‘Πάντες Σεις Είσθε Αδελφοί’
«Είς είναι ο καθηγητής σας, ο Χριστός· πάντες δε σεις αδελφοί είσθε.»—Ματθ. 23:8.
1. Τι είναι η αγάπη και τι μπορεί να επιτύχη όταν εκδηλώνεται;
Η ΑΓΑΠΗ δεν είναι απλώς μια ευρεία οργανωτική ιδιότης. Αντιθέτως, αυτή σχετίζεται με την ανάπτυξι του πνεύματος της αδελφότητος μέσα στον καθένα μας και την εκδήλωσι ενδιαφέροντος για τους άλλους. Είναι μια ιδιότης η οποία, όταν εκδηλώνεται, μας κάνει ικανούς να αισθανώμεθα συνδεδεμένοι μ’ εκείνους που είναι αδελφοί μας στην πίστι. Αυτή η αγάπη που στηρίζεται σε αρχές είναι κάτι για μας, ως αδελφούς, που πρέπει να το καλλιεργήσωμε «με έργον και αλήθειαν.»—1 Ιωάν. 3:18· Ιωάν. 21:15-17.
2, 3. (α) Ποιοι περιλαμβάνονται στον όρο «αδελφοί»; (β) Τι αίσθημα πρέπει να υπάρχη μεταξύ των αδελφών;
2 Μεταξύ των πρώτων Χριστιανών, η προσφώνησις «αδελφοί» αποτελούσε έναν γενικά αποδεκτό όρο χαιρετισμού για μικτές ομάδες Χριστιανών και δεν περιωρίζετο μόνο στους άνδρες. (Πράξ. 1:14-16· Ρωμ. 1:13) Αυτός ο όρος χρησιμοποιείται για να περιλάβη όλους τους Χριστιανούς, άνδρες και γυναίκες, σε όλες τις θεόπνευστες Χριστιανικές επιστολές, εκτός από τέσσερις—προς Τίτον, προς Φιλήμονα, 2 Ιωάννου και Ιούδα. Ο απόστολος Παύλος επίσης γράφει τα εξής: «Γίνεσθε προς αλλήλους φιλόστοργοι δια της φιλαδελφίας, προλαμβάνοντες να τιμάτε αλλήλους.» (Ρωμ. 12:10) Ο όρος «αδελφοί» φαίνεται πάλι ότι είναι περιληπτικός στην επιστολή 1 Κορινθίους 15:6, όπου ο Παύλος αναφέρεται στην ανάστασι του Ιησού, και λέγει: «Εφάνη εις πεντακοσίους και επέκεινα αδελφούς δια μιας.» Όταν ο Πέτρος νουθέτησε τους Χριστιανούς να αντισταθούν στον αντίδικο διάβολο, πρόσθεσε: «Τα αυτά παθήματα γίνονται εις τους αδελφούς σας τους εν τω κόσμω.» (1 Πέτρ. 5:9) Αυτό προφανώς περιλαμβάνει Χριστιανούς άνδρες και Χριστιανές γυναίκες.
3 Πρέπει πράγματι να έχουμε ένα αίσθημα στενής σχέσεως μ’ εκείνους που είναι αδελφοί μας εν Χριστώ. Αυτό το αίσθημα πρέπει να περιλαμβάνη την εξάρτησί μας από τον Ιησού Χριστό καθώς και εκτίμησι της σχέσεως που έχομε μαζί του.—Ιωάν. 15:5.
