Αξιόλογοι Αρχαιολογικοί Χώροι στην Αττική—Μέρος ΙΙ
ΑΜΦΙΑΡΕΙΟ ΩΡΩΠΟΥ
Το Αμφιάρειο βρίσκεται στη ΒΑ. παραλία της Αττικής σε απόσταση τριών χιλιομέτρων από το σημερινό χωριό Κάλαμος. Η τοποθεσία πήρε το όνομά της από τον Αμφιάραο—ήρωα της αρχαιότητας—μια από τις πιο σεβαστές μορφές της ελληνικής μυθολογίας. Οι ανασκαφές για την ανακάλυψη του Αμφιαρείου άρχισαν το 1884 και συνεχίστηκαν μέχρι το 1930. Έτσι αποκαλύφθηκαν ερείπια ναού δωρικού ρυθμού, διαστάσεων 29x13, ο βωμός μπροστά από το ναό, ερείπια μιας στοάς με στήλες και μαρμάρινες έδρες, μικρό θέατρο με μαρμάρινη σκηνή, ερείπια λουτρών, υδραγωγείων και άλλων οικοδομημάτων και διάφορα άλλα ευρήματα, που επέτρεψαν στην αρχαιολογική υπηρεσία την πλήρη αναπαράσταση ολόκληρου του ιερού αυτού χώρου.
Στο ιερό αυτό τελούνταν η γιορτή των Αμφιαραΐων με αγώνες γυμνικούς, μουσικούς, ιππικούς κλπ. και λατρευόταν ο θεός αυτός σαν γιατρός. Αυτοί που έρχονταν για θεραπεία ή μαντική έπρεπε απαραίτητα να υποβληθούν σε κάθαρση με νηστεία και να λουστούν στα νερά της πηγής του ιερού. Μετά ακολουθούσε θυσία κριαριού και οι μαντείες ή οι θεραπευτικές συμβουλές δίνονταν με εμφάνιση του Αμφιαράου σε όνειρο.
ΣΟΥΝΙΟ (ΝΑΟΣ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ)
Το Σούνιο είναι ακρωτήριο και βρίσκεται στη νότια ακτή της Αττικής. Η περιοχή του Σουνίου ήταν ιδιαίτερα αφιερωμένη στην Αθηνά, προς τιμή της οποίας τελούνταν κατά τα Μικρά Παναθήναια, ναυτικοί αγώνες. Αλλά εκτός από την Αθηνά, στο Σούνιο λατρευόταν και ο Ποσειδώνας σαν προστάτης των ναυτικών που έπλεαν στην τρικυμιώδη αυτή θάλασσα, αλλά και σαν σωτήρας των καραβιών. Γι’ αυτό και κτίστηκε ιερό, το ιερό του Ποσειδώνα, στην ψηλότερη κορυφή του εσωτερικού της περιτειχισμένης ακρόπολης του Σουνίου. Αρκετά τμήματα του ιερού αυτού σώζονται ακόμη μέχρι τώρα. Το ιερό αυτό αναγέρθηκε στην εποχή του Περικλή, από τα θεμέλια, σε αντικατάσταση του ναού του 6ου π.Χ. αιώνα, που έκαψαν οι Πέρσες.
Το ιερό του Ποσειδώνα βρίσκεται στη νοτιοανατολική γωνία του επιπέδου και αποτελείται από περίβολο και ναό. Η είσοδος στον περίβολο ήταν διακοσμημένη με προπύλαια δωρικού ρυθμού. Ο ναός του Ποσειδώνα έχει πρόσοψη στην ανατολή. Είναι ναός περίπτερος με έξι κολόνες στις στενές πλευρές και δεκατρείς στις μακριές. Σώζονται συνολικά 12, 9 του νοτίου περιστύλου, δύο του νοτίου και ένας του προνάου. Ο ναός διαιρείται σε πρόναο, σε άδυτο και οπισθόδομο και το δάπεδο ήταν πλακοστρωμένο με μάρμαρο.