Το Χρήμα Ποτέ Δεν Φτάνει!
Ο Βασιλιάς Σολομώντας είπε: «Ο πλούτος κατασκευάζει βεβαίως εις εαυτόν πτέρυγας ως αετού και πετά προς τον ουρανόν.» (Παροιμίαι 23:5) Πολλοί σπαταλούν τα χρήματά τους, όπως ένας υψηλόμισθος στρατηγός που χρεοκόπησε αφού αγόρασε «δυο Κάντιλακ και δεύτερη γούνα μινκ για τη γυναίκα του.»
Παρόμοια, μια κυβέρνηση μπορεί να ξοδεύει περισσότερα απ’ όσα έχει. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, έχουν συσσωρεύσει ένα εσωτερικό χρέος πάνω από ένα τρισεκατομμύριο δολάρια! Άλλες χώρες παρόμοια έχουν συσσωρεύσει αστρονομικά χρέη, περιλαμβανομένων μεγάλων εξωτερικών χρεών σε αλλοδαπές πηγές, όπως είναι η Σοβιετική Ένωση (16 δισεκατομμύρια δολάρια) και οι Φιλιππίνες (10 δισεκατομμύρια δολάρια).
‘Αλλά γιατί τα έθνη δεν είναι πιο συνετά;’ μπορεί να ρωτήσετε. Κατ’ αρχήν, η εποχή μας είναι μια εποχή υλικών απαιτήσεων χωρίς προηγούμενο. Ο οικονομολόγος Ίρβιν Σ. Φρήντμαν εξηγεί σχετικά: «Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι κυβερνήσεις δεν μπορούσαν να επιβιώσουν, ούτε τα κόμματα της αντιπολίτευσης μπορούσαν να έρθουν στην εξουσία αν δεν υπόσχονταν γρήγορη, γενική, και τεράστια βελτίωση στην υλική ευημερία.» Συνεπώς οι κυβερνήσεις χρειάζονταν χρήματα—πολλά χρήματα—για να κάνουν τους δρόμους, τα σχολεία, τα νοσοκομεία και τους οικισμούς που απαιτούσαν οι άνθρωποι. Και τα αποτελέσματα; Τεράστιοι δανεισμοί, που κατέληξαν σε πανύψηλα παγκόσμια χρέη. Η κατάσταση χειροτέρεψε ριζικά μετά το 1973.
Το έτος εκείνο ο ΟΠΕΚ (Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών χωρών) περιέκοψε ριζικά τις εξαγωγές πετρελαίου στον υπόλοιπο κόσμο. Ο κόσμος κλονίστηκε από την ερημωτική αυτή κίνηση. Οι τιμές του πετρελαίου εξακοντίστηκαν στα ύψη. Αλλά το σκληρότερο πλήγμα το αποτελούσαν τα αναπτυσσόμενα έθνη.
Η Προέλαση των Πετροδολαρίων
Η τακτική του ΟΠΕΚ πέτυχε, και τα μέλη του ξαφνικά έγιναν πολύ πλούσια (αν και τώρα τελευταία βρίσκονται και πάλι σε οικονομικές δυσκολίες εξαιτίας της μεγάλης προσφοράς πετρελαίου και των τιμών που πέφτουν). Αλλά την εποχή εκείνη μεγάλο μέρος από τον νεοαποκτημένο πλούτο τους προέλασε στα αναπτυσσόμενα έθνη που τους έλειπαν τα μετρητά. Αλλά αυτή η επιθυμία για κέρδος αποδείχτηκε ότι ήταν «ρίζα πάντων των κακών».—1 Τιμόθεον 6:10.
Όλα αυτά τα μετρητά πυροδότησαν τον πληθωρισμό, που μερικές χώρες προσπάθησαν να ελέγξουν αφήνοντας τα επιτόκια να αυξηθούν πάρα πολύ. Τα έθνη που είχαν μεγάλα χρέη, όμως, παγιδεύτηκαν—χρειάζονταν περισσότερα χρήματα αλλά δεν μπορούσαν να πληρώσουν ούτε τον τόκο των παλιών τους δανείων. Όπως θα δούμε αργότερα, τα χρέη αυτά τώρα απειλούν το αξιόχρεο του οικονομικού συστήματος ολόκληρου του κόσμου!
Χρηματοδότηση του Τρίτου Κόσμου
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδρύθηκαν η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) για να δανείζουν χρήματα στις χώρες που βρίσκονται σε ανάγκη. Τα πλουσιότερα κράτη-μέλη χρηματοδοτούν τους οργανισμούς αυτούς. Πρόσφατα ο Πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Α. Ου. Κλάουζεν, διακήρυξε ότι «ένας στόχος και κεντρικός σκοπός της Παγκόσμιας Τράπεζας είναι η ανακούφιση της φτώχειας». Και οι οργανισμοί αυτοί πράγματι έχουν τροφοδοτήσει με μεγάλη ποσότητα από τα απαιτούμενα χρήματα τα αναπτυσσόμενα έθνη. Παρ όλ’ αυτά ας θυμηθούμε ένα μέρος από τη σοφία που βρίσκουμε στις Παροιμίες 22:7: «Ο πλούσιος εξουσιάζει τους πτωχούς· και ο δανειζόμενος είναι δούλος του δανείζοντος.» Γι’ αυτό μερικά από τα αναπτυσσόμενα έθνη αντιστέκονται στο να δεχτούν βοήθεια από τους οργανισμούς αυτούς. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Προκειμένου να προστατέψει τις επενδύσεις του, το ΔΝΤ τυπικά απαιτεί από το δανειζόμενο έθνος να αλλάξει ριζικά την οικονομική του πολιτική προσπαθώντας να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό, να περικόψει τις κυβερνητικές δαπάνες και να υποτιμήσει το νόμισμά του. Αυτές μπορεί να ακούγονται σαν σωστές οικονομικές ιδέες, αλλά μπορούν επίσης να ρίξουν μια φτωχή χώρα στο χάος. Έτσι ένας οικονομολόγος συμπέρανε ότι η επιβολή της πολιτικής αυτής πάνω σε μια αναπτυσσόμενη χώρα είναι «σαν να ρίχνεις μια άγκυρα σε κάποιον πού πνίγεται.»
Απλώς η εκτύπωση περισσότερων χαρτονομισμάτων είναι ένας μάταιος ελιγμός—δεν κάνει τίποτα άλλο από του να σφίγγει περισσότερο τη θανατερή αρπάγη του παγκόσμιου πληθωρισμού. Έτσι τα έθνη που έχουν μεγάλα χρέη ίσως δεν έχουν καμιά άλλη εκλογή παρά να υποκύψουν στην πολιτική των διεθνών οργανισμών δανεισμού.