Το Ορεινό Βασίλειο Λεσόθο Ακούει τα “Αγαθά Νέα”
Η πρώτη σας θέα του Λεσόθο, αν κατευθύνεσθε σ’ αυτό μέσω της Νότιας Αφρικής, θα είναι μια σειρά από μυτερές κορυφές, σαν ένα γιγάντιο πριόνι, στο φόντο τ’ ουρανού. Εκτός από μια στενή λωρίδα κάμπου στα δυτικά του όρια, το Λεσόθο είναι εντελώς ορεινό. Είναι χωμένο στην καρδιά των Ορέων Ντράκενσμπεργκ, που αποτελούν τη σπονδυλική στήλη της νότιας Αφρικής.
Με έκτασι μόνο 30.355 τετραγωνικά χιλιόμετρα (11.720 τετρ. μίλια), είναι μια από τις μικρότερες χώρες της Αφρικής και έχει πληθυσμό 1.000.000 περίπου. Κυβερνάται από ένα πρωθυπουργό και Κοινοβούλιο Δυτικού τύπου, κι έχει επίσης ένα βασιλιά, τον Moshoeshoe τον Β΄ (προφέρεται Μοσουέσουέ). Ονομάζεται «Ορεινό Βασίλειο.»
Το Λεσόθο είναι πιθανώς η πιο ψυχρή χώρα της Αφρικής. Οι χειμώνες πάνω στα βουνά είναι δριμείς, οι κορυφές και οι διαβάσεις συχνά σκεπάζονται από χιόνια. Κάνατε ποτέ τη σκέψι να πάτε για σκι στην Αφρική;
Στη δεκαετία του 1820, η περιοχή αυτή κατείχετο από μια μικρή φυλή υπό τον αρχηγό Μοσουέσουέ τον Α΄. Τότε, ένας φιλοπόλεμος αρχηγός των Ζουλού που λεγόταν Τσάκα προσπαθούσε να επεκταθή προς ανατολάς, και μέρη των ηττημένων φυλών βρήκαν καταφύγιο στην επικράτεια του Μοσουέσουέ. Τελικά, αυτό κατέληξε στη δημιουργία του βασιλείου του Λεσόθο. Οι κάτοικοι είναι γνωστοί ως «Μπασόθο» (ο ενικός είναι «Μοσόθο») η δε γλώσσα που ομιλείται εκεί λέγεται «Σεσόθο.»
Το Λεσόθο είναι μια ηπειρωτική χώρα που περιβάλλεται κυρίως από τη Νότια Αφρική και μερικώς από το νέο κράτος του Τρανσκέι. Η κύρια είσοδος προς την χώρα αυτή είναι από τα δυτικά απ’ όπου μπαίνει κανείς περνώντας μια στενή γέφυρα πάνω από τον Ποταμό Κέιλντον. Εκεί μια πινακίδα με την επιγραφή Κένα Κα Κότσο (Ειρήνη σε σας) καλωσορίζει τους επισκέπτες. Ένα μίλι πιο πέρα μπαίνει κανείς στη Μασερού, την ήρεμη μικρή πρωτεύουσα.
Η Μασερού (πληθυσμός 17.000) είναι ένα μίγμα Δυτικής και Αφρικανικής ζωής. Οι σύγχρονες οικοδομές είναι πλάι-πλάι με τις μικρές πλινθοκαλύβες· αγέλες βοοειδών εμποδίζουν την κυκλοφορία στους δρόμους κάπου-κάπου περιπλανώνται σε κήπους και μασουλούν τα λουλούδια.
ΤΑ «ΑΓΑΘΑ ΝΕΑ» ΦΘΑΝΟΥΝ ΣΤΟ ΛΕΣΟΘΟ
Στις αρχές της δεκαετίας του 1940 τα «αγαθά νέα» έφθασαν για πρώτη φορά στο Λεσόθο. Δύο άνδρες Μπασόθο, που είχαν εργασθή στη Νότια Αφρική και δέχθηκαν εκεί τα «αγαθά νέα,» επέστρεψαν στο Λεσόθο το 1942 και άρχισαν να κηρύττουν το άγγελμα της Βασιλείας με μεγάλο ζήλο. Το 1951 υπήρχαν πέντε μικρές εκκλησίες και 63 περίπου δραστήριοι Μάρτυρες του Ιεχωβά, μεταξύ των οποίων και 10 ολοχρόνιοι διαγγελείς των «αγαθών νέων.»
