Ερωτήσεις από Αναγνώστες
◼ Αφού το δίφυλο βασίλειο του Ιούδα ήταν εκείνο που φέρθηκε αιχμάλωτο στη Βαβυλώνα το 607 π.Χ., πώς συνέβη ώστε μέλη απ’ όλες τις 12 φυλές του Ισραήλ να επιστρέψουν από τη Βαβυλώνα 70 χρόνια αργότερα;
Φαίνεται να υπάρχουν δυο κύριοι λόγοι γι’ αυτό. Πρώτον, τον καιρό τού διαχωρισμού τού βασιλείου Ισραήλ και της αποχώρησης των 10 φυλών που ακολούθησε, αντιπρόσωποι και από τις 12 φυλές παρέμειναν προφανώς στην περιοχή του Ιούδα. Και δεύτερον, πριν από το 740 π.Χ., είναι πιθανόν μερικοί από τις δέκα φυλές να έφυγαν στην περιοχή του Ιούδα για να αποφύγουν την ειδωλολατρία του Ισραήλ.
Ο διαχωρισμός του ενωμένου βασιλείου του Ισραήλ έλαβε χώρα όταν ο Ιεχωβά δυσαρεστήθηκε με τον Σολομώντα «επειδή η καρδία αυτού εξέκλινεν από του Κυρίου». Ο Θεός τον πληροφόρησε: «Θέλω εξάπαντος διαρρήξει την βασιλείαν από σου και δώσει αυτήν εις τον δούλον σου· . . . εκ της χειρός του υιού σου θέλω διαρρήξει αυτήν· . . . μιαν φυλήν θέλω δώσει εις τον υιόν σου». (1 Βασιλέων 11:9-13) Η φυλή του Βενιαμίν δόθηκε στο γιο του Σολομώντα τον Ροβοάμ, ο οποίος ήταν από τη φυλή του Ιούδα, και έτσι σχηματίστηκε το δίφυλο νότιο βασίλειο.
Μολονότι ο Ροβοάμ κυβέρνησε πάνω στις δύο μόνο φυλές, συνέχισε να βασιλεύει πάνω σε μερικούς «των υιών Ισραήλ [δηλαδή, μέλη των βόρειων δέκα φυλών] των κατοικούντων εν ταις πόλεσιν Ιούδα». (1 Βασιλέων 12:17· βλέπε επίσης 2 Χρονικών 10:17.) Επίσης, όταν ο Βασιλιάς Ιεροβοάμ του βόρειου βασιλείου εγκατέστησε τη μοσχολατρία και έβαλε σε υπηρεσία τους δικούς του ιερείς, οι ιερείς του Ιεχωβά και οι Λευίτες οι οποίοι ζούσαν στην περιοχή αυτού του βασιλείου πήραν το μέρος του Ροβοάμ. Διαβάζουμε: «Οι Λευίται εγκατέλιπον τα προάστεια αυτών και τας ιδιοκτησίας αυτών, και ήλθον εις τον Ιούδαν και εις την Ιερουσαλήμ· επειδή ο Ιεροβοάμ και οι υιοί αυτού είχον αποβάλει αυτούς από του να ιερατεύωσιν εις τον Κύριον». Τότε, αντιπρόσωποι «εκ πασών των φυλών του Ισραήλ» ενώθηκαν με τους ιερείς και τους Λευίτες και πήγαν στην Ιερουσαλήμ. (2 Χρονικών 11:13-17) Και άλλες λιποταξίες από μέλη διάφορων φυλών από τις δέκα φυλές αναφέρονται στη διάρκεια της βασιλείας του Βασιλιά Ασά.—2 Χρονικών 15:9, 10.
Το 740 π.Χ., όταν οι Ασσύριοι ανέτρεψαν τη βόρεια πρωτεύουσα Σαμάρεια, εφάρμοσαν την τακτική τους του μετοικισμού των πληθυσμών των περιοχών που κατέκτησαν για να μειωθεί η πιθανότητα εξεγέρσεων. (1 Χρονικών 5:6, 26) Έτσι το βόρειο βασίλειο του Ισραήλ έπαυσε να υπάρχει. Ωστόσο, αυτό δεν επηρέασε τα μέλη εκείνα από τις δέκα φυλές που μέχρι τότε ζούσαν στο νότιο βασίλειο του Ιούδα. Τα άτομα αυτά ήταν ανάμεσα σ’ εκείνους που φέρθηκαν αιχμάλωτοι στη Βαβυλώνα όταν έπεσε ο Ιούδας το 607 π.Χ. Και μερικοί από τους απογόνους τους θα επέστρεψαν τον καιρό της αποκατάστασης το 537 π.Χ. Ίσως μάλιστα να επέστρεψαν τότε και μερικοί απόγονοι από εκείνους που εξορίστηκαν από τους Ασσύριους το 740 π.Χ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ιεζεκιήλ, στο βιβλίο που φέρνει το όνομά του, ανέφερε πιο συχνά για ‘τον οίκο Ισραήλ’ από ό,τι για ‘τον οίκο Ιούδα’, μολονότι ήταν προφήτης στον Ιούδα στη διάρκεια της αιχμαλωσίας στη Βαβυλώνα. Κι ακόμη, η προφητεία του έδειξε ότι οι δυο ‘οίκοι’ θα ξαναενώνονταν σε έναν. (Ιεζεκιήλ 37:19-28· βλέπε επίσης Ιερεμίας 3:18· Ωσηέ 1:11.) Εύλογα, λοιπόν, καμιά διάκριση δεν γίνεται μεταξύ των δύο μετά τη Βαβυλωνιακή αιχμαλωσία.
Επομένως, ο αποχωρισμός των δέκα φυλών το 740 π.Χ. δεν οδήγησε στο να χάσουν την ταυτότητά τους. Υπολογίστηκαν στην επιστροφή από την αιχμαλωσία το 537 π.Χ. Και σχετικά με τα εγκαίνια του ξαναχτισμένου ναού στην Ιερουσαλήμ, ο ιερέας Έσδρας ανέφερε: «Και εγκαινίασαν εν ευφροσύνη οι υιοί του Ισραήλ, οι ιερείς και οι Λευίτες, και οι λοιποί εκ των υιών της αιχμαλωσίας, τον οίκον τούτον του Θεού· και προσέφεραν . . . διά προσφοράν περί αμαρτίας υπέρ παντός του Ισραήλ δώδεκα τράγους, κατά τον αριθμόν των φυλών του Ισραήλ». (Έσδρας 6:16, 17) Δείχνοντας επίσης ότι το υπόλοιπο που θα επέστρεφε περιλάμβανε αντιπροσώπους απ’ όλες τις φυλές του Ισραήλ, όχι απλώς τον Ιούδα και τον Βενιαμίν, ο Ησαΐας έγραψε: «Διότι αν και ο λαός σου, Ισραήλ, ήναι ως η άμμος της θαλάσσης, υπόλοιπον εξ αυτών θέλει επιστρέψει». (Ησαΐας 10:22) Επομένως, ανάμεσα σ’ αυτούς που επέστρεψαν ήταν αντιπρόσωποι από όλες τις φυλές του Ισραήλ.