Οικοδομήστε και Εφαρμόστε την Πίστη σας Μαζί με τους Κριτές
ΑΝ ΣΑΣ ζητούσαν να διαλέξετε μια Βιβλική ομάδα ατόμων εξέχουσας πίστης, ποια ομάδα θα διαλέγατε; Τους 12 αποστόλους; Τους 12 γιους του Ιακώβ; Πιθανόν. Ωστόσο θα είχατε πολλούς λόγους να υποδείξετε μια άλλη ομάδα 12 ατόμων η πίστη των οποίων επαινείται μέσα στη Βίβλο.
Εννοούμε τους 12 ανθρώπους, των οποίων οι πράξεις πίστης περιγράφονται στο βιβλίο των Κριτών. Μερικοί από αυτούς αναφέρονται ονομαστικά στα εδάφια Εβραίους 11:32-34: «Θέλει με λείψει ο καιρός διηγούμενον περί Γεδεών, Βαράκ τε και Σαμψών και Ιεφθάε, . . . οίτινες δια της πίστεως κατεπολέμησαν βασιλείας, ειργάσθησαν δικαιοσύνην, επέτυχον τας επαγγελίας, έφραξαν στόματα λεόντων, έσβεσαν δύναμιν πυρός, έφυγον στόματα μαχαίρας, ενεδυναμώθησαν από ασθενείας, έγιναν ισχυροί εν πολέμω, έτρεψαν εις φυγήν στρατεύματα αλλοτρίων».
Στο εδάφιο αυτό αναφέρονται τέσσερις από τους κριτές. Πόσους άλλους πιστούς κριτές μπορείτε να θυμηθείτε; Δοκιμάστε τη μνήμη σας, προτού κοιτάξετε στον κατάλογο παρακάτω.a Πιθανόν μπορείτε να θυμηθείτε, επίσης, μερικά αξιομνημόνευτα έργα που επιτέλεσαν οι κριτές, όπως ήταν η καταστροφή που έφερε ο Σαμψών πάνω στους Φιλισταίους ηγεμόνες και στο λαό—καθώς και στον εαυτό του—προκαλώντας την πτώση τού ναού τού Δαγών, ή το γεγονός ότι ο Γεδεών χρησιμοποίησε μόλις 300 πολεμιστές για να κατατροπώσει τις ορδές των Μαδιανιτών. Πολλοί άνθρωποι στο λεγόμενο Χριστιανικό κόσμο γνωρίζουν τις ιστορίες αυτές από τα κατηχητικά σχολεία. Αποκομίζουν όμως από το βιβλίο των Κριτών σημαντικά μαθήματα τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την πίστη τους, βελτιώνοντας τη ζωή τους τώρα και βοηθώντας τους να επιτύχουν τη ‘ζωή που πρόκειται να έρθει’; (1 Τιμόθεον 4:8) Αν νομίζετε πως όχι, εσείς, όμως, ωφελείστε; Έχετε αφήσει εσείς το βιβλίο των Κριτών να βοηθήσει την πίστη σας και τη Χριστιανική σας ζωή;
Ωφέλεια από τα Βασικά Σημεία
Διαβάστε το βιβλίο. Θα ανακαλύψετε ότι, είτε αυτή είναι η πρώτη φορά που το διαβάζετε, είτε το διαβάζετε για πολλοστή φορά, θα σας συγκλονίσουν οι πολλές συναρπαστικές γεμάτες δράση αφηγήσεις. Θα σας δώσουν πολύ ύλη για να συζητάτε—με τα παιδιά σας ή με άλλους νεαρούς, καθώς και με τους ενήλικες. Ωστόσο, στην ανάγνωσή σας κρατήστε κατά νου μερικά γενικά σημεία που περιέχονται σε πολλές από τις περιγραφές. Για παράδειγμα;
Ένα σημείο είναι ότι είναι πολύ εύκολο να αφήσετε την πίστη σας στο Θεό να εξασθενήσει ή να ξεχάσετε αυτά που αυτός έχει κάνει για σας. Ένα άτομο που άκουσε για τη Χριστιανική ελπίδα και κέρδισε τη συγχώρηση μέσω του Χριστού θα μπορούσε να έχει κάποιο αρχικό ζήλο. Θα μπορούσε να παρακολουθεί ευχαρίστως τις συναθροίσεις και να συμμετέχει στη Χριστιανική διακονία. Βάζει αυτά τα πράγματα πρώτα στη ζωή, χωρίς να ανησυχεί για τα υλικά πράγματα, όπως είναι το αν θα έχει ένα καινούργιο αυτοκίνητο, ένα ελκυστικό σπίτι ή την τελευταία πανάκριβη τηλεοπτική συσκευή. Μήπως όμως μετά. από μερικά χρόνια χάσει ‘την αγάπη που είχε στην αρχή’; (Αποκάλυψις 2:4) Η ιστορία του Ισραήλ, όπως αποκαλύπτεται στους Κριτές, δείχνει πόσο εύκολα μπορεί να συμβεί αυτό σε οποιονδήποτε από εμάς.
