Ιησούς Χριστός—Μια Ιστορική Προσωπικότης

ΠΟΛΛΑ βιβλία έχουν γραφή που αμφισβητούν την αυθεντικότητα και τη γνησιότητα των πραγμάτων που αναγράφονται στη Βίβλο. Ένας ειδικός στόχος των κριτικών που αμφιβάλλουν είναι οι αφηγήσεις των Ευαγγελίων για τη ζωή του Ιησού. Τι πρέπει να πιστεύομε; Έζησε πραγματικά ο Ιησούς; Είναι η περιγραφή που γίνεται γι’ αυτόν στα Ευαγγέλια αυθεντική;

Πολλοί κριτικοί έχουν σχεδόν την ίδια γνώμη που εξέφρασε ο αποθανών Άλμπερτ Σβάιτσερ. Σύμφωνα μ’ αυτόν, ο Ιησούς που παρουσιάζεται στα Ευαγγέλια, ένας Ιησούς που ισχυρίζετο ότι είναι ο Μεσσίας, που εκήρυττε τη βασιλεία του Θεού και πέθανε για να δώση στο έργο του την τελική του αφοσίωσι, είναι «μια κατά γράμμα φαντασίωσις των πρώτων Ευαγγελιστών.» Ο Σβάιτσερ θέλει να μας κάμη να πιστέψωμε ότι ο Ιησούς ήταν ένας φανατικός θρησκευόμενος που εκήρυττε την επικείμενη καταστροφή του σύμπαντος και ότι δεν αναγνωρίζεται ως μια «συγκεκριμένη ιστορική προσωπικότης.» Όταν έφθασε σ’ αυτό το συμπέρασμα, ο Σβάιτσερ εγκατέλειψε τη σταδιοδρομία του ως κληρικός και καθηγητής της θεολογίας, πήγε πάλι στο σχολείο, σπούδασε ιατρική και έγινε γιατρός.

Ο σκεπτικισμός μερικών κριτικών περιλαμβάνει άρνησι ότι υπήρξε ποτέ ένα τέτοιο πρόσωπο όπως ο Ιησούς. Ποια, λοιπόν, απόδειξις υπάρχει ότι ο Ιησούς έζησε πραγματικά;

ΙΟΥΔΑΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Κατ’ αρχήν υπάρχει η μαρτυρία των πρώτων Ταλμουδικών συγγραμμάτων. Ο διάσημος Ιουδαίος λόγιος Τζόζεφ Κλάουσνερ, αφού ερεύνησε πλήρως τη μαρτυρία τους, αναφέρει ότι οι «πρώτες Ταλμουδικές αφηγήσεις» για τον Ιησού επιβεβαιώνουν ‘την ύπαρξι και τον γενικό χαρακτήρα του Ιησού.’—Ο Ιησού από τη Ναζαρέτ, σελ. 20.

Υπάρχουν, επίσης, δύο αναφορές για τον Ιησού στα έργα του Ιώσηπου, Ιουδαίου ιστορικού του πρώτου αιώνος. Η μια απ’ αυτές συχνά αμφισβητείται γιατί κάνει τον Ιώσηπο να μοιάζη σαν Χριστιανός. (Αρχαιότητες των Ιουδαίων, Βιβλίον XVIII, Κεφ. III, παρ. 3) Αλλ’ όπως δείχνουν ο Κλάουσνερ και άλλοι λόγιοι, είναι παράλογο να συμπεράνωμε ότι ο Ιώσηπος δεν θα έκανε μνεία για τη διακονία του Ιησού όταν ασχολήθηκε λεπτομερώς με τη διακονία του Ιωάννου του Βαπτιστού. Επί πλέον, σε μια μεταγενέστερη πληροφορία, ο Ιώσηπος λέγει ότι «το σάνχεδριν των δικαστών είχε φέρει ενώπιόν τους τον αδελφό του Ιησού, που ελέγετο Χριστός, του οποίου το όνομα ήταν Ιάκωβος.» (Αρχαιότητες των Ιουδαίων, Βιβλίον XX, Κεφ. IX, παρ. 1) Ορθώς αυτοί οι λόγιοι έχουν τη γνώμη ότι αυτό το σημείον υπαινίσσεται ότι είχε λεχθή κάτι προηγουμένως για τον Ιησού, διαφορετικά γιατί να προσδιορίση έναν άγνωστο Ιάκωβο ότι ήταν αδελφός του; Θεωρούν, επομένως, ότι ο Ιώσηπος μίλησε πραγματικά για τη διακονία του Ιησού αλλ’ ότι κάποιο άλλο, μεταγενέστερο χέρι εξωράισε την αφήγησι.

ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΡΩΜΑΙΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ

Δεν θα ανεμένετο ότι Ρωμαίοι ιστορικοί θα είχαν να πουν πολλά για μια φαινομενικά μικρή θρησκευτική κίνησι στην μακρινή Παλαιστίνη. Το καλύτερο που θα αναμέναμε θα ήταν να βρούμε περιωρισμένες αναφορές και αυτό συμβαίνει. Έτσι, ο πιο διακεκριμένος Ρωμαίος ιστορικός, ο Τάκιτος, ομιλεί για τον Νέρωνα που απέδωσε τη φωτιά για το κάψιμο της Ρώμης σ’ εκείνους «που ο λαός ωνόμαζε Χριστιανούς. Ο Χριστός, από τον οποίον έχει τη ρίζα του το όνομα, υπέστη την εσχάτη των ποινών στη διάρκεια της βασιλείας του Τιβερίου από τα χέρια ενός επιτρόπου μας, του Ποντίου Πιλάτου.»—Τα Πλήρη Έργα του Τάκιτου, μεταφρασμένα υπό Α. Τσαρτς και Β. Μπρόντριμπ, σελ. 380.

Πολλοί άλλοι Ρωμαίοι ιστορικοί, περιλαμβανομένων του Πλίνιου του Νεώτερου, του Σενέκα και του Ιουβενάλιου αναφέρθηκαν, επίσης, στους ακολούθους του Χριστού.

Ορθά, λοιπόν, Η Βρεταννική Εγκυκλοπαιδεία λέγει σχετικά με τη μαρτυρία των αρχαίων Ιουδαίων και ειδωλολατρών συγγραφέων: «Αυτές οι ανεξάρτητες αφηγήσεις αποδεικνύουν ότι στους αρχαίους χρόνους ακόμη και οι εχθροί της Χριστιανοσύνης ποτέ δεν αμφέβαλαν για την ιστορικότητα του Ιησού, η οποία αμφισβητήθηκε για πρώτη φορά, και με ανεπαρκή στοιχεία από πολλούς συγγραφείς στο τέλος του 18ου, στη διάρκεια του 19ου και στις αρχές του εικοστού αιώνος.»—Έκδοσις 1974, Τόμ. 10, σελ, 145.

ΜΙΑ ΑΛΗΣΜΟΝΗΤΗ ΑΦΗΓΗΣΙΣ

Η ιστορικότης του Ιησού δεν είναι αναγνωρισμένη μόνον από τέτοιες «ανεξάρτητες» αφηγήσεις, αλλά οι αφηγήσεις των Ευαγγελίων με το ίδιο το περιεχόμενό τους αποδεικνύουν την ιστορικότητα του Ιησού. Πώς το κάνουν αυτό; Ο Τζων Στούαρτ Μιλλ, εξέχων Άγγλος οικονομολόγος και φιλόσοφος του δεκάτου ενάτου αιώνος, παρετήρησε: «Ποιος μεταξύ των ακολουθών Του, ή μεταξύ των προσηλύτων τους, ήταν ικανός να εφεύρη τα λόγια που αποδίδονται στον Ιησού, ή να φαντασθή τη ζωή και τον χαρακτήρα που αποκαλύπτεται στα Ευαγγέλια; Ασφαλώς όχι οι ψαράδες της Γαλιλαίας.» Την ίδια παρατήρησι κάνει και ο Αμερικανός Θεοντόρ Πάρκερ: «Θα μπορούσαν να μας πουν ότι ένας τέτοιος άνθρωπος δεν έζησε ποτέ και ότι όλη η ιστορία είναι ένα ψέμα; Ας υποθέσωμε ότι ο Πλάτων και ο Νεύτων δεν έζησαν ποτέ. Αλλά ποιος έκαμε τα έργα τους και σκέφθηκε τις σκέψεις τους; Χρειάζεται ένας Νεύτων για να πλάση ένα Νεύτωνα. Ποιος άνθρωπος θα μπορούσε να κατασκευάση έναν Ιησούν; Κανένας άλλος παρά ένας Ιησούς.»

