Το Νησί της Αγ. Ελένης—Μοναχικό, Όμορφο, Φιλόξενο
ΤΟ έτος 1502 Πορτογάλοι ναύτες, με καπετάνιο τον Τζοάο ντε Νόβα Καστέλλα, διάκριναν ένα μικρό νησί στο Νότιο Ατλαντικό, γύρω στα 1.900 χιλιόμετρα (1.200 μίλια) δυτικά της Αφρικής. Οι γυμνοί, απόκρημνοι βράχοι του, μερικοί από τους οποίους είχαν ύψος 600 μ. (2.000 πόδια) δεν φαίνονταν και τόσο φιλόξενοι. Αλλά όταν αποβιβάστηκαν βρήκαν μια καταπράσινη, πλούσια γη με άφθονες δροσερές πηγές και ρυάκια. Το ονόμασαν Αγ. Ελένη.
Το μικρό νησί, που έχει επιφάνεια γύρω στα 122 τετραγωνικά χιλιόμετρα (47 τετραγωνικά μίλια), είναι κάτω από Βρεταννική διοίκηση και για αιώνες ήταν ένα λιμάνι προσεγγίσεως για πλοία που είχαν ανάγκη για νερό.
Το κλίμα είναι ημιτροπικό, και η εξωτική βλάστηση σε μερικά μέρη έχει σχεδόν την εμφάνιση ενός βοτανικού κήπου. Ο πληθυσμός ανέρχεται σε 5.200 και είναι κυρίως ένα μίγμα εγχρώμων προελεύσεων. Σε παλιότερες μέρες οι Βρεταννοί διατηρούσαν μια φρουρά στη Τζαίημστάουν, τη μόνη πόλη και λιμάνι. Εκατοντάδες σκλάβοι φέρνονταν εδώ από την Αφρική, και πολλοί Κινέζοι έρχονταν στο νησί για ν’ αναπτύξουν τη βιομηχανία καννάβεως. Ίχνη αυτών των προελεύσεων είναι ακόμη φανερά σήμερα στα οικογενειακά ονόματα, στις μορφές των προσώπων, στα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, και στα ήθη και έθιμα.
Κανένα αεροπλάνο δεν μπορεί να προσγειωθεί πάνω στην Αγ. Ελένη· υπάρχουν τόσο πολλά βουνά και βαθιές κοιλάδες. Το νησί είναι προσιτό μόνο με πλοίο, και απέχει πέντε μέρες με πλοίο από το Κέηπ Τάουν της Νότιας Αφρικής. Έτσι βρίσκεται μακριά από τα συνηθισμένα περάσματα των πλοίων, μοναχικό αλλά όμορφο.
Το μόνο αξιόλογο ιστορικό γεγονός που έχει το νησί οφείλεται στο γεγονός ότι εδώ σ’ αυτό το απομονωμένο μέρος εξορίστηκε ο Ναπολέων Βοναπάρτης μετά την ήττα του στο Βατερλώ το 1815. Πέθανε εδώ το 1821.
ΤΟ ΑΓΓΕΛΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΦΘΑΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΓ. ΕΛΕΝΗ
Λίγο περισσότερο από 100 χρόνια αργότερα, δηλαδή το 1933, έγινε σ’ αυτό το νησί μια επίσκεψη που είχε ακόμη μεγαλύτερη επίδραση. Δυο μάρτυρες του Ιεχωβά, ο Γκρέυ Σμιθ και ένας νεαρός σύντροφος, έφθασαν εδώ σαν πραγματικοί σκαπανείς. Επισκέφθηκαν ολόκληρο το νησί και διέθεσαν σχεδόν 1.000 Γραφικά έντυπα. Ο ‘σπόρος’ βρήκε κάποιο «έδαφος καλό» στον Τομ Σκιπίο, έναν αξιωματικό της Βρεταννικής Αστυνομίας που ήταν και απόγονος ενός οικιακού υπηρέτη του Ναπολέοντα. (Ματθ. 13:3-8) Ο Τομ έδωσε προσοχή στο άγγελμα της Βασιλείας και αμέσως είδε τη σπουδαιότητα να μιλήσει και σ’ άλλους γι’ αυτό. Αλλά γρήγορα αντιμετώπισε εναντίωση. Ένας συνάδελφός του αξιωματικός προσπάθησε να τον κάνει να σωπάσει και τον κατηγόρησε ότι έκανε κατάχρηση της θέσεώς του σαν αστυνομικός για να διαδώσει τις θρησκευτικές του δοξασίες. Αλλά η κατηγορία απορρίφθηκε από τον κυβερνήτη.