Στην ίδια τη Μασερού, υπάρχει τώρα μια μεγάλη εκκλησία με 125 κήρυκες του «ευαγγελίου» και μια ωραία Αίθουσα Βασιλείας. Υπάρχουν επίσης δύο ζεύγη ιεραποστόλων που μεταδίδουν τα αγαθά νέα στους κατοίκους του Λεσόθο και σ’ ένα πολύγλωσσο πληθυσμό ξένων. Από τούς τελευταίους πολλοί ενασχολούνται στα προγράμματα βοήθειας που λειτουργούν υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και άλλων οργανώσεων. Οι ιεραπόστολοι λοιπόν, όταν εργάζωνται στη Μασερού, πρέπει να έχουν έντυπα σε πολλές γλώσσες.
Σε μια περίπτωσι, μια Κινέζα κυρία που μιλούσε πολύ λίγα Αγγλικά, με χαρά δέχθηκε την επίσκεψι ενός ζεύγους ιεραποστόλων. Τους έδειξε το τελευταίο τεύχος της Σκοπιάς στην Κινεζική γλώσσα, λέγοντας: «Αυτό το περιοδικό μου αρέσει πολύ.» Το ελάμβανε ως αποτέλεσμα μιας συνδρομής που της είχε προσφέρει σαν δώρο ένας ιεραπόστολος στην Ταϊβάν. Η κυρία αυτή δέχθηκε μια Γραφική μελέτη.
Το κήρυγμα στους κατοίκους Μπασόθο είναι εντελώς διαφορετικό από τη μαρτυρία που δίνεται στους ξένους. Οι κατοικίες είναι πολύ διαφορετικές. Συνήθως, είναι καλύβες φτιαγμένες από ένα μίγμα κλαδιών και πηλού, με στέγες από χόρτα. Ο πηλός στους εξωτερικούς τοίχους είναι συχνά διαμορφωμένος σε όμορφα και πολύπλοκα σχέδια. Τα πατώματα έχουν επάλειψι από κοπριά αγελάδας, που στερεοποιείται και γίνεται λεία και δεν μυρίζει.
Οι Μπασόθο συνήθως είναι φιλικοί και φιλόξενοι. Οι κάτοικοι της Δύσεως συχνά είναι απότομοι και βιαστικοί, ενώ οι Μπασόθο το θεωρούν αυτό απρεπές, πραγματική αγένεια. Όταν ένας Μάρτυς του Ιεχωβά επισκέπτεται τα σπίτια, προσκαλείται πάντοτε να καθήση· είναι αγένεια να αφήνουν τούς επισκέπτες να στέκουν όρθιοι και να μιλούν. Τότε ο επισκέπτης πρέπει πρώτα να ανταλλάξη χαιρετισμό και ευγενική συνομιλία με τον οικοδεσπότη. Απαιτείται χρόνος για αμοιβαίες ερωτήσεις για την υγεία, την καταγωγή, τα παιδιά που έχει ο καθένας, και λοιπά. Τότε μόνο μπορεί ο διαγγελέας της Βασιλείας να αρχίση να μιλάει για τα «αγαθά νέα». Συχνά μαζεύεται ν’ ακούση ολόκληρη η οικογένεια.
Η ζωή στο Λεσόθο έχει ένα ευχάριστο, αργό ρυθμό—κανείς δεν βιάζεται ποτέ. Όταν συναντάτε κάποιον στο δρόμο, ακόμη κι αν είναι ξένος είναι συνήθεια να σταματήσετε και να ανταλλάξετε χαιρετισμό και ευγενική συνομιλία. Αλλά για τούς ιεραποστόλους το να ορίζουν ώρες συναντήσεων είναι μια δοκιμασία—ποτέ δεν έρχεται κανείς στην ώρα του.
Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΩΡΑ
Η δυτική πεδιάδα, όπου βρίσκεται η Μασερού και άλλες μικρές πόλεις, είναι στενή. Προς ανατολάς βρίσκονται τα βουνά—βραχώδη και ως επί το πλείστον άδενδρα. Μεγάλο μέρος της όμορφης αυτής χώρας είναι προσιτό μόνο από στενά μονοπάτια. Η σιδηροδρομική γραμμή από τη Νότια Αφρική τερματίζεται στη Μασερού και έχει μόνο ένα μίλι μήκος. Λίγοι δρόμοι υπάρχουν στα βουνά. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς είναι χαλικόδρομοι, με πολύ απόκρημνες διαβάσεις σε μερικά μέρη. Ένα ειδικό τετράτροχο όχημα είναι απαραίτητο. Μία διάβασις πολύ σωστά έχει την ονομασία Μολίμο Νθούζε, δηλαδή «Θεέ, βοήθα με»!