Τα πρώτα δύο κεφάλαια καθορίζουν το σκηνικό. Αφού οι Ισραηλίτες κάτω από τον Ιησού του Ναυή κατέλαβαν την Υποσχεμένη Γη, δεν ακολούθησαν με υπακοή τις οδηγίες να εξαλείψουν τους ειδωλολάτρες, ανήθικους Χαναναίους. (Κριταί 1:28-33) Έτσι ο Ιεχωβά επέτρεψε στους ξένους αυτούς και στους θεούς τους να γίνουν δοκιμή για τον Ισραήλ. (Κριταί 2:19-23) Συχνά ο Ισραήλ απέτυχε στη δοκιμή. Σ’ αυτό το σημείο παρενέβαιναν οι κριτές.
Η κατάσταση με τον πρώτο κριτή, το Γοθονιήλ, είναι χαρακτηριστική αυτού του πράγματος που συνέβη επανειλημμένα. Οι Ισραηλίτες είχαν υποχωρήσει στην βρώμικη λατρεία τού Βαάλ, κι έτσι ο Θεός επέτρεψε σ’ ένα Σύρο βασιλιά να τους καταδυναστέψει για οχτώ χρόνια. Αυτό τους έκανε ‘να αποταθούν στον Ιεχωβά για βοήθεια. Τότε ο Θεός ήγειρε ένα σωτήρα για να τους σώσει, το Γοθονιήλ. Το πνεύμα τού Ιεχωβά ήρθε πάνω του, και αυτός έγινε ο κριτής τού Ισραήλ. Όταν βγήκε στη μάχη, ο Θεός παρέδωσε το βασιλιά της Συρίας στο χέρι του. Μετά απ’ αυτό η γη δεν είχε καμιά ενόχληση επί 40 χρόνια’.—Κριταί 3:7-11.
Πόσο ευγνώμονες θα πρέπει να ήταν οι Ισραηλίτες εκείνοι που απελευθερώθηκαν, ακριβώς όπως εμείς εκτιμήσαμε που μάθαμε τη Χριστιανική αλήθεια και απελευθερωθήκαμε από την ψεύτικη θρησκεία! Τι θα έφερναν, ωστόσο, τα επόμενα χρόνια; Το επόμενο εδάφιο λέει: «Και ήρχισαν οι υιοί Ισραήλ πάλιν να πράττωσι πονηρά ενώπιον του Κυρίου [Ιεχωβά, Εβραϊκό πρωτότυπο]· και ενίσχυσεν ο Κύριος [ο Ιεχωβά, Εβραϊκό πρωτότυπο] τον Εγλών βασιλέα τού Μωάβ κατά του Ισραήλ, διότι έπραξαν πονηρά ενώπιον του Κυρίου [Ιεχωβά, Εβραϊκό πρωτότυπο]». (Κριταί 3:12) Βλέπετε το υπόδειγμα, καθώς και τον κίνδυνο που υπάρχει για μας, αν αφήσουμε τις πεποιθήσεις μας να εξασθενήσουν. Άλλα για δική μας ενθάρρυνση, η περιγραφή συνεχίζει: Από τη στιγμή που οι Ισραηλίτες ήρθαν στα λογικά τους, ο Θεός σήκωσε τον αριστερόχειρα κριτή Αώδ. Αυτός παρέδωσε ένα μήνυμα στον παχύ Βασιλιά Εγλών, πράγμα που οδήγησε στην απελευθέρωση του Ισραήλ. Διαβάστε τη συναρπαστική περιγραφή στο υπόλοιπο μέρος του κεφαλαίου 3.
Η Ισχυρή Πίστη σε Δράση!
Ένα άλλο βασικό σημείο, το οποίο θα πρέπει να σας εντυπωσιάσει, είναι ότι ο Θεός μπορεί να σας χρησιμοποιήσει για να επιτελέσετε εξέχοντα πράγματα αν έχετε ισχυρή πίστη.—Παράβαλε Ματθαίος 17:20· 21:21.