Απτόητος αυτός ο ζηλωτής άνθρωπος πήρε περισσότερα Βιβλικά έντυπα από το Κέηπ Τάουν και επίσης ένα γραμμόφωνο με γραμμοφωνημένες Γραφικές διαλέξεις. Ο Τομ Σκιπίο, με τον γάιδαρο του φορτωμένο με αυτά τα βοηθήματα για τη διάδοση του ευαγγελίου, έγινε πασίγνωστη μορφή στους νησιώτες. Παρέμεινε ζηλωτής κήρυκας ως το θάνατό του το 1977.
Η ΠΡΩΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Αυτή η γεμάτη ζήλο δράση γρήγορα έφερε αποτελέσματα. Ακριβώς τον επόμενο χρόνο, το 1934, σχηματίσθηκε στην Αγ. Ελένη ένας μικρός όμιλος. Εξακολούθησε ν’ αυξάνει, και το 1939 είχαν οργανωθεί δύο όμιλοι. Ένας στη Τζαίημστάουν και ένας άλλος στο Λόνγκγούντ, λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα. Για χρόνια συνέχιζαν μόνοι τους. Ακόμη και η επικοινωνία με αλληλογραφία ήταν (και ακόμη είναι) πολύ αραιή. Σαν αποτέλεσμα, δεν κατανοούσαν τις κατάλληλες μεθόδους κηρύγματος και διδασκαλίας.
Γι’ αυτό το λόγο, το 1951, το τμήμα της Εταιρίας Σκοπιά στη Νότιο Αφρική έστειλε έναν έμπειρο ολοχρόνιο εργάτη, τον Ι. Φ. Βαν Στάντεν, στην Αγ. Ελένη. Αυτός διαπίστωσε ότι οι μόνες συναθροίσεις που έκαναν οι τοπικοί Μάρτυρες ήταν «οι υπαίθριες υπηρεσίες,» που διεξάγονταν σε διάφορα μέρη στο νησί. Οι αδελφοί είχαν τη δική τους μικρή ορχήστρα—δυο βιολιά και ένα ακορντεόν. Τραβούσαν τον κόσμο παίζοντας ύμνους της Βασιλείας και κατόπιν έδιναν ομιλίες. Αλλά, με τη βοήθεια του Βαν Στάντεν, διευθετήθηκαν δύο μέρη συναθροίσεως, ένα στη Τζαίημστάουν και το άλλο στο Λέβελγούντ, και οργανώθηκαν κατάλληλα συναθροίσεις με Γραφική εκπαίδευση και διδασκαλία. Αφού έδωσε εκπαίδευση και πνευματική βοήθεια για μόνο τρεις μήνες, ο Βαν Στάντεν ήταν συγκινημένος όταν στην υπηρεσία βαπτίσματος που έγινε βαπτίσθηκαν 26 νέα άτομα. Ο Βαν Στάντεν έμεινε για πάνω από ένα χρόνο, και οι τοπικοί Μάρτυρες καταρτίστηκαν καλά για να κάνουν κήρυγμα από σπίτι σε σπίτι και να διεξάγουν Γραφικές μελέτες και συναθροίσεις.
Από τότε ένας περιοδεύων επίσκοπος στέλνεται στο νησί κάθε χρόνο. Οι δυο εκκλησίες έχουν καλά εδραιωθεί, η κάθε μια με τη δική της Αίθουσα Βασιλείας.
Σημαντικό μέρος στην ανάπτυξη αυτή ανάλαβε ο γιος του Τομ Σκιπίο, ο Τζωρτζ. Αυτός έχει μια σοβαρή σωματική αναπηρία που τον δυσκολεύει να περπατά, αλλ’ αυτό δεν τον εμποδίζει να ανεβοκατεβαίνει κουτσαίνοντας, αλλά πιστά, τα απότομα και συχνά γλιστερά μονοπάτια των βουνών που διασχίζουν το νησί. Αναρίθμητες φορές γλίστρησε και έπεσε. Και όμως για πολλά χρόνια υπηρέτησε σαν ένας ολοχρόνιος εργάτης. Επιπρόσθετα, σε παλιότερες μέρες υπηρέτησε σαν επίσκοπος εκκλησίας με λίγη ή και καμιά βοήθεια για να χειρισθεί τα τοπικά προβλήματα και τις αποφάσεις.
ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΓΡΟΥ
Η συμμετοχή στο κήρυγμα από σπίτι σε σπίτι στην Αγ. Ελένη είναι μια πείρα με πολλές ανταμοιβές. Για έναν ξένο είναι ένα αξέχαστο γεγονός. Παρακάτω είναι μια περιγραφή μιας μέρας στην υπηρεσία αγρού από ένα περιοδεύοντα επίσκοπο που βρέθηκε εκεί πρόσφατα.
«Λόγω της τοποθεσίας του τομέα που εργαζόμαστε, δεν συναντιόμαστε στην Αίθουσα Βασιλείας. Η συνάντησή μας γίνεται σ’ ένα βουνίσιο δρόμο σ’ ένα σημείο γύρω στα 360 μέτρα (1.200 πόδια) πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Καθώς συζητάμε τα σχέδια για τη δράση μας, έχουμε μια συναρπαστική θέα. Ανάμεσα σ’ εμάς και στην λαμποκοπούσα θάλασσα κάτω υπάρχουν λειβάδια από πλούσια πράσινη βλάστηση, βαθμιδωτοί αγροί λιναριού, αγκαθότοποι και δασάκια από ευκάλυπτους με βάτους και φτέρες κάτω από τη σκιά τους. Ακούμε το κελάιδισμα των πουλιών. Αυτά τα θαύματα της δημιουργίας του Ιεχωβά βοηθούν τους συγκεντρωμένους διαγγελείς της Βασιλείας να έχουν την ορθή διανοητική άποψη.
«Ύστερ’ από μια σύντομη εξέταση ενός Γραφικού εδαφίου και προσευχή, παίρνουμε καθένας μας τον διορισμένο τομέα για τη μέρα εκείνη. Κάθε ζευγάρι παίρνει τέσσερα ή πέντε σπίτια. Δεν υπάρχει ανάγκη για χάρτη. Οι τοπικοί εργάτες γνωρίζουν τόσο καλά τους κατοίκους ώστε απλώς παίρνουν τα ονόματα των οικογενειών που θα επισκεφθούν.
«Αφήνοντας το στενό ασφαλτοστρωμένο δρόμο, ακολουθούμε απότομα βουνίσια μονοπάτια. Μερικές αναρριχήσεις είναι τόσο απότομες ώστε πρέπει να αναπαυόμαστε κατά διαστήματα. Περίπου μιάμισυ ώρα αργότερα πλησιάζουμε μια καλύβα που είχε στηθεί σε μια κόχη σκαλισμένη μέσα σε μια απότομη βουνοπλαγιά. Είναι χτισμένη με λαξευτή ηφαιστειακή πέτρα και είναι χρωματισμένη άσπρη. Τα χοιροστάσια και οι καλοσυντηρημένοι λαχανόκηποι με δέντρα από μπανανιές και ρολογιές, φανερώνουν ότι ο οικοδεσπότης είναι ένας αγρότης.
«Φωνάζουμε από την εξώπορτα ένα χαιρετισμό και αποκρίνεται μια φιλική φωνή: Είσαι ο Αδελφός Τάδε; Έλα και κάθησε. Σ’ αρέσει το νησί μας;
«Ξέρουμε ότι τα σπίτια αυτά τα είχαν επισκεφθεί πριν από λίγες μόνο βδομάδες. Ο οικοδεσπότης έχει ήδη Γραφικά έντυπα και καταλαβαίνει μερικές βασικές Βιβλικές διδασκαλίες. Έτσι εξακριβώνουμε ποιο Γραφικό θέμα είχαν συζητήσει προηγουμένως, και χρησιμοποιώντας τη δική του Γραφή επεκτεινόμαστε στο θέμα που είχαν εξετάσει προηγούμενα (ή σε μερικές περιπτώσεις, εξηγούμε νέα σημεία). Γρήγορα περνάει μισή ή περισσότερη ώρα και αφήνουμε περιοδικά ή άλλα έντυπα στον οικοδεσπότη, που μας ευχαριστεί για την επίσκεψη. Αφού όλες μας οι επισκέψεις ακολουθούν το ίδιο υπόδειγμα, είναι φανερό γιατί χρειάζονται τέσσερις ή πέντε ώρες για να επισκεφθούμε ισάριθμα σπίτια.