Σαν αποτέλεσμα, το Λεσόθο είναι μια από τις πιο «φίλιππες» χώρες του κόσμου και το ρωμαλέο, σταθερό ‘πόνυ’ Μπασόθο είναι μια πολύ γνωστή ράτσα της Νότιας, Αφρικής. Στους ορεινούς τόπους ένα κοινό θέαμα είναι ο ντόπιος κάτοικος τυλιγμένος στην πολύχρωμη κουβέρτα του, με το χαρακτηριστικό του καπέλλο από χόρτο, καβάλα πάνω στο ‘πόνυ’ του να προχωρή στο μονοπάτι. Τα γαϊδούρια επίσης παίζουν σημαντικό ρόλο στις μεταφορές στο Λεσόθο. Μερικές φορές είναι τόσο φορτωμένα με καυσόξυλα, έπιπλα ή άλλα φορτία ώστε το μικρό, ταλαιπωρημένο γαϊδουράκι σχεδόν δεν φαίνεται.
Πώς λοιπόν έφθασαν τα «αγαθά νέα» στα χωριά αυτών των μακρυνών, σχεδόν απροσπέλαστων βουνών;
Η κακή οικονομική κατάστασι του Λεσόθο ωδήγησε τούς περισσότερους άνδρες να αναζητούν επί ένα ή δύο χρόνια εργασία στη Νότια Αφρική, κυρίως στα χρυσορυχεία. Ενόσω είναι στα μεταλλεία αυτά μερικοί δέχονται το άγγελμα της Γραφής από τούς Μάρτυρες του Ιεχωβά και στη συνέχεια το μεταφέρουν στις οικογένειες και στους φίλους τους όταν επιστρέφουν στην πατρίδα τους.
Αλλά το άγγελμα της Βασιλείας έχει φτάσει σε απομακρυσμένες ορεινές περιοχές και με άλλους τρόπους. Ένας Μάρτυς του Ιεχωβά βρήκε εργασία ως οδοποιός στο δρόμο που οδηγεί στο Μαντσονυάνε, βαθιά μέσα στα βουνά. Αυτός ο ζηλωτής Μάρτυς του Ιεχωβά μίλησε για το «ευαγγέλιον» σε όλους όσους συνάντησε. Άρχισε Γραφικές μελέτες με μερικούς συναδέλφους του και ωργάνωσε μια ομάδα συμμελέτης όσον καιρό ζούσαν σε σκηνές κοντά στο δρόμο. Κήρυξε επίσης στους κατοίκους των χωριών. Βλέποντας την ανταπόκρισί τους, ο αδελφός αυτός βρήκε μια εργασία στην Μαντσονυάνε, με αποτέλεσμα να σχηματισθή εκεί μια ομάδα δραστήριων διαγγελέων του «ευαγγελίου».
Οι Αφρικανοί περιοδεύοντες επίσκοποι έχουν κάνει επίσης καλό έργο διαδίδοντας τα «αγαθά Νέα» στα ορεινά μέρη. Για να φθάση ένας επίσκοπος στο μικρό χωριό που λέγεται Χατεμπέζι, όπου υπήρχαν μόνο δύο διαγγελείς της Βασιλείας, βάδισε 22 ώρες. Στο δρόμο του προς τα κει, του παραχωρήθηκε στέγη και φιλοξενία τη νύχτα σε κάποιο χωριό. Σε λίγο, η μικρή καλύβα γέμισε από κατοίκους του χωριού που ήταν πρόθυμοι ν’ ακούσουν το άγγελμα. Την άλλη μέρα οι χωρικοί του παραχώρησαν δύο γαϊδούρια για να τον βοηθήσουν να φθάση στον προορισμό του. Όταν έφθασε στο Χατεμπέζι, εγίνοντο επιτυχείς συναθροίσεις κάθε βράδυ με μια τελική δημόσια ομιλία που την παρακολούθησαν 62 άτομα.
Στην επόμενη επίσκεψί του, ο περιοδεύων επίσκοπος χρησιμοποίησε ένα άλογο για να μεταφέρη τον προβολέα ‘σλάιντς’ που λειτουργούσε με μπαταρίες, τις κουβέρτες του και άλλα εφόδια. Στη διάρκεια της σύντομης παραμονής του εκεί πολλοί άνθρωποι έρχονταν για να κάνουν ερωτήσεις από τη Γραφή και να ζητήσουν μια Γραφική μελέτη. Στην προβολή των ‘σλάιντς’ παρευρέθηκαν 86 άτομα—σχεδόν όλο το χωριό.