Μερικά σύντομα παραδείγματα: Αναλογιστείτε με ποιον τρόπο ο Γεδεών, με 300 μόλις ανθρώπους πίστης, κατατρόπωσε τους Μαδιανίτες οι οποίοι ήταν «ως ακρίδες κατά το πλήθος». (Κριταί 7:1-25) Με την ενθάρρυνση της Δεβόρρας, ο Βαράκ έφερε την απελευθέρωση στο βορρά από τους Χαναναίους, οι οποίοι είχαν πολεμικές άμαξες εφοδιασμένες με τρομερά σιδερένια δρέπανα που εκτείνονταν έξω από το κέντρο των τροχών. Θα πρέπει επίσης να σημειώσετε ότι σε αυτή την περίπτωση μια γυναίκα ήταν εκείνη η οποία έδωσε το τελικό χτύπημα για τη νίκη. (Κριταί 4:1–5:31) Η δύναμη του Σαμψών γίνεται πασίγνωστη. Με την εξαιρετική του δύναμη, ο Σαμψών μπόρεσε να ξεσχίσει ένα λιοντάρι· οπλισμένος μ’ ένα σαγόνι γαϊδάρου κατατρόπωσε χίλιους εχθρούς και γκρέμισε την πόρτα τής οχυρής πύλης τής Γάζας, μεταφέροντας την σ’ ένα βουνό.—Κριταί 14:5–16:3.
Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι εξέχουσα πίστη εκδηλώθηκε από τους κριτές αυτούς, πράγμα που ασφαλώς τους έδωσε τα απαραίτητα προσόντα για να καταγραφούν στην επιστολή προς τους Εβραίους σαν παραδείγματα για μας. Παραδείγματα με ποιο τρόπο; Ασφαλώς ποτέ δε θα περιμένατε να ξεσχίσετε ένα λιοντάρι με τα γυμνά σας χέρια, έτσι δεν είναι; Αλλά θα αντιμετωπίσετε σοβαρές προκλήσεις στην πίστη σας, αν προσπαθείτε να ζείτε κάθε μέρα σαν Χριστιανός όσιος στον Ιεχωβά.
Ίσως σαν νεαρός στο σχολείο αντιμετωπίζεις ισχυρή πίεση να δοκιμάσεις ναρκωτικά ή σεξ, ή να επιδιώξεις μια καριέρα σ’ ένα καλοπληρωνόμενο επάγγελμα. Σαν μεμονωμένο άτομο, ή και μαζί με την οικογένειά σου, μπορεί να έχεις κάνει αξιοσημείωτες υλικές θυσίες για να υπηρετήσεις σαν ολοχρόνιος διάκονος ή για να ζεις εκεί όπου η ανάγκη είναι μεγαλύτερη, αλλά βλέπεις ότι άλλοι Χριστιανοί φαίνεται να δίνουν μεγάλη προτεραιότητα στη ζωή τους στη συσσώρευση πλούτου και στην άνεση. Ή μπορεί να εγερθεί κάποια δοκιμασία για την πίστη σου επειδή κάποιος σε έχει απογοητεύσει πάρα πολύ. Θα μπορούσε να είναι κάποιο άτομο το οποίο ήταν εξέχον ανάμεσα στους Χριστιανούς, αλλά του οποίου η υπερηφάνεια τον οδήγησε να στραφεί ενάντια στους αδελφούς του. Ή θα μπορούσε να είναι κάποιος στενός συγγενής, η αγάπη τού οποίου έχει κρυώσει και ο οποίος έχει σταματήσει να υπηρετεί τον Ιεχωβά.
Σε οποιαδήποτε από τις περιπτώσεις αυτές, θα αντλήσετε ενθάρρυνση από την πίστη των κριτών; Η θεόδοτη πίστη τους τούς κατέστησε ικανούς να κάνουν αυτό που φαινόταν αδύνατο. Ο ίδιος Θεός μπορεί να δώσει και σε σας πίστη αν συνεχίσετε να το ζητάτε αυτό μέσω προσευχής και να προσκαρτερείτε στο Χριστιανικό τρόπο ζωής. Η πίστη είναι ένας καρπός τού άγιου πνεύματος τού Θεού. (Γαλάτας 5:22) Σχετικά με το ίδιο πνεύμα που κατέστησε το Σαμψών ισχυρό, ο Ιησούς είπε, «Ο Πατήρ ο ουράνιος θέλει δώσει πνεύμα άγιον εις τους αιτούντας παρ’ αυτού»! Κατά συνέπεια, στο ίδιο κεφάλαιο των Εβραίων που αναφέρει τους κριτές σαν παραδείγματα πίστης, διαβεβαιωνόμαστε ότι ο Θεός «γίνεται μισθαποδότης εις τους εκζητούντας αυτόν». (Λουκάς 11:13· Εβραίους 11:6) Μπορεί να ανταμείψει και τη δική σας πίστη επίσης.
