη στάσι με τη στάσι του Χριστού, έκαμε το εξής σχόλιο: «Ο Ιησούς ήλθε κάτω στη γη για να επιφέρη επανάστασι στις καρδιές των ανθρώπων. ήταν ένας ανδροπρεπής και ισχυρός Χριστός, όχι θηλυπρεπής και με χέρια σαν κρίνο ασκητής. Ζητούσε από τους ακολούθους του όχι απλώς να προσεύχωνται αλλά να ΕΝΕΡΓΟΥΝ.»
Παρόμοιο παράπονο ακούσθηκε από έναν ηγέτη των Διαμαρτυρομένων, τον Γενικό Γραμματέα της Εθνικής Αδελφότητος του Ευαγγελισμού στις Φιλιππίνες, στην ίδια εφημερίδα δύο μέρες αργότερα: «Μολονότι ομολογούμε ότι πιστεύομε στην ανάστασι καθώς και στο υπόλοιπο του Συμβόλου Πίστεως των Αποστόλων, εν τούτοις έχομε αποτύχει στο να ζούμε σύμφωνα μ’ αυτά που πιστεύομε. . .. Η Χριστιανική εκκλησία της εποχής μας έχει αποτύχει στην αποστολή της προς τους ανθρώπους και την κοινωνία. Ωστόσο υποστηρίζω ότι το πρόβλημα του Τρόπου Ζωής του Ιησού δεν είναι ότι αυτός έχει δοκιμασθή και ευρεθή ελλειπής. μάλλον ότι δεν έχει δοκιμασθή, όχι με πλήρη και γενικό τρόπο.»
Ότι αυτά τα σχόλια για τις εκκλησίες του «Χριστιανικού κόσμου» δεν είναι υπερβολικά μπορεί ν’ αποδειχθή από το γεγονός ότι ο μέσος Καθολικός Φιλιππίνος γνωρίζει λίγα για τη Βίβλο. Λίγοι διαθέτουν ένα αντίτυπο στο σπίτι των. Κάποιος από το Σάντα Κρουζ της Μανίλα λέγει: «Είμαι τώρα ηλικίας εξήντα ετών. Οι γονείς μου καθώς και ο παππούς και η γιαγιά μου ήσαν όλοι Καθολικοί. Εν τούτοις εγώ σ’ αυτή την ηλικία εγκατέλειψα την Καθολική θρησκεία διότι είχα μάθει πολύ λίγα πράγματα, εκτός από το πώς να χρησιμοποιώ το προσευχητάριο και το κομβολόγι, που χρησιμοποιούνται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο χωρίς καμμιά αλλαγή.»
Πολλοί κληρικοί και λαϊκοί ηγέται είναι ενήμεροι της πνευματικής παραμελήσεως των Καθολικών λαϊκών. «Όσο είμεθα σε θέση να ενθυμούμεθα,» λέγει ο λαϊκός ηγέτης Ιερεμίας Μοντιμεγιόρ, «υπήρχε η γνώμη ότι οι επίσκοποι και οι ιερείς έπρεπε να ομιλούν και οι λαϊκοί ν’ ακούουν. Υπετίθετο ότι οι Επίσκοποι και οι ιερείς έπρεπε ν’ αποφασίζουν και οι λαϊκοί ν’ ακολουθούν. (Τα παχέα γράμματα δικά του.) Σε μια προσπάθεια αλλαγής αυτής της καταστάσεως, εφαρμόσθηκε το 1964 το κουρσίλο, μια τριήμερη εκπαίδευσις για λαϊκούς στην Καθολική πίστι. Προσφάτως, ύστερ’ από μια σύσκεψι διακοσίων ηγετών της κινήσεως κουρσίλλο στη Μανίλα, ο ιερεύς Μπεν Α. Καρρεόν, του Τάγματος των «Πατέρων της Ασπίλου Μαρίας,» έκαμε το εξής σχόλιο: «Μερικοί