Για να φθάση κανείς σ’ αυτήν την απομονωμένη αλλά εκτεταμένη ορεινή περιοχή πρέπει να καταβάλη σκληρή προσπάθεια και θυσίες. Εκείνοι που η καρδιά τους κινείται από αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, πρέπει να βαδίζουν μεγάλες αποστάσεις για να μεταφέρουν τα «αγαθά νέα» στους άλλους. Συχνά οι μητέρες δεν αφήνουν τα μωρά τους στο σπίτι αλλά τα παίρνουν μαζί τους στη ράχη τους, με τον Αφρικάνικο τρόπο. Μερικές φορές, οι στοργικοί πατέρες μεταφέρουν επίσης παιδιά στη ράχη τους, κατανοώντας ότι οι μητέρες κουράζονται. Αυτό και μόνο βοηθεί τούς ανθρώπους του τόπου να διακρίνουν το στοργικό ενδιαφέρον των Χριστιανών πατέρων για τις οικογένειές τους.
Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά στο Κιούθινγκ, κοντά στα νοτιοδυτικά σύνορα του Λεσόθο, κατώρθωσαν να σχηματίσουν μια νέα εκκλησία μ’ ένα ασυνήθιστο τρόπο. Οι προσπάθειές τους να φθάσουν σ’ ένα απομονωμένο ορεινό τόπο ανταμείφθηκαν όταν ένα μέλος κάποιας εκκλησίας δέχθηκε τα βιβλία και κατόπιν μια Γραφική μελέτη. Αυτός ο ενδιαφερόμενος άρχισε με τον καιρό να μεταφέρη τα «αγαθά νέα» σε άλλα μέλη της εκκλησίας του, και μια μέρα όλη η εκκλησία ήταν παρούσα για να ακούση τι εδίδασκε ο Μάρτυς του Ιεχωβά που διεξήγε τη μελέτη. Τελικά, πολλοί απ’ αυτούς δέχθηκαν το άγγελμα και έγιναν αφιερωμένοι δούλοι του Ιεχωβά. Υπάρχει τώρα μια εκκλησία εκεί με μια Αίθουσα Βασιλείας ικανή να χωρέση 300 ανθρώπους.
ΕΘΙΜΑ
Όπως όλες οι Αφρικανικές χώρες, και το Λεσόθο έχει πολλά παραδοσιακά έθιμα σχετιζόμενα με τη μαγεία και τη λατρεία των προγόνων. Μερικά απ’ αυτά είναι πράγματι παράξενα. Παραδείγματος χάρι, μια μάρτυς του Ιεχωβά κατηγορήθηκε ότι δεν έβαλε μια κουβέρτα στους ώμους της όταν επέστρεψε από το νοσοκομείο μετά τη γέννησι του πρώτου της παιδιού. Ένας τοπικός αρχηγός είπε ότι η παράλειψις τούτου θα έφερνε χαλάζι και θύελλα που θα κατέστρεφε τα γεννήματά τους.
Αργότερα, ο σύζυγος αυτής της γυναίκας έγινε αντιληπτός καθώς άπλωνε τις πάνες του μωρού για να στεγνώσουν. Ο αρχηγός του χωριού του είπε να τις μαζέψη. Γιατί; Διότι όπως είπε, το δίπλωμα αυτών των πανών μεταξύ 11 π.μ. και 3:30 μ.μ., θα μπορούσε να προξενήση κακοκαιρία.
ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΣ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ
Πριν από λίγα χρόνια έγινε μια βίαιη πολιτική εξέγερσις στο Λεσόθο. Η κυβέρνησις την κατέπνιξε και ύστερα έστειλε άνδρες στα γύρω χωριά να τιμωρήσουν τους υποστηρικτές της εξεγέρσεως. Καθώς οι κυβερνητικές δυνάμεις πλησίαζαν σε κάποιο χωριό, ένα ζευγάρι ηλικιωμένων, γνωρίζοντας ότι η περιουσία τους και η ζωή τους ακόμη ήταν σε κίνδυνο, έφυγαν προς τα βουνά με τους δύο ενήλικους γιους τους που ήσαν γνωστοί ως υποστηρικτές της εξεγέρσεως. Αλλά η κόρη τους, μια Μάρτυς του Ιεχωβά και το μωρό της έμειναν πίσω.