Ψάξτε για Διδάγματα
Έχουμε ελκύσει την προσοχή σε δυο διδάγματα τα οποία μπορούμε να αντλήσουμε από τους Κριτές. Αναμφίβολα, όμως, θα βρείτε ότι υπάρχουν και πρόσθετα οφέλη από αυτό το μέρος της εμπνευσμένης Γραφής που είναι «θεόπνευστος και ωφέλιμος προς διδασκαλίαν, προς έλεγχον, προς επανόρθωσιν, προς εκπαίδευσιν την μετά της δικαιοσύνης».—2 Τιμόθεον 3:16.
Για παράδειγμα, θα δείτε ότι ο Γεδεών με σεμνότητα δε θέλησε να αποτολμήσει να αναλάβει δράση, μέχρις ότου βεβαιώθηκε ότι αυτό ήταν το θέλημα του Θεού. Αργότερα, η ίδια σεμνότητα τον βοήθησε να αποφύγει να αφήσει την επιτυχία και την υπεροχή ‘να του φουσκώσει τα μυαλά’. Ίσως μπορέσετε να ωφεληθείτε από αυτό. Θυμηθείτε ότι, με τη βοήθεια του Θεού, η μικρή ομάδα του Γεδεών συνέτριψε το Μαδιανιτικό πλήθος. Φανταστείτε τη δόξα που θα πρέπει να έφερε αυτό στον Γεδεών. Κατ’ αναλογία, θα μπορούσατε κι εσείς να λάβετε αίνο για κάποιο εξέχον ταλέντο σας, όπως είναι το να είστε ένας καλός δημόσιος ομιλητής ή ένας πολύ καλός διοργανωτής. Στην περίπτωση του Γεδεών, «είπον οι άνδρες Ισραήλ προς τον Γεδεών, Γενού άρχων εφ’ ημάς, και συ και ο υιός σου και ο υιός του υιού σου, διότι έσωσας ημάς από της χειρός τού Μαδιάμ». Εσείς πώς θα αντιδρούσατε στην παράκληση αυτή; Ο Γεδεών είπε: «Δεν θέλω γίνει άρχων εφ’ υμάς εγώ, αλλ’ ουδέ ο υιός μου θέλει γίνει άρχων εφ’ υμάς· ο Κύριος [ο Ιεχωβά, Εβραϊκό πρωτότυπο] θέλει είσθαι άρχων εφ’ υμάς». (Κριταί 8:22, 23) Ας προσπαθούμε και εμείς παρόμοια να διακρατούμε σεμνότητα, αναγνωρίζοντας ότι όλα τα χαρίσματά μας—και μέσω αυτών τα επιτεύγματά μας—απορρέουν απ’ τις ικανότητες που έχει χαρίσει ο Θεός στους ανθρώπους.
Η ιστορία του Γεδεών και των άλλων κριτών μάς επιτρέπει, επίσης, να δούμε ότι και αυτοί ήταν ατελείς, ακριβώς όπως είμαστε και εμείς. Μπορούμε να αντλήσουμε μερικά μαθήματα από τα παραπατήματά τους.
Έτσι, όταν ο Γεδεών επέτρεψε στους Ισραηλίτες να του δώσουν λάφυρα, έκανε ένα πολύ δαπανηρό εφόδ, ένα ριχτό ένδυμα, ίσως στολισμένο με πολύτιμα πετράδια. Παρά το γεγονός ότι ίσως είχε καλά κίνητρα όταν το έκανε αυτό, μερικοί Ισραηλίτες λάτρεψαν το εφόδ σαν είδωλο, στρέφοντας την προσοχή μακριά από τη λατρεία του Ιεχωβά στο αγιαστήριο.—Κριταί 8:24-27.