«Γύρω στις 2 μ.μ. όλοι οι Μάρτυρες συγκεντρώνονται σ’ ένα προκαθορισμένο σημείο σε κάποιο ελκυστικό μέρος. Καθώς φιλόξενα μοιράζονται τα περιεχόμενα των καλαθιών με το φαγητό τους, ανταλλάσσουν πείρες από το έργο της ημέρας. Οι μεγαλύτεροι αναπαύονται ενώ τα παιδιά απολαμβάνουν λίγο παιχνίδι. Όλοι έχουν το αίσθημα της βαθιάς ικανοποιήσεως που έρχεται από τη συμμετοχή στο έργο της Βασιλείας.»
Η ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΠΙΣΤΙΣ»
Ένα ορόσημο στην ιστορία της Αγ. Ελένης ήταν η συνέλευση τον 1979 «Νικηφόρος Πίστις». Το μέρος; Μια αίθουσα από λαξευτές πέτρες που είχε χτισθεί πριν από 100 περίπου χρόνια, στο κέντρο της Τζαίημστάουν. Επειδή η αίθουσα χωρούσε καθίσματα μόνο για 150 ανθρώπους, για τους πλεονάζοντες προβλέφθηκε να καθήσουν σ’ ένα κοντινό κτίριο, μια καφετήρια που είχε ανοιχτή τη μια πλευρά του. Όχι μόνο οι 250 που παρακολούθησαν τη συνέλευση μπόρεσαν ν’ ακούσουν, ν’ απολαύσουν το πρόγραμμα, αλλά και αρκετοί από τους γείτονες απόλαυσαν επίσης το τετραήμερο πρόγραμμα από τις βεράντες τους. Μια κυρία έκανε τα εξής σχόλια σ’ έναν από τους εκπροσώπους της Εταιρίας: «Ήταν ένα έξοχο πρόγραμμα. Η συμβουλή και η νουθεσία για την οικογένεια ήταν πάρα πολύ πρακτικά. Επίσης ευχαριστήθηκα που άκουσα πόσο ικανοί έχουν γίνει οι τοπικοί μας νησιώτες στον τρόπο που μιλάνε.» Είχε ακούσει το πρόγραμμα από τη μπροστινή βεράντα της.
Ναι, το νησί της Αγ. Ελένης είναι ένα από τα πιο απομονωμένα μέρη της γης. Αλλά αυτό έχει και πλεονεκτήματα για κείνους που αγαπούν την ειρήνη και την ησυχία. Επίσης βοηθά τους ανθρώπους να επηρεάζονται λιγώτερο από τις κοσμικές τάσεις και το περιβάλλον. Στο μεγαλύτερο μέρος τους, οι κάτοικοι είναι ασφαλώς φιλικοί, φιλόξενοι και ταπεινοί. Σαν αποτέλεσμα, στην Αγ. Ελένη υπάρχουν περισσότεροι Μάρτυρες σε αναλογία με τον πληθυσμό από οπουδήποτε στη γη—1 στους 61 κατοίκους το 1980. Από τότε μερικοί Μάρτυρες μετοίκησαν σ’ άλλα μέρη του κόσμου, και άφησαν περίπου 80 δραστήριους αδελφούς εκεί. Εν τούτοις, για την εορτή της Αναμνήσεως το 1980, 207 παρακολούθησαν τη γιορτή, μια αναλογία 1 προς 24 νησιώτες.
Ζεσταίνεται πραγματικά η καρδιά μας να βλέπουμε ότι σ’ αυτό το μοναχικό αλλά όμορφο μέρος, το έργο της Βασιλείας έκανε θαυμαστή πρόοδο. Και υπάρχουν έξοχες προοπτικές για να ενωθούν πολλοί περισσότεροι στο να εκπληρώσουν τα λόγια του Ησαΐα 42:10: «Ψάλλετε εις τον Κύριον άσμα νέον, την δόξαν αυτού εκ των άκρων της γης, . , . αι νήσοι και οι κατοικούντες αυτάς.»—Από συνεργάτη.
[Χάρτες στη σελίδα 13]
(Για το πλήρως μορφοποιημένο κείμενο, βλέπε έντυπο)
ΑΓ. ΕΛΕΝΗ
ΤΖΑΙΗΜΣΤΑΟΥΝ
ΑΙΘΟΥΣΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ
[Χάρτης]
ΝΟΤΙΟΣ ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ ΩΚΕΑΝΟΣ
ΑΦΡΙΚΗ
ΚΑΙΗΠ ΤΑΟΥΝ
ΑΓ. ΕΛΕΝΗ