Οι κυβερνητικές δυνάμεις σε λίγο έφθασαν στο χωριό και άρχισαν να ψάχνουν τις καλύβες. Εν τούτοις, όταν ήλθαν στην καλύβα όπου ήταν η Μάρτυς τον Ιεχωβά και το μωρό της την αναγνώρισαν. Γνωρίζοντας ότι ήταν Μάρτυς του Ιεχωβά, και επομένως ουδέτερη πολιτικά, άφησαν ήσυχη και αυτή και το σπίτι της. Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα από τα πολλά όπου η ουδέτερη στάσις των Μαρτύρων του Ιεχωβά χρησίμευσε σαν ένα πραγματικό μέσον προστασίας.—Ιωάν. 15:19.
ΕΝΑΝΤΙΩΣΙΣ
Εκτός από την παραδοσιακή προγονολατρεία και τη μαγεία, υπάρχουν πολλά δόγματα και εκκλησίες του Χριστιανικού κόσμου στο Λεσόθο. Εξέχουσα μεταξύ αυτών είναι η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία. Επειδή στα Καθολικά σχολεία δίνεται μεγάλη προσοχή στις θρησκευτικές προσευχές και τελετές, τα παιδιά των Μαρτύρων του Ιεχωβά συχνά υποφέρουν. Σε μερικούς τόπους σημαντικός αριθμός απ’ αυτά τα παιδιά αποβλήθηκαν από το σχολείο επειδή αρνήθηκαν να λάβουν μέρος στην ψευδή λατρεία.
Εν τούτοις, η ελευθερία της λατρείας υπάρχει στο Λεσόθο. Πριν από λίγο καιρό, σ’ ένα μικρό τόπο κοντά στο Μοχάλε Χόεκ, ο τοπικός αρχηγός έδιωξε έναν ειδικό σκαπανέα (ολοχρόνιο εργάτη) από την περιοχή εκείνη και διέταξε μια μικρή ομάδα κηρύκων της Βασιλείας να πάψη να συναθροίζεται και να κηρύττη. Αλλά το ζήτημα φέρθηκε ενώπιον τον περιφερειακού διοικητού. Αυτός έδωσε οδηγίες στον αρχηγό να πάψη να εμποδίζη τους Μάρτυρες του Ιεχωβά, των οποίων το έργο και η λατρεία αναγνωρίζονται νόμιμα στη χώρα.
Δεν εναντιώνονται όλοι οι ιερείς στα «αγαθά νέα.» Ένας περιοδεύων επίσκοπος αναφέρει ότι, όταν εργαζόταν από σπίτι σε σπίτι σε κάποιο χωριό, πήγε και στο σπίτι ενός ιερέα της Εκκλησίας της Αγγλίας. Καθώς ο επίσκοπος πλησίασε το σπίτι βγήκε μια φωνή από μέσα: «Παρακαλώ μην προσπεράσης. Έλα μέσα.» Αυτό κατέληξε σε μια πολύωρη και απολαυστική συζήτησι πάνω στα «αγαθά νέα» και σε διάθεσι Βιβλικών εντύπων. Ο ιερέας ωμολόγησε ότι δύο γυναίκες που συμπεριφέροντο άσχημα ενόσω ήσαν στην εκκλησία του, άλλαξαν σημαντικά προς το καλύτερο όταν έφυγαν και έγιναν Μάρτυρες του Ιεχωβά. Η φιλική στάσις του ιερέα διάνοιξε το δρόμο σε πολλούς ανθρώπους της περιοχής ν’ ακούσουν το άγγελμα της Βασιλείας.
Παρά την εναντίωσι, την έλλειψι καλών δρόμων και μεταφορικών μέσων, τις τοπικές δεισιδαιμονίες και πολλές άλλες δυσχέρειες, το έργο κηρύξεως της Βασιλείας ανθεί σ’ αυτό το ορεινό βασίλειο. Το 1942 υπήρχαν μόνο δύο μάρτυρες του Ιεχωβά στο Λεσόθο που κήρυτταν τα «αγαθά νέα.» Τώρα υπάρχουν πάνω από 600. Και στην ανάμνησι του θανάτου του Χριστού το 1980 παρευρέθηκαν 2.690 άτομα. Δεν προφήτευσε ο Ησαΐας ότι «το ελάχιστον θέλει γείνει χίλια»; (Ησ. 60:22)—Από Συνεργάτη