Το πνεύμα του Ιεχωβά εργάστηκε ισχυρά πάνω στον Σαμψών καθιστώντας τον ικανό να επιτελέσει προφανώς υπεράνθρωπα έργα. (Κριταί 14:5, 6, 19· 15:14, 15· 16:3, 28-30) Ήταν επίσης ‘από Ιεχωβά’ το γεγονός ότι ζήτησε κάποια συγκεκριμένη Φιλισταία σαν σύζυγο, γιατί ο Σαμψών «εζήτει αφορμήν εναντίον των Φιλισταίων». (Κριταί 14:4) Αυτό οδήγησε σε συγκρούσεις που προξένησαν το θάνατο σε πολλούς από τους καταδυνάστες Φιλισταίους. Δεν υπάρχει, επίσης, καμιά αμφιβολία ότι από κατεύθυνση του Ιεχωβά ο Σαμψών πήγε στη Γάζα και έμεινε στο σπίτι μιας πόρνης, γιατί αυτό οδήγησε σε μια επιπλέον ισχυρή πράξη ταπείνωσης των εξαχρειωμένων Φιλισταίων.b Ωστόσο, φαίνεται ότι οι επαφές τού Σαμψών με αυτές τις γυναίκες ίσως τον επηρέασαν να ενεργήσει με αφροσύνη, όταν ερωτεύτηκε τη Δαλιδά, προφανώς μια Ισραηλίτισσα, την οποία οι Φιλισταίοι μπορούσαν να δωροδοκήσουν.—Κριταί 16:1-21.
Οι αφηγήσεις αυτές θα πρέπει να μας διδάσκουν ότι πρέπει πάντοτε να φυλαγόμαστε από τις πανούργες επιθέσεις του εχθρού. Για παράδειγμα, ένας Χριστιανός μπορεί να έχει ένα έντιμο αντικειμενικό στόχο όταν επισκέπτεται μια ομόπιστη του αντίθετου φύλου, για να παράσχει παρηγοριά ή ενθάρρυνση στη διάρκεια κάποιας κρίσης. Ωστόσο φυσιολογικά είναι ασύνετο να το κάνει αυτό όταν θα είναι οι δυο μόνοι τους. Η ανθρώπινη ατέλεια θα μπορούσε να τους οδηγήσει σε ακατάλληλη συμπεριφορά, ή η κατάσταση θα μπορούσε να κάνει τους γείτονες να πουν ότι οι Χριστιανοί έχουν ηθική που είναι εξίσου χαμηλή όσο και των περισσοτέρων ανθρώπων στην κοινότητα.
Σ’ ένα άλλο σημείο, κάνετε σκέψεις πάνω στην πίστη και στην αφοσίωση της παρθένας θυγατέρας τού Ιεφθάε. Μερικές άγαμες Χριστιανές θα μπορούσαν να νομίσουν ότι αν δημιουργούνταν οι κατάλληλες περιστάσεις, έτσι ώστε να μπορούν να βρουν στοργικούς, όσιους συντρόφους, θα μπορούσαν να παντρευτούν. Ωστόσο, όσο είναι άγαμες, μπορούν να σκέφτονται ότι, μολονότι και η κόρη τού Ιεφθάε θα είχε περιπτώσεις που θα αισθανόταν ότι στερήθηκε την οικογένεια και τα παιδιά, εντούτοις διατήρησε αξιέπαινη πίστη σ’ έναν ειδικό διορισμό που της τον επέτρεπε η αγαμία της.—Κριταί 11:30-40.
Αυτά ήταν αρκετά από τα πολλά ωφέλιμα μαθήματα που μπορείτε να βρείτε στο συναρπαστικό βιβλίο των Κριτών που εμπνέει πίστη. Όταν τελειώσετε το διάβασμα, θα πρέπει να μείνετε με την αυξημένη πεποίθηση ότι ο Ιεχωβά είναι ο μεγάλος Απελευθερωτής αυτών που τον λατρεύουν. Αν είστε ένας από τους λάτρεις του, επιδιώξετε να έχετε ισχυρή, υποκινητική πίστη, ακριβώς όπως εκδηλώνεται αυτή στους Κριτές.
[Υποσημειώσεις]
a Γοθονιήλ, Αώδ, Σαμεγάρ, Θωλά, Ιαείρ, Αβαισάν, Ελών, Αβδών. Παρ’ ότι ο Ιησούς του Ναυή και ο Σαμουήλ έκριναν κι αυτοί τον Ισραήλ, γενικά δεν περιλαμβάνονται στην ομάδα που παρουσιάζεται στο βιβλίο των Κριτών.
b Είναι λογικό να συμπεράνουμε ότι, σαν επισκέπτης, ο Σαμψών αναζήτησε απλώς ένα κατάλυμα για τη νύχτα μάλλον, παρά ότι πήγε στο σπίτι, τής πόρνης για ανήθικους σκοπούς. Η περιγραφή λέει ότι «εκοιμήθη έως του μεσονυκτίου», αλλά όχι ότι αυτός «εκοιμήθη μετ’ αυτής έως του μεσονυκτίου».
[Πίνακας στη σελίδα 28, 29]
(Για το πλήρως μορφοποιημένο κείμενο, βλέπε έντυπο)
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΧΑΝΑΑΝ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΑΟΥΛ
Το σχεδιάγραμμα αυτό παρατίθεται για να επεξηγήσει έναν από τους πολλούς τρόπους, με τους οποίους θα μπορούσαν να ταιριάξουν μέσα στο χρονικό διάστημα που εμφανίζεται αλλού οι χρονολογικές περίοδοι που δηλώνονται στο βιβλίο των Κριτών. Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλέπε Βοήθημα για Κατανόηση της Βίβλου (στα Αγγλικά), σελίδες 335-8
Οι οριζόντιες ταινίες έχουν σκιαστεί διαφορετικά για να διακρίνονται οι διάφορες περίοδοι.
1473 π.Χ.
ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ της Χαναάν (6)
Ενδιάμεση περίοδος (35[;]) ετών
Η ΣΥΡΙΑ κάτω από τον Χουσάν-ρισαθαΐμ καταδυναστεύει τον Ισραήλ (8)
ΓΟΘΟΝΙΗΛ νικάει τη Συρία
«Ανεπαύθει η γη» (40)
Ο ΜΩΑΒ κάτω από τον Εγλών καταδυναστεύει τον Ισραήλ (18)
ΑΩΔ νικάει τον Μωάβ
«Η γη ανεπαύθη» (80)
ΣΑΜΕΓΑΡ ‘σώζει τον Ισραήλ’ από τους Φιλισταίους. Η περίοδος δε δηλώνεται
Η ΧΑΝΑΑΝ κάτω από τον Ιαβείν της Ασώρ καταδυναστεύει τον Ισραήλ (20)
ΒΑΡΑΚ νίκη πάνω στη Χαναάν
«Ανεπαύθη η γη» (40)
Η ΜΑΔΙΑΜ καταδυναστεύει τον Ισραήλ (7)
Ο ΓΕΔΕΩΝ νικητής πάνω στη Μαδιάμ
«Ανεπαύθει η γη . . . εν ταις ημέραις Γεδεών» (40)
Ο ΑΒΙΜΕΛΕΧ κυβερνάει (3)
Ο ΘΩΛΑ (του Ισσάχαρ) κρίνει τον Ισραήλ (23)
Ο ΙΑΕΙΡ (ο Γαλααδίτης) κρίνει τον Ισραήλ (22)
Ο ΑΜΜΩΝ καταδυναστεύει τον Ισραήλ (18)
ΗΛΙ Αρχιερέας (40)
ΣΑΜΟΥΗΛ Προφήτης, κριτής
300 χρόνια από την αρχή της Ισραηλιτικής κατάκτησης.(Κριτές 11:26-33)
Ο ΙΕΦΘΑΕ νικητής πάνω στον Αμμών· κρίνει (6)
Ο ΑΒΑΙΣΑΝ (από τη Βηθλεέμ) κρίνει (7)
Η ΦΙΛΙΣΤΑΙΑ καταδυναστεύει τον Ισραήλ (40)
Ο ΑΙΛΩΝ (από τη Ζαβουλών) κρίνει (10)
Ο ΑΒΔΩΝ (από τον Εφραΐμ) κρίνει (8)
Ο ΣΑΜΨΩΝ (από τον Δαν) κρίνει (20)
Η Φιλισταία νικάει τον Ισραήλ
Η κιβωτός της διαθήκης στην Κιριάθ-ιαρείμ 20 έτη
Ενδιάμεση περίοδος (5[;]) ετών
Ο Σαμουήλ οδηγεί τον Ισραήλ σε νίκη πάνω στη Φιλισταία (1 Σαμουήλ 7:7-14)
1117 π.Χ.
Ο ΣΑΟΥΛ Βασιλιάς (40) Η Βασιλεία του αρχίζει 356 έτη μετά από την αρχή της την κατάκτησης της Χαναάν. (1 Βασιλέων 6:1· Δευτερονόμιον 2:7· Πράξεις 13:21· 2 Σαμουήλ 5:4)