4. Τι μαθαίνομε από τα λόγια του Ιησού στον Ματθαίο 23:5-12;
4 Ο Ιησούς ετόνισε πάρα πολύ τη Μεσσιανική του ηγεσία κάτω από την πατρότητα του Ιεχωβά ως βάσι για την αδελφότητα. Παραδείγματος χάριν, μιλώντας στα πλήθη και στους μαθητάς του, επέστησε την προσοχή τους στην υποκρισία των γραμματέων και των Φαρισαίων, λέγοντας τα εξής: «Πράττουσι δε πάντα τα έργα αυτών δια να βλέπωνται υπό των ανθρώπων . . . και αγαπώσι τον πρώτον τόπον εν τοις δείπνοις και τας πρωτοκαθεδρίας εν ταις συναγωγαίς, και τους ασπασμούς εν ταις αγοραίς και να ονομάζωνται υπό των ανθρώπων Ραββί, Ραββί.» Η λατρεία και η εξύψωσις του εαυτού των ήσαν εκείνα που επιζητούσαν. Αλλ’ ο Ιησούς κατόπιν ετόνισε ότι μια τέτοια κατάστασις δεν πρέπει ποτέ να υπάρχη μεταξύ της αδελφότητος των Χριστιανών. Εδήλωσε: «Σεις όμως μη ονομασθήτε Ραββί· διότι είς είναι ο καθηγητής σας, ο Χριστός· πάντες δε σεις αδελφοί είσθε. Και πατέρα σας μη ονομάσητε επί της γης· διότι είς είναι ο Πατήρ σας, ο εν τοις ουρανοίς. Μηδέ ονομασθήτε καθηγηταί διότι είς είναι ο καθηγητής σας, ο Χριστός.» Τους είπε επίσης: «ο δε μεγαλήτερος από σας θέλει είσθαι υπηρέτης σας. Όστις δε υψώση εαυτόν θέλει ταπεινωθή, και όστις ταπεινώση εαυτόν θέλει υψωθή.»—Ματθ. 23:5-12.
5. Από τι πρέπει να φυλάγωνται οι Χριστιανοί;
5 Ο Ιησούς κατόπιν κατέκρινε τους Φαρισαίους ως ‘υποκριτάς.’ Ιδιαίτερα ετόνισε πώς ο ιδιοτελής των και υπεροπτικός τρόπος σκέψεως ήταν βδελυκτός στον Θεό—ήταν κάτι που δεν έπρεπε να επιτρέπεται μεταξύ Χριστιανών αδελφών! Αλλ’ οι κακές στάσεις θα εισδύσουν μέσα στην εκκλησία αν τα μέλη της δεν έχουν αγάπη μεταξύ τους. Επίσης, οι Χριστιανοί αδελφοί, καθώς αποδίδουν στον Ιεχωβά όλον τον σεβασμό, πρέπει πάντοτε να προσέχουν να μην υποτιμούν τον ενεργό ρόλο που έχει τώρα ο Χριστός μέσα στην εκκλησία.
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΩΣ ΚΕΦΑΛΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
6. (α) Πώς μπορούμε να δείξωμε σεβασμό στον Χριστό ως κεφαλή; (β) Ποια προστατευτική νουθεσία δίνει ο Παύλος;
6 Ο καθένας από μας, αναγνωρίζοντας τον Χριστό ως κεφαλή, πρέπει να είναι σαν κι αυτόν στο να δείχνη στοργή και συμπάθεια σε όλους, και ιδιαίτερα να εκδηλώνη ένα στενό και θερμό αίσθημα προς όλους μέσα στην εκκλησία. (Φιλιππ. 2:1, 2) Καθώς ο Χριστιανός αυξάνει για να φθάση στην τελειότητα του Χριστού, είναι ζωτικό να καλλιεργή αυτή τη στενή σχέσι, διότι χρησιμεύει ως προστασία. Σ’ αυτό εφιστάται η προσοχή μας από τον απόστολο Παύλο, που λέγει ότι αυτό γίνεται «δια να μη ήμεθα πλέον νήπιοι, κυματιζόμενοι και περιφερόμενοι με πάντα άνεμον της διδασκαλίας, δια της δολιότητος των ανθρώπων, δια της πανουργίας εις το μεθοδεύεσθαι την πλάνην.» Και κατόπιν προσέξτε τα όσα λέγει σε αντίθεσι: «Αλλά αληθεύοντες εις την αγάπην να αυξήσωμεν εις αυτόν κατά πάντα, όστις είναι η κεφαλή, ο Χριστός, εξ ου παν το σώμα συναρμολογούμενον και συνδεόμενον δια πάσης συναφείας των συνεργούντων μελών, κατά την ανάλογον ενέργειαν ενός εκάστου μέρους κάμνει την αύξησιν του σώματος προς οικοδομήν εαυτού εν αγάπη.»—Εφεσ. 4:11-16.
7. Τι πρέπει να παραδεχθούμε σχετικά με τον Χριστό;
7 Πρέπει λοιπόν να παραδεχθούμε ότι ο Ιησούς Χριστός διευθύνει την εκκλησία του και φροντίζει γι’ αυτήν και το κάνει αυτό στον παρόντα εικοστό αιώνα όπως ακριβώς έκανε και στις πρώτες ημέρες της εκκλησίας. Όλοι πρέπει να κατανοήσουν ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Αρχηγός της σωτηρίας καθώς και ο μέλλων Βασιλεύς της χιλιετηρίδος.—Εβρ. 2:10· Αποκάλ. 20:6.
8. Πώς πρέπει όλοι να δείχνουν την κατάλληλη υποταγή;
8 Αν παραμένωμε κοντά στον Χριστό ως κεφαλή, φυλαγόμεθα από το να έχωμε εσφαλμένη ή υπεροπτική άποψι για τον εαυτό μας και τους Χριστιανούς συντρόφους μας, όπως τονίζεται από τα λόγια του αποστόλου Παύλου: «Υποτασσόμενοι εις αλλήλους εν φόβω Θεού.» Ο Παύλος κατόπιν προχωρεί και περιγράφει τη θεία διάταξι, για τις Χριστιανικές οικογένειες και την εκκλησία: «Αι γυναίκες, υποτάσσεσθε εις τους άνδρας σας ως εις τον Κύριον, διότι ο ανήρ είναι κεφαλή της γυναικός, καθώς και ο Χριστός κεφαλή της εκκλησίας, και αυτός είναι σωτήρ του σώματος.» Σ’ αυτές τις σχέσεις η αγάπη και η ενότης πρέπει να κυριαρχούν, όπως τονίζει ο Παύλος: «Οι άνδρες, αγαπάτε τας γυναίκας σας, καθώς και ο Χριστός ηγάπησε την εκκλησίαν και παρέδωκεν εαυτόν υπέρ αυτής . . . χρεωστούσιν οι άνδρες να αγαπώσι τας εαυτών γυναίκας ως τα εαυτών σώματα.» (Εφεσ. 5:21-28) Οι αδελφοί και οι αδελφές, λοιπόν, στην εκκλησία τοποθετούνται στις αντίστοιχες θέσεις των κάτω από την ηγεσία του Χριστού. Οι πρεσβύτεροι της εκκλησίας, καθώς και οι διακονικοί υπηρέται, δεν πρέπει να νομίζουν ότι είναι ανώτεροι, αλλά πρέπει ταπεινά να υπηρετούν όσους είναι στην εκκλησία, διότι αυτό το καθήκον τούς έχει ανατεθή από τον Χριστό. Αυτό συντελεί στο ν’ αναπτύξη η εκκλησία την ιδιότητα της αγάπης.—Ρωμ. 14:19· 15:1, 2.
9. (α) Πώς πρέπει όλοι οι Χριστιανοί να βλέπουν τον εαυτό τους; (β) Με τι τρόπους πρέπει εκείνοι που είναι πολύν καιρό στην αλήθεια να ενθαρρύνουν τους άλλους;
9 Αφού ο Ιησούς έχει παγκόσμια εξουσία, δεν υπάρχει για μας κανένα περιθώριο να καυχώμεθα για ατομική υπεροχή και σπουδαιότητα λόγω των προσωπικών μας ικανοτήτων. Οι Χριστιανοί αναγνωρίζουν τον Ιησού ως Διδάσκαλόν τους. Επομένως, οτιδήποτε είμεθα σε θέσι να διδάξωμε ως αγαθά νέα, προέρχεται από τον Χριστό μέσω του «πιστού και φρονίμου δούλου,» και όχι από την προσωπική μας ικανότητα ή πρωτοτυπία. (Ματθ. 24:45-47) Αυτό δείχνει επίσης ότι ένας είναι ‘ο Αρχηγός μας’ και ότι η εκκλησία και η διεύθυνσίς της δεν εξαρτώνται από κανένα άνθρωπο οσοδήποτε ικανός κι αν είναι. Επομένως, πολλά εξαρτώνται, από τον τρόπο με τον οποίο οι Χριστιανοί βλέπουν τον εαυτό τους. Με άλλα λόγια, μήπως, λόγω των ετών που έχουν στην αλήθεια ή της προηγουμένης των υπεροχής στον κόσμο ή της παρούσης θέσεώς των, νομίζουν ότι η φωνή τους ή η άποψις τους πρέπει να επικρατήση; Ή, αντιθέτως, χαίρουν πραγματικά όταν οι άλλοι έχουν την ικανότητα να εξηγούν ή να εφαρμόζουν τις Γραφές και δείχνουν πρωτοβουλία όσον αφορά τον προγραμματισμό και την εκτέλεσι ωρισμένων πραγμάτων; Τους ενθαρρύνουν σ’ αυτό; Αυτό είναι ένα αλάνθαστο μέτρον που δείχνει αν οι Χριστιανοί έχουν αγάπη για την αδελφότητα και αν αναγνωρίζουν τον Χριστό ως τον μόνον αρμόδιο που εξυψώθηκε από τον Ιεχωβά Θεό.—Ματθ. 28:18.
10. (α) Πώς μπορεί να εκδηλωθή η ταπεινοφροσύνη; (β) Πώς μπορούν ν’ αποφεύγωνται οι ερεθισμοί μέσα στην εκκλησία;
10 Η ταπεινοφροσύνη είναι αναγκαία για ένα Χριστιανό. Τον εμποδίζει να καλλιεργή ένα αίσθημα ανωτερότητος απέναντι στους αδελφούς του. Ο Παύλος, γράφοντας στους Φιλιππησίους, συνεβούλευσε: «Μη πράττοντες μηδέν εξ αντιζηλίας ή κενοδοξίας, αλλ’ εν ταπεινοφροσύνη θεωρούντες αλλήλους υπερέχοντας εαυτών. Μη αποβλέπετε έκαστος τα εαυτού, αλλ’ έκαστος και τα των άλλων.» Συγχρόνως είπε: «Πράττετε τα πάντα χωρίς γογγυσμών και αμφισβητήσεων.» (Φιλιππ. 2:3, 4, 14) Αυτά τα λόγια δείχνουν πάλι τη σπουδαιότητα της ταπεινής εκδηλώσεως αγάπης για τους αδελφούς μας. Αν ακολουθούμε αυτή τη συμβουλή, δεν θα έχωμε την τάσι να δημιουργούμε ζητήματα εξ αιτίας προσωπικών προτιμήσεων. Επίσης, οι πρεσβύτεροι που δείχνουν ταπεινοφροσύνη θα μπορούν να εργάζωνται και να απολαμβάνουν τις συναθροίσεις των χωρίς αντιζηλίες και φιλονεικίες.
11. Ποια πρέπει να είναι η στάσις και η σχέσις μεταξύ όλων στην εκκλησία;
11 Πώς πρέπει οι Χριστιανοί να εκδηλώνουν τέτοια ταπεινοφροσύνη και αφοσίωσι στην εξυπηρέτησι των άλλων; Δεν το κάνουν αυτό με το να είναι ευγενείς και να ενδιαφέρωνται για όλους, περιλαμβανομένων και των ταπεινών, και με το να δείχνουν σε όλους την κατάλληλη εκτίμησι και σεβασμό; Ο Παύλος αυτό συνιστά: «Γίνεσθε προς αλλήλους φιλόστοργοι δια της φιλαδελφείας, προλαμβάνοντες να τιμάτε αλλήλους. Χαίρετε μετά χαιρόντων και κλαίετε μετά κλαιόντων. Έχετε προς αλλήλους το αυτό φρόνημα. Μη υψηλοφρονείτε, αλλά συγκαταβαίνετε εις τους ταπεινούς. Μη φαντάζεσθε εαυτούς φρονίμους.» (Ρωμ. 12:10, 15, 16) Απ’ αυτό μπορούμε να κατανοήσωμε πόσο εξυπηρετικοί πρέπει να είμεθα και πώς πρέπει να εκδηλώνωμε προθυμία να εργαζώμεθα για τους Χριστιανούς αδελφούς μας και μαζί μ’ αυτούς. Είναι πολύ καλό να δείχνωμε πάντοτε αυτό το ενδιαφέρον χωρίς να περιμένωμε να μας το ζητήσουν.—1 Κορ. 10:24, 33· 13:4, 5.
12. Τι ενθάρρυνσι μπορούν να λάβουν οι αδελφές από την αφήγησι που αναφέρει για την Ταβιθά;
12 Οι αδελφές, επίσης, μπορούν να δώσουν ένα καλό παράδειγμα στους άλλους. Ένα εξαίρετο παράδειγμα ήταν η Ταβιθά (ή, Δορκάς), που κατοικούσε στην Ιόππη λίγο μετά την ίδρυσι τής Χριστιανικής εκκλησίας. «Αυτή ήτο πλήρης αγαθών έργων και ελεημοσυνών, τας οποίας έκαμνε· κατ’ εκείνας δε τας ημέρας συνέβη ασθενήσασα να αποθάνη.» Όταν οι εκεί μαθηταί έμαθαν ότι ο Πέτρος βρισκόταν στη γειτονική πόλι Λύδδα, τον εκάλεσαν να έλθη στην Ιόππη. Τι συνέβη όταν έφθασε εκεί; «Ο δε Πέτρος, εκβαλών έξω πάντας, εγονάτισε και προσευχήθη και στραφείς προς το σώμα, είπε· Ταβιθά, ανάστηθι. Η δε ήνοιξε τους οφθαλμούς αυτής, και ιδούσα τον Πέτρον ανεκάθησεν. Ο δε έδωκε χείρα εις αυτήν και εσήκωσεν αυτήν, και φωνάξας τους αγίους και τας χήρας παρέστησεν αυτήν ζώσαν.» (Πράξ. 9:36-41) Τα καλά έργα της Ταβιθά ανταμείφθησαν με θαυμαστό τρόπο! Τι ενθάρρυνσις είναι αυτή για τις αδελφές που ακολουθούν ένα τέτοιο τρόπο ζωής και στις ημέρες μας! Παρεμπιπτόντως, μπορεί να λεχθή ότι αυτή είναι η πρώτη ανάστασις που αναφέρεται ότι έγινε από έναν απόστολο.
ΝΑ ΔΕΧΕΣΘΕ ΕΥΘΥΝΕΣ
13. Τι στάσι πρέπει να εκδηλώνουν οι αδελφοί όταν δέχωνται ευθύνες;
13 Στην εκκλησία, ιδιαίτερα οι αδελφοί πρέπει να δέχωνται πρόθυμα ευθύνες. Πρέπει να προσφέρωνται εθελοντικά με ολοκάρδια επιθυμία να υπηρετούν καλά την εκκλησία στην οποία είναι διωρισμένοι. Υπάρχουν πάρα πολλές ευκαιρίες ανοιχτές για μας στις οποίες μπορούμε να μετέχωμε. Η αυτοεκτίμησίς μας πρέπει να είναι ειλικρινής και να βασίζεται κυρίως στην επιθυμία ν’ αναπτύξωμε ένα ισχυρό δεσμό με τους Χριστιανούς συντρόφους μας και να τους βοηθήσωμε με κάθε δυνατό τρόπο. Είναι πραγματικά κάτι θαυμάσιο για τους αδελφούς να προσπαθούν ν’ αποκτήσουν τα προσόντα μέσα στην εκκλησία για να υπηρετήσουν ως πρεσβύτεροι ή διακονικοί υπηρέται.—1 Τιμ. 3:1.
14. Πώς μπορούν αυτοί οι αδελφοί να βοηθήσουν τους άλλους που είναι στην εκκλησία;
14 Και το ένα και το άλλο προνόμιο, που αναφέρθηκαν προηγουμένως, δεν πρέπει να τα επιδιώκη κανείς με τον σκοπό ν’ αποκτήση τίτλο ή αξίωμα. Βαθειά εμφυτευμένη στην καρδιά του καθενός πρέπει να είναι η επιθυμία να βοηθή και να υποβοηθή τους άλλους, να εργάζεται με πραγματικό ενδιαφέρον προς όφελος αυτών που είναι στην εκκλησία και να εξακολουθή να καλλιεργή τις πνευματικές ιδιότητες. Χωρίς αμφιβολία, πρέπει να αποτελεί ζωηρή επιθυμία της καρδιάς σας να βοηθήτε τους άλλους μέσα στην εκκλησία. Ιδιαίτερα πρέπει να προσπαθήτε να εξυπηρετήτε τους νεωτέρους ή τους πιο αδυνάτους. Αυτό αληθεύει είτε πρόκειται να τους βοηθήσετε στην ομαδική Γραφική μελέτη ή στην υπηρεσία του κηρύγματος από σπίτι σε σπίτι, πράγμα που είναι πρωτίστης σπουδαιότητος. Η βοήθεια που θα τους προσφέρετε για να προετοιμάσουν τις ομιλίες σπουδαστού για τη Θεοκρατική Σχολή μπορεί να γίνη ένα μέσον ενθαρρύνσεως. Το να ενδιαφέρεσθε γι’ αυτούς είναι φυσικά εποικοδομητικό και είναι μάλιστα μια εκδήλωσις της αγάπης σας για τους Χριστιανούς αδελφούς σας.—1 Θεσσ. 2:7, 8· 1 Κορ. 12:12, 25.
ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΤΕ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΙΑΣ
15. (α) Πώς μπορούμε να κάμωμε μια ειλικρινή αυτοεξέτασι; (β) Γιατί δεν πρέπει να συγκρίνωμε ιδιοτελώς τον εαυτό μας με τους άλλους;
15 Όλοι μας πρέπει να κάμωμε μια ειλικρινή εκτίμησι του εαυτού μας με σκοπό ν’ αποκτήσωμε ένα πιο ισχυρό δεσμό με τους άλλους στην εκκλησία. Η αφετηρία γι’ αυτό είναι να εξετάση ο καθένας τον εαυτό του, αντί να αξιολογήση και να συγκρίνη τον εαυτό του με άλλους. Όταν κάνωμε δυσμενείς συγκρίσεις του εαυτού μας με τους αδελφούς μας, διεγείρομε το πνεύμα του ανταγωνισμού, που μπορεί να οδηγήση σε έχθρες. (Γαλ. 5:20) Αυτό και μόνο αρκεί για να μας κάμη ν’ αντιληφθούμε πόσο σπουδαίο είναι να δείχνωμε ταπεινοφροσύνη—ένα θαυμάσιο προσόν για την καλλιέργεια του πνεύματος τής αδελφοσύνης. (1 Πέτρ. 5:5, 6) Απαιτείται ειλικρινής αυτοεξέτασις για να διακρίνωμε πού μπορούμε ν’ αναπτύξωμε πιο ισχυρά αισθήματα στοργής για τους Χριστιανούς αδελφούς μας.—2 Κορ. 13:5.
16. (α) Γιατί πρέπει να καλλιεργούμε το πνεύμα τής αδελφοσύνης στην εκκλησία; (β) Τι θα προκύψη αν προσέξωμε τα λόγια του Παύλου στην επιστολή προς Κολοσσαείς 3:15-17;
16 Ασφαλώς, όλοι μας πρέπει να καλλιεργούμε το πνεύμα τής αδελφοσύνης! Αυτό μπορεί να φέρη στον καθένα μας πραγματική ευτυχία, καθώς και την αγάπη των πνευματικών αδελφών μας, που είναι το πιο ευχάριστο πράγμα. (Εφεσ. 6:23) Όταν έχωμε το κατάλληλο πνεύμα, είμεθα σε θέσι να διακρίνωμε πόσο μπορούμε να συμβάλλομε στο πνεύμα τής αδελφοσύνης μέσα στην εκκλησία. (Λουκ. 22:26) Ο καθένας μας ατομικά πρέπει να εργάζεται με ζήλο για να πλησιάζη περισσότερο όλους τους άλλους αδελφούς της εκκλησίας, να δίνη μαρτυρία μαζί τους στην υπηρεσία του αγρού, κι έτσι να ενισχύη τον δεσμό τής αγάπης και το αίσθημα τής πραγματικής αδελφοσύνης. (Πράξ. 20:18-21) Η φροντίδα του αποστόλου Παύλου γι’ αυτό εκδηλώνεται πολύ καλά στην επιστολή προς Κολοσσαείς 3:15-17: «Και η ειρήνη του Θεού ας βασιλεύη εν ταις καρδίαις υμών, εις την οποίαν και προσεκλήθητε εις έν σώμα· και γίνεσθε ευγνώμονες . . . διδάσκοντες και νουθετούντες αλλήλους με ψαλμούς και ύμνους και ωδάς πνευματικάς, εν χάριτι ψάλλοντες εκ της καρδίας υμών προς τον Ιεχωβά. Και παν ό,τι αν πράττητε εν λόγω ή εν έργω, πάντα εν τω ονόματι του Κυρίου Ιησού πράττετε, ευχαριστούντες δι’ αυτού τον Θεόν και Πατέρα.» Είθε να ενισχύσωμε επίσης την καρδία μας με τον τέλειο δεσμό της αγάπης ως το σημείο ώστε απ’ όσα λέμε και πράττομε να αναγνωρίσουν και οι άλλοι ότι είμεθα όλοι γνήσιοι Χριστιανοί αδελφοί.—Ιωάν. 13:35· Κολ. 3:14.