ηγέται, περιλαμβανομένων και επισκόπων και ιερέων, οφείλουν να παραδεχθούν την τάσι πολλών κουρσιλλίστας αποφοίτων του κουρσίλλο να υπολογίζουν τα κέρδη με αριθμούς μεταστραφέντων, αντί της προσπαθείας εμβαθύνσεως στην πίστι ενός Χριστιανού που έχει ήδη μεταστραφή.» Μήπως βλέπετε σεις ότι η εκκλησία σας ενδιαφέρεται περισσότερο στην απόκτησι μελών παρά στην «εμβάθυνσι της πίστεως»;
Στο «Πασχαλινό» άγγελμά του τού 1970, ο Καρδινάλιος Ρουφίνο Σάντος, της Αρχιεπισκοπής της Μανίλας, είπε ότι «μολονότι η μητέρα Εκκλησία τονίζει την προτεραιότητα του πνεύματος, ωστόσο αγωνίζεται να καλλιεργήση την επίγεια ευημερία και πρόοδο του ανθρώπου.» Μήπως, όμως, η εκκλησία στην προσπάθειά της να «καλλιεργήση την επίγεια ευημερία του ανθρώπου,» παραιτήθηκε από την «πρώτιστη» ευθύνη της να οικοδομή πίστι και πνευματικότητα; Ένας πρώην ηγέτης της Καθολικής Δράσεως, παρατηρώντας πίσω σε ολόκληρη τη ζωή του ως Καθολικού, κάνει τις εξής σκέψεις. Λέγει: «Η Καθολική πίστις μου εστερείτο απολύτως πνευματικότητος. Διαπρέψαμε σε αύξησι της απολαύσεως του καθενός με εκδρομές, προγράμματα και πάρτυ. Η προηγουμένη εκκλησία μου μοιάζει περισσότερο με εκδρομική λέσχη παρά θρησκευτική.» Μήπως διαπιστώνετε το ίδιο και στη δική σας εκκλησία;
Άλλοι ειλικρινείς Καθολικοί ανησυχούν που η εκκλησία των αναμιγνύεται πάρα πολύ σε κοσμικές επιδιώξεις. Κάποιος έγραψε: «Προσωπικώς δεν μπορώ να πιστεύσω σε ιερείς οι οποίοι αναμιγνύονται με άμεσο τρόπο σε εθνικά ζητήματα, και ιδιαιτέρως στις τρέχουσες φοιτητικές ενέργειες.» Πιστεύετε ότι ο Χριστός, ο οποίος είπε, «Η βασιλεία η εμή δεν είναι εκ του κόσμου τούτου,» θ’ ανεμιγνύετο σε τέτοια πράγματα, αν ήταν στη γη σήμερα;—Ιωάν. 18:36.
Πολλοί Φιλιππίνοι εκφράζουν ελεύθερα την απορία των γιατί σε μια χώρα που φημίζεται ότι είναι 93 τοις εκατό Χριστιανική, το έγκλημα και η βία αυξάνουν, γιατί οι φυλακές είναι τόσο γεμάτες όσο και οι εκκλησίες, γιατί περισσότερη έμφασις δίδεται σε υλικές αξίες παρά σε πνευματικές. Πολλοί Καθολικοί παραπονούνται ότι υπάρχει υποκρισία στην εκκλησία, και άγνωστες χιλιάδες δεν πηγαίνουν πια στην εκκλησία λόγω απογοητεύσεως. Ωστόσο παραμένουν Καθολικοί «κατ’ όνομα,» προφανώς επειδή νομίζουν ότι θ’ αποτελούσε έλλειψι πιστότητος στον Θεό, στην εκκλησία και στους γονείς των αν απεδέχοντο μια άλλη θρησκεία. Είναι αλήθεια αυτό; Είναι κακό ν’ αλλάξη κανείς τη θρησκεία του;