Και ο Άγγλος φιλόσοφος Ντέιβιντ Χάρτλεϋ κάνει μια σχετική και εύστοχη παρατήρησι: «Αν συγκρίνωμε το υπέροχο μεγαλείον αυτού του προσώπου [του Ιησού] με τον έμμεσο τρόπο με τον οποίο αποδίδεται, . . . θα φανή αδύνατον ότι θα μπορούσαν να τον είχαν πλάσει με τη φαντασία, ότι δεν είχαν ένα πραγματικό πρωτότυπο μπροστά τους . . . Πώς θα μπορούσαν ταπεινοί και αγράμματοι άνθρωποι να υπερβούν τις μεγαλύτερες μεγαλοφυίες, αρχαίες και σύγχρονες, για να περιγράψουν ένα πρόσωπο; Πώς μπόρεσαν να τον περιγράψουν με έμμεσο τρόπο; Αυτό είναι, πράγματι, μια ισχυρή απόδειξις πραγματικότητος και αληθείας.»

Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΣ ΤΟΥ

Ακόμη ισχυρότερη απόδειξι σχετικά με την ιστορικότητα του Ιησού Χριστού αποτελεί το γεγονός ότι η επιρροή του δεν εξαρτάται από τη σωματική παρουσία του στη γη. Ενώ η επιρροή ισχυρών αρχόντων, όπως του Ναβουχοδονόσορ, του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Ιουλίου Καίσαρος δεν υφίσταται πια, η επίδρασις που είχε ο Ιησούς στην ιστορία παραμένει. Εκατομμύρια σήμερα ακολουθούν ακόμη τις διδασκαλίες του.

Ο Ναπολέων, αν και ήταν ένας ισχυρός άνδρας στην εποχή του, αναγκάσθηκε ν’ αναγνωρίση τη μοναδικότητα της επιρροής του Ιησού ως ατόμου. Παρετήρησε: «Στον Αλέξανδρο, στον Καρλομάγνο και σ’ εμένα δόθηκε μια εξαιρετική δύναμις στο να επηρεάζωμε και να διατάζωμε ανθρώπους. Αλλά στην περίπτωσί μας η παρουσία ήταν αναγκαία. . . . Ενώ ο Ιησούς Χριστός επηρεάζει και διατάζει τους υπηκόους Του χωρίς την ορατή σωματική παρουσία Του επί χίλια οκτακόσια χρόνια.» Και πάλι: «Ο Αλέξανδρος, ο Καίσαρ, ο Καρλομάγνος κι εγώ ιδρύσαμε αυτοκρατορίες, αλλά επάνω σε τι στηρίξαμε τα δημιουργήματα της ιδιοφυίας μας; Επάνω στη δύναμι. Μόνον ο Ιησούς Χριστός ίδρυσε τη βασιλεία του επάνω στην αγάπη.»

Ο Ρουσσώ, εξέχων Γάλλος φιλόσοφος του δεκάτου ογδόου αιώνος, έγραψε τα ακόλουθα για τον Ιησού: «Τι μεγαλείο στα ρητά του! Τι βαθειά σοφία στα λόγια του! Τι ετοιμότης, τι καταλληλότης στις απαντήσεις του! Τι μεγάλη αυτοκυριαρχία στα πάθη του! Πού είναι ο άνδρας, πού είναι ο φιλόσοφος, ποιος θα μπορούσε να ζήση έτσι και να πεθάνη έτσι, χωρίς αδυναμία και χωρίς επίδειξι;»

Για να έλθωμε στους σύγχρονους καιρούς, ο Μαχάτμα Γκάντι, ο Ινδουιστής ‘πατέρας’ του Ινδικού έθνους κάποτε είπε στον Λόρδο Ίρβιν, πρώην αντιβασιλέα της Ινδίας: «Όταν η χώρα σας και η χώρα μου συμφωνήσουν με τις διδασκαλίες που διατυπώθηκαν από τον Χριστό στην επί του Όρους Ομιλία, θα μπορέσωμε να λύσωμε τα προβλήματα, όχι μόνον των χωρών μας αλλά τα προβλήματα όλου του κόσμου.» Δίνοντας παρόμοια μαρτυρία για την επί του Όρους Ομιλία του Χριστού, ο παλαίμαχος Αμερικανός ψυχίατρος Τζ. Τ. Φίσερ έγραψε, προς το τέλος της πολύ επιτυχούς σταδιοδρομίας του, ότι η επί του Όρους Ομιλία ξεπέρασε κατά πολύ το καλύτερο που όλοι οι φιλόσοφοι, οι ψυχολόγοι και οι ποιηταί του κόσμου είχαν να προσφέρουν.

ΤΙ ΘΑ ΛΕΧΘΗ ΓΙΑ ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ;

Ίσως περισσότερο από οτιδήποτε άλλο μια άποψις των Ευαγγελίων που έχει αποδειχθή λίθος προσκόμματος σε πολλούς είναι η αναγραφή των θαυμάτων. Αν τα, θαύματα παρουσιάζονταν σαν συνήθη συμβάντα, μπορεί να υπήρχε βάσις να έχουν οι άνθρωποι αντιρρήσεις. Αλλά δεν συμβαίνει αυτό. Τα Ευαγγέλια παρουσιάζουν τα θαύματα ως εξαιρετικά συμβάντα που επιβεβαιώνουν ότι ο Ιησούς ήταν πράγματι ο Υιός του Θεού. Διαβάζομε: «Και άλλα πολλά θαύματα έκαμεν ο Ιησούς ενώπιον των μαθητών αυτού, τα οποία δεν είναι γεγραμμένα εν τω βιβλίω τούτω· ταύτα δε εγράφησαν διά να πιστεύσητε ότι ο Ιησούς είναι Χριστός ο Υιός του Θεού.» (Ιωάν. 20:30, 31) Ασφαλώς δεν θα ήταν αρκετό για τον Ιησού να ισχυρίζεται απλώς ότι ήταν Υιός του Θεού. Έπρεπε να μπορή ν’ αποδείξη ότι ήταν πράγματι. Και ποιος καλύτερος τρόπος υπήρχε να το κάμη αυτό παρά με το να κάνη θαύματα;

Αλλά τι θα λεχθή για τον ισχυρισμό ότι τα θαύματα είναι αντίθετα στους νόμους της φύσεως; Σ’ αυτό το σημείο, ο Βίκτωρ Χες, αυτός που ανακάλυψε τις κοσμικές ακτίνες, είπε κάποτε :«Έχει λεχθή κατά καιρούς ότι η ‘ανάγκη’ των νόμων της φύσεως είναι ασυμβίβαστη με . . . τα θαύματα. Αυτό δεν συμβαίνει. . . . Πολλοί από τους φυσικούς μας νόμους είναι, πράγματι, απλώς στατιστικές διαπιστώσεις. Ισχύουν για τον μέσον όρο πολλών περιπτώσεων. Δεν σημαίνουν τίποτε για μια μεμονωμένη περίπτωσι. . . Πρέπει ένας επιστήμων να αμφιβάλλη για την αληθινότητα των θαυμάτων; Ως επιστήμων απαντά με έμφασι: Όχι. Δεν μπορώ να βρίσκω κανένα λόγο που ο Παντοδύναμος Θεός, ο οποίος δημιούργησε εμάς και όλα τα πράγματα γύρω μας, δεν θα μπορούσε να σταματήση ή ν’ αλλάξη—αν το θεωρή σκόπιμο να το κάμη—τη φυσική συνήθη πορεία των γεγονότων.»—Πίστις Μεγάλων Επιστημόνων, εκδοθέν υπό Β. Χόουεϋ, σελ. 10

Επίσης εκείνο που υποστηρίζει τη γνησιότητα των θαυμάτων του Ιησού είναι το αποτέλεσμα επάνω σ’ εκείνους που έδωσαν μαρτυρία γι’ αυτά. Όπως δείχνει ο Δρ. Β. Πάλεϋ, αυτοί «πέρασαν τη ζωή τους με μόχθους, κινδύνους και ταλαιπωρίες, που υπέστησαν εθελουσίως για επιβεβαίωσι των όσων έλεγαν και αυτά μόνον λόγω της πίστεως των στις αφηγήσεις των και . . . υπετάχθησαν, επίσης, για τον ίδιο λόγο, σε νέους κανόνες διαγωγής.»—Τα Έργα του Ούιλλιαμ Πάλεϋ, σελ. 300.

Δεν μπορούμε να το αποφύγωμε. Η προηγούμενη απόδειξις μάς επιτρέπει ως αντικειμενικά και λογικά άτομα να φθάσωμε σ’ ένα μόνο συμπέρασμα. Και αυτό είναι ότι ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ όχι μόνον έζησε πραγματικά, αλλ’ ότι η αναγραφή της ζωής του, όπως περιγράφεται στις Άγιες Γραφές, μας προσφέρει τον ιστορικό